Charles (bên trái) và David Koch cùng phát triển công ty mà cha họ đã gầy dựng.
Koch Industries từng được xem là một công ty dầu. Nhưng đế chế kinh
doanh được lãnh đạo bởi 2 tỷ phú là Charles và David Koch đã mở rộng,
tham gia vào những ngành công nghiệp tối quan trọng như thực phẩm, cung
cấp nước sạch và công nghệ cá nhân.
Trụ sở Tập đoàn Koch Industries không phải là một nơi mà bạn hay hình dung về một tập đoàn tiên phong trong công nghệ, nằm cách thung lũng Silicon
1.600 dặm với văn hóa và tư tưởng chính trị hoàn toàn cách biệt. Tọa
lạc tại rìa tây bắc của Wichita, một vùng với nhiều đồng cỏ hơn là đường
phố, trụ sở của tập đoàn tư nhân lớn nhất Hoa Kỳ này đã phát triển qua
nhiều năm để trở thành trung tâm của một đế chế trong ngành dầu khí.
Khác với vẻ ngoài, khi được hỏi về tương lai của nền kinh tế Hoa Kỳ,
CFO của Koch là Steve Feilmeier đã tuôn ra một tràng độc thoại về viễn
cảnh tươi sáng của các ngành công nghệ cao, trong khi đang cầm trong tay
một chiếc điện thoại cũ kỹ từ thế kỷ trước, nổi bật trong văn phòng khá
khiêm tốn so với chức vụ của ông. “Có những thứ rất nhỏ bé giống như
chiếc điện thoại BlackBerrys này đã không tồn tại khoảng 8 đến 10 năm về
trước. Kỹ thuật mới đã nâng cao đáng kể chất lượng cuộc sống của chúng
ta. Sự cải tiến này vẫn đang tiếp diễn, một cách nhanh chóng.”
Đầu tháng 12, Koch Industries đã có một vụ đầu tư lớn thể hiện niềm
tin vào tương lai của ngành công nghệ cao đó khi bỏ ra 7,2 tỷ USD mua
lại Molex, công ty sản xuất linh kiện điện tử toàn cầu có trụ sở chính ở
Lisle – Hoa Kỳ. Molex sản xuất linh kiện cho nhiều loại thiết bị, bao
gồm iPhones, và có cổ phiếu niêm yết trên sàn giao dịch Nasdaq trước khi
vụ mua lại diễn ra.
Koch nhìn thấy tiềm năng của Molex để dự phần trong cuộc cách mạng
Internet vạn vật – IoT đang diễn ra. Feilmeier, một người đàn ông cường
tráng ở độ tuổi 52, có thời gian từng làm huấn luyện viên cho đội bóng
bầu dục tại trường đại học.
Ông bình luận về vụ mua lại như sau: “Hãy nhìn xem
các thiết bị cảm ứng và kết nối phát triển như thế nào trong thời điểm
hiện tại.Chúng tôi mua lại Molex vì họ được vận hành theo phương thức
phù hợp với sự phát triển của công nghệ, hướng tới công nghệ ngày càng
dễ sử dụng, tạo ra máy móc được kết nối và giữ vai trò chủ động hơn, dù
cho đó là người máy hay dây chuyền tự động hóa, hay một thứ xe đa năng,
biết nói chuyện và cảnh báo tai nạn. Chúng tôi nghĩ Molex sẽ giữ vị trí
quan trọng trong bức tranh phát triển đang được vẽ nên”.
Feilmeier vạch ra tương lai của Molex trong vòng một thập kỷ tới với doanh thu
tăng từ 3,6 tỷ USD lên 10 tỷ USD, đồng thời chia sẻ rằng họ sẽ mua lại
thêm nhiều công ty công nghệ có quy mô nhỏ hơn khác. “Chúng tôi không
chỉ mua lại để sở hữu các công ty hoặc công nghệ của họ để thâm nhập vào
thị trường mới, chúng tôi còn mong muốn giúp các công ty này phát
triển.”
Ngưởi ta thường nghe tới tên Koch (phát âm là “coke”) bởi vì các hoạt
động chính trị của hai cổ đông chính là – hai anh em Charles và David
Koch.
Nhờ vào sự phát triển to lớn của công ty gia đình mà cha
họ, Fred, đã sáng lập ra 70 năm về trước, anh em nhà Koch thuộc vào hàng
những người giàu nhất thế giới vào thời điểm hiện tại. Mỗi người sở hữu khối tài sản ròng trị giá 36 tỷ USD hoặc hơn, và khi gia sản tăng, họ dùng tiền của mình để tạo ra ảnh hưởng chính trị tại Hoa Kỳ.
Anh em nhà Koch là những người theo chủ nghĩa tự do nhiệt thành:
David là ứng viên Phó Tổng thống của Đảng Tự Do vào năm 1980, với tư
tưởng chống cường quyền và theo một số người là chống lại những quy định
làm ảnh hưởng đến khả năng sinh lời trong lĩnh vực kinh doanh của họ.
Anh em nhà Koch cũng chi tiền tài trợ một số nhóm sáng lập Đảng Trà (Tea
Party).
Một trong những nỗ lực chính của họ là việc thành lập tổ chức
American for Properity, tổ chức đã châm ngòi cho một loạt các cuộc tranh
luận về chính trị - từ phản đôi chính sách bảo hiểm Obamacare cho đến
chỉ trích việc lạm quyền của các tổ chức công đoàn trong lĩnh vực kinh
tế công tại Winconsin.
Theo một nghiên cứu mới đây từ Center for Public Integrity, AFP đã
chi tổng cộng 122 triệu USD cho các hoạt động của mình trong năm 2012.
Nhưng con số này vẫn chưa phải là tất cả chi tiêu cho hoạt động chính
trị của nhà Koch. Họ bỏ ra hàng chục triệu USD để tài trợ cho một hệ
thống các tổ chức bảo thủ. Với chừng đó bề dày thành tích chính trị, họ
đã trở thành những người có máu mặt trong các phong trào ái quốc ở Hoa
Kỳ - một dạng ông kẹ đối với những người theo chủ nghĩa thiên tả.
Hoạt động chính trị nổi bật của nhà Koch phần nào làm lu mờ quá trình
vươn lên thành một tập đoàn đa ngành khổng lồ của họ. Nếu Koch
Industries đủ điều kiện xét duyệt trong danh sach Fortune 500, họ sẽ xếp
thứ 17 với doanh thu
115 tỷ USD, lớn hơn cả Google, Goldman Sachs và Kraft Foods gộp lại.
Quy mô của công ty đã được nhân lên gấp đôi trong vòng một thập kỷ vừa
qua. Koch không chỉ quan trọng vì quy mô của nó.
Theo đà phát triển của mình, công ty này lấn sang những lĩnh vực kinh
doanh mới và gắn chặt với nhiều khách hàng. Koch sở hữu nhiều thương
hiệu nổi tiếng như thảm Stainmaster và sau khi họ mua lại Geogia –
Pacific với giá 22 tỷ USD vào năm 2005, danh sách thương hiệu của họ còn
có thêm giấy vệ sinh Quilted Northern, Brawny và cốc Dixie.
(Còn tiếp)
Mai Nguyễn
Theo Trí Thức Trẻ/Fortune