Cá không thể sống được trên sa mạc! Người Do Thái lại không nghĩ như vậy

Sa mạc vốn là môi trường khác nghiệt, không thể sống nổi của các loài cá. Nhưng đối với người Israel, không gì là không thể. Chẳng những họ cung cấp đủ cá cho nhu cầu của người dân, mà còn xuất khẩu đi khắp thế giới.

Theo truyền thống, cá thường được nuôi trong ao hoặc các lồng ngầm dưới biển. Tại các vùng khô hạn và sa mạc, việc nuôi cá thường khó khăn hơn và không hợp lý về mặt kinh tế.

Tuy nhiên, người Israel hay người Do Thái lại có ý kiến khác khi cho rằng cá có thể được nuôi ở nất kỳ nơi nào miễn là có nước.

Quốc gia với diện tích hơn 50% là sa mạc và đất cằn này có thừa diện tích đất trống để nuôi cá và quan trọng là các trang trại cá sẽ đảm bảo cá không bị nhiễm bệnh từ các nguồn nước khác, bị nhiễm mặn hay bị ảnh hưởng từ các hệ sinh thái tự nhiên bên ngoài.

Tại những nơi khô cằn, hạn hán như Israel, nguồn nước ngầm thường là nước lợ và gây khá nhiều khó khăn cho nông nghiệp. Tuy nhiên, đây lại là nguồn nước thích hợp cho việc nuôi trồng cá bởi chúng chứa nhiều protein.

Hầu hết nguồn thực phẩm cá mà người Israel sử dụng ngày nay là được nuôi trong các trang trại.

Thông thường, mọi người cho rằng nuôi cá tại các vùng đất cằn thường tốn kém, khó khăn do thiếu nước và gây ô nhiễm môi trường bởi những chất thải từ loài cá. Tuy nhiên, người Do Thái đã biết cách sử dụng hệ thống công nghệ khép kín nhằm tạo nên điều kỳ diệu: nuôi cá trên sa mạc.

Theo đó, hệ thống nuôi cá của người Israel sẽ tái sử dụng lại 99% nước và lọc những chất thải của cá làm phân bón cho cây trồng. Nước thải từ hồ cá sẽ trải qua một hệ thống tái chế phức tạp nhằm làm sạch độc tố và chất bùn bẩn, sau đó lại được tái sử dụng cho các hồ cá.

Hệ thống này của người Do Thái có thể sử dụng tại bất kỳ nơi nào trên đất liền miễn là có một nguồn nước khởi điểm nhất định.

Những chất thải từ hồ cá có thể làm chất dinh dưỡng cho cây trồng, nhưng hệ thống khép kín này vẫn cần phải làm sách khoảng 1 năm/lần do các cặn bùn bám vào lưới lọc và hệ thống máy móc.

Một lý do nữa khiến người nuôi cá phải lo lắng là vấn đề dịch bệnh, đặc biệt là trong môi trường khép kín như trang trại cá. Nguồn lây bệnh thường đến từ các đợt cá giống mới khi được đưa đến trang trại và lây lan ra cả đàn.

Trong trường hợp này, nuôi cá trang trại theo mô hình khép kín vẫn an toàn hơn khi tỷ lệ lây bệnh từ yếu tố thiên nhiên và những con cá hoang dã sẽ giảm thấp. Vì vậy, người nông dân chỉ cần kiểm soát chặt chẽ nguồn cá giống mới trước khi mua về.

Hơn nữa, người Do Thái chú trọng đặc biệt đến nguồn dinh dưỡng của cá khi cho chúng ăn các loài tảo hợp lý nhằm tăng chất dinh dưỡng và chất đề kháng của cá.

Ngoài ra, chìa khóa thành công chủ đạo của ngành nuôi trồng cá tại Israel là công nghệ xác định nguồn nước ngầm cũng như việc tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nước đến từng giọt, qua đó cho phép người dân có thể nuôi cá trên sa mạc với lượng nước có hạn.

Bên cạnh đó, do nguồn nước có hạn nên người Israel thường tích nước vào mùa đông để sử dụng cho nông nghiệp trong mùa hè. Tận dụng điều này, các trang trại nuôi cá đã sử dụng nguồn nước tích trữ để sử dụng nuôi trồng thủy sản, cung cấp thêm thực phẩm mà vẫn đảm bảo lượng nước cung cấp cho nông nghiệp vào mùa hè.

Đối với vấn đề ô nhiễm môi trường và hệ sinh thái, Israel áp dụng một hệ thống xử lý nước vô cùng chặt chẽ, đồng thời tuyên truyền ý thức về việc tiết kiệm nước cũng như bảo vệ môi trường cho người dân.

Đặc biệt, chính phủ Israel có hỗ trợ đặc biệt cho việc đầu tư vào nông nghiệp hay nuôi trồng thủy sản. Có đến 24% tổng số tiền hỗ trợ từ chính phủ là cho các dự án ngành nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản và những doanh nghiệp trong ngành này được miễn mọi loại thuế nhập khẩu.

Khởi nguyên

Vào cuối thập niên 30, những người Do Thái trở về từ Đông Âu đã đem các giống cá ưa thích của họ tới Israel và bắt đầu thử nghiệm các ao nuôi cá với nguồn nước từ sông Jordan. Mô hình này bước đầu đem lại một số thành công và người Israel tiếp tục nghiên cứu cải thiện cách nuôi cá trên đất liền.

Sau khi chính thức tuyên bố độc lập vào năm 1948, Israel tăng cường xây dựng các trang trại nuôi cá trên đất liền.

Cuộc khảo sát của chính phủ cho thấy vùng Negev và thung lũng Arava có các mạch nước ngầm và nước suối nóng. Hầu hết các mạch nước này là nước lợ, thích hợp cho nuôi trồng thủy sản.

Với mục tiêu tận dụng mọi nguồn nước có thể, Israel đã quyết định kết hợp nuôi trồng cá với làm nông nghiệp, qua đó tái sử dụng nguồn nước một cách có hiệu quả.

Nhờ những nỗ lực của chính phủ Israel mà hiện nay có nhiều trang trại nuôi cá lớn ở những vùng sa mạc gần Negev. Tại đây, nguồn nước ngầm được hút lên để nuôi cá và sau đó tái sử dụng hoặc dùng để tưới cây.

Hàng loạt những giống cá như cá chép, cá rô phi, cá trắm...được người Do Thái đưa vào nuôi trồng và cải tiến cho phù hợp điều kiện môi trường tại đây. Israel là quốc gia đầu tiên có thể nuôi trồng loài cá rô phi sống từ Jordan bất chấp nước này toàn sa mạc và đất cằn.

Hiện sản lượng nuôi trồng cá của Israel là gần 30.000 tấn mỗi năm với tổng giá trị khoảng 70 triệu USD. Sản phẩm cá của nước này thậm chí được xuất khẩu sang nhiều thị trường Châu Âu, đồng thời thu hút nhiều khách du lịch đến thăm quan các trang trại cá.

Một báo cáo của Liên Hợp Quốc (UN) cho thấy nhu cầu tiêu thụ cá và thủy sản trên toàn cầu đang ngày một tăng cao trong khi lượng cung đang dần suy giảm do tình trạng đánh bắt quá mức.

Hiện trung bình mỗi người trên thế giới tiêu thụ khoảng 17kg cá hàng năm và rất có thể một ngày nào đó, tất cả các món cá cũng như thủy sản trên bàn ăn của chúng ta đều đến từ các trang trại nuôi.

Hoàng Nam

Theo Trí Thức Trẻ

>> Đây là cách Israel khiến cả thế giới phải cúi đầu khi biến sa mạc thành nơi trồng rau, nuôi cá

Vua cá giòn thành tỷ phú ở tuổi 27

Sau 4 năm nuôi cá giòn, chàng trai Nguyễn Thế Phước, sinh năm 1989, ở Nam Sách, Hải Dương đã có thu nhập 6 – 7 tỷ đồng/năm.

Từ bỏ công việc ổn định với mức lương cao nơi thành thị để về quê nuôi cá, chỉ sau 4 năm, chàng trai Nguyễn Thế Phước, sinh năm 1989 ở xã Nam Tân (Nam Sách, Hải Dương) đã có thu nhập 6 – 7 tỷ đồng/năm. “Lá bùa” giúp anh lên như “diều gặp gió” chính là kỹ nghệ nuôi cá trắm, chép thường thành trắm, chép giòn.

Bỏ phố về quê nuôi cá

Trò chuyện với chúng tôi, Phước cho biết, sau khi tốt nghiệp hệ cao đẳng khoa Điện tử (Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội), anh làm nghề lắp đặt hệ thống âm thanh cho các quán karaoke, phòng trà, khách sạn cho các công ty điện tử. Sau một thời gian bươn chải, anh được cân nhắc lên vị trí Trưởng phòng kinh doanh, với mức lương 15 triệu đồng/tháng.

Mặc dù thu nhập cao, nhưng Phước vẫn quyết định xin nghỉ. “Đó là mức lương hấp dẫn mà nhiều bạn trẻ cùng trang lứa mơ ước, song tôi nghĩ, dù lương cao nhưng mình vẫn là người phụ thuộc, là kẻ làm thuê. Chi bằng mình tự làm cho mình, vừa không phù thuộc vào ai, vừa là dịp để thử sức. Làm giàu ở đâu cũng có ý nghĩa như nhau, nhưng không có gì tốt hơn là làm giàu trên chính quê hương mình” – Phước tâm sự.

Vậy là năm 2012, Phước khăn gói về quê, mặc cho bạn bè “sốc”, rồi gia đình họ hàng ra sức khuyên ngăn. Chia sẻ về quyết định táo bạo đó, Phước cho biết, những năm 2010 – 2012, ở Nam Sách phong trào nuôi cá lồng bè trên sông rất phát triển. Nếu trước đây, các hộ chủ yếu nuôi bằng lồng tre nhỏ, thì nay đã được cải tiến bằng lồng khung kẽm, phủ lưới xung quanh, có thể làm được lồng to nên năng suất nuôi cá rất cao.

Hơn nữa, nuôi cá trên sông thuận lợi hơn nhiều so với nuôi cá ao bởi nguồn nước thông suốt, ít bị ô nhiễm, cá lớn nhanh, chất lượng thịt ngon nên giá bán cũng cao hơn. “Nhận thấy đây chính là cơ hội tốt nên tôi đã bỏ công việc ở thành phố về quê làm ăn” – Phước kể.

Lúc đầu, Phước được bố giao cho tiếp quản 2 lồng bè cá diêu hồng, nuôi ké hàng xóm. Được giao cho nuôi Phước vui lắm nên chăm sóc đàn cá rất cẩn thận. Sau 8 tháng chăm sóc, đàn cá cũng được xuất bán, Phước thu lãi gần 200 triệu đồng. Cầm trên tay số tiền lớn lần đầu kiếm được, Phước bắt đầu nảy ra những ý tưởng làm ăn lớn.

Cuối năm 2012, ngoài số tiền lãi, Phước vay thêm người thân, ngân hàng để đầu tư 20 lồng bè, trung bình mỗi lồng 30 triệu đồng/36m2, anh thả tổng cộng 10 tấn cá diêu hồng giống. Niềm vui chưa đến thì bỗng đàn cá thi nhau chết nổi lềnh bềnh, trắng cả một đoạn sông. Ăn không được, bán không ai mua, Phước đành thuê người vớt đem chôn, thiệt hại gần nửa tỷ đồng.

Hàng ngày vật lộn với những con cá trên sông, chàng trai thư sinh, trắng trẻo ngày nào giờ đã trờ thành người đàn ông da bánh mật, già dặn trông thấy. Trước cú thua lỗ lớn ở cái tuổi 23, Phước đã có lúc chán nản đến nỗi ngày nào cũng đi qua đi lại quanh các lồng cá, rồi bần thần ngồi bệt trên bờ sông nghĩ ngợi...

Nhìn thấy Phước như vậy, người nhà ai cũng lo lắng, song anh đã kịp thời lấy lại thăng bằng. Phước tâm sự: “Tôi nghĩ không có sự thành công nào là không phải trả giá. Cái giá rẻ nhất phải trả là khi mình vẫn còn trẻ, còn nhiều cơ hội để làm lại. Nhưng “soi” kỹ, tôi thấy mình thất bại là bởi còn non yếu về kiến thức…”.

Nhận ra điểm yếu đó, ngay hôm sau Phước trang bị một máy vi tính nối mạng internet ra chòi cá, hễ rảnh rỗi là anh vào mạng tìm tài liệu về nuôi cá để nghiên cứu, trau dồi kiến thức. Ngoài ra anh còn lên Hà Nội mua cả chồng sách kỹ thuật nuôi, chăm sóc cá về đọc thâu đêm. Đến giờ, chỉ cần nhìn thấy cá bơi ít, bơi nhiều, nổi đầu, hay kém ăn… là anh biết ngay chúng đang bị bệnh gì, từ đó áp dụng phương pháp điều trị kịp thời.

“Vua” cá giòn đất Bắc

Nguyễn Thế Phước đang bắt cá chép giòn.

Sau vài năm gắn bó với việc nuôi cá lồng cũng như tìm hiểu thị trường, Phước nhận thấy cá diêu hồng mặc dù dễ nuôi, có giá trị kinh tế cao, song nếu chỉ nuôi một thứ thì rủi ro rất lớn. Trong khi đó, đa phần người tiêu dùng lại thích ăn cá lăng, trắm, chép..., vậy là anh tìm cách đưa các loài này vào nuôi. Cứ lứa này gối lứa khác, Phước có cá bán quanh năm. Như năm 2013, sau khi trừ chi phí Phước thu lãi hơn 1 tỷ đồng.

Cũng nhờ chăm chỉ đọc sách báo mà Phước được biết năm 2007, một nông dân ở Hồ Nam (Trung Quốc) đã tình cờ phát hiện ra công dụng đặc biệt của hạt đậu tằm. Khi cho cá trắm, chép ăn đậu tằm một thời gian, thịt sẽ săn chắc lại và giòn, rất thơm ngon.

Nhận thấy đây là một ý tưởng tuyệt vời, Phước đã dành thời gian tìm hiểu về hạt đậu tằm, liệu loại đậu này có ảnh hưởng gì tới sức khỏe người ăn cá hay không... “Theo các tài liệu khoa học, đậu tằm có nguồn gốc xuất xứ ở Trung Đông, có hàm lượng protein tới 31%, với đủ 8 loại axit amin thiết yếu, hàm lượng tinh bột 49%..., do đó, khi cá ăn vào, quá trình trao đổi chất sẽ giúp thịt cá chắc, dai và giòn. Song chỉ có cá trắm và chép ăn đậu này mới cho thịt giòn. Và một điều đáng mừng là hạt đậu tằm đang được dùng rất phổ biến ở châu Âu. Tại Việt Nam, hạt đậu tằm cũng được nhiều người dùng như một loại ngũ cốc” – Phước cho biết.

Bắt tay vào nuôi cá giòn, Phước chọn những con cá trắm, chép đạt trọng lượng cần thiết (1,2 – 1,5kg/con) nuôi riêng và chỉ cho ăn hạt đậu tằm. “Sau khoảng 8 – 9 tháng nuôi bằng phương pháp đặc biệt này, thịt con cá sẽ dai và giòn ra. Tuy nhiên, mức độ dai, giòn như thế nào thì đó là bí quyết của mỗi người!” – anh Phước vui vẻ nói.

Trước đây, Phước phải nhập hạt đậu tằm từ Trung Quốc, song để chủ động nguồn nguyên liệu đảm bảo chất lượng, Phước đã thuê đất ở Mộc Châu (Sơn La), Bảo Lộc (Lâm Đồng) để trồng đậu tằm. Phước cho hay: “Trước khi cho cá ăn, hạt đậu tằm sẽ được ngâm ủ trong khoảng 24 giờ. Kỹ thuật ngâm ủ là một trong những yếu tố rất quan trọng, giúp thịt cá dai và giòn hơn. Hiện tôi đã chủ động được hoàn toàn thức ăn và 100% cá giòn được nuôi ở Việt Nam, vì vậy người tiêu dùng có thể hoàn toàn yên tâm về chất lượng”.

Cũng theo lời Phước, trong 100 lồng cá đang nuôi hiện nay, cá giòn chỉ chiếm 40%, song giá trị lại chiếm tới 60 – 70%. Hiện anh đang bán cá chép giòn tại bè với giá 170.000 đồng/kg (lúc cao điểm 240.000 đồng/kg), trắm giòn 150.000 đồng/kg (cao điểm 200.000 đồng/kg), trong khi cá chép thường chỉ 70.000 đồng/kg, trắm thường 60.000 đồng/kg.

Phước cho biết thêm, hiện nhu cầu tiêu thụ cá trắm, chép giòn rất cao nhưng không vì thế mà anh bán ồ ạt, chỉ bán những con đủ cân nặng (3 – 5kg/con) và đủ độ giòn. Hiện mỗi năm Phước xuất bán khoảng 30 tấn cá trắm, chép giòn và hàng chục tấn cá diêu hồng, lăng, sau khi trừ chi phí, Phước lãi từ 6 – 7 tỷ đồng/năm.

Theo Dân Việt 

>> Warren Buffett của Canada và 3 bí quyết trở thành tỷ phú