Thế giới đang ở giữa cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư

Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) vừa công bố một báo cáo phân tích về ảnh hưởng của công nghệ và xã hội học đến việc làm, và cho rằng thế giới đang ở giai đoạn cao nhất của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. 

Báo cáo của WEF với tiêu đề “Tương lai của việc làm” (The Future of Jobs) đã xác nhận rằng công nghệ ngày càng ảnh hưởng nhiều hơn đến xu hướng việc làm trên toàn cầu, đồng thời nhấn mạnh những quan ngại nghiêm trọng rằng sự tăng trưởng việc làm trong một số ngành công nghiệp nhất định vẫn chưa vượt qua được sự tụt giảm trên quy mô lớn ở các ngành công nghiệp khác.

Báo cáo đã khảo sát các nhà điều hành cao cấp và phụ trách nhân sự của nhiều doanh nghiệp đại diện cho hơn 13 triệu lao động trong 9 lĩnh vực công nghiệp ở 15 nền kinh tế phát triển và mới nổi, và một số vùng kinh tế. Các nhà điều hành các doanh nghiệp được hỏi các câu hỏi về xu hướng sử dụng lao động và định hướng của doanh nghiệp.

WEF đã tóm tắt lại báo cáo như sau: Theo quan sát một số ngành công nghiệp, ngày nay chúng ta đang ở đỉnh của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Sự phát triển hiện nay đang có sự tham dự của những lĩnh vực mà chưa có trước đây như trí tuệ nhân tạo và máy tự học, người máy, công nghệ nano, in ba chiều (3D), công nghệ gen và công nghệ sinh trắc học, tất cả đã cùng tham gia để cái này thúc đẩy cái kia phát triển.

Các hệ thống thông minh như nhà ở, nhà máy, nông trại, mạng lưới điện hoặc thành phố sẽ giúp giải quyết các vấn đề từ quản lý chuỗi cung ứng cho đến thay đổi khí hậu. Đồng thời, cuộc cách mạng công nghệ đã ảnh hưởng rộng lớn đến phát triển kinh tế, xã hội, chính trị và địa lý học, tương tác theo nhiều chiều và tăng cường lẫn nhau.

Đồng thời, báo cáo của WEF cũng nhấn mạnh rằng những động lực thay đổi kinh tế, xã hội như thay đổi trong môi trường làm việc (linh hoạt hơn, làm việc theo yêu cầu, làm việc từ xa) sẽ làm gia tăng tầng lớp trung lưu và quá trình đô thị hóa ở các thị trường mới nổi cũng sẽ ảnh hưởng đến xu hướng việc làm cùng với sự ảnh hưởng của công nghệ.

Ảnh hưởng của công nghệ đến xu hướng việc làm

Ảnh hưởng của công nghệ mà cụ thể nhấn mạnh trong giai đoạn ngắn hạn (2015-2017) là Internet di động, điện toán đám mây, máy tính rẻ hơn và lưu trữ dữ liệu quy mô lớn (Big Data). Trong khi những ảnh hưởng này được cho là không nhiều trong ngắn hạn nhưng công nghệ phần cứng và phần mềm như người máy và Internet cho đồ vật (IoT) được cho rằng sẽ có những tác động đến hầu hết mọi lĩnh vực sau năm 2018.

Những ảnh hưởng này sẽ điều chỉnh tỷ lệ việc làm ở nhiều lĩnh vực, có cả những hứa hẹn và quan ngại. Trong khi sự đổi mới công nghệ thường dẫn đến năng suất cao hơn và thịnh vượng hơn thì tốc độ thay đổi cũng sẽ tạo ra một áp lực lớn do sự dịch chuyển của nguồn lực lao động.

Đối với ảnh hưởng đến tạo ra việc làm mới, báo cáo này cho rằng: xu hướng hiện nay sẽ làm tác động đến 5,1 triệu việc làm trong giao đoạn 2015-2020 với tổng số 7,1 triệu người mất việc làm và tập trung vào các lĩnh vực như văn phòng và quản trị. Khoảng hai triệu việc làm mới sẽ được tạo ra trong các doanh nghiệp nhỏ hơn.

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư

Báo cáo cho rằng thế giới đang ở đỉnh của cuộc “Cách mạng công nghiệp lần thứ tư”.

Cuộc cách mạng công nghiệp đầu tiên xuất hiện với việc sử dụng nước và hơi nước để chạy các cỗ máy, và cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai là sự thay thế động cơ nước và hơi nước bằng những cỗ máy chạy bằng điện năng.

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ ba là cuộc cách mạng công nghệ thông tin và cuộc cách mạng công nghiệp hiện nay được mô tả là sự mở rộng của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ ba khi sử dụng hợp nhất cả phần cứng, người máy và khả năng tính toán lớn để mở rộng công nghệ thông tin vượt qua cả phần mềm.

Đây cũng là lý do lạc quan đối với những nơi như thung lũng Silicon Valley sẽ là công nghệ tương lai khi mà các công nghệ ở đây có những tiềm năng để tạo ra sự tiến bộ vượt bậc về sản xuất và giải quyết những thách thức và các vấn đề nan giải ở tất cả các lĩnh vực công nghiệp, từ chăm sóc sức khỏe cho đến giao thông vận tải.

Thậm chí khi chúng ta làm khảo sát và dự báo có khoảng 5,1 triệu người bị mất việc làm thì cũng tin rằng sự tăng trưởng của việc làm mới sẻ bù đắp được sự giảm của nhu cầu sử dụng lao động. Vấn đề này cũng làm rõ xu hướng tới đây sẽ là tuyển dụng những người lao động có kỹ năng và là thách thức cho những ai không muốn điều này xẩy ra.

Đây cũng là những vấn đề mà chúng ra có thể chuẩn bị, và WEF đã rung một hồi chuông cảnh báo người lao động và chính phủ các nước cần chuẩn bị cho nguồn lực lao động cho những dịch chuyển đột ngột sẽ đưa người lao động đến nguy cơ mất việc làm.

Báo cáo này cho rằng: các cuộc cách mạng công nghiệp trước đây thường kéo dài hàng thập kỷ để xây dựng hệ thống đào tạo và tổ chức thị trường lao động cần thiết cho phát triển các kỹ năng mới trên phạm vi rộng lớn.

Tuy nhiên, tốc độ và quy mô của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư sẽ khác và không có lựa chọn. Nếu không có những hành động có mục tiêu ngay ngày hôm nay cho những thay đổi ngắn hạn và xây dựng lực lượng lao động có kỹ năng, chính phủ các nước sẽ phải phải đối mặt với tình trạng thất nghiệp ngày càng tăng và sự mất bình đẳng, và doanh nghiệp sẽ đối mặt với tình trạng thị trường ngày một thu hẹp.

Hơn nữa, sự chuẩn bị cần thiết sẽ không chỉ quản lý được rủi ro mà con thu lợi do cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư mang lại. Những nguồn lực tài năng, sắc sảo và có khả năng quản lý thay đổi sẽ ít dần trừ khi chúng ta hành động ngay ngày hôm nay.

(Techcruch/CafeBiz)

>> Mở tài khoản chứng khoán - Tư vấn Đầu tư Chứng khoán

8 vị trí được tuyển dụng nhiều nhất trong 5 năm tới

Theo một báo cáo mới được công bố tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới, những thay đổi về nhân khẩu học và tiến bộ kỹ thuật có thể dẫn đến việc 5 triệu việc làm sẽ biến mất vào năm 2020. Tuy nhiên, ngược lại có một số công việc lại được dự đoán sẽ có sự tăng trưởng đáng kể.

Báo cáo về "Tương lai của các nghề nghiệp" đã tiến hành khảo sát ý kiến từ hơn 350 nhà tuyển dụng đại diện cho 9 ngành công nghiệp lớn tại 15 nền kinh tế lớn nhất thế giới trước khi đưa ra những dự đoán về tương lai của thị trường lao động trong những năm tiếp theo.

Theo báo cáo này, thị trường lao động thế giới sẽ có nhiều biến động trong những năm tới đây khi có hàng triệu việc làm liên quan đến hành chính văn phòng bị cắt giảm, trong khi một số việc làm liên quan đến công nghệ và kỹ thuật vẫn có nhu cầu lớn.

Dưới đây là 8 công việc được dự đoán sẽ được tuyển dụng nhiều trong vòng 5 năm tới:

1. Nghề phân tích dữ liệu 

Theo báo cáo, nghề phân tích dữ liệu sẽ có vai trò ngày càng quan trọng hơn so với tất cả các ngành công nghiệp vào năm 2020. Những người làm khảo sát cho biết họ hy vọng việc làm cho các nhà phân tích dữ liệu sẽ tăng khi nhu cầu ứng dụng công nghệ vào lưu trữ và phân tích dữ liệu của các doanh nghiệp ngày càng tăng cao.

2. Các công việc liên quan đến máy tính và toán học

Đặc biệt là các lập trình viên máy tính, kỹ sư phát triển phần mềm, nhà phân tích an ninh mạng...

3. Kiến trúc sư và các công việc liên quan đến kỹ thuật

Trong 4 năm tới, nhu cầu đối với những người có tay nghề cao trong kiến trúc và kỹ thuật sẽ tiếp tục tăng, nhất là kỹ sư hóa sinh, công nghệ nano, robot và các ngành vật liệu.

Đến năm 2020, sẽ có khoảng 2 triệu việc làm được tạo ra trên toàn thế giới liên quan đến máy tính, toán học, kiến trúc và các lĩnh vực kỹ thuật liên quan, báo cáo nêu.

4. Nhân viên bán hàng chuyên nghiệp

Công nghệ hiện đại khiến một số nghề nghiệp biến mất nhưng cũng khiến cho nhu cầu đối với một số ngành nghề khác như nhân viên bán hàng nghiệp gia tăng.

Bởi chỉ có những nhân viên bán hàng hiểu biết rõ về sản phẩm và dịch vụ của công ty mới có thể giải thích và lôi kéo được các khách hàng đa dạng từ doanh nghiệp tới chính quyền, người tiêu dùng và cả những khách hàng chưa từng làm việc cùng.

Ví dụ, để bán điện thoại di động, các nhà sản xuất sẽ muốn tuyển những nhân viên bán hàng không chỉ hiểu về các thông số sản phẩm mà còn phải hiểu về quảng cáo di động.

5. Các nhà quản lý cấp cao

Sự phát triển bão hòa của các ngành công nghiệp đòi hỏi các nhà quản lý cấp cao phải đưa những hướng đi mới nhằm giúp các doanh nghiệp tạo nên những bước thay đổi có tính đột phá. Đó là lý do vì sao các vị trí quản lý cấp cao luôn cần thiết.

6. Kỹ sư thiết kế sản phẩm

Một trong những kỹ năng hàng đầu mà mọi doanh nghiệp đều mong muốn ở người được tuyển dụng cho đến năm 2020 là sự sáng tạo bởi nhiều công việc đơn điệu có thể được tự động hóa nhưng công việc đòi hỏi sự sáng tạo thì chỉ con người mới làm được.

Theo khảo sát, các nghề nghiệp cần sự sáng tạo sẽ ngày càng cần thiết, đặc biệt là các nhà thiết kế thương mại và công nghiệp. Họ chính là người thiết kế và phát triển các sản phẩm như xe hơi, đồ gia dụng, sản phẩm công nghệ và nhiều hàng hóa khác.

7. Chuyên gia đào tạo nguồn nhân lực và phát triển tổ chức

Sự thay đổi của công nghệ và tình hình kinh tế - xã hội cũng sẽ tạo ra một số công việc mới. Để thích ứng với sự thay đổi, nhiều công ty đang tìm kiếm những người tài năng để đào tạo lại các nhân viên hiện có với bộ kỹ năng mới.

Trên thực tế, theo báo cáo, có tới 65% số doanh nghiệp được hỏi nói rằng đang đầu tư để đào tạo lại kỹ năng cho đội ngũ nhân viên hiện tại. Vì vậy, các chuyên gia đào tạo và phát triển nguồn nhân lực sẽ được thuê nhiều hơn.

8. Các chuyên gia pháp lý và người có quan hệ tốt với chính quyền

Khi các công ty áp dụng và phát triển các công nghệ mới, họ cũng sẽ cần tìm thuê những người hiểu biết về lĩnh vực này để hỗ trợ phát triển chúng.

Ví dụ, khi các công ty chuyển từ sản xuất ô tô truyền thống sang sản xuất các ô tô công nghệ cao, nhất là xe tự lái, họ sẽ cần thuê những người hiểu các luật liên quan và làm việc với các quan chức chính phủ để tìm ra cách tốt nhất đưa công nghệ mới vào vận hành.

Theo Kiều Châu

Diễn đàn đầu tư

>> Mở tài khoản chứng khoán - Tư vấn Đầu tư Chứng khoán