Doanh nhân nên học gì từ giới tội phạm?

Không nói đến các vấn đề đạo đức của các hoạt động ngoài vòng pháp luật, một số doanh nghiệp cho rằng các băng đảng tội phạm có tổ chức, các nhóm tin tặc, cướp biển v.v... có thể dạy cho các tập đoàn hợp pháp ít nhiều về cách thức phải thay đổi và thích nghi với những sự thay đổi.

Vụ vượt ngục táo bạo của một trùm ma tuý khét tiếng tại Mexico hồi tháng Bảy vừa qua ban đầu dường như không đáng để cho giới doanh nhân phải bận tâm.

Thế nhưng một số người lại có ý kiến ngược lại.

Tất nhiên không phải là họ khuyến khích hành động phạm tội. Thay vào đó, họ cho rằng lãnh đạo doanh nghiệp có thể học từ thế giới ngầm sự linh hoạt, sáng tạo và khả năng lèo lái nhanh chóng. 

Khả năng biến hóa linh hoạt 

Các tổ chức tội phạm có được sự nhanh nhạy mà các tập đoàn chính danh (có quy mô lớn và nhiều lớp quản lý) không có, Marc Goodman, người đứng đầu Viện Nghiên cứu Tội phạm Tương lai và cố vấn về tin tặc trên toàn cầu, nói.

Trong lúc các công ty thường tập trung vào các quy tắc mà họ phải tuân thủ, thì tội phạm lại tìm cách để né tránh chúng.

“Những kẻ tội phạm không phải đối mặt với những giới hạn và điều đó tạo cơ hội để họ nghĩ tới những điều to tát hơn nhiều.”

Joaquin Guzman, kẻ cầm đầu băng đảng ma tuý Sinaloa là một ví dụ.

Ông này đã vượt ngục bằng một cái lỗ nhỏ trong phòng tắm nối với một đường hầm dài, nơi được gắn thiết bị chiếu sáng và lỗ thông hơi.

Vụ đào thoát đòi hỏi phải có sự sáng tạo, được lên kế hoạch dài hạn và sự kiên nhẫn - những kỹ năng cần thiết để thành công trong kinh doanh.

Dù Devin Liddell, người đứng đầu mảng chiến lược thương hiệu cho một hãng tư vấn thiết kế đóng tại Seattle, Teague, lên án các hành động bạo lực và bất hợp pháp, nhưng ông cũng khá tò mò trước khả năng tồn tại của các băng đảng tội phạm.

Một số băng đảng buôn ma tuý vẫn hoạt động bất chấp các nỗ lực của giới hành pháp ở hai bên biên giới Hoa Kỳ cũng như việc các cơ quan quốc tế đổ ra nhiều triệu đô la phòng chống. 

Khả năng thích nghi để tồn tại 

Liddell thực sự tin rằng có một bài học về sự tồn tại ở đây.

Một chiến lược mà ông chỉ ra là cách những kẻ xấu rất biết cách thích nghi với thay đổi.

Nhằm vượt qua biên giới giữa Mexico và Hoa Kỳ, băng đảng Sinaloa đã xây dựng một hệ thống đường hầm rộng lớn, đưa cả các thành viên trong băng đảng vào làm nhân viên biên giới, thậm chí sử dụng cả máy phóng để vượt qua hàng rào công nghệ cao.

Ngược lại, nhiều doanh nghiệp hợp pháp lại thất bại vì họ ngần ngại thích nghi với thay đổi trên thị trường.

Một trong những ví dụ là công ty cho thuê phim và game Blockbuster; hãng này đã không thay đổi theo kịp thị trường và mất khách trước công nghệ cho thuê và tải video khác. Đến nay thương hiệu Blockbuster chỉ còn là một cái tên mờ nhạt.

Liddell cho rằng sự khác biệt giữa hai nhóm là các băng đảng tội phạm thì thường phải ứng biến mỗi ngày, trong khi các công ty lại xem sự sáng tạo là một quy trình.

“Đây là một thách thức ở cấp lãnh đạo,” Liddell nói. “Một công ty sáng tạo và tổ chức tốt hay không chính là sự phản ánh về chất lượng của dàn lãnh đạo công ty.”

Các công ty mới thành lập với số vốn hạn hẹp ban đầu cũng sử dụng những chiến thuật không chính thống để giải quyết các vấn đề và tạo dựng công ty đi lên từ tay trắng. 

Tính sáng tạo 

Sự sáng tạo ở đây thường là do vấn đề hoàn cảnh, ví dụ như ngân sách hạn hẹp.

Cả giới tội phạm và những công ty mới đều ‘thách thức chính quyền, hoạt động ngoài hệ thống và tìm kiếm những cách mới và thông minh để làm mọi thứ’, ông Goodman nói. “Họ hoặc là trở thành Elon Musk hoặc là El Chapo.”

Một số doanh nghiệp cũng không ngại hoạt động trong những vùng luật pháp chưa quy định rõ ràng nhằm gây rối thị trường.

Dịch vụ nghe nhạc Napster là một ví dụ. Dịch vụ này đã phá vỡ luật bản quyền với dịch vụ chia sẻ tập tin. Nhưng công nghệ của họ đã mở đường cho những sáng tạo hợp pháp.

Goodman và những người khác tin rằng việc tập trung suy nghĩ về giải pháp trước khi lo lắng về các hạn chế sẽ giúp các công ty tránh trở thành nạn nhân của các đối thủ ít bị bó buộc bởi các chuẩn mực hơn.

Trong cuốn The Misfit Economy, Alexa Clay và Kyra Maya Phillips đã thảo luận về cách các cá nhân có thể áp dụng lối suy nghĩ này để trở nên sáng tạo hơn trong tập đoàn.

Họ không chỉ nghiên cứu các nhóm tội phạm bạo lực như cướp biển Somali, mà còn những người phá vỡ các quy tắc nhằm tìm những giải pháp sáng tạo trong kinh doanh, ví dụ như những người sống trong các khu ổ chuột ở Mumbai hay tin tặc.

Họ chỉ ra năm đặc điểm của nhóm này: Khả năng xoay xở, lèo lái, khiêu khích, đột nhập và sao chép.

Clay dẫn một doanh nhân người Ả Rập Saudi tên là Walid Abdul-Wahab ra làm ví dụ.

Abdul-Wahab từng làm việc với các nông dân để mang sữa lạc đà đến với người tiêu dùng Mỹ ngay cả trước khi các cơ quan hữu trách của Hoa Kỳ chuẩn thuận sản phẩm này.

Nhờ sự kiên trì, ông này đã tìm ra một mạng lưới các nông dân sản xuất sữa lạc đà và bắt đầu bán sản phẩm này qua mạng xã hội.

Giờ đây, công ty của ông, Desert Farms, bán sữa cho các nhà bán lẻ lớn trên thế giới như Whole Food Market.

Nhiều người không có những công việc ở công sở thông thường và điều đó khiến họ phải suy nghĩ một cách sáng tạo về cách kiếm tiền, Clay nói.

Họ phải tạo dựng được sự gan góc, bền bỉ để tồn tại.

“Trong nhiều trường hợp, sự thiếu thốn là cha đẻ của sự sáng tạo,” Clay nói..

Renuka Rayasam

Theo Trí Thức Trẻ/BBC Future

“Bố già” bày 4 bài học khởi nghiệp quý giá

Mỗi doanh nhân đều có thể học hỏi 10 bí quyết sau từ Kevin O’Leary

Dù có thích ông ta hay không, lời khuyên của “Ngài Tuyệt vời” Kevin O’Leary rất đáng giá đối với bất kỳ ai muốn bước vào giới doanh nhân hoặc đã là người trong giới.

Kevin O’Leary, hay “Ngài Tuyệt vời” đối với những người hâm mộ chương trình Shark Tank, là một doanh nhân và nhà đầu tư dày dạn không ngần ngại khi đưa ra lời khuyên tới các thí sinh xuất hiện trên chương trình truyền hình trên.

Dù có thích ông ta hay không, lời khuyên của ông rất đáng giá. Sau đây là 10 câu nói từ O’Leary mà mỗi doanh nhân có thể học tập.

1. “Điều làm tôi đau đớn là khi thấy những doanh nhân giỏi theo đuổi các cơ hội tồi”

Những doanh nhân thành đạt luôn nghĩ ra các ý tưởng tồi và nhiều người vẫn tiếp tục theo đuổi chúng bởi vì họ đã bị mù quáng bởi tham vọng. Thành công trong quá khứ không nhất thiết bảo đảm rằng ý tưởng tiếp theo sẽ thành công. Trong khi điều đó cũng có ích, nó không phải lúc nào cũng bảo đảm.

Hãy tìm kiếm những đóng góp và ý kiến chân thành về ý tưởng của bạn từ người ngoài. Gia đình và bạn bè không phải lúc nào cũng sẽ thành thật vì họ sợ sẽ làm bạn nhụt chí hay làm bạn buồn. Các đóng góp từ thị trường mục tiêu của bạn trong những giai đoạn đầu có thể giúp bạn thoát ra khỏi một ý tưởng tồi trước khi bạn đi quá sâu.

2. “Bất kì điều gì bạn chú tâm vào đều phát triển!”

Điều này có thể ứng dụng vào mọi thứ trong cuộc sống. Hãy tưởng tượng nếu bạn không để ý tới nửa kia của bạn – mối quan hệ đó dĩ nhiên sẽ trở nên tồi tệ hơn, chứ không phải lớn hơn.

Việc kinh doanh của bạn cũng yêu cầu một sự chú tâm hoàn toàn như vậy. Mọi người đều biết rằng có người luôn đầy những ý tưởng lớn nhưng không có gì là thành công bởi vì họ theo đuổi quá nhiều thứ. Họ trải rộng sự chú ý của họ quá mỏng và không ý tưởng nào nhận được sự chú ý cần thiết để phát triển.

3. “Tôi thích đón nhận rủi ro. Đó là cách tôi kiếm tiền. Nhưng chúng là các rủi ro được tính toán”

Không có rủi ro sẽ không có phần thưởng, nhưng điều đó không có nghĩa bạn nên tham gia vào một công việc một cách mù quáng và hy vọng điều tốt nhất. Ví dụ, nếu bạn đang xem xét việc nghỉ việc và dùng 100% thời gian của mình cho một công việc mới thì bạn cần bảo đảm rằng bạn có những phương án dự phòng trong đó.

Chờ đợi tới khi bạn có một lượng tiền chi tiêu cá nhân và công việc ổn định trong vài tháng sẽ rất hữu ích trong trường hợp bạn gặp khó khăn. Chấp nhận rủi ro đó mà không có kế hoạch bảo toàn tài chính là gần như muốn tự sát – chỉ duy nhất một thất bại có thể gây ra thảm họa và thất bại toàn diện.

4. “Không ai thống trị những ý tưởng tốt cả”

Bất kì ai đều có thể nghĩ ra một ý tưởng tốt – kinh nghiệm trong quá khứ, thành công, giá trị bản thân và các mối quan hệ không có liên quan gì đến điều này. Những người có đủ đam mê sẽ làm bất kì điều gì để đưa ý tưởng đó trở thành hiện thực. Những người đưa ra lý do sẽ nói, “Tôi đã có ý tưởng đó – tôi chỉ không có nguồn lực để làm nó” khi một ai khác đứng lên và làm điều đó.

Đừng bao giờ nghĩ ý tưởng của bạn là quá nhỏ hay bạn không có khả năng để đưa tầm nhìn của mình vào cuộc sống. Điều duy nhất có thể ngăn bạn lại chính là những lời biện hộ. Và nếu bạn thấy rằng đã có ai đó lấy ý tưởng của bạn, đừng căng thẳng – hãy nghĩ ra thứ gì khác. Sẽ không bao giờ có sự thiếu thốn các ý tưởng xuất sắc đâu.

5. “Tôi có lẽ đã nghe hơn 10 ngàn lời giới thiệu… và sự thật là, hầu hết chúng rất tệ”

Có vẻ như mọi người đều có công ty khởi nghiệp ngày nay và điều này dẫn tới việc các nhà đầu tư và các thành viên của truyền thông bị dội bom với những lời giới thiệu ở khắp nơi họ đi. Không quan trọng bạn đang cố gắng thu hút điều gì – một khoản đầu tư hay một bài báo cho doanh nghiệp của bạn – trước khi tìm đến cả 2 bộ phận trên bạn cần bảo đảm rằng bạn đã hoàn toàn được chuẩn bị đầy đủ.
Bạn có thể chỉ có 5 phút cho một cơ hội giới thiệu 1 lần trong đời và bạn chỉ ở trong chế độ tìm kiếm truyền thông một lần duy nhất. Đừng bao giờ cho rằng bạn sẽ nhận được cơ hội thứ hai.

6. “Nhiều người rất chú trọng tôi ủng hộ điều gì trên TV. Không ai trở nên giàu có trên truyền hình cả, mà là một cơ hội để xây dựng thương hiệu của họ. Đó là điều tôi đang cố gắng làm”

O’Leary được trả khoảng 30.000 USD/ tập của Shark Tank, theo báo cáo lương ngành hàng năm TV Guide vào năm 2014. Con số có vẻ rất lớn nhưng thực ra nó không là gì so với thu nhập của ông. Ông không xuất hiện trên chương trình vì tiền – ông ở đó để biểu lộ thương hiệu của mình.

Mặc dù O’Leary đã luôn là một doanh nhân thành đạt trong một khoảng thời gian dài nhưng hình ảnh cá nhân của ông thật sự lớn mạnh bởi vì sự có mặt trên chương trình Shark Tank.

Hãy nhìn vào tất cả các cơ hội về xây dựng thương hiệu lâu dài và không nhất thiết là một sự thúc đẩy doanh thu chóng vánh.

7. “Đó là một ý tưởng ngu ngốc, nó sẽ không đi đến đâu, hãy dẹp bỏ nó đi”

Chúng ta luôn nghe được các doanh nhân trên Shark Tank nói về việc họ đưa ra một khoảng thế chấp lần 2 hay mượn một khoảng tiền quái đản từ người thân như thế nào để bắt đầu một công ty dựa vào điều mà O’Leary gọi là một ý tưởng ngu ngốc.

Không phải ý tưởng nào cũng ngu ngốc vào lúc đầu, nhưng khi nó trở nên rõ ràng rằng có khó khăn phía trước, biết cách rút ra khỏi đó có thể giúp giảm tối ưu thảm họa tài chính. Bạn càng rút ra khỏi một ý tưởng tồi càng nhanh, bạn càng sớm có thể bắt đầu một ý tưởng khác hứa hẹn hơn.

8. “Những kẻ khốn nạn trở nên giàu có bởi vì họ không sợ để đòi hỏi những gì họ muốn”

Bạn có thể ngồi đó và nghĩ về điều bạn muốn hoặc bạn có thể tiến lên và yêu cầu điều mà bạn muốn. Nó khá đơn giản – và nếu bạn không đòi hỏi điều đó thì người khác sẽ làm vậy.
“Tôi thắc mắc chúng ta liên kết với công ty đó như thế nào?” “Làm thế nào họ chốt được thỏa thuận đó?”

Đừng lo sợ để yêu cầu những gì bạn muốn. Điều tệ nhất có thể xảy ra là gì? Nếu bạn bị từ chối thì sau đó hãy đứng lên lại và yêu cầu lần nữa. Nếu bạn sợ bị từ chối thì bạn sẽ gặp vấn đề. Bạn cần phải có khả năng đứng dậy sau khi bị đạp xuống đất.

9. “Đừng bao giờ để họ thấy bạn lo sợ… và đừng bao giờ chi trả bằng tín dụng”

Tôi sẽ tập trung vào phần thứ 2 của câu nói này. Có khá nhiều cách để gây vốn cần thiết để bắt đầu một việc kinh doanh, bao gồm cả việc tự mình cố gắng vươn lên, vốn dễ dàng hơn nếu bạn có một mô hình kinh doanh tạo ra lợi nhuận tức thì, hay bạn có thể thực hiện một vòng đầu tư, gây vốn thông qua nỗ lực tài trợ đám đông hay dùng tối đa các thẻ tín dụng.

Lựa chọn tín dụng là nguy hiểm nhất. Trong khi nó có vẻ như là lựa chọn dễ dàng nhất, bạn phải xem xét những hậu quả. Nếu bạn tích lũy 20 ngàn USD nợ thẻ tín dụng bạn sẽ phải trả các khoản thanh toàn lãi suất cao. Nếu việc kinh doanh thất bại bạn vẫn có trách nhiệm cho khoản nợ đó, trong khi nếu bạn tự mình gây vốn và thất bại, bạn sẽ không đối mặt với tình cảnh đó.

10. “Những đối tác của tôi… đã dạy tôi điều đó để tạo ra sự giàu có, tôi cần phải hợp tác với những người mà thế mạnh của họ bù đắp cho điểm yếu của tôi”

Bạn sẽ không trở nên tuyệt hảo ở mọi thứ - điều đó là không khả thi. Bạn càng xác định những điểm yếu của mình sớm, bạn càng sớm có thể đưa người vào những nơi này để lấp những lỗ hổng đó. Đây là cách các tổ chức thành công được xây dựng.

Bạn sẽ không chỉ đánh mất tinh thần nếu bạn cố làm mọi thứ một mình, nhưng việc kinh doanh của bạn sẽ gặp khó khăn. Hãy hợp tác với những các nhân khác chia sẻ tầm nhìn và đạo đức công việc tương tự - nhưng chuyên về những lĩnh vực mà bạn yếu.

Thanh Phương

Theo Trí Thức Trẻ/Enterpreneur

>> Tỷ phú Phil Knight tạo dựng và đưa Nike lên đỉnh cao như thế nào?