Doanh nhân nên học gì từ giới tội phạm?

Không nói đến các vấn đề đạo đức của các hoạt động ngoài vòng pháp luật, một số doanh nghiệp cho rằng các băng đảng tội phạm có tổ chức, các nhóm tin tặc, cướp biển v.v... có thể dạy cho các tập đoàn hợp pháp ít nhiều về cách thức phải thay đổi và thích nghi với những sự thay đổi.

Vụ vượt ngục táo bạo của một trùm ma tuý khét tiếng tại Mexico hồi tháng Bảy vừa qua ban đầu dường như không đáng để cho giới doanh nhân phải bận tâm.

Thế nhưng một số người lại có ý kiến ngược lại.

Tất nhiên không phải là họ khuyến khích hành động phạm tội. Thay vào đó, họ cho rằng lãnh đạo doanh nghiệp có thể học từ thế giới ngầm sự linh hoạt, sáng tạo và khả năng lèo lái nhanh chóng. 

Khả năng biến hóa linh hoạt 

Các tổ chức tội phạm có được sự nhanh nhạy mà các tập đoàn chính danh (có quy mô lớn và nhiều lớp quản lý) không có, Marc Goodman, người đứng đầu Viện Nghiên cứu Tội phạm Tương lai và cố vấn về tin tặc trên toàn cầu, nói.

Trong lúc các công ty thường tập trung vào các quy tắc mà họ phải tuân thủ, thì tội phạm lại tìm cách để né tránh chúng.

“Những kẻ tội phạm không phải đối mặt với những giới hạn và điều đó tạo cơ hội để họ nghĩ tới những điều to tát hơn nhiều.”

Joaquin Guzman, kẻ cầm đầu băng đảng ma tuý Sinaloa là một ví dụ.

Ông này đã vượt ngục bằng một cái lỗ nhỏ trong phòng tắm nối với một đường hầm dài, nơi được gắn thiết bị chiếu sáng và lỗ thông hơi.

Vụ đào thoát đòi hỏi phải có sự sáng tạo, được lên kế hoạch dài hạn và sự kiên nhẫn - những kỹ năng cần thiết để thành công trong kinh doanh.

Dù Devin Liddell, người đứng đầu mảng chiến lược thương hiệu cho một hãng tư vấn thiết kế đóng tại Seattle, Teague, lên án các hành động bạo lực và bất hợp pháp, nhưng ông cũng khá tò mò trước khả năng tồn tại của các băng đảng tội phạm.

Một số băng đảng buôn ma tuý vẫn hoạt động bất chấp các nỗ lực của giới hành pháp ở hai bên biên giới Hoa Kỳ cũng như việc các cơ quan quốc tế đổ ra nhiều triệu đô la phòng chống. 

Khả năng thích nghi để tồn tại 

Liddell thực sự tin rằng có một bài học về sự tồn tại ở đây.

Một chiến lược mà ông chỉ ra là cách những kẻ xấu rất biết cách thích nghi với thay đổi.

Nhằm vượt qua biên giới giữa Mexico và Hoa Kỳ, băng đảng Sinaloa đã xây dựng một hệ thống đường hầm rộng lớn, đưa cả các thành viên trong băng đảng vào làm nhân viên biên giới, thậm chí sử dụng cả máy phóng để vượt qua hàng rào công nghệ cao.

Ngược lại, nhiều doanh nghiệp hợp pháp lại thất bại vì họ ngần ngại thích nghi với thay đổi trên thị trường.

Một trong những ví dụ là công ty cho thuê phim và game Blockbuster; hãng này đã không thay đổi theo kịp thị trường và mất khách trước công nghệ cho thuê và tải video khác. Đến nay thương hiệu Blockbuster chỉ còn là một cái tên mờ nhạt.

Liddell cho rằng sự khác biệt giữa hai nhóm là các băng đảng tội phạm thì thường phải ứng biến mỗi ngày, trong khi các công ty lại xem sự sáng tạo là một quy trình.

“Đây là một thách thức ở cấp lãnh đạo,” Liddell nói. “Một công ty sáng tạo và tổ chức tốt hay không chính là sự phản ánh về chất lượng của dàn lãnh đạo công ty.”

Các công ty mới thành lập với số vốn hạn hẹp ban đầu cũng sử dụng những chiến thuật không chính thống để giải quyết các vấn đề và tạo dựng công ty đi lên từ tay trắng. 

Tính sáng tạo 

Sự sáng tạo ở đây thường là do vấn đề hoàn cảnh, ví dụ như ngân sách hạn hẹp.

Cả giới tội phạm và những công ty mới đều ‘thách thức chính quyền, hoạt động ngoài hệ thống và tìm kiếm những cách mới và thông minh để làm mọi thứ’, ông Goodman nói. “Họ hoặc là trở thành Elon Musk hoặc là El Chapo.”

Một số doanh nghiệp cũng không ngại hoạt động trong những vùng luật pháp chưa quy định rõ ràng nhằm gây rối thị trường.

Dịch vụ nghe nhạc Napster là một ví dụ. Dịch vụ này đã phá vỡ luật bản quyền với dịch vụ chia sẻ tập tin. Nhưng công nghệ của họ đã mở đường cho những sáng tạo hợp pháp.

Goodman và những người khác tin rằng việc tập trung suy nghĩ về giải pháp trước khi lo lắng về các hạn chế sẽ giúp các công ty tránh trở thành nạn nhân của các đối thủ ít bị bó buộc bởi các chuẩn mực hơn.

Trong cuốn The Misfit Economy, Alexa Clay và Kyra Maya Phillips đã thảo luận về cách các cá nhân có thể áp dụng lối suy nghĩ này để trở nên sáng tạo hơn trong tập đoàn.

Họ không chỉ nghiên cứu các nhóm tội phạm bạo lực như cướp biển Somali, mà còn những người phá vỡ các quy tắc nhằm tìm những giải pháp sáng tạo trong kinh doanh, ví dụ như những người sống trong các khu ổ chuột ở Mumbai hay tin tặc.

Họ chỉ ra năm đặc điểm của nhóm này: Khả năng xoay xở, lèo lái, khiêu khích, đột nhập và sao chép.

Clay dẫn một doanh nhân người Ả Rập Saudi tên là Walid Abdul-Wahab ra làm ví dụ.

Abdul-Wahab từng làm việc với các nông dân để mang sữa lạc đà đến với người tiêu dùng Mỹ ngay cả trước khi các cơ quan hữu trách của Hoa Kỳ chuẩn thuận sản phẩm này.

Nhờ sự kiên trì, ông này đã tìm ra một mạng lưới các nông dân sản xuất sữa lạc đà và bắt đầu bán sản phẩm này qua mạng xã hội.

Giờ đây, công ty của ông, Desert Farms, bán sữa cho các nhà bán lẻ lớn trên thế giới như Whole Food Market.

Nhiều người không có những công việc ở công sở thông thường và điều đó khiến họ phải suy nghĩ một cách sáng tạo về cách kiếm tiền, Clay nói.

Họ phải tạo dựng được sự gan góc, bền bỉ để tồn tại.

“Trong nhiều trường hợp, sự thiếu thốn là cha đẻ của sự sáng tạo,” Clay nói..

Renuka Rayasam

Theo Trí Thức Trẻ/BBC Future

“Bố già” bày 4 bài học khởi nghiệp quý giá

10 cuốn sách marketing đáng đọc nhất năm 2014

Mỗi doanh nhân nên đọc những cuốn sách đột phá để xây dựng thương hiệu cá nhân, cho sản phẩm và công ty của họ. 

Tái định vị nhãn hiệu theo giá

Công nghệ ngày càng phát triển cùng với xu hướng kinh doanh theo các mô hình toàn cầu hóa đã giúp các doanh nghiệp cải thiện hiệu quả hoạt động và tạo ra nhiều cơ hội mới.

Đi kèm với xu hướng ấy là sự cạnh tranh gay gắt về giá. Để đối phó với sự cạnh tranh này, một số doanh nghiệp thường phản ứng một cách đơn giản là cơ cấu lại giá thành của sản phẩm và dịch vụ theo hướng cắt giảm chi phí để từ đó có thể giảm giá bán.

Đặc điểm chung của các thương hiệu vĩnh cữu

Trong khi có hơn một nửa các thương hiệu chịu tác động nặng nề của sự suy thoái trên thị trường, một số những thương hiệu mạnh không hề chịu thiệt hại, thậm chí còn tăng trưởng nhanh. Điều gì đã làm nên sự khác biệt của các thương hiệu mạnh này?

 

 Để đi tìm lời giải cho câu hỏi trên, các nhà nghiên cứu đã phải dày công phân tích các chiến dịch hoạt động đã giúp các thương hiệu này vượt qua thử thách của thời gian, và tìm ra 5 cách thức đưa các thương hiệu này vào tâm trí khách hàng

Sự trải nghiệm thương hiệu của khách hàng có thể dẫn đến quan hệ bền vững lâu dài và góp phần củng cố thế mạnh của thương hiệu. Trong suốt thế kỷ qua, công ty truyền thông Orange ở Châu Âu là một trong những thương hiệu hàng đầu luôn bỏ xa mọi đối thủ cạnh tranh.

Tương tự, các thương hiệu khác như Coca-Cola, Kodak, Colgate, IBM, BMW, Cadillac, Mercedes, Barbie, Disney, v.v, cũng trở thành những tạo tác của xã hội (social artifact) và luôn tồn tại qua những biến động trong lịch sử, bụi thời gian không thể làm mờ được vinh quang của các thương hiệu vĩnh hằng này. Coke là một ví dụ.

Không ai bận tâm xem Coke được tạo nên từ những nguyên liệu gì, người ta chỉ cần biết rằng Coke làm dịu cơn khát, mang lại sự sảng khoái cho bao người, và màu đỏ đặc trưng của Coke đã góp phần tô điểm cuộc sống. Bất chấp sự tồn tại của các loại xe hơi khác với giá thấp hơn rất nhiều, xe hơi thể thao Lexus của Toyota vẫn được tiêu thụ đều đều với mức giá 60,000 USD. Tương tự, loại viết Edison mới của Waterman vẫn được ưa chuộng cho dù giá của chúng nằm trong khoảng từ 400 - 700 USD.

Trong khi có hơn một nửa các thương hiệu chịu tác động nặng nề của sự suy thoái trên thị trường, một số những thương hiệu mạnh không hề chịu thiệt hại, thậm chí còn tăng trưởng nhanh. Điều gì đã làm nên sự khác biệt của các thương hiệu mạnh này? Để đi tìm lời giải cho câu hỏi trên, các nhà nghiên cứu đã phải dày công phân tích các chiến dịch hoạt động đã giúp các thương hiệu này vượt qua thử thách của thời gian, và tìm ra 5 cách thức đưa các thương hiệu này vào tâm trí khách hàng: tuyên ngôn bản thân (self-statement), tình cảm (emotion), nhận thức (perception), lợi ích ảo (virtual benefit), lòng tự hào (pride) và giá trị (values).

Tuyên ngôn bản thân (Self-statement)

Khách hàng thường tin tưởng những thương hiệu nào thể hiện được cá tính của riêng mình, do đó, các thương hiệu phải có khả năng diễn đạt một cách ngắn gọn, chính xác về người sử dụng. Một thương hiệu mạnh trong tích tắc phải vẽ được một bức chân dung với đầy đủ cá tính, đặc điểm nổi bật thu hút người tiêu dùng. Để trở thành tuyên ngôn cho chính người sử dụng, các thương hiệu phải được hình thành dựa trên một lý tưởng mọi khách hàng đều mơ đến. Rolls-Royce với biểu tượng hai chữ R hoà quyện vào nhau từ lâu đã trở thành hình tượng tiêu biểu về xe hơi cao cấp với chất lượng tuyệt hảo. Mercedes và BMW tượng trưng cho sự sang trọng và tiện dụng, trong khi đó Cadillac luôn được ưa chuộng vì vẻ ngoài trang nhã nhưng mạnh mẽ.

Tương tự, hãng đồng hồ Baume & Mercier đến từ Thụy Sỹ từ năm 1918 đã luôn luôn thành công nhờ sự kết hợp tinh tế hài hoà giữa vẻ đẹp cổ điển và hiện đại. Vẻ sang trọng quý phái của đồng hồ Baume & Mercier bao giờ cũng quyến rũ các vị khách hàng giàu có. Những người hút thuốc chọn Marlboro vì loại thuốc lá này mang đến cho họ cảm giác tự do như chàng cao bồi, trong khi đó, màu vàng sang trọng của rượu Chivas Regal Scotch và ngọn lửa màu cam của bật lửa Dunhill mang đến cho người sử dụng cảm giác “lên đến đỉnh cao của thế giới” (on top of the world).

Tình cảm (Emotion)

Một lý do khác khiến khách hàng tin tưởng vào một loại sản phẩm/dịch vụ nào đó chính là vì họ yêu thích thương hiệu đó. Mối liên kết trong sự trải nghiệm thương hiệu của khách hàng có thể góp phần hình thành nên một quan hệ vững bền và củng cố sức mạnh của thương hiệu. Khách hàng chọn thương hiệu mà họ ưa thích. Công ty truyền thông Orange ở Châu Âu là một trong những thương hiệu hàng đầu luôn bỏ xa đối thủ cạnh tranh.

Mặc dù Orange cung cấp dịch vụ nhất định nhưng thông điệp công ty này mang lại luôn vượt qua giới hạn thông thường, một thông điệp tràn đầy tình cảm làm cho khách hàng cảm nhận thương hiệu Orange là một phần của cuộc sống. Tương tự như vậy, cô búp bê Barbie luôn hiện diện trong từng gia đình suốt nhiều thập niên qua. Trong nhiều vai trò khác nhau của y tá, bác sĩ, kỹ sư, phi công, phi hành gia, người mẫu thời trang, ca sĩ nhạc rock, và cả ứng cử viên tổng thống, búp bê Barbie góp phần không nhỏ trong ước mơ về tương lai của biết bao bé gái.

Nhận thức (Perception)

Cách khách hàng nhìn nhận sự việc có liên quan đến những nhận thức đã ăn sâu vào tâm trí. Người tiêu dùng chấp nhận một thương hiệu nào đó bởi vì họ xem đó là một lựa chọn hợp lý, đúng đắn. Để được chấp nhận, thương hiệu phải được xếp vào vị trí cao nhất, vượt xa các đối thủ cạnh tranh còn lại. Được thành lập ở New York ngày 15/5/1911, IBM cung cấp “solutions for a small planet” (cung cấp các giải pháp cho cả những vấn đề nhỏ nhất) và các sản phẩm của IBM luôn luôn được khách hàng tin tưởng.

Tương tự, GE cũng trở thành một trong những thương hiệu hàng đầu nhờ vào uy tín, chất lượng và cam kết “mang đến những điều tốt đẹp cho cuộc sống” (bring good things to life). Ra đời vào năm 1806 và sản xuất kem đánh răng lần đầu tiên năm 1873, Colgate mang trọng trách cung cấp những sản phẩm chăm sóc răng miệng được người tiêu dùng tin tưởng. Gucci được xem là biểu tượng thời trang cao cấp của Italia, và rượu vang  Louis Jadot tiếp tục là một trong những tài sản quý giá của Pháp.

Lợi ích ảo (Virtual benefit)

Một thương hiệu mang lại những lợi ích hấp dẫn có thể thu hút rất nhiều khách hàng. Để làm được như vậy, thương hiệu phải gợi lên những hình ảnh thuyết phục về các giá trị chuẩn mực liên quan đến quyết định tiêu dùng. Hương vị độc đáo của kem Haagen-Dazs, một thương hiệu của Mỹ với cái tên có nguồn gốc từ vùng Scandinavia, gợi cho người mua hình ảnh của những ngọn núi cao xanh rì, của tuyết sáng, bầu trời xanh ngắt và vẻ đẹp tươi nguyên của vùng đảo Scandinavia. Kodak, ra đời cách đây khoảng một thế kỷ, được các nhà nhiếp ảnh tin dùng để ghi lại những khoảnh khắc đáng nhớ trong đời người.

Lòng tự hào và giá trị (Pride and values)

Khách hàng tin tưởng các thương hiệu có thể giúp họ giải quyết những mâu thuẫn nội tâm (giữa các quy tắc và giá trị). Ví dụ một thương hiệu có thể giúp khách hàng 

-          giảm bớt cảm giác tự ti và nâng cao lòng tự hào

-          trung hòa những điều kiêng kỵ liên quan đến sản phẩm

Để thu hút khách hàng, nhiều thương hiệu phải chứng tỏ mình có khả năng thỏa mãn lòng tự hào của họ. Khi cho ra đời sản phẩm M Class, Mercedes đã gởi thư đến xin ý kiến khách hàng về mẫu mã xe, tiếp theo đó là một bảng thăm dò ý kiến về những hướng dẫn cho kiểu dáng xe. Khách hàng cảm thấy mình được trân trọng và Mercedes lại ghi điểm. Tương tự, Harley Davidson mang lại cảm giác tự do phóng túng, và các sản phẩm của Levis luôn thể hiện tinh thần tuổi trẻ, độc lập và nổi loạn.

(Vietnambranding - Theo Lanta Brand)