Người trẻ gốc Việt tại Mỹ về nước làm giàu

Cha mẹ họ rời quê hương cách đây hàng chục năm, song theo ghi nhận của Nikkei, những người trẻ lại quay về Việt Nam để tận dụng cơ hội kinh doanh tại đây.

"Chúng ta đã đánh đổi mọi thứ để cả gia đình sang Mỹ, thế mà giờ con lại muốn quay về à?", mẹ của Esther Nguyen không hài lòng khi biết con gái có ý định về Việt Nam mở cửa hàng. Nguyen là con cái của thế hệ người Việt đầu tiên sang Mỹ định cư cách đây vài chục năm. Giờ đây, họ lại coi quê hương của cha mẹ mình là miền đất hứa.

Nguyen hiện là nhà sáng lập kiêm CEO Pops Worldwide - công ty phân phối và quản lý nội dung số tại TP HCM. Văn phòng của họ có không gian khá sáng sủa, hiện đại với các nhân viên trẻ, mặc trang phục thoải mái.

"Tháng 11 này, tôi sẽ sinh con tại Việt Nam. Tôi không thể đi xa quá lâu được. Nếu quay về Mỹ, tôi sẽ phải ở đó 2 tháng trước khi sinh, rồi 3-4 tháng sau sinh. Công ty đang tăng trưởng rất nhanh, tôi không thể vắng mặt 6 tháng như thế được. Lâu quá", cô cho biết.

Esther Nguyen tại công ty ở Việt Nam. Ảnh: Nikkei

Nguyen sinh ra tại Michigan và lớn lên ở San Francisco. Cha mẹ cô từ Sài Gòn sang Mỹ định cư hồi thập niên 70. Khi đến nơi ở mới, họ mở một trạm xăng và cửa hàng tự chọn nhỏ. "Đây là câu chuyện thành công kiểu Mỹ điển hình", cô cho biết.

Sau khi tốt nghiệp Đại học Nam California năm 1998, cô bắt đầu bán mỹ phẩm online, rồi tham gia lĩnh vực công nghệ xanh. Nhưng cả hai đều thất bại. Rồi cô theo học ngành luật tại Đại học Golden Gate.

Kể cả như vậy, Nguyen cũng chưa bao giờ từ bỏ ước mơ kinh doanh. Năm 2007, cô rời Mỹ về Việt Nam. Khi làm việc cho một công ty IT, cô thường xuyên phải tới một trung tâm lập trình ở Hà Nội và đã nhận ra cơ hội lớn tại đây.

Lấy cảm hứng từ dịch vụ nghe nhạc trực tuyến, Nguyen quyết định sử dụng kiến thức luật của mình và kinh nghiệm khi làm việc tại Silicon Valley để lập một công ty bảo vệ bản quyền nội dung số. Ban đầu, chẳng mấy người coi trọng công ty của cô. Nhưng sự bùng nổ smartphone đã khiến nhu cầu nội dung số tăng cao. Nắm bắt được cơ hội sớm, Pops Worldwide hiện sở hữu gần 90% nội dung âm nhạc tại Việt Nam với tổng lượt xem mỗi tháng 1,2 tỷ.

Dĩ nhiên, Nguyen cũng phải đối mặt với sự khác biệt về văn hóa giữa hai nước. "Tôi đến từ Thung lũng Silicon - nơi mọi thứ chuyển động rất nhanh. Việt Nam thì không như vậy. Cái gì cũng cần thời gian - rất từ từ", cô nói.

Eddie Thai là đối tác tại Việt Nam của quỹ đầu tư mạo hiểm 500 Startups. Anh tốt nghiệp Đại học Harvard, rồi làm việc cho một công ty tư vấn của Mỹ. Dù có mức lương cao tại công ty quyền lực, anh vẫn cảm thấy thiếu một thứ gì đó.

Eddie Thai là đối tác tại Việt Nam của 500 Startups. Ảnh: Nikkei

Nhớ lại chuyến du lịch đến Việt Nam năm 2001, khi còn là một thiếu niên, Thai cho biết: "Nó cực kỳ ấn tượng". Nhưng anh cảm thấy Việt Nam "còn phải đi chặng đường dài nữa mới tăng cường được các cơ hội kinh tế và nâng cao mức sống".

Khi đó, anh đã tưởng tượng sẽ về đây nghỉ hưu khi cha mẹ qua đời. Nhưng sau này, sự chán nản vì công việc, cộng thêm mong muốn giúp mọi người cải thiện cuộc sống đã khiến anh đồng ý ngay với cơ hội tại Việt Nam.

Thai hiện quản lý một quỹ đầu tư 10 triệu USD. "Tôi đang cân nhắc đầu tư vào hơn 100 công ty, chủ yếu thuộc fintech (công nghệ kết hợp tài chính), thương mại điện tử hoặc giáo dục trong vài năm tới, vì Việt Nam có rất nhiều kỹ sư tài năng", anh nói.

Một trong những thế mạnh của người Mỹ gốc Việt là khả năng kết nối với cộng động doanh nghiệp Mỹ. "Sự kết hợp giữa văn hóa doanh nghiệp phương Tây và trường đại học uy tín đã giúp tôi dễ dàng xây dựng niềm tin với các đối tác quốc tế tiềm năng", anh cho biết.

Rất nhiều người trong số họ được coi là cầu nối giúp doanh nghiệp Mỹ mở rộng việc kinh doanh tại Việt Nam. Năm 2014, McDonald’s đã chọn Henry Nguyen - người đứng đầu IDG Ventures Việt Nam làm đối tác nhượng quyền tại đây.

Henry cho biết: "Tôi nghĩ Việt kiều có thể làm cầu nối giữa các công ty Việt và công ty nước ngoài. So với người bản địa, họ có kiến thức và kinh nghiệm khác. Tôi tin rằng họ đang có ảnh hưởng đáng kể lên nền kinh tế Việt Nam". Trong chuyến thăm Việt Nam hồi tháng 5, Tổng thống Mỹ - Barack Obama cũng nói với các doanh nhân rằng: "Chúng tôi nhận thấy nhiều người Mỹ gốc Việt đang tới đây để kinh doanh. Và việc này cho thấy mối quan hệ chặt chẽ giữa hai nước".

Với Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP), quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và Mỹ có thể sẽ còn thắt chặt hơn nữa. Rất nhiều người trẻ cũng dường như không chịu ảnh hưởng từ lịch sử. "Tôi không mang vết thương tâm lý từ thời chiến tranh", Phan Kim Don – người điều hành website buôn bán đồ trẻ em online - TaEmBe.com cho biết.

Nhưng với thế hệ lớn tuổi hơn, tâm lý này vẫn còn khá nặng nề. Trung Dung (49 tuổi) - CEO iCare Benefits vẫn còn nhớ cuộc sống trong thời chiến tại Việt Nam, rồi đến những ngày trong các trại tị nạn ở Indonesia và thời gian đầu tới Mỹ năm 1985.

"Công việc đầu tiên của tôi là cọ toilet trong bệnh viện", ông nhớ lại. Dù gặp rất nhiều khó khăn, ông vẫn lấy được bằng Toán học và Khoa học Máy tính tại Đại học Boston. Cuối cùng, ông có việc làm tại một công ty IT.

Năm 1996, Dung thành lập OnDisplay và niêm yết công ty trên sàn Nasdaq một năm sau đó. Năm 2000, công ty đã đạt doanh thu 1,8 tỷ USD.

"Dù ban đầu, tôi không có ý định quay về Việt Nam vì những ký ức từ thời chiến, tôi vẫn cảm thấy nên làm gì đó cho quê hương mình", ông cho biết. Năm 2007, ông thành lập iCare Benefits, bắt đầu cung cấp "chương trình phúc lợi nhân viên" cho các khách hàng doanh nghiệp. Theo đó, kể cả các công nhân thu nhập thấp trong nhà máy cũng được dùng smartphone và các thiết bị điện qua chương trình trả góp lãi suất 0%.

Gần 900 công ty Việt Nam đã tham gia chương trình này. Và iCare Benefits đang lên kế hoạch mở rộng ra nhiều nước Đông Nam Á và Ấn Độ.

Làn sóng người gốc Việt về nước cho thấy Chính phủ Việt Nam đang rất muốn tận dụng kiến thức và kinh nghiệm của họ để làm công cụ tăng trưởng kinh tế. Theo Ngân hàng Thế giới (WB), lượng kiều hối của Việt Nam năm ngoái đã đạt 13,2 tỷ USD - tăng gấp 4 trong 10 năm qua.

Phải mất một thời gian nữa, tác động dài hạn từ làn sóng này lên kinh tế Việt Nam mới có thể đong đếm. Tuy nhiên, với những người như Esther Nguyen hay Eddie Thai, mảnh đất này vẫn đang mang đến những cơ hội khổng lồ.

Hà Thu (theo Nikkei)

Tỷ phú người Việt có 1,8 tỷ USD ở Mỹ

Đến Mỹ chỉ với 2 USD trong tay, sau 14 năm, Trung Dung đã có trong tay 1,8 tỷ USD và là một trong những người gốc Việt thành công nhất ở đất nước cờ hoa.

Một mình đưa cả gia đình tới Mỹ

Năm 1985, Trung Dung đặt chân tới Boston với chỉ 2 USD và một chút vốn liếng Tiếng Anh.
Khi nhìn lại thời kỳ đó, điều duy nhất tỷ phú này nhớ được là niềm hy vọng cho một cuộc sống mới, thay vì những gian khổ bản thân phải chịu đựng.

Mặc dù được nhiều người khuyên vào học lớp 10, Trung Dung vẫn quyết định bỏ qua và tham dự luôn kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông.

Ông vượt qua các bài kiểm tra chỉ 1 điểm trên mức chuẩn, nhờ vào kỹ năng Toán và khoa học bẩm sinh.

Sau đó ông theo học Đại học Massachusetts. Tại trường, mỗi kỳ, ông đăng ký 8-9 môn học.
Cùng lúc, Trung Dung làm thêm vào các buổi tối tại một nhà hàng Hy Lạp, còn cuối tuần là lúc ông đảm nhiệm công việc gác cổng cho một bệnh viện.

Với thu nhập hàng tháng là 350 USD, ông gửi được 100 USD về giúp đỡ gia đình mình tại Việt Nam.
Trong 3 năm, Trung Dung không chỉ nhận bằng cử nhân kép về toán và khoa học máy tính, ông còn hoàn thành 90% chương trình thạc sĩ.

Cho đến trước khi tốt nghiệp, mỗi tháng Dung vẫn nhận học bổng 1.000 USD để có thể theo học bằng tiến sĩ tại đại học Boston.

Đến năm 1990, ông đã có thể đưa bố mẹ và em gái đến Quincy, Massachusetts và thuê được một căn hộ 3 phòng ngủ cho cả gia đình.

Vượt lên số phận

Sau khi hoàn thành tất cả các học phần cho chương trình tiến sĩ, Dung quyết định bỏ không làm luận án tốt nghiệp để kiếm việc trợ giúp gia đình.

Ông bắt đầu với Open Market Inc., một công ty phần mềm thương mại điện tử tại Massachusetts.
Tuy nhiên, năm 1996, ông nghỉ việc để tập trung cho việc phát triển công nghệ mà sau đó trở thành nền tảng cho OnDisplay.

Dung sáng lập và trở thành Giám đốc công nghệ của OnDisplay. Công ty thương mại điện tử tại San Ramon này đã tạo ra phần mềm cho phép các doanh nghiệp tìm và sàng lọc những khối lượng dữ liệu lớn.

Cụ thể, phần mềm này được ứng dụng cho các công ty để tìm chỗ trống hay giá máy bay và khách sạn, mà không cần phải tự mình lưu trữ cũng như quản lý mọi thông tin.

Khi quyết định rời bỏ Open Market, Dung đã bỏ qua lời đề nghị có giá trị 1 triệu USD cổ phiếu - bước đi bị cho là thiếu suy nghĩ và đã suýt khiến ông bị cha từ mặt.

Tuy vậy, Dung, với máu kinh doanh trong người, đã quen với việc chấp nhận mạo hiểm.

Trung Dung từng bỏ qua lời đề nghị 1 triệu USD và suýt bị cha từ mặt. Ảnh: Mobivi.

"Một khi bắt đầu nghĩ về thử thách mà mình phải vượt qua, tôi chẳng thể chuyển hứng thú của mình sang bất kỳ việc nào khác", ông chia sẻ.

Cũng giống như nhiều những phát minh khác, bước đột phá giúp Trung Dung trở thành tỷ phú diễn ra khá tình cờ.

Khi đó ông đang tổng hợp lại danh sách gửi thư của những người Mỹ gốc Việt và người tị nạn tại khu vực Boston.

Dung nhanh chóng cảm thấy mất kiên nhẫn khi phải làm việc trên mạng Internet với những họ tên phổ biến và rồi cắt dán mỗi màn hình hiển thị thông tin.

Giải pháp của ông lúc đó là: Thay vì nhập dữ liệu vào Viet.net, ông để nguyên vị trí của chúng và viết một phần mềm hiển thị thông tin từ các trang theo cách nhanh và đúng thứ tự nhất.

Từ đó, ông bắt đầu tính toán những tiềm năng về thương mại. Những người điều hành trang web vốn không muốn khách hàng của họ vào các trang khác để tìm thông tin.

Chương trình của Dung đã có thể giúp những người điều hành trang web giữ được khách hàng trên mạng, xem quảng cáo, trong khi phần mềm kia lấy được dữ liệu từ những trang khác và sắp xếp chúng theo cách hợp lý.

Travelocity đang sử dụng phần mềm OnDisplay để chọn lọc thông tin từ các trang web khách sạn và hàng không, rồi sau đó chỉ hiển thị những thông tin cụ thể mà khách hàng đang tìm kiếm.

Trở thành tỷ phú

Những công ty đầu tư mạo hiểm có hứng thú với công nghệ của Dung nhưng lại không sẵn sàng trả giá cao cho một nhà kinh doanh thiếu kinh nghiệm.

Khi đó, ông đang chuẩn bị chấp nhận lời đề nghị bán 33% cổ phần công ty non trẻ của mình với giá 100.000 USD cho Matrix Partners thì xảy ra cuộc gặp gỡ tình cờ, thông qua giới thiệu giữa ông và Mark Pine.

"Tôi nhận ra tầm nhìn của Trung và tin tưởng anh ấy ", Pine nói. "Tôi đã phỏng vấn qua hàng nghìn người và tin rằng Trung sẽ là một đối tác tốt".

Pine gợi ý: "Hãy trở thành đối tác. Tôi chịu trách nhiệm quản lý, anh chịu trách nhiệm về công nghệ. Chúng ta sẽ chia đôi lợi nhuận".

Trung Dung trở thành tỷ phú vào năm 1999 khi bán OnDisplay với giá 1,8 tỷ USD. Ảnh: DDDN

Dung đồng ý và thế là ông từ chối đề nghị của Matrix Partners. Trong vòng chưa đến 2 tuần, Pine trở thành CEO và Matrix đồng ý đưa ra con số 3,5 triệu USD cho chưa đến 40% công ty.

Nhờ có sự xuất hiện của một nhà quản lý dày kinh nghiệm, giá trị của OnDisplay đột ngột tăng lên một mức cao ngất ngưởng.

"Khi đó tôi đơn thuần chỉ là một chàng kỹ thuật viên ngây thơ", Dung nhớ lại. Ông rời địa bàn về California và dọn tới nhà của Pine, nơi ông viết mã máy tính và học lái chiếc Mercedes 420 SEL của Pine.

Năm 1999, Dung bán OnDisplay với giá 1,8 tỷ USD.

Sau đó Dung sáng lập và là trở thành CEO của Fogbreak Solutions, công ty chuyên về ứng dụng doanh nghiệp nhằm tối ưu hoá độ linh hoạt của chuỗi cung ứng và hiệu quả dây chuyền sản xuất.
Một trong những người châu Á nổi tiếng nhất tại Mỹ

Vai trò của những dân nhập cư châu Á có trình độ như Dung ngày càng lớn hơn tại Khu vực Vịnh San Francisco.

Trái ngược với những nhà kinh doanh nhập cư truyền thống, khởi đầu từ các dịch vụ và sản xuất công nghệ thấp, lớp trẻ sau này thiên về lĩnh vực khoa học máy tính và kỹ thuật.

Fogbreak được tài trợ bởi những nhà đầu tư hàng đầu như Matrix Partners, Greylock và Sigma Partners.

Sau một vài năm bất ổn định, các nhà đầu tư quyết định rút hỗ trợ. Tháng 5/2004, Nilesh Jain và Trung cùng thành lập Bluekey Services.

Hiện tại Dung là một thành viên Hội đồng quản trị của Tổ chức Giáo dục Việt Nam.

Tháng 5/2004, Trung Dung được trao giải Cây đuốc Vàng tại Đại hội toàn quốc Người Mỹ gốc Việt (Vietnamese American National Gala) tại Washington D.C.

Câu chuyện thành công của ông được kể lại trên những phương tiện truyền thông như tạp chí Forbes, Thời báo Tài chính và Thời báo phố Wall.

Ông là 1 trong 17 người Mỹ nhập cư thành công, được vinh danh trong quyển Giấc mơ Mỹ của Dan Rather.

Theo Zing