Cuối năm, cổ phiếu ngành nào hot?

Sau khi nới room 100%, Domesco chứng kiến giá cổ phiếu tăng gần 137% so với đầu năm, cao nhất trong nhóm cổ phiếu dược.

Chỉ còn hơn một tháng là kết thúc năm 2016. Thị trường chứng khoán đã đi gần hết chặng đường với đa số gam màu sáng. Tính đến hết tháng 10, VN-Index đã tăng gần 17%, một con số khá tốt so với các kênh đầu tư khác. Nhưng, theo quan sát của  Maybank Kim Eng, thị trường đang bị thử thách và đã “giậm chân tại chỗ” hơn 3 tháng nay. Nhà đầu tư cũng mất dần kiên nhẫn khi VN-Index cứ loanh quanh trong mức 670-680 điểm và giao dịch cầm chừng.

Đặc biệt, sự kiện ông Donald Trump đắc cử Tổng thống Mỹ đã khiến thị trường chứng khoán thế giới chao đảo. Thị trường Việt Nam cũng giảm mạnh trong phiên ngày 9.11. Theo Công ty Chứng khoán Ngân hàng BIDV (BSC), thông tin từ cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ đang ảnh hưởng đến tâm lý và diễn biến thị trường chứng khoán trong nước. VN-Index có thể mất mốc 650 điểm, thậm chí còn tiêu cực hơn trước khi ổn định trở lại.

Bối cảnh chung thị trường là thế. Nhưng xét từng ngành nghề, diễn biến có sự khác biệt. Ở ngành dược, giá cổ phiếu dược đã tăng cao hơn 3 lần so với đà tăng của VN-Index. Đây cũng là nhóm cổ phiếu nhận được sự hỗ trợ từ kỳ vọng nới room cho nhà đầu tư nước ngoài. Sau khi nới room 100%, cổ phiếu DMC của Domesco đã tăng gần 137% so với đầu năm, tăng cao nhất trong nhóm cổ phiếu dược.

Tuy nhiên, các hãng dược khác, đặc biệt là nhóm công ty hoạt động trong lĩnh vực phân phối, lại không được thị trường “ưu ái” như thế. Maybank Kim Eng cũng đánh giá cao nhóm công ty sản xuất dược hơn so với các công ty phân phối dược. Có thể thấy, nhóm công ty sản xuất dược có mức tăng giá trung bình cao hơn, gần 70%, trong khi bình quân cổ phiếu các công ty chuyên về phân phối dược phẩm chỉ tăng hơn 34%. Biên lợi nhuận của các công ty phân phối dược chỉ khoảng 3,1% trong khi ở nhóm sản xuất là 11,3%. Tỉ lệ nợ/vốn chủ sở hữu của nhóm phân phối dược là 2,2 lần, cao hơn so với mức 8% ở các công ty sản xuất dược

Nhìn chung, trong tương lai, những yếu tố cơ bản của ngành dược như P/E (thị giá trên thu nhập mỗi cổ phiếu), EPS (thu nhập mỗi cổ phiếu) bình quân ngành vẫn được các công ty chứng khoán đánh giá ở mức hấp dẫn so với các ngành khác và trong khu vực ASEAN. Trong đó, DHG của Dược Hậu Giang, với sự hiện diện của nhà đầu tư chiến lược Nhật Taisho, đang nhận được nhiều kỳ vọng hơn cả.

Thủy điện cũng là ngành được bộ phận phân tích thuộc Công ty Chứng khoán VPBS khuyến nghị đầu tư trong quý IV năm nay. Lũy kế 9 tháng, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã tăng được 11,23% về sản lượng so với cùng kỳ. Trong đó, nhiệt điện than đóng góp lớn nhất. Nhưng những tháng cuối năm, theo Maybank Kim Eng, thủy điện sẽ gặp nhiều thuận lợi hơn do mưa lũ nhiều, nhất là các nhà máy thủy điện đặt ở Trung Bộ và Tây Nguyên như Vĩnh Sơn Sông Hinh (VSH), Sông Ba (SBA), Thủy điện Miền Trung (CHP). SBA cùng với Thủy điện Nậm Mu (HJS), Thủy điện Thác Bà (TBC) đều ghi nhận lợi nhuận lũy kế 9 tháng tăng so với cùng kỳ. SBA tăng mạnh nhất với gần 62%. Ba công ty thủy điện này đều có P/E thấp hơn so với P/E trung bình ngành (13,1 lần).

Ảnh: Quí Hòa

Cổ phiếu ngành tiêu dùng cũng khá hấp dẫn với P/E bình quân hiện ở mức 13,4 lần, so với 31 lần của các nước trong khu vực, theo Bloomberg. Doanh nghiệp ngành này đang có nhiều điều kiện thuận lợi để tăng trưởng. BMI ước tính 5 năm tới sẽ có thêm hơn 6 triệu hộ gia đình ở Việt Nam gia nhập nhóm thu nhập 5.000-10.000 USD. Euromonitor thì cho rằng, chi tiêu tiêu dùng sẽ tăng 47% từ nay đến năm 2019. Việt Nam lại là nước đông dân thứ 3 Đông Nam Á, với gần một nửa dân số dưới 30 tuổi. Theo Tổng cục Thống kê, bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tính chung 10 tháng đầu năm 2016 tăng 9,3% so với cùng kỳ. Tăng mạnh vẫn là nhóm lương thực thực phẩm (10,6%), dịch vụ lưu trú và ăn uống (9,3%).

Trong bối cảnh đó, các cổ phiếu ngành tiêu dùng - bán lẻ cũng thơm lây như Vinamilk (VNM), Thế Giới Di Động (MWG), PNJ. Nhưng cùng với việc nới room ở các công ty niêm yết, việc thoái vốn nhà nước khỏi Sabeco, Habeco hay Vinamilk, Mobifone… sẽ giúp tăng thêm chất lượng hàng hóa trên thị trường và tăng tính minh bạch cho các công ty.

Trong khi ngành tiêu dùng tỏa sáng thì một ngành khác - cao su - cũng có dấu hiệu khởi sắc. Giá mủ cao su đã tăng trở lại, khoảng 18% so với mức đáy đầu năm sau thời gian dài suy giảm. Giới phân tích tin rằng, giá cao su sẽ tiếp tục hồi phục nhẹ trong năm 2017. Nhưng dù giá cao su tăng, các công ty cao su tự nhiên vẫn phải dựa vào nguồn thu khác. Chẳng hạn, doanh thu, lợi nhuận của Cao su Đồng Phú (DPR) đến từ thanh lý vườn cao su. Hay lợi nhuận của Cao su Phước Hòa (PHR) tăng gần 200% trong 9 tháng đầu năm 2016 cũng chủ yếu đến từ đây.

Những ai thích cổ tức sẽ có thêm lý do để chú ý đến nhóm cổ phiếu cao su. Bởi dù lĩnh vực kinh doanh cốt lõi không như mong muốn, các công ty cao su thiên nhiên thường duy trì chính sách cổ tức tương đối hấp dẫn. DPR, chẳng hạn, dự kiến chi trả cổ tức 2016 bằng tiền mặt ở mức 3.000 đồng/cổ phiếu.

Những ngành sẽ được chú ý vào các tháng cuối năm, theo VPBS, còn là cảng biển, xây lắp và vật liệu xây dựng. Theo lý giải của VPBS, những ngành này sẽ hưởng lợi từ nhu cầu tăng. Các công ty trong ngành cảng biển, logistics như Viconship, Gemadept... có sẽ lợi lớn khi các hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam với các nước có hiệu lực. Ngoài ra, sự hoàn thiện hạ tầng ở các khu vực cảng biển, cụm công nghiệp cũng giúp doanh nghiệp ngành này hoạt động thuận lợi hơn.

Ở ngành xây dựng và vật liệu xây dựng, cuối năm bao giờ cũng là thời điểm tất bật và ghi nhận doanh thu cao nhất so với các quý còn lại. Riêng thép tiếp tục nhận sự bảo hộ từ chính sách, thúc đẩy tiêu thụ tăng trưởng. Nhu cầu xây dựng tăng cũng đẩy tăng nhu cầu các vật liệu khác như gạch, sắt, thép, xi măng, đá… Điều này sẽ hỗ trợ các công ty hoạt động trong ngành xây dựng và vật liệu xây dựng như  Coteccons (CTD), Hòa Bình (HBC), Hòa Phát (HPG), Hoa Sen (HSG), Hà Tiên (HT1). Từ đó, tạo sự phấn khởi cho nhóm cổ phiếu trong ngành.

 >> Mở tài khoản chứng khoán - Tư vấn đầu tư chứng khoán - Ủy thác đầu tư

Nhịp Cầu Đầu Tư

Thật hư khả năng thâu tóm Domesco

Ngày 6-9-2016, Trung tâm Lưu ký chứng khoán có văn bản gửi cho Sở Giao dịch chứng khoán TPHCM thông báo tỷ lệ sở hữu nước ngoài (room) tại Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu y tế Domesco (DMC-Hose) đã được điều chỉnh từ 49% lên 100% theo sự chấp thuận của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

 

Nhân viên Domesco trong một chương trình giới thiệu sản phẩm. Ảnh: T.L
 
Ngày hôm sau cổ đông tổ chức lớn nhất tại DMC là CFR International SPA (Chile) đăng ký mua thêm 2 triệu cổ phiếu nhằm nâng tỷ lệ sở hữu từ 45,9% hiện tại lên 51,7%. Nếu việc mua này thành công, Domesco sẽ trở thành công ty con của đối tác ngoại CFR International SPA. Liệu CFR International SPA có tiến tới thâu tóm toàn bộ DMC? 

Hiệu ứng nới room

CFR International SPA bắt đầu đặt chân vào Domesco cuối năm 2011 với việc bỏ ra 185 tỉ đồng mua 8,2 triệu cổ phiếu, tỷ lệ gần 39% lúc bấy giờ. Suốt năm năm qua, tuy có cử người tham gia vào hội đồng quản trị công ty, nhưng vai trò của CFR International SPA khá mờ nhạt nếu không muốn nói là không có gì. Trong báo cáo tài chính bán niên mới nhất 2016 cũng như báo cáo tài chính những năm trước, ở phần giao dịch với các bên liên quan, DMC chỉ rõ giao dịch với CFR International SPA là “mua nguyên liệu”. Số tiền phải trả cho mua nguyên liệu từ CFR International SPA hàng năm cũng không lớn, khoảng 3-4 triệu đô la Mỹ.

Từ năm ngoái trở về trước, việc nâng room lên quá mức 49% ở các doanh nghiệp dược phẩm không được đề cập nhiều. Có lẽ vì thế mà thị trường chẳng mấy để ý đến CFR International SPA ở DMC. Hơn nữa, nếu có mở room cũng khó thay đổi cơ cấu cổ đông của Domesco. Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) đang sở hữu 34,7% cổ phần tại đây, Quỹ Y tế Bản Việt nắm 4,5% và Deutsche Bank có trong tay 4,9%. Số lượng cổ phiếu có thể giao dịch bên ngoài khoảng 10%, nên thanh khoản của DMC thường rất yếu và thị giá cũng không hấp dẫn. Từ quí 3-2013 đến gần hết quí 1-2016 thị giá của DMC quanh quẩn 30.000 đồng (giá đã được điều chỉnh qua các đợt chia thưởng bằng cổ phiếu và trả cổ tức tiền mặt).

Cho dù là cổ đông lớn nhất, nhưng CFR International SPA hầu như không có quyền quyết định ở Domesco. Còn để nâng tỷ lệ sở hữu tại đây lên 65% hoặc cao hơn nhằm giành quyền kiểm soát tối đa, CFR International SPA cần thương lượng mua lại cổ phần mà SCIC đang nắm giữ.

 
Tuy nhiên từ tháng 3-2016 giá cổ phiếu DMC bắt đầu “chạy” và hết quí 2-2016 đã đạt mức 50.000 đồng. Một số công ty chứng khoán nhận định giá cổ phiếu DMC nói riêng, ngành dược nói chung “ấm” lên vì chúng đã đứng yên tại chỗ quá lâu. Hơn nữa, các doanh nghiệp dược kinh doanh ổn định, chia cổ tức đều và là cổ phiếu phòng thủ tốt.

Sang tháng 7-2016, việc nới room trở thành đề tài “nóng” với Domesco và các công ty dược. Chỉ trong hơn hai tháng thị giá DMC tăng gấp đôi, từ 50.000 lên 101.000 đồng khi giới đầu tư tin rằng CFR International SPA sẽ thâu tóm công ty. Ở mức giá hiện tại và căn cứ vào lợi nhuận có khả năng đạt được trong năm nay (khoảng 155 tỉ đồng lợi nhuận sau thuế theo kế hoạch của công ty; 81 tỉ đồng lãi ròng trong sáu tháng đầu năm theo báo cáo tài chính bán niên, tăng 20% so với cùng kỳ), chỉ số P/E của DMC đã trên 20 lần, thuộc nhóm cao nhất thị trường hiện nay.

CFR International SPA là ai?

CFR International SPA là một công ty con của tập đoàn CFR Pharmaceutical SA được thành lập ở Chile và hiện diện tại Việt Nam từ năm 2006. Trong một bản phân tích về cổ phiếu DMC từ ba năm trước, Công ty Chứng khoán FPT cho rằng CFR International SPA có thể “nhờ” Domesco phân phối các dòng thuốc kháng sinh đặc trị, nhất là thuốc trị ung thư, vốn là sản phẩm thế mạnh của họ. Tận dụng hệ thống phân phối của các công ty dược trong nước để bán sản phẩm vào Việt Nam, trong đó có mối quan hệ của các doanh nghiệp này với các bệnh viện, là việc mà nhiều đối tác nước ngoài thường tiến hành không chỉ trong ngành dược.

Trên thực tế ban đầu Domesco đã có sự dịch chuyển sang sản xuất các loại thuốc generic đặc trị thay cho dòng thuốc phổ thông. Sự chuyển hướng này không loại trừ có sự tư vấn của CFR International SPA. Song, việc xây dựng nhà máy mới non-betalactam của Domesco, theo Công ty Chứng khoán HSC, đã liên tục bị trì hoãn ba năm nay. Trong khi đó đối tác ngoại đã tự đầu tư mua một nhà máy mới ở Việt Nam. HSC cho rằng có thể có những lo ngại trong việc bỏ thêm vốn đầu tư của nước ngoài vào Domesco.

Mặt khác không thể không thấy rằng từ giữa năm ngoái triển vọng kinh doanh của các công ty dược phẩm đã được nhận định là chậm lại do giá bán sản phẩm không được tăng tương ứng với giá nguyên liệu đầu vào (dưới sự kiểm soát của Cục Quản lý dược). Chưa kể cơ quan này siết chặt việc đăng ký thuốc. Bên cạnh đó, việc lựa chọn nhà thầu cung cấp thuốc cho các cơ sở y tế, bệnh viện đã được mở rộng, không còn ưu đãi nhất nhất cho các đơn vị nội địa. Sự cạnh tranh trong đấu thầu thuốc tất yếu diễn ra. Có thể vì những tác động này mà CFR International SPA không còn đặt nhiều kỳ vọng vào Domesco như một kênh hiệu quả để giúp họ gia tăng sự hiện diện ở thị trường Việt Nam.

Nhìn từ đây, câu chuyện thâu tóm DMC hình như đã không còn mang tính trọng yếu như trước đối với CFR International SPA. Điều này có gì đó hao hao như lĩnh vực ngân hàng. Khoảng 5-7 năm trước, nhiều ngân hàng danh tiếng quốc tế đã mua cổ phần của các tổ chức tín dụng nội địa với giá ngất ngưởng. Sau này, khi đã mở được chi nhánh 100% vốn nước ngoài và hiện nay là ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam, họ tìm cách chuyển nhượng khoản đầu tư trước kia.

Hiện tại, cho dù là cổ đông lớn nhất, nhưng CFR International SPA hầu như không có quyền quyết định ở Domesco. Còn để nâng tỷ lệ sở hữu tại đây lên 65% hoặc cao hơn nhằm giành quyền kiểm soát tối đa, CFR International SPA cần thương lượng mua lại cổ phần mà SCIC đang nắm giữ - một việc không dễ.

Với chỉ số P/E hơn 20 lần, cổ phiếu DMC không còn rẻ (gần đây một số thành viên hội đồng quản trị DMC đã liên tục đăng ký bán cổ phần). Mua một nhà máy mới ở Việt Nam như họ đã làm, đầu tư sản xuất các sản phẩm chuyển giao nhượng quyền có thể mang lại lợi nhuận cao hơn cho CFR International SPA thay vì bỏ thêm vốn vào DMC. CFR International SPA không thể không tính toán đến điểm đó. 

Thành Nam 

TBKTSG

>> Mở tài khoản chứng khoán - Tư vấn đầu tư chứng khoán - Ủy thác đầu tư