6 dấu hiệu rủi ro của một cổ phiếu "nguy hiểm"

Cổ phiếu của một doanh nghiệp "nguy hiểm" có thể được nhận biết qua báo cáo tài chính.

 

Warren Buffett nổi tiếng với câu nói: “Nguyên tắc thứ nhất: Không để mất tiền. Nguyên tắc thứ hai: Không quên nguyên tắc thứ nhất”.

Đó là một trong những bí quyết đầu tư hiệu quả nhất để những nhà đầu tư nhỏ có thể dần trở thành con cá mập, bởi vì còn tiền là còn cơ hội. Khi đầu tư, các nhà đầu tư lớn sẽ quan tâm đến yếu tố rủi ro trước yếu tố lợi nhuận, và một trong những công cụ để đánh giá rủi ro chính là Báo cáo tài chính doanh nghiệp.

Tại cuộc thi “FA thánh chiến” – cuộc thi dành cho dân phân tích cơ bản vừa mới được phát động trên mạng xã hội chứng khoán Stockbook, một thành viên có tên Bùi Hải Yến – Học viên của TradaBrother (lớp đào tạo đọc hiểu phân tích BCTC ứng dụng thực tiễn đầu tư) đã chia sẻ 6 dấu hiệu rủi ro từ đọc và phân tích BCTC. 

THỨ NHẤT, LIÊN TỤC PHÁT HÀNH TĂNG VỐN BẰNG LẦN

Có hai trường hợp: 1. DN tăng vốn nhanh và mạnh quá, năng lực quản trị không theo kịp và cuối cùng làm hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp đi xuống rõ ràng, có thể ví như một anh trưởng thôn mà ngay lập tức thăng lên làm chủ tịch tỉnh thì 99% là không làm được; 2. Điều đáng sợ nhất là phát hành giấy lấy tiền lừa cổ đông.

Những trường hợp điển hình: PVX là trường hợp điển hình lớn quá nhanh có thân hình của người khổng lồ nhưng sức khỏe của trẻ lên 3 tuổi và kết cục hết sức bi thảm. ITA tăng vốn quá nhanh, đầu tư dàn trải dẫn đến hiệu quả kém. Nhiều doanh nghiệp khoáng sản phát hành giấy rút ruột cổ đông và MTM là một trường hợp bị phát hiện sớm.

Dấu hiệu: Đọc bảng cân đối kế toán phần vốn góp của chủ sở hữu qua các năm hoặc xem phần thu tiền từ phát hành cổ phiếu trong phần báo cáo lưu chuyển tiền tệ từ hoạt động tài chính. Nếu nó quá nhanh thì khá rủi ro, nên tránh.

Những doanh nghiệp tăng vốn quá nhanh, đặc biệt là trước khi lên sàn, luôn là mối nguy hiểm...

THỨ HAI, NỢ VAY/VỐN CHỦ SỞ HỮU TĂNG LIÊN TỤC VÀ CAO BẤT THƯỜNG

Điều này khiến cho áp lực trả lãi và trả nợ gốc rất cao, nếu DN kinh doanh gặp khó khăn thì nguy cơ mất khả năng trả nợ rất cao và có thể dẫn đến bờ vực phá sản.

Bên cạnh đó, một điều cực kỳ quan trọng mà không phải ai cũng biết là cơ cấu vốn cũng phần nào phản ánh tính cách và khẩu vị của lãnh đạo doanh nghiệp. Trường hợp này, lãnh đạo thường là người mạo hiểm, thích rủi ro nên không chỉ áp lực tài chính cao mà ngay cả các dự án, hay các hoạt động kinh doanh khác của doanh nghiệp cũng mạo hiểm không kém.

Những trường hợp điển hình: 

(1) STL - BĐS Sông Đà Thăng Long vốn điều lệ chỉ có vỏn vẹn 150 tỷ trong khi nợ vay lên đến gần 3.000 tỷ, tức là mỗi cổ phiếu mệnh giá 10.000 đồng gánh 200.000 đồng nợ, điều này đã khiến STL trả giá đắt vào giai đoạn khủng hoảng BĐS từ 2011-2012;

(2) HVG của những năm 2015-2017 tỷ lệ nợ vay/VCSH luôn ở mức 2,7-2,8 lần, 2016 -2017 mỗi năm phải trả 500 tỷ lãi và hàng ngàn tỷ gốc trong khi hoạt động kinh doanh chính là mảng thủy sản biến động thất thường khiến cho lợi nhuận không đủ bù lãi; HVG đã phải bán đi những tài sản quý giá của mình gồm: 4 khu đất đắc địa, giải thể Công ty Địa ốc An Lạc và đặc biệt phải bán đi đứa con cưng FMC để tránh khỏi cảnh phá sản.

Dấu hiệu: Tính tổng nợ vay/VCSH tại bảng cân đối kế toán. Thông thường ở Việt Nam tỷ lệ này nhỏ hơn 1 là mức bình thường; lớn hơn 1 nhỏ hơn 1,5 là tương đối cao; lớn hơn 1,5 là rủi ro.

Tất nhiên điều này cũng tùy từng ngành nghề và doanh nghiệp. Ví dụ, lĩnh vực thương mại quay vòng vốn nhanh, vòng quay hàng tồn kho lớn thì có thể tỷ lệ vay cao hơn lên đến 1,5-2 lần vẫn có thể chấp nhận được; đối với những ngành có vòng quay hàng tồn kho rất thấp chủ yếu là doanh nghiệp sản xuất những loại hàng hóa có giá trị cao, thời gian sản xuất lâu thì tỷ lệ nợ an toàn tốt nhất dưới 0,7 lần.

Bạn có thích một người lãnh đạo mạo hiểm, thích rủi ro?

THỨ BA, LỢI NHUẬN KHÁC HOẶC LỢI NHUẬN TÀI CHÍNH CAO BẤT THƯỜNG
 
Nhiều nhà đầu tư chỉ nhìn vào lợi nhuận mà không cần biết nó đến từ đâu, có bền vững không và sẵn sàng trả giá P/E bình thường cho các cổ phiếu đó, đến khi lợi nhuận bất thường và lợi nhuận tài chính không còn nữa thì nguy cơ đổ vỡ trong giá cổ phiếu là điều khó tránh khỏi, thậm chỉ mất 50-70% giá trị.

Những trường hợp điển hình: DQC có khoản lợi nhuận bất thường hàng năm rất lớn lên đến 50-70 tỷ/ năm trong khi nhiều NĐT không nhận ra điều này sẵn sang trả giá rất cao, P/E thậm chí lên 13 lần cho lợi nhuận bất thường này. Đến năm 2017 khi không còn ghi nhận nữa, nhiều NĐT đã ngậm quả đắng ở giá 80.000 đồng và rồi cổ phiếu giảm có lúc về còn 30.000 đồng.

Dấu hiệu nhận biết: Chỉ cần đọc báo cáo KQKD xem phần lợi nhuận tài chính và lợi nhuận khác, nếu thấy cao trong khi P/E tính trên lợi nhuận bất thường đã ở mức cao thì nên tránh xa. Còn nếu dự báo được trước có các khoản này trong khi định giá bình thường đã rẻ thì lại là cơ hội lớn.

Lợi nhuận đột biến nhiều khi lại là gánh nặng cho tương lai

THỨ TƯ, DÒNG TIỀN TỪ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH LUÔN ÂM VÀ DÒNG TIỀN TỪ HOẠT ĐỘNG TÀI CHÍNH LUÔN DƯƠNG TRONG VÀI NĂM VỚI GIÁ TRỊ LỚN

Đây là dấu hiệu cho thấy bản chất hoạt động kinh doanh của công ty rất kém hiệu quả. Nguyên nhân có thể là do kinh doanh thua lỗ hoặc do bị chiếm dụng vốn lớn nhằm mục đích nâng doanh thu; hoặc doanh nghiệp ghi nhận ảo doanh thu …

Trong khi đó, dòng tiền tài chính dương nhờ việc vay thêm nợ hoặc phát hành cổ phiếu để bù đắp cho hoạt động kinh doanh tệ hại (đây là câu chuyện có doanh thu, lợi nhuận mà không có tiền).

Những trường hợp điển hình: HVG trong giai đoạn 2012-2015, tức 4 năm liên tiếp có dòng tiền từ HĐKD âm tổng cộng hơn 3.000 tỷ đồng trong khi dòng tiền từ HĐTC dương 4 năm liền với tổng cộng gần 4.700 tỷ từ vay nợ và phát hành cổ phiếu để lấy tiền tài trợ kinh doanh và đầu tư. STL lưu chuyển từ HĐKD âm liên tiếp từ năm 2007-2010 tổng gần 2.600 tỷ để phải tài trợ bằng 2.700 tỷ vốn vay và phát hành cổ phiếu (HĐ tài chính) và đến lúc không cầm cự được xuống dốc không phanh.

Dấu hiệu: Đọc báo cáo lưu chuyển tiền tệ là có thể nhận ra điều này ngay. Lưu ý 1 số trường hợp doanh nghiệp đang mở rộng sản xuất kinh doanh rất mạnh nhìn thấy được, thì điều này chấp nhận được nhưng sau vài năm tốc độ mở rộng giảm thì dòng tiền kinh doanh phải dương trở lại.

Dòng tiền là dòng máu của doanh nghiệp, hãy chọn dòng máu tốt.

THỨ NĂM, CÁC KHOẢN PHẢI THU VÀ HÀNG TỒN KHO TĂNG QUÁ NHANH VÀ LỚN, CHIẾM PHẦN LỚN TÀI SẢN NGẮN HẠN HOẶC CÓ CÁC GIAO DỊCH MUA BÁN VỚI DOANH NGHIỆP MỜ ÁM

Điều này hết sức nguy hiểm. Một là doanh nghiệp bị tồn đọng vốn lớn trong hàng tồn kho và bị chiếm dụng vốn nhiều dẫn đến hiệu quả sử dụng vốn, hiệu quả kinh doanh kém. Hai là vấn đề thanh khoản sẽ nguy hiểm nếu có áp lực trả nợ, trả lãi nhiều. Ba là, hàng tồn kho và phải thu là 2 khoản dễ làm giả nhất trong báo cáo tài chính. Cuối cùng, giao dịch mờ ám là cơ sở để doanh nghiệp dễ ghi khống tài sản.

Những trường hợp điển hình: TTF giai đoạn 2011-2016 hàng tồn kho và các khoản phải thu luôn chiếm trên 95%-97% tài sản ngắn hạn, đến 2017 kiểm toán lại thì mới thấy TTF đã làm khống hơn 1.000 tỷ hàng tồn kho và kết quả thảm khốc giá cổ phiếu giảm từ 45.000 đồng về còn 4.000 đồng. KSA, MTM là điển hình của việc làm khống tài sản thông qua các khoản phải thu công ty liên quan chiếm đến 95% tài sản ngắn hạn.

Dấu hiệu: Tính tỷ lệ hàng tồn kho và khoản phải thu so với tài sản ngắn hạn nếu cao trên 75% thì rất rủi ro. Khi xem kỹ hơn phần thuyết minh báo cáo tài chính, nếu thuyết minh mập mờ không có số cụ thế và phần phải thu khác quá lớn thì công ty đó không đáng tin cậy. Nếu thuyết minh có rõ ràng, chúng ta nên tìm hiểu về tình hình hoạt động các con nợ đó xem có tin cậy uy tín không hay chỉ là công ty ảo … Điều đặc biệt nguy hiểm nữa là có phải thu với các cá nhân hàng trăm tỷ.

Đừng để lãnh đạo qua mặt và rút ruột doanh nghiệp.

THỨ SÁU, BIÊN LỢI NHUẬN GỘP LIÊN TỤC GIẢM RẤT RÕ RỆT

Điều này cho thấy doanh nghiệp đang làm ăn kém hiệu quả hơn rất nhiều do (1) Cạnh tranh khốc liệt phải giảm giá bán, nâng chiết khấu khiến lợi nhuận giảm; (2). Do ngành nghề kinh doanh kém hấp dẫn và không hợp thời.

Những trường hợp điển hình: 1. DRC, CSM liên tục giảm biên lợi nhuận do cạnh tranh từ cuối năm 2015 đầu 2016 khiến giá cổ phiếu giảm chỉ còn ½ như hiện nay cho dù các doanh nghiệp này là đầu ngành. Hay VPK cạnh tranh khốc liệt với đối thủ ngoại mạnh hơn khiến giảm giá mạnh cạnh tranh và giảm lợi nhuận 70%.

Dấu hiệu: Đọc trong báo cáo KQKD để tính được chỉ số biên lợi nhuận gộp nếu giảm mạnh đọc tiếp thuyết minh vì sao giảm, kết hợp với báo cáo thường niên để thấy được viễn cảnh của doanh nghiệp trong tương lai.

>> Những triết lý để đời của tỉ phú Warren Buffett

 

Theo Trí thức trẻ

Tỷ phú Mỹ: Đầu tư vào Bitcoin với tâm lý sẵn sàng mất tiền

Mark Cuban cho rằng Bitcoin là công cụ rủi ro cao và chỉ nên mua nếu đủ khả năng tài chính để chấp nhận lỗ. 

Giá Bitcoin năm nay liên tục lập đỉnh và đang hướng tới mốc 10.000 USD một đồng. Hiện tiền ảo này có giá gần 9.700 USD, gấp 9 lần thời điểm đầu năm.

Sự biến động của Bitcoin đã khiến các nhà đầu tư nổi tiếng thế giới để mắt, với nhiều ý kiến khác nhau. Tỷ phú Mark Cuban nằm trong nhóm trung tính, không cho rằng đây là khoản đầu tư tốt nhất, nhưng cũng không khẳng định nó tệ nhất.

Trên Vanity Fair tuần trước, Cuban cho biết đầu tư 10% tiền tiết kiệm vào các tài sản rủi ro cao, kể cả Bitcoin hay Ethereum, là tỷ lệ chấp nhận được. Tuy nhiên, “bạn phải giả như mình đã mất tiền rồi”.

Mark Cuban có quan điểm trung lập về Bitcoin. Ảnh: AFP

Ông cũng dự báo giá Bitcoin sẽ còn tiếp tục tăng, miễn là nó tiếp tục đóng vai trò như vật sưu tầm, hơn là tiền tệ thực. “Số người mở tài khoản mới và mua Bitcoin, dù là một phần Bitcoin thôi, đang tăng vọt. Tuy nhiên, những người coi nó là công cụ cất giữ giá trị thực sự thì sẽ không có lý do gì đem bán, miễn là còn nhu cầu”, ông cho biết trên BI.

Bên cạnh đó, vì số cửa hàng chấp nhận Bitcoin còn khá ít, người giữ Bitcoin cũng chẳng có nơi để tiêu. Vì thế, Cuban cho rằng giá sẽ còn tăng đến khi người giữ “có lý do mang tính hệ thống để bán”.

Triệu phú tự thân Tony Robbins cũng nhận định “Đầu tư vào Bitcoin như đánh bạc ở Las Vegas vậy”. Lời khuyên của hai người này là chỉ đánh cược vào thứ mà bạn có đủ khả năng tài chính để chấp nhận lỗ.

Dù vậy, nhiều người khác lại có quan điểm khá gay gắt. CEO JPMorgan Chase - Jamie Dimon gọi Bitcoin là “trò lừa đảo” và khẳng định tiền ảo này “còn tệ hơn bong bóng giá tulip ở Hà Lan”. Vì thế, nó “sẽ chẳng có kết cục tốt đẹp”. Tỷ phú đầu tư Howard Marks thì gọi Bitcoin là “mô hình lừa đảo dạng kim tự tháp”.

>> Nhà sáng lập quỹ Vanguard: 'Hãy tránh bitcoin như dịch bệnh'

 

Theo VNE/CNBC/BI

Nhà sáng lập quỹ Vanguard: 'Hãy tránh bitcoin như dịch bệnh'

Bitcoin vẫn đang trên đà tăng nhưng nhà đầu tư huyền thoại Jack Bogle không nghĩ rằng bạn nên vội vã rút tiền khỏi thị trường chứng khoán. 

"Tránh bitcoin như dịch bệnh. Tôi nói rõ chưa?", Bogle, nhà sáng lập của quỹ Vanguard, trả lời một câu hỏi khán giả tại cuộc họp Hội đồng Đối ngoại ở New York hôm thứ 3 (28/11). Bitcoin tăng 945% trong năm nay, và chạm mốc 10.000 USD trong tuần này.

Bogle cho biết bitcoin không có tỷ suất lợi nhuận cơ bản. Theo nhà đầu tư, trái phiếu có lãi suất cố định, cổ phiếu có lợi nhuận và cổ tức, vàng không có gì và bitcoin cũng không có gì để hỗ trợ "ngoại trừ hy vọng rằng bạn sẽ bán cho ai đó với giá cao hơn giá mua vào".

 Jack Bogle coi bitcoin và tiền ảo như "dịch bệnh" (Nguồn: Bloomberg).

Đầu tư vào tài sản số là "điên rồ", ông nói thêm. "Bitcoin cũng có thể lên đến 20.000 USD nhưng điều đó sẽ không chứng minh tôi sai. Khi nào đồng tiền quay lại mốc 100 USD chúng ta sẽ nói chuyện", Bogle tuyên bố.

Vanguard là một công ty quản lý đầu tư của Mỹ với hơn 4.400 tỷ USD tài sản. Đây là quỹ tương hỗ lớn nhất và quỹ đầu tư theo chỉ số (ETF) lớn thứ 2 thế giới.

>> Ông chủ của quỹ 500 triệu USD đầu tư vào tiền số: "Bitcoin là bong bóng lớn nhất mọi thời đại"
 

Người đồng hành

Bạn cần làm gì để trở thành nhà phân tích tài chính xuất sắc?

Coi trọng việc am hiểu tình hình kinh tế vĩ mô trước sau đó đến việc hiểu các hoạt động liên quan đến nghiệp vụ tài chính, liên tục rèn luyện kỹ năng đọc và phân tích báo cáo tài chínhh của doanh nghiệp 

• Quy tắc đầu tư: Đừng để rơi vào cảnh "Hy vọng khi nên lo sợ và lo sợ khi nên hy vọng"

Trở thành một nhà phân tích tài chính xuất sắc đòi hỏi nhiều yếu tố khác nhau, bên cạnh việc có tố chất tốt thì rất cần sự học hỏi và rèn luyện thường xuyên. Với các sinh viên chuyên ngành kinh tế - tài chính, việc nắm được kiến thức tài chính, công thức tính của các nhóm tỷ số tài chính thường là đáp ứng yêu cầu, tuy nhiên, khi đọc báo cáo tài chính thì khả năng nhận định tình hình tài chính doanh nghiệp, từ đó, chỉ ra được nguyên nhân và tìm kiếm các giải pháp cải tiến lại thể hiện sự khác biệt về năng lực thực sự giữa các nhà phân tích. 

Vậy, một người làm phân tích tài chính cần làm gì để nâng cao năng lực phân tích của mình? Bài viết tiếp cận theo quan điểm top-down (từ trên xuống), tức là coi trọng việc am hiểu tình hình kinh tế vĩ mô trước sau đó đến việc am hiểu các hoạt động của ngành và sau đó là doanh nghiệp.

1. Am hiểu về nền kinh tế vĩ mô và đặc điểm kinh tế kỹ thuật của từng ngành nghề kinh doanh

- Tình hình tài chính của doanh nghiệp chịu ảnh hưởng lớn của điều kiện kinh tế vĩ mô, vì vậy, một chuyên gia phân tích phải am hiểu kiến thức lý luận về kinh tế học, thị trường tài chính, có khả năng đọc và lý giải các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô một cách thường xuyên, từ đó, xây dựng được nhận thực tổng thể về thực tiễn đang diễn ra của nền kinh tế vĩ mô.

- Nhà phân tích tài chính cũng rất cần am hiểu về đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của từng ngành kinh doanh, ví dụ như: Chuỗi giá trị của ngành, các phân khúc ngành, danh sách các công ty trong ngành và chiến lược, lợi thế cạnh tranh của chúng, tình hình tài chính các công ty trong ngành…Chính vì vậy thông thường các chuyên viên phân tích tài chính chỉ am hiểu nhất ở những ngành mà anh ta nghiên cứu sâu nhất mà thôi. Việc mở rộng năng lực phân tích ra những ngành kinh doanh khác sẽ đòi hỏi thời gian và nỗ lực tìm hiểu, nghiên cứu.

2. Am hiểu kiến thức về nhiều lĩnh vực liên quan đến nghiệp vụ tài chính của doanh nghiệp

- Am hiểu về kế toán và các thủ thuật xử lý số liệu của kế toán: Sẽ thật ngây thơ nếu một người tin hoàn toàn vào các dữ liệu tài chính do một doanh nghiệp cung cấp bởi vì có nhiều doanh nghiệp sử dụng các thủ thuật kế toán để xử lý số liệu tài chính. Chính vì vậy, nhà phân tích tài chính phải am hiểu về nghiệp vụ kế toán, có những nghiệp vụ nhằm kiểm tra và chẩn đoán về tính chính xác của các số liệu tài chính, điều chỉnh số liệu tài chính phù hợp với mục đích phân tích.

- Ngoài am hiểu về nghiệp vụ tài chính kế toán, người phân tích tài chính cần phải am hiểu kiến thức trong nhiều lĩnh vực liên quan trong doanh nghiệp. Trong doanh nghiệp có các chức năng cơ bản như: Nhân sự, sản xuất, tài chính, marketing và chiến lược. Người phân tích tài chính sẽ phải trang bị kiến thức về tất cả các kiến thức này, đặc biệt người phân tích phải rất am hiểu các kiến thức về chiến lược cạnh tranh hay Binh pháp Tôn Tử để ứng dụng trong phân tích các bước đi của các đối thủ cạnh tranh trong một ngành nhất định.

3. Nhà phân tích tài chính cần xây dựng được cơ sở dữ liệu tốt

Cái khó nhất trong phân tích tài chính là phải có chuẩn mực về các chỉ tiêu trung bình ngành đáng tin cậy làm cơ sở so sánh và nhận định các tỷ số tài chính của doanh nghiệp là tốt hay không tốt, là cao hay thấp. Chính vì vậy, việc xây dựng được các chỉ tiêu trung bình ngành và am hiểu về tình hình tài chính các công ty trong một ngành là rất cần thiết để từ đó nhận biết công ty nào trong ngành đang hoạt động tốt và công ty nào đang hoạt động không tốt và lý do tại sao.

4. Liên tục rèn luyện kỹ năng đọc và phân tích báo cáo tài chính

- Theo dõi và đọc báo cáo tài chính hàng quý như theo dõi “hơi thở” của cuộc sống: Người làm phân tích tài chính cần liên tục đọc báo cáo tài chính (và báo cáo thường niên) hàng quý, báo cáo tài chính sáu tháng và hàng năm của hàng trăm công ty thuộc nhiều ngành khác nhau. Nếu một cá nhân không thường xuyên đọc và nhận định về tình hình tài chính của các doanh nghiệp trong nhiều ngành kinh tế, anh ta sẽ sớm đánh mất sự nhạy cảm phân tích của mình. Bên cạnh đó, cần chú ý xem số liệu tài chính tác đông như thế nào đến giá cổ phiếu sau khi thông tin được công bố và cố gắng nhận định về mối quan hệ giữa tình hình tài chính và giá cổ phiếu của doanh nghiệp.

- Tiên liệu được triển vọng tương lai và dự kiến các giải pháp cho doanh nghiệp: Phân tích không phải chỉ để phân tích, phân tích tài chính có mục đích chính là giúp cải thiện tình hình tài chính và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Một nhà phân tích tài chính giỏi khi phân tích xong một doanh nghiệp sẽ phải chỉ ra được: điểm mạnh, điểm yếu của doanh nghiệp, các giải pháp và bước đi cần thiết để cải thiện vị thế trên thị trường, tình hình tài chính và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

- Thường xuyên bám sát và trao đổi với những người làm thực tiễn tại doanh nghiệp: Nguồn thông tin từ việc trao đổi với những người làm thực tiễn giúp cho nhà phân tích kiểm nghiệm lại những nhận định của mình về ngành nghề có sát với thực tiễn hay không và cũng từ đó phát hiện ra những vấn đề mà các doanh nghiệp trong từng ngành nghề đang phải đối mặt.

- Thường xuyên đọc sách và nghiên cứu kiến thức, viết các báo cáo phân tích thường xuyên: Năng lực nghiên cứu và phân tích tài chính sẽ tỷ lệ thuận với kiến thức và kinh nghiệm tích lũy được. Người làm phân tích tài chính nên thường xuyên củng cố năng lực phân tích trên cơ sở sự cộng tác với các tạp chí hoặc chuyên trang tài chính nhằm liên tục viết và kiểm nghiệm các kiến thức phân tích của mình.

>> Bài học đầu tư từ thói quen ăn uống của Warren Buffett

Ths. Nguyễn Tuấn Dương (Học viện tài chính) 

Theo InfoNet

Quy tắc đầu tư: Đừng để rơi vào cảnh "Hy vọng khi nên lo sợ và lo sợ khi nên hy vọng"

Việc ra quyết định dựa trên quy tắc, không để cảm xúc chi phối đến quyết định đầu tư là một điều tưởng chừng dễ dàng tuy vậy thực tế chứng minh đa số nhà đầu tư trên thị trường lại rất dễ mắc phải… 

Jesse Livermore, một nhà đầu tư chứng khoán lâu năm nổi tiếng đã kiếm được cũng như thua lỗ hàng triệu đô-la trên thị trường chứng khoán đã từng đúc kết “Chỉ có hai loại cảm xúc trên thị trường là hy vọng và lo sợ. Vấn đề là bạn thường hy vọng khi nên lo sợ và bạn lại lo sợ khi nên hy vọng”. Vậy đã bao giờ chúng ta từng đặt ra câu hỏi, tại sao lại “hy vọng khi nên lo sợ” và làm ngược lại?

Hy vọng khi nên lo sợ và lo sợ khi nên hy vọng…

Thông thường trên TTCK, khi giá cổ phiếu giảm xuống 10% - 15% so với giá mua vào và đang vào downtrend, khi tài khoản “mới chớm” thua lỗ và chúng ta đang hy vọng cổ phiếu sẽ tăng giá trở lại. Đáng lẽ chúng ta nên lo sợ vì rất có thể tài khoản sẽ phải đối mặt với thua lỗ lớn hơn. Điều nên làm lúc này là thực hiện bán đi cổ phiếu để tránh cho việc thua lỗ.

Nhà đầu tư vốn có thể nhanh chóng ra quyết định “tống khứ” chúng ngay từ đầu, nhưng do họ là con người nên thường để cho tình cảm chi phối. Chúng ta không muốn chịu lỗ, nên cứ thế chờ đợi và hy vọng, cho đến khi khoản lỗ này càng lớn và chính tài khoản chúng ta lại phải trả giá đắt, thậm chí đôi lúc cutloss trúng đáy. Cho đến nay thì đó là sai lầm số một mà hầu hết các nhà đầu tư đều từng mắc phải. Theo O’Neil, hãy bán ngay cổ phiếu và xác định chịu lỗ khi giá cổ phiếu giảm 7% - 8% so với thời điểm mua. Việc tuân thủ theo nguyên tắc này sẽ đảm bảo tài khoản tồn tại được đến ngày hôm sau, để ít nhất còn có cơ hội tiếp tục đầu tư vào những cổ phiếu khác trong tương lai.

Một thực tế cũng cho thấy rằng, khi cổ phiếu nắm giữ đang trên đà tăng giá và chúng ta đang kiếm được lợi nhuận, tuy nhiên chỉ một vài rung lắc nhẹ trên thị trường khiến ta lo sợ có thể mất đi phần lợi nhuận đang có. Vì vậy, ta lại bán ra quá sớm. Vốn dĩ TTCK là biến động, những thành tích của những nhà đầu tư tài chính chuyên nghiệp là nhìn theo chu kỳ của doanh nghiệp, hoặc xu hướng của cổ phiếu, chứ không phải nhìn bằng phiên. Vì vậy giá cổ phiếu đang trong trend tăng và có một vài phiên điều chỉnh nhẹ trong ngưỡng hỗ trợ là một điều hết sức bình thường ở TTCK.

Có một nghiên cứu cho thấy, dù đầu tư vào bất cứ lĩnh vực nào, đa phần bộ não con người sẽ hành động dựa trên cảm xúc nhiều hơn lí trí, và thị trường chứng khoán không phải là ngoại lệ. Nhưng thị trường vốn không biết chúng ta là ai? Chính xác là thị trường không quan tâm ta nghĩ gì hoặc muốn thấy điều gì đang diễn ra. Bản tính con người thường được gắn chặt với thị trường, và những cảm xúc như cái tôi, tính cả tin, sự lo sợ và lòng tham vẫn luôn tồn tại hiện hữu.

Các phương pháp chúng ta có thể luyện tập để rèn luyện việc tránh đầu tư theo cảm xúc cá nhân đó là:

Hãy thiết lập các quy tắc mua và bán dựa trên cách thức hoạt động của thị trường

Chúng ta thường thấy các luật sư trước khi đưa ra nhận định thường sẽ phân tích lại quá khứ và sử dụng những tiền lệ. Càng hiểu quá khứ, ta sẽ càng dễ dàng nhận ra những cơ hội trong tương lai. Mỗi NĐT hãy tự thiết lập cho mình những quy tắc mua – bán riêng của bản thân, tìm ra những cổ phiếu nổi bật sau đó áp dụng mô hình phân tích lên chúng để tự đưa ra quyết định. Thay vì nghe những người xung quanh, các quan điểm cá nhân có phần phiến diện, hay các tin đồn rồi từ đó vội vã quyết định mua hoặc bán cổ phiếu mà mình đang nắm giữ.

Dành thời gian rảnh rỗi tìm hiểu những cổ phiếu đã và đang thắng thế trên thị trường chứng khoán sẽ giúp ta có kinh nghiệm và phần nào thành công hơn trong tương lai

Trên thực tế, việc phân tích các cổ phiếu thành công trong quá khứ cũng cung cấp một cái nhìn tổng quát về viễn cảnh thị trường. Những biến động thị trường hàng ngày, hàng tuần đôi lúc cũng đe dọa cả những nhà đầu tư có kinh nghiệm. Một cái nhìn toàn diện về quá khứ sẽ giúp phát hiện được xu hướng tương lai của thị trường, từ chu kì này tới chu kì khác, tạo cơ hội phát triển lớn cho các nhà đầu tư.

Các nghiên cứu mang tính học thuật đã cho thấy rõ số tiền mà nhà đầu tư có thể có thêm từ những cổ phiếu giá trị thay vì những cổ phiếu tăng trưởng nóng rồi lại nhanh chóng nguội lạnh, đặc biệt là khi chúng ta kiểm soát kĩ càng chất lượng. Bất kể phương pháp đầu tư của chúng ta là gì đi nữa thì việc nghiên cứu kỹ càng sẽ giúp tăng hiệu suất trong dài hạn.

Phân tích lại những lần sai lầm trong quá khứ

Đầu tư vào cổ phiếu không giống như mua một chiếc ôtô hay điện thoại di động. Thị trường chứng khoán vốn là thị trường luôn vận động không ngừng. Các cổ phiếu được bán theo giá trị của chúng tại thời điểm bán. Đa số nhiều NĐT muốn kiếm được lợi nhuận nhanh chóng, tuy nhiên thực tế điều này rất khó. Ai bước chân vào thị trường cũng sẽ gặp phải sai lầm từ những quyết định dựa vào cảm xúc, thay vì lại mắc phải vào lần sau, chúng ta có thể dành ra thời gian và sẵn sàng phân tích những sai lầm của mình thật thẳng thắn và khách quan. Khắc phục nhược điểm đầu tư theo cảm xúc vốn là một thử thách và điều đó đòi hỏi nỗ lực phi thường để thay đổi của các nhà đầu tư.

Luôn luôn quan sát các giao dịch trên TTCK để học hỏi

Có một bí quyết vô giá để dễ dàng phân tích các giao dịch, đó là hàng năm, chúng ta đánh dấu trên một biểu đồ thời điểm mua và bán mọi loại cổ phiếu. Tự đặt lại câu hỏi “ tại sao thời điểm ấy ta lại quyết định mua cổ phiếu và rồi sau đó cổ phiếu đã tăng giá?”, “tại sao lại mắc phải sai lầm với những cổ phiếu khác để rồi phải cutloss?”…

Trên thực tế, việc này sẽ giúp các nhà đầu tư thiết lập được thêm một số quy tắc mới để tránh phạm phải sai lầm về nguyên tắc giao dịch trong thời điểm tương lai.

Vận dụng mọi kiến thức và kinh nghiệm mỗi khi đưa ra quyết định, không nên phụ thuộc nhiều vào cảm xúc

Nhiều người không biết là họ nên mua, bán, hay nắm giữ, và sự không chắc chắn này cho thấy họ không có đường lối chỉ đạo. Đa số mọi người không tuân theo một kế hoạch đã được chứng minh, một tập hợp những nguyên tắc nghiêm ngặt hay những quy luật mua và bán để dẫn dắt họ đi đúng hướng. Khi quyết định mua hay bán, hãy thật tỉnh táo, sáng suốt và vận dụng kiến thức cùng lí trí của bản thân hơn bao giờ hết.

>> Liên hệ Mua bán cổ phiếu - Tư vấn đầu tư - Ủy thác đầu tư  

Theo Trí thức trẻ

Lời khuyên đầu tư 4 chữ “vàng”

Trong lĩnh vực đầu tư cổ phiếu, có rất nhiều lời khuyên tuyệt vời dành cho nhà đầu tư chứng khoán, song cũng có không ít lời khuyên tệ hại kiểu như câu châm ngôn khá nổi tiếng một thời: “Không quan tâm tới mức giá cao bao nhiêu, hãy mua tất cả cổ phiếu Enron nếu có thể" . 

Trong khi có thể dành cả ngày vùi đầu nghiên cứu một danh sách dài các lời khuyên đầu tư hữu ích và thông minh, bạn hãy nghĩ đến những lời khuyên tuyệt vời dài không quá 4 chữ cho dù nó vẫn hiện hữu không ít nhược điểm. Dưới đây là một vài trong số đó:

Mua sự nổi tiếng – “Buy what you know” 

Đây có lẽ là lời khuyên đầu tư gồm 4 chữ nổi tiếng, bắt nguồn từ những phân tích của rất nhiều nhà đầu tư chứng khoán gạo cội tại Wall Street - những người vẫn đứng vững sau cơn bão dot.com trên thị trường chứng khoán hồi những năm cuối thế kỷ trước. Và trong một bài viết vài năm trước đây trên tờ Wall Street Journal, nhà đầu tư nổi tiếng Jeff Fischer viết về lời khuyên này như sau:

Sẽ thật hợp lý với việc mua cổ phiếu của những thương hiệu bạn biết, những công ty sản xuất các sản phẩm bạn thích, và những cái tên bạn thường xuyên nghe thấy trong cuộc sống thường nhật.

Khi cổ phiếu của những công ty vốn lớn tăng trưởng, chiến lược này là hòan tòan hợp lý. “Nếu chỉ mua cổ phiếu IBM, General Electric và Hershey, tôi có thể nhân đôi số tiền của mình cứ mỗi ba năm!”. Đương nhiên, chiến lược đầu tư này đỏi hỏi ở bạn sự kiên nhẫn và sẽ khó tạo ra các khoản lợi nhuận kếch xù đột xuất, đặc biệt khi bạn mua cổ phiếu của các công ty nổi tiêng trong thời điểm nó đảm chạm tới đỉnh cao tăng trưởng theo chu kỳ 7 năm.

“Mua sự nổi tiếng” là lời khuyên một chiều vì ba lý do. Thứ nhất, những gì bạn biết có thể không đáng giá để đầu tư vào. Thứ hai, thực tế mua những cổ phiếu bạn biết không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với những cổ phiếu tốt có lưu lượng tiền mặt ổn định, tình hình tài chính lành mạnh. Nó thường đơn giản được xem như việc “mua một nhãn hiệu nổi tiếng”.

Nếu tình cờ bạn biết và yêu Kmart, nhưng bạn không tìm hiểu về tình hình tài chính của tập đoàn, bạn sẽ là một nhà đầu tư theo cảm tính với khá nhiều rủi ro phải đối mặt trong tương lai. Thứ ba, lời khuyên “muasự nổi tiếng” thường không đi đối với lời khuyên “cẩn trọng đánh giá mọi mặt”. Nó dường như là “mua những gì bạn biết - tại bất cứ giá nào”.

“Mua những gì bạn biết” có thể giúp các nhà đầu tư mới làm quen và cảm thấy thoải mái hơn với thị trường chứng khoán, nhưng nó sẽ không dễ dàng giúp bạn tậu về các cổ phiếu tốt nếu bạn không tiến hành đánh giá, phân tích kỹ lưỡng.

Rất nhiều người đã mua cổ phiếu Krispy Kreme (mã chứng khoán tại NYSE: KKD) bởi vì họ biết nó, và đây là thảm hoạ. Rất nhiều người mua cổ phiếu Harley-Davidson (mã chứng khoán tại NYSE: HOG) bởi vì họ biết nó và thực chất nó đang hoạt động tốt. Đây mới chính là lựa chọn đúng đắn.

Mua thấp, bán cao – “Buy low, sell high” 

Chắc chắn đây là lời khuyên đầu tư ngắn gọn và nổi tiếng nhất trong lịch sử thị trường chứng khoán. Jeff Fischer nhớ lại hồi ông mới tốt nghiệp đại học và buổi đầu tiên đến làm việc tại một công ty đầu tư chứng khoán. Vị giám đốc ở đây đã rất bực tức khi nhìn thấy trên lưng Jeff là cả một balô chứa đầy các lọai sách về chứng khoán. Ông ta yêu cầu Jeff vứt hết đống sách đó đi và trong vòng 1 tuần đầu tiên chỉ làm một công việc duy nhất đó là chép ra giấy cho đủ 10.000 từ “Buy low, sell high”.

Trên lý thuyết, nếu thành công với việc mua thấp và bán cao, bạn đã thu được lợi nhuận. Bất cứ giao dịch mua cổ phiếu nào cũng có một mong đợi – hay ít nhất một hy vọng - rằng bạn sẽ bán được ở một mức giá cao hơn mức giá bạn đã mua vào. Nhưng do bản thân lời khuyên này không đưa ra những hướng dẫn về việc thế nào là “thấp”, thế nào là “cao”, nên nó không thể được sử dụng mà không có những yếu tố bổ sung khác.

Bạn hãy mua những cổ phiếu có chỉ số P/E thấp, hay ở mức thấp nhất trong vòng 52 tuần qua, hay trong thời gian thị trường suy thoái, hay bất cứ phân tích kỹ thuật nào giải thích rõ ràng rằng cố phiếu đó đang có mức giá thấp hơn giá trị thực.

Việc bán cao chưa hẳn đã là một lời khuyên bổ ích. Như tác giả nổi tiếng về chứng khoán Philip Fisher đã từng tuyên bố và được sự đồng tình từ “cây đại thụ” Warren Buffett, nếu nghiên cứu một cách chính xác nhất, thời điểm tốt nhất để bán cổ phiếu hầu như chẳng bao giờ cả.

Chúng ta có thể kể vô khối các câu chuyện về một nhà đầu tư nào đó bán cổ phiếu để thu lời lớn khi giá đã ở mức cao, nhưng anh ta dường như vẫn bỏ lỡ hàng trăm thậm chí là hàng nghìn USD lợi nhuận khác có thể có nếu tiếp tục giữ nó lâu dài hơn.

Mua quỹ chỉ số - “Buy an index fund” 

Index fund (IF) là một loại quĩ tương hỗ chỉ chuyên tìm mua các cổ phiếu của các công ty trong danh sách có chỉ số hóa lớn như S&P 500,.... Chỉ số S&P 500 cũng giống như chỉ số VN-Index vậy, chỉ có điều nó chọn ra 500 công ty lớn nhất đang niêm yết trên thị trường Mỹ (ở Mỹ có hàng ngàn công ty niêm yết), trong khi VN-Index bao gồm tất cả các công ty niêm yết trên thị trường TPHCM (khoảng trên 100 công ty).

Như bao nhiêu quỹ đầu tư khác, các IF cũng thu phí từ nhà đầu tư. Nhưng bởi vì công việc của họ rất đơn giản cho nên phí của họ chỉ bằng 1/20 (hoặc ít hơn) phí của những quỹ đầu tư khác. Người ta còn gọi các IF là các quỹ bị động, bởi vì công việc quản lý quỹ của họ là theo dõi chỉ số S&P 500 và bảo đảm các công ty mà quỹ nắm giữ cổ phiếu cũng giống như y hệt như danh sách các công ty trong S&P 500.

Trong suốt hàng chục năm qua, chỉ số S&P 500 tăng trung bình 11%/năm, nên các IF cũng đều có mức lợi nhuận như vậy, mặc dù hơi thấp hơn 11% một chút do phải trừ đi phí.

Đây có thể được xem như lời khuyên đầu tư an toàn và có sự tính toán kỹ lưỡng nhất. Nếu bạn có ít thời gian để theo dõi các cổ phiếu, chiến lược đầu tư này là thích hợp nhất. Nhược điểm duy nhất của nó là đem lại khoản lợi nhuận không cao và khá dài hạn. Ngoài ra, bạn phải dành nhiều thời gian để tìm ra những Quỹ thích hợp nhất.

Nói tóm lại, cho dù những lời khuyên đầu tư có tuyệt vời và ngắn gọn đến đâu, để thành công khi đầu tư chứng khoán trên thị trường, đòi hỏi các nhà đầu tư không chỉ có kiến thức về chứng khoán và thị trường chứng khoán mà còn phải thường xuyên quan tâm, theo dõi, bám sát thực trạng, phân tích xu hướng phát triển của cổ phiếu.

Có thể hơi dài dòng nhưng lời khuyên đầu tư tốt nhất vẫn là mọi nhà đầu tư cần tiến hành khảo sát thực tiễn, thu thập thông tin, tài liệu để tiến hành phân tích từng chứng khoán cụ thể, lập và quản lý danh mục đầu tư… nhằm hạn chế rủi ro, nâng cao hiệu quả vốn đầu tư.

>> Liên hệ Mua bán cổ phiếu - Tư vấn đầu tư - Ủy thác đầu tư

DNSG/Bwportal

5 nguyên tắc đầu tư của người giàu

Nhà đầu tư giàu có không bao giờ mua cổ phiếu 40 USD, vì nó đồng nghĩa với việc có 40 USD tài sản rủi ro. Nhưng khi giá xuống 20 USD, họ sẽ mua vào.

“Có nhiều tiền không đảm bảo rằng bạn sẽ đầu tư tốt hơn những người khác”, Mindy Rosenthal - CEO Viện đào tạo nhà đầu tư cá nhân (IPO) cho biết trên CNN. IPO là tổ chức chuyên cung cấp các khóa quản lý tài sản cho những người có tối thiểu 30 triệu USD để đầu tư.

Có quan điểm cho rằng, người giàu phần lớn đều tham gia các quỹ đầu tư. Tuy nhiên điều này không đúng, Scott Keller - Giám đốc hãng tư vấn Truepoint Wealth Counsel cho biết. “Chi phí gắn với những phi vụ đầu tư ấy là con số khổng lồ. Chúng tôi không nghĩ ai muốn giàu cũng phải tìm đến con đường này. Cách đầu tư truyền thống sẽ mang lại cho bạn những phần thưởng xứng đáng”, ông nói.

Vậy làm cách nào để người bình thường có thể đầu tư như giới nhà giàu? Những lời khuyên của các chuyên gia tài chính dưới đây sẽ giúp bạn trả lời câu hỏi trên.

Warren Buffett được coi là nhà đầu tư huyền thoại của thế giới. Ảnh: Guardian 

1. Biết được chi phí các khoản đầu tư

Người giàu luôn tìm cách đa dạng hóa các khoản đầu tư của mình, và tối thiểu hóa chi phí phát sinh. Các quỹ đầu tư thường có xu hướng tính phí cao, nhưng không phải lúc nào cũng vượt lợi nhuận chung trên thị trường.

Bạn cần biết mọi khoản phí và thuế gắn với những lựa chọn đầu tư của mình. “Trước khi đưa ra quyết định, chi phí phải được tính toán để tránh trường hơp lợi nhuận không đủ bù. Đây là điều mà tất cả chúng ta, bao gồm giới nhà giàu, không ai muốn”, Rosenthal cho biết. Để tiết kiệm tiền thuế, các nhà đầu tư giàu có cũng giảm tần suất giao dịch trong danh mục đầu tư. 

2. Không phí thời gian tìm kiếm công ty tiềm năng

“Các nhà đầu tư trung bình thường bỏ công sức nghiên cứu đâu có thể là Apple hoặc Facebook tiếp theo. Tuy nhiên, các khách hàng giàu có của tôi không như vậy, họ thích đầu tư theo chỉ số”, Keller cho biết.

Theo Weyman Gong - Giám đốc hãng tư vấn tài sản Signature, bạn nên tìm đến các cổ phiếu rẻ. “Nhà đầu tư giàu có không bao giờ mua cổ phiếu 40 USD, vì điều đó đồng nghĩa với việc họ sẽ có 40 USD tài sản rủi ro. Nhưng khi giá xuống 20 USD, họ sẽ mua vào, vì khi ấy cổ phiếu sẽ có nhiều tiềm năng tăng hơn và họ cũng ít rủi ro vốn hơn”, ông nói. 

3. Biết giới hạn khả năng chịu rủi ro

Trước khi đưa ra bất kỳ quyết định đầu tư nào, giới đầu tư nhà giàu đều nắm rõ họ đang dùng tiền vào việc gì, và tối đa khoản lỗ phải chịu là bao nhiêu. “Đưa ra một con số rõ ràng sẽ giúp bạn ngủ ngon hơn vào mỗi đêm”, Rosenthal nói.

Một khi các nhà đầu tư biết được mục tiêu của mình, họ có thể lựa chọn những cách đầu tư phù hợp. Ví dụ, một người có số vốn 10 triệu USD muốn thu về 8 triệu USD vào cuối năm, anh ta sẽ đổ 80% vào kênh an toàn, và 20% để đầu tư mạo hiểm.

Nguyên tắc này có thể áp dụng cho mọi cấp độ đầu tư. “Bạn sẽ kiếm được nhiều tiền hơn nếu chấp nhận rủi ro cao hơn. Nhưng bạn cũng cần biết giới hạn chịu lỗ của mình là bao nhiêu. Sẽ rất mạo hiểm nếu chúng ta giữ toàn bộ tiền của mình dưới dạng tiền mặt nếu bạn cần mức lợi nhuận 8%-9%”, Rosenthal chia sẻ. 

4. Cổ phiếu kém hấp dẫn vẫn có thể đảo ngược tình thế

Không phải công ty nào được báo chí đề cập hàng ngày cũng đáng để bạn chọn mặt gửi vàng, Doug Lockwood - Giám đốc một chi nhánh của Hefty Wealth Partners cho biết. Khi chọn cổ phiếu, bạn nên lựa những công ty có giá trị vốn hóa tối thiểu 50 tỷ USD, trả cổ tức cao gấp khoảng 2 lần so với các công ty trong S&P 500. Tỷ lệ vốn lưu động hay hệ số thanh toán nhanh cũng cần được lưu ý. Chúng sẽ giúp đánh giá sức khỏe tài chính của công ty bạn muốn đầu tư.

Những cổ phiếu đáp ứng những tiêu chí nói trên thường thuộc các ngành cơ bản như các công ty dược lớn, xăng dầu hay ôtô. 

5. Không nóng vội

Các nhà đầu tư giàu có thường tiếp cận theo phương pháp dài hạn, phớt lờ những biến động của phố Wall dễ khiến họ đưa ra quyết định thiếu cân nhắc, Rorenthal cho biết. “Một số khách hàng của chúng tôi tham gia thị trường chứng khoán từ năm 2008, và sự kiên nhẫn đã trả cho họ rất xứng đáng khi mà thị trường năm ngoái tăng trưởng đến 30%. Bạn cũng vậy, hãy dũng cảm lên”, ông nói.

>>   8 điểm chung của những người thành công trên thế giới

VNE