Dấu hỏi thương vụ Mekong Capital - F88

Quỹ đầu tư Mekong Capital mới đây gây nhiều thắc mắc khi công bố khoản đầu tư vào chuỗi cửa hiệu cầm đồ F88, đây là khoản giải ngân thứ ba của Mekong Capital từ quỹ MEF III vốn được gây quỹ xong vào 2016 với quy mô 112 triệu USD.

Hai khoản đầu tư trước đó của MEF III là DN logistics ABA Cooltrans và chuỗi nhà hàng Wrap & Roll. Các khoản đầu tư của Mekong Capital thường có quy mô vừa và kéo dài trong vòng 10 năm vào các lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng nhanh của Việt Nam, nhất là tiêu dùng. Nhưng lý do Mekong Capital lại chọn F88 để đầu tư vẫn là điều gây nhiều băn khoăn đối với nhiều người.

F88 chỉ mới thành lập vào 2013, cung cấp các dịch vụ tín dụng mờ (shadow banking) cho khách hàng với tài sản cầm cố là ô tô, xe máy, điện thoại di động và laptop. Thời gian vay vốn là khá ngắn, thông thường trong vài tuần đến 1 tháng. Tất nhiên, lãi suất mà người đi vay phải chịu là không hề nhỏ, có thể lên đến hàng chục % mỗi tháng.

Hiện F88 có 15 cửa hàng tại miền Bắc. Sau khi có nhà đầu tư chiến lược Mekong Capital, F88 dự kiến sẽ phát triển nhanh chuỗi cửa hàng ra toàn quốc với quy mô nhắm tới là 300 cửa hàng vào 2020.
Có thể thấy chủ đích của Mekong Capital là tấn công vào thị trường ngách và phục vụ lớp khách hàng ở tầng dưới cùng, nơi mà các dịch vụ NH chưa vươn đến. Nhưng đó là cuộc chiến không hề dễ dàng.

Chỉ tính riêng trên địa bàn TP.HCM, theo số liệu của UBND TP.HCM thì tổng số cơ sở hoạt động kinh doanh cầm đồ đã lên tới 2.553 cơ sở. Còn nếu tính cả nước, con số này có thể lên đến hàng chục nghìn.

Như vậy, áp lực cạnh tranh của F88 trong việc giành lấy thị phần từ các chủ đầu tư nhỏ lẻ khác là rất lớn. Điều thuận lợi cho F88 là hiện phân khúc tài chính này chưa có những thương hiệu lớn có tiềm lực tham gia nên nếu thực hiện một chiến lược phù hợp, cùng đội ngũ nhân lực thực thi xuất sắc, F88 có thể thu được kết quả kinh doanh khả quan trong 10 năm tới.

Về phía Mekong Capital, kinh nghiệm đầu tư vào thế giới di động trong quá khứ được kỳ vọng sẽ giúp họ thành công ở F88. “Chúng tôi tin rằng với phương pháp gia tăng giá trị cho công ty dựa trên mô hình đầu tư lấy tầm nhìn làm định hướng cùng với mạng lưới rộng lớn các chuyên gia và nguồn lực quốc tế của Mekong Capital, F88 sẽ tiếp tục cải thiện hoạt động của mình và̀ thực hiện thành công kế hoạch mở rộng trên toàn quốc đầy tham vọng”, ông Chris Freund - Giám đốc điều hành của Mekong Capital nói.

Trong khu vực Đông Nam Á cũng có những mô hình kinh doanh chuỗi cầm đồ khá thành công. Điển hình như tại Singapore có MoneyMax Financial Services, Cash Converters, Malaysia có chuỗi Muslim Malays, hay Thái Lan có chuỗi cầm đồ Easy Money. Lĩnh vực dịch vụ cầm đồ của Thái Lan ước tính có giá trị khoảng 5,3 tỷ USD vào 2013.

Lợi nhuận trong phân khúc tín dụng mờ này khá cao. Theo ghi nhận của hãng Reuters, tỷ suất lợi nhuận biên trước thuế của các chuỗi Money Max là hơn 30% - khá cao khi so sánh với các lĩnh vực kinh doanh tài chính khác nhờ vòng quay vốn nhanh chóng.

Tất nhiên là lợi nhuận cao thường đi kèm với rủi ro cao. Bởi phần lớn khách hàng của DN, cửa hàng cầm đồ là những người, các công ty không đủ chuẩn để tiếp cận các khoản tín dụng có lãi suất thấp hơn từ hệ thống NH.

Ngoài ra, một số khách hàng đi vay sử dụng tài sản cầm cố là bất động sản, vàng... có biên độ giá biến động rất lớn, gây khó khăn cho các DN trong việc định giá và kiểm soát rủi ro mỗi khi có sự cố xảy ra. Đó là chưa kể, tài sản cầm cố tại các cửa hàng cầm đồ có thể là không hợp pháp và việc cung cấp các khoản tín dụng dựa trên tài sản này không phải là điều được khuyến khích.

“Hoạt động tín dụng của các cửa hiệu cầm đồ có tính công chúng cao. Nếu quản trị rủi ro không tốt sẽ gây ảnh hưởng sâu rộng trong xã hội”, ông Phan Lê Thành Long, Giám đốc điều hành Công ty đào tạo kế toán và kiểm toán AFA Research & Education nhận định.

Nhìn chung sự hấp dẫn về lợi nhuận là điều dễ thấy khi tham gia vào mô hình cho vay cầm đồ, nhưng nó cũng gây ra thách thức cho DN tham gia nếu hệ thống rủi ro không đủ năng lực theo kịp với những biến động của thị trường. Vì thế nếu so với khoản đầu tư vào Thế giới Di động, thách thức mà Mekong Capital phải giải quyết tại F88 có thể lớn hơn nhiều.

Mô hình kinh doanh cầm đồ, thực thất là thị trường khá nhạy cảm, thiếu minh bạch nằm ngoài khu vực NH mà các chuyên gia Việt Nam cho rằng Nhà nước nên cần kiểm soát lại, tránh lặp lại trường hợp đổ vỡ hàng loạt gây hiệu ứng xấu trong xã hội.

Theo ước tính của các chuyên gia kinh tế, quy mô tín dụng mờ ở Việt Nam hiện chiếm tương đương với khoảng 22% trên tổng quy mô dư nợ tín dụng của toàn hệ thống NH. Với quy mô như thế, việc kiểm soát lỏng lẻo có thể dẫn đến nợ xấu tăng mạnh, gây nguy hại cho nền kinh tế.

Có một điều đáng chú ý là các DN kinh doanh cầm đồ thường ăn nên làm ra vào thời kỳ nền kinh tế gặp nhiều khó khăn, điển hình như giai đoạn 2011 - 2013. “Sự thành công của các DN cầm đồ có thể là tín hiệu không vui cho các nền kinh tế Đông Nam Á, bởi chúng kinh doanh hiệu quả nhờ tận dụng sự khó khăn về túi tiền của các hộ gia đình”, Reuters nhận định.

>> Liên hệ Mua bán cổ phiếu - Tư vấn đầu tư - Ủy thác đầu tư

 Theo Nam Minh

Thời báo Ngân hàng

Vì sao Mekong Capital đầu tư cho dịch vụ cầm đồ?

Mekong Capital vừa thông báo Quỹ Mekong Enterprise Fund III (MEF III) đã hoàn thành gói đầu tư vào Công ty Cổ phần Đầu tư F88 (F88). Ông Chris Freund, đồng Tổng Giám đốc Mekong Capital, cho biết: “Đây là khoản đầu tư thứ 3 của quỹ MEF III”. Trước đó, MEF III đã đầu tư vào chuỗi nhà hàng Wrap & Roll và cam kết đầu tư vào ABA, một công ty chuyên về bảo quản nhiệt độ lạnh.

Gương mặt mới

Ở thương vụ thứ 3 này, Mekong Capital không tiết lộ số tiền cụ thể nhưng theo các thông tin công bố, quỹ MEF III thường dành 6-15 triệu USD cho mỗi khoản đầu tư. Chiến lược rót vốn của quỹ MEF III trước sau vẫn là tập trung vào các doanh nghiệp hoạt động trong các ngành như bán lẻ, nhà hàng, sản phẩm tiêu dùng và dịch vụ tiêu dùng.

Trong lĩnh vực dịch vụ tiêu dùng, cụ thể là cầm đồ, F88 là gương mặt mới, chỉ hoạt động được khoảng 3 năm. Mặc dù vậy, so với hơn 30.000 cửa tiệm cầm đồ truyền thống khác ở Việt Nam thì mô hình kinh doanh của F88 có sự khác biệt. Đầu tiên, F88 kinh doanh theo chuỗi. Tính đến nay, theo thông tin Công ty, F88 đã xây dựng được 15 cửa hàng cầm đồ. Trong đó, số lượng cửa hàng được lập mới chủ yếu vào năm 2016, cho thấy F88 chỉ mới tăng tốc gần đây. Trước đó, theo ông Phùng Anh Tuấn, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc F88, Công ty phải dành thời gian chuẩn bị. F88 đã xây dựng các nền tảng về công nghệ, nhân sự, quản trị và tìm kiếm công thức thành công cho mô hình kinh doanh này. Theo F88, chính những chuẩn bị kỹ lưỡng là lý do để F88 lọt vào “mắt xanh” của Mekong Capital.

Ông Chris Freund cũng xác nhận, Mekong Capital đầu tư vào F88 vì “F88 đã gây dựng để trở thành một trong những nhà cung cấp dịch vụ cầm đồ kiểu mới hàng đầu tại Hà Nội và các tỉnh lân cận”. Lý do để Mekong Capital chấm điểm cho F88 còn đến từ đội ngũ sáng lập và quản lý của chuỗi cửa tiệm cầm đồ này. Trước khi trở thành Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc F88, ông Phùng Anh Tuấn được biết đến với vai trò Tổng Giám đốc Công ty An ninh mạng VSEC, một doanh nghiệp chuyên cung cấp giải pháp, sản phẩm liên quan đến an toàn thông tin.
 
Đặc biệt, theo thông tin từ F88, từ đầu năm 2016, ông Alan Barron, Cựu CEO của Tập Đoàn First Cash (sở hữu hơn 2.000 cửa hàng cầm đồ tại Mỹ và châu Mỹ La tinh) đã tham gia F88 với tư cách thành viên Hội đồng Quản trị độc lập. Ông Alan Barron đã hỗ trợ cố vấn cho F88 về mô hình, chiến lược, cách thức xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ và dịch vụ khách hàng.

Giờ đây, thêm sự góp mặt của Mekong Capital, F88 càng có lợi thế cạnh tranh cũng như càng có cơ hội để thực hiện các mục tiêu đặt ra. Theo kế hoạch, đến năm 2020, F88 sẽ đạt tới 300 cửa hàng. Phạm vi hoạt động của F88 sẽ không còn dừng ở một số tỉnh miền Bắc như Hà Nội, Hải Phòng, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Bắc Giang, Thanh Hóa... mà vươn ra 63 tỉnh thành trên cả nước. Mục tiêu này được ông Phùng Anh Tuấn khẳng định là không quá khó đối với F88.

Sở dĩ F88 có thể đề ra mục tiêu tăng tốc mạnh mẽ còn bởi dịch vụ cầm đồ là ngành hấp dẫn. Ai trong cuộc đời lại chẳng có lúc thiếu tiền, cần tiền để xoay xở cho các việc cần thiết và gấp gáp. Những lúc ấy, vay nợ ngân hàng hay hỏi mượn người quen đều khó khả thi. Chưa kể, theo Tổng cục Thống kê, chỉ khoảng 20% người dân ở Việt Nam mở tài khoản ngân hàng. Trong khi đó, ngân hàng cũng chỉ cho vay cầm cố những tài sản lớn, khoản vay lớn. Còn các khoản vay vài triệu đồng đến vài chục triệu đồng, cần vay trong thời gian ngắn thì cầm đồ trở thành giải pháp thích hợp. Đây là lý do để đi đâu trên khắp Việt Nam cũng dễ dàng nhìn thấy tiệm cầm đồ.

Theo kế hoạch, đến năm 2020, F88 sẽ đạt tới 300 cửa tiệm cầm đồ. Ảnh: japantimes.co.jp

Thay đổi hình ảnh “cầm đồ”

Vài năm gần đây, thị trường còn chứng kiến sự ra đời của những hình thức cầm đồ online, qua các website như camdonhanh.vn (do quỹ đầu tư John Galt Ventures sáng lập), vietmoney.vn (thuộc Việt Money), nhattao.com, dichvucamdo.net... Các nơi này đều ra sức cung cấp sự thuận tiện cho khách hàng, như chấp nhận cầm cố nhiều sản phẩm (từ xe cộ, điện thoại, túi xách hàng hiệu, đồng hồ đến vàng miếng, trang sức), việc giao dịch và định giá sản phẩm có thể diễn ra theo thời gian và địa điểm linh hoạt, tùy nhu cầu khách hàng và giảm thiểu các chi phí.

Thủ tục cầm cố đơn giản (tài sản, giấy tờ sở hữu tài sản và giấy tờ tùy thân) và chỉ mất khoảng 15 phút cho một giao dịch cầm cố tài sản nhỏ. Với tài sản như ô tô, thời gian thẩm định có thể kéo dài hơn nhưng thường dưới 60 phút là khách hàng có thể nhận được tiền. Các nơi cũng áp dụng những mức lãi suất thấp hơn đôi chút so với các tiệm cầm đồ truyền thống. Rõ ràng, cuộc chiến cạnh tranh giữa tiệm cầm đồ truyền thống với các hình thức hiện đại hơn đã xuất hiện.

Tuy nhiên, một mô hình cầm đồ đủ quy mô mạng lưới, đủ tiện ích và thuận lợi để phục vụ khách hàng, đủ bài bản để đảm bảo an toàn tài sản và bảo mật thông tin, đủ uy tín để khách hàng yên tâm giao phó tài sản... thì lại chưa phổ biến. Đây là cơ sở để F88 dấn bước vào phân khúc dịch vụ cầm đồ chuyên nghiệp và tin rằng cơ hội phát triển cho Công ty vẫn rất lớn.

Thực tế, dịch vụ cầm đồ là ngành kinh doanh có điều kiện và nếu kinh doanh đúng luật, đây không phải là ngành “ăn lời cắt cổ” ở mức lãi 7-10%/tháng như nhiều người lầm tưởng. Luật chỉ cho phép lãi vay không được quá 150% lãi suất cơ bản. Ông Phùng Anh Tuấn cho biết, F88 phải tìm nhiều cách để tạo dựng thiện cảm, uy tín cho ngành dịch vụ cầm đồ. Chẳng hạn, ở các cửa hàng của F88 đều có nhân viên nữ và Công ty cũng thiết lập tổng đài tư vấn miễn phí nhằm giải đáp các thắc mắc, khiếu nại của khách. Các cửa hàng của F88 đều có giấy phép kinh doanh, có quy trình niêm phong, bảo quản tài sản, xây dựng kho bãi với đầy đủ hệ thống an ninh giám sát và phòng cháy chữa cháy. Các kho lưu trữ của F88 cũng đều được mua bảo hiểm cháy nổ.

Cách làm này đã giảm rủi ro không chỉ cho khách hàng mà còn cho F88. Ngoài ra, để tránh rủi ro từ định giá sai tài sản có thể ảnh hưởng đến lời lỗ, theo ông Phùng Anh Tuấn, khâu thẩm định rất quan trọng trong ngành dịch vụ cầm đồ. F88 đã lập hẳn một ban thẩm định. Thông qua hệ thống công nghệ, ban thẩm định này sẽ cập nhật giá hằng ngày, sát với giá giao dịch trên thị trường. Nhân viên thẩm định chỉ việc nhập mã tài sản, hệ thống sẽ tự động đưa ra mức giá có thể cầm cố. F88 còn tổ chức bộ phận kiểm soát nội bộ để hậu kiểm các loại sản phẩm cầm cố. F88 cũng chỉ cho cầm cố tối đa 30 ngày như một cách ngăn ngừa rủi ro. Trường hợp khách hàng muốn gia hạn thêm thì F88 định giá lại tài sản. Nếu khách hàng không quay lại thanh toán đúng hạn thì F88 sẽ gửi thông báo trong 10 ngày, sau đó tiến hành thanh lý tài sản. Cũng như các nước, Việt Nam cho phép các công ty tham gia dịch vụ lĩnh vực tài chính cá nhân được quyền thanh lý những tài sản cầm cố quá hạn, như tinh thần hợp đồng đã ký.

Theo mô hình trên thế giới, bán tài sản thanh lý mới chính là lĩnh vực tạo ra lợi nhuận đáng kể cho loại hình kinh doanh này. Phí và lãi suất cho vay cầm cố thường không phải là nguồn thu chính. Riêng đối với F88, như chia sẻ từ phía Công ty, vì đang trong giai đoạn đầu tư và xây dựng hình ảnh về một mô hình cầm đồ kiểu mới nên F88 chưa thể kỳ vọng lợi nhuận cao. Ưu tiên giai đoạn này của F88 vẫn là chất lượng và mở rộng nhanh. “Cứ phục vụ khách hàng thật tốt rồi mọi thứ sẽ đến với F88”, ông Phùng Anh Tuấn tin tưởng.

>> Mekong Capital rót vốn vào chuỗi cửa hàng cầm đồ

 Nhịp Cầu Đầu Tư

Mekong Capital rót vốn vào chuỗi cửa hàng cầm đồ

Đây là khoản đầu tư thứ 3 được Mekong Enterprise Fund III thực hiện kể từ khi thành lập vào tháng 5/2016.

Theo thông tin từ DealstreetAsia, Mekong Enterprise III - quỹ đầu tư thuộc quản lý của Mekong Capital vừa hoàn tất thỏa thuận đầu tư vào chuỗi cửa hàng cầm đồ F88 tại Việt Nam, thương vụ đầu tư thứ 3 kể từ khi quỹ này hoàn tất huy động vốn.

Các điều khoản của thương vụ này không được tiết lộ, song phía công ty cho biết ông Chris Freund - đại diện của Mekong Capital sẽ tham gia vào ban điều hành như một phần của thỏa thuận.

Mekong Enterprise III đã chính thức hoàn tất huy động với tổng vốn cam kết 112 triệu USD vào giữa tháng 5/2016. Mục tiêu của quỹ là đầu tư vào các doanh nghiệp tiêu dùng Việt Nam thuộc các lĩnh vực bán lẻ, nhà hàng, sản phẩm tiêu dùng và dịch vụ tiêu dùng.

Mekong Enterprise III thường tập trung các khoản đầu tư từ 8 đến 15 triệu USD. Thời gian hoạt động trong 10 năm và dự kiến sẽ thực hiện tổng cộng 12 khoản đầu tư trong 3 năm đầu. Kể từ khi thành lập, ngoài F88, quỹ này đã đầu tư 6,9 triệu USD vào Wrap & Roll và cam kết đầu tư vào Công ty cổ phần giải pháp Thương mại ABA.

F88 được thành lập từ năm 2013 theo mô hình hệ thống cầm đồ. Theo giới thiệu, ban lãnh đạo F88 có sự tham gia của chuyên gia cố vấn cao cấp Alan Barron - cựu CEO của tập đoàn First Cash sở hữu 2.000 cửa hàng cầm đồ tại Mỹ và Mỹ Latin.

Công ty hướng tới mục tiêu năm 2020 sẽ sở hữu chuỗi 300 cửa hàng cung cấp dịch vụ cầm đồ tại 63 tỉnh thành trên toàn quốc và niêm yết thành công trên sàn chứng khoán.

>> Mua bán cổ phiếu - Tư vấn đầu tư - Ủy thác đầu tư

 Vnexpress