Việt kiều vẫn khó mua nhà!

Quyền sở hữu nhà ở tối đa 50 năm đang gây khó cho cá nhân nước ngoài muốn bán, mua lại hay thừa kế nhà ở từ người nước ngoài khác 

Có hiệu lực từ ngày 1.7.2015, Luật Nhà ở năm 2014 có nhiều quy định thuận lợi cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài và người nước ngoài được mua nhà tại Việt Nam. Tuy nhiên qua 2 tháng, chỉ mới có 9 trường hợp mua được nhà. Vì thế, vừa qua, nhiều đại diện kiều bào và cả một số công ty bất động sản đã xin Bộ Xây dựng nới thêm Luật tại hội thảo chủ đề “Mở nút thắt cho Việt kiều, người nước ngoài mua nhà ở Việt Nam”.

3 nút thắt trong luật

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, đã chỉ ra 3 nút thắt chính gây khó khăn cho cả kiều bào và người nước ngoài mua nhà tại Việt Nam.

Thứ nhất, quyền sở hữu nhà ở tối đa 50 năm đang gây khó cho cá nhân nước ngoài muốn bán, mua lại hay thừa kế nhà ở từ người nước ngoài khác. Luật mới quy định người sở hữu tiếp theo chỉ được sở hữu nhà trong khoảng thời gian còn lại. Chẳng hạn, nhà đã dùng hết 30 năm khi chuyển nhượng lại cho chủ mới chỉ còn 20 năm sử dụng. Hết 20 năm, họ phải tốn thêm tiền để kéo dài thêm thời gian sử dụng. Ông Châu đề nghị giữ nguyên thời hạn 50 năm khi mua bán lại nhà ở, đồng thời nếu muốn gia hạn thêm thời hạn sở hữu, cá nhân nước ngoài sẽ không phải chịu thêm chi phí nào khác.

Thứ hai, Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu và nhiều đại diện ngành bất động sản cho rằng tỉ lệ sở hữu nhà của người nước ngoài không nên bị hạn chế ở mức 30% trong một tòa nhà chung cư, hay tối đa 250 biệt thự/nhà liền kề, theo khoản 1 Điều 159 trong Luật. Vì như thế sẽ hạn chế các nhà đầu tư lớn và các cao ốc phát triển chuyên biệt cho người nước ngoài, đặc biệt là ở những khu đông người nước ngoài như quận 2 và quận 7.

Thứ ba, Việt kiều vẫn bị làm khó khi chứng minh gốc gác người Việt. Theo Luật Nhà ở 2014, trước tiên đối tượng phải có giấy chứng nhận nguồn gốc người Việt như thẻ căn cước, tờ khai... Tuy nhiên, nhiều người đã làm thất lạc các giấy tờ trên. Ông Châu đề nghị cho phép chứng minh nguồn gốc bằng tờ khai của những người liên quan, có 2 nhân chứng tuyên thệ và chịu trách nhiệm về nguồn gốc của Việt kiều. Thêm vào đó, ông cũng xin Nhà nước cho phép Ủy ban người Việt Nam ở nước ngoài tại TP.HCM và Hà Nội được phép xác nhận nhân thân của Việt kiều, thay vì chỉ có mỗi Sở Tư pháp các tỉnh và cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đảm nhận như hiện nay.

Ngoài ra, lý giải cho sự im ắng của kiều bào trên thị trường bất động sản gần đây, Luật sư Nguyễn Văn Hậu cho rằng là do chậm ra Nghị định và Thông tư, dù Luật đã ra đời từ 2 tháng nay. Tâm lý chung của các công ty bất động sản và kiều bào vẫn là ngồi im chờ hướng dẫn ban hành. Thêm vào đó, nhiều người vẫn chưa rõ cách thức giao dịch và vay mượn tiền, vì theo Tiến sĩ Hiếu, 90% Việt kiều mua nhà bằng tiền vay chứ không phải tiền tiết kiệm như người Việt.

Công ty nên chủ động

Từ quan điểm của nhà đầu tư, ông Robert Trần, Tổng Giám đốc Tập đoàn Tư vấn và Đầu tư Robenny, cho rằng các công ty bất động sản Việt Nam vẫn còn tư duy bán không được cho người Việt thì bán cho người nước ngoài. Theo quan sát cá nhân ông sau 40 năm sống ở Canada, Việt kiều chú trọng khâu hậu mãi và cả môi trường xung quanh nơi sống. “Ở nước ngoài, sau khi căn hộ đã bán, chủ đầu tư vẫn tiếp tục quảng cáo để nâng cấp khu nhà. Như vậy, chúng vẫn lên giá nhiều năm sau”, ông nói thêm. Kiểu mua đứt bán đoạn ở Việt Nam khiến người nước ngoài ngại đầu tư.

Đồng tình với quan điểm trên, Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu gợi ý các công ty bất động sản cần phân khúc rõ khách hàng Việt kiều. Sản phẩm cần thêm vào những tiêu chí như tăng thêm tiện ích trong và ngoài căn hộ, thiết kế cảnh quan đẹp và nâng chuẩn xây dựng... Việt kiều cũng cần phân loại theo diện mua để đầu tư hay mua để ở. Vì nếu mua để đầu tư như cho thuê, thì sản phẩm còn cần mang lại lợi nhuận như tỉ lệ giá thuê/vốn đầu tư nên đạt từ 4-5%.

Hiện nay, theo nguồn tin từ Bộ Xây dựng, từ lúc thí điểm luật trên (năm 2009) đến nay, đã có khoảng 400 giao dịch bất động sản cho người nước ngoài được thực hiện thành công. Nhưng theo các chuyên gia, con số này vẫn là quá thấp so với kỳ vọng. Phía Bộ đã ghi nhận những ý kiến trên để bổ sung vào văn bản hướng dẫn, dự kiến ra trong tháng 9.

Thế Sơn - Nhịp Cầu Đầu Tư

>> 10 rào cản khiến kiều bào, người nước ngoài dè dặt mua nhà

>> Vì sao nhiều khách ngoại vẫn chưa dám mua nhà?

10 rào cản khiến kiều bào, người nước ngoài dè dặt mua nhà

Luật Nhà ở năm 2014 đã có hiệu lực và mở rộng điều kiện cho người Việt ở hải ngoại, người nước ngoài mua nhà tại Việt Nam, nhưng theo các chuyên gia vẫn còn nhiều chướng ngại vật phía trước.

Thứ nhất: Chậm triển khai các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Nhà ở năm 2014 (có hiệu lực từ ngày 1/7/2015). Hiện nay do chưa có Nghị định và Thông tư hướng dẫn việc bán nhà cho người nước ngoài nên hầu hết các giao dịch cho nhóm khách hàng này chỉ dừng lại ở khâu đặt cọc, chưa ký hợp đồng mua bán. Việc tư vấn pháp lý cho nhóm khách hàng cũng phải chờ đợi thêm.

Thứ hai: Các thủ tục hành chính còn nhiều khâu rườm rà, mất nhiều thời gian. Quy trình thụ lý hồ sơ dù một cửa nhưng chưa được đơn giản hóa, có giấy "mẹ" thì bị yêu cầu xuất trình thêm các giấy “con”. Theo thống kê của các chuyên gia, tại Mỹ, thời gian thực sự người mua nhà phải bỏ ra lo thủ tục, ký giấy tờ chừng 5, 6 tiếng đồng hồ. Thế nhưng tại Việt Nam, kiều bào và người nước ngoài phải mất nhiều thời gian chờ tính hàng tuần, thậm chí hàng tháng.

Thứ ba: Tình trạng chung tại Việt Nam là mỗi địa phương vận dụng luật và văn bản dưới luật (các Thông tư, Nghị định) theo một kiểu khác nhau, thiếu nhất quán. Điều này khiến người nước ngoài và kiều bào từ xa về cảm thấy hoang mang, khó hiểu.

Thứ tư: Các chỉ số cạnh tranh, khả năng tăng giá, sinh lời, thanh khoản trên thị trường thứ cấp, hậu mãi... của bất động sản Việt Nam vẫn còn thua kém nhiều nước trong khu vực. Thậm chí giá nhà Việt Nam rẻ hơn các nước nhưng hiệu quả khai thác (giá thuê, thời gian hoàn vốn) không cao sẽ khiến nhà đầu tư nước ngoài cân nhắc, so sánh với các thị trường xung quanh.

Theo các chuyên gia, để hấp dẫn kiều bào và người nước ngoài mua nhà tại Việt Nam cơ quan quản lý và các doanh nghiệp có rất nhiều việc phải làm, trước tiên là nhanh chóng ban hành các thông tư hướng dẫn Luật Nhà ở. Ảnh: Lucas Nguyễn

Thứ năm: Quy định bảo vệ quyền lợi của các chủ đầu tư dự án bất động sản là người Việt ở nước ngoài và nhà đầu tư ngoại vẫn chưa cụ thể, cần phải có những cam kết mạnh hơn để họ yên tâm.

Thứ sáu: Chưa quốc tế hóa ngôn ngữ cho các quy định về mua bán nhà tại Việt Nam. Nếu chuyển ngữ những quy trình này sang ngôn ngữ phổ biến là tiếng Anh sẽ hỗ trợ nhóm khách hàng người nước ngoài nhiều hơn. Thậm chí có doanh nghiệp đã chủ động soạn thảo hợp đồng tiếng Anh đi kèm với bản gốc bằng tiếng Việt. Đây là cách tăng thêm niềm tin của nhà đầu tư ngoại đối với thị trường bất động sản Việt Nam. 

Thứ bảy: Phương thức thanh toán chưa linh hoạt. Người nước ngoài được chuyển tiền về Việt Nam mua nhà, nhưng đến khâu chuyển tiền ngược lại sau khi bán bất động sản khá phức tạp.

Thứ tám: Người nước ngoài chưa được vay tiền mua nhà ở từ các ngân hàng thương mại trong và ngoài nước. Bất động sản là tài sản lớn và vì vậy, không phải người nước ngoài hay kiều bào nào cũng có thể mua bằng tiền mặt. Có nhiều trường hợp người Việt ở Mỹ, châu Âu và người nước ngoài cần vay thêm một khoản tiền khi mua nhà. Tuy nhiên, các ngân hàng trong nước chưa có hướng dẫn cụ thể cho tình huống này. Trong khi đó, nếu muốn vay các ngân hàng nước ngoài cần xuất trình giấy chứng nhận sở hữu tài sản cho căn nhà đang mua thì Việt Nam chưa có tiền lệ.

Thứ chín: Chất lượng cuộc sống tại Việt Nam vẫn còn thấp so với nhiều quốc gia trong khu vực và trên thế giới. Với người nước ngoài mua nhà dưỡng già, trú đông hoặc kiều bào hồi hương vốn đã quen với chất lượng sống cao ở các nước phát triển, sẽ là trăn trở, băn khoăn không nhỏ khi họ quyết định mua nhà về sống tại Việt Nam.

Thứ mười: Tính minh bạch của thị trường bất động sản Việt Nam chưa cao. Có quá nhiều hình thức môi giới: cò đất, cò nhà, cò ngân hàng, cò giấy phép..., nhưng thiếu các công ty và chuyên viên bất động sản có kinh nghiệm, có bằng cấp và giấy phép hành nghề. Chất lượng tư vấn vì vậy cũng bị hạn chế. Điều này khiến người nước ngoài và kiều bào không cảm thấy thoải mái.

(Vnexpress)

>> Vì sao nhiều khách ngoại vẫn chưa dám mua nhà?

Vì sao nhiều khách ngoại vẫn chưa dám mua nhà?

Người nước ngoài băn khoăn về một số điều khoản trong Luật Nhà ở khi họ mua bất động sản tại Việt Nam...

Hầu hết các đơn vị bán hàng, chủ đầu tư bất động sản trong nước vẫn chưa "lấy được tiền" từ khách nước ngoài, Việt kiều.

Bảo Anh
 Sau hơn hai tháng Luật Nhà ở sửa đổi cho phép người nước ngoài, Việt Kiều được phép mua nhà ở Việt Nam, tình hình chung dường như vẫn chỉ dừng ở mức độ... nghe ngóng.

Điều đáng nói, bên cạnh việc thiếu các chế tài hướng dẫn cụ thể, nhiều người nước ngoài có nhu cầu mua nhà tại Việt Nam vẫn băn khoăn về sự “bình đẳng nửa vời” trong các điều luật được vốn được cho là khá thông thoáng.

Băn khoăn

Francis Koh là một công dân Singapore, đang có ý định mua một căn hộ tại Việt Nam, sau khi Luật Nhà ở với những điều khoản cho phép người nước ngoài sở hữu nhà tại Việt Nam được thông qua từ 1/7/2015.

Tuy nhiên, khi tìm đến các sàn giao dịch bất động sản, thông tin từ những nhân viên bán hàng đã khiến Francis phải gác lại ý định của mình, cho dù, theo anh giá một căn hộ tại trung tâm thành phố lớn của Việt Nam là rẻ hơn nhiều lần so với khu vực ngoại ô ở đất nước anh.

Sự hào hứng sở hữu nhà tại Việt Nam của vị khách ngoại này bị giảm đáng kể khi anh nhận được tư vấn: “Người nước ngoài mua căn hộ sẽ sử dụng được 50 năm và sau đó có thể gia hạn thêm 20 năm nữa. Nhưng nếu người này chưa ở hết 50 năm rồi bán căn hộ này lại cho người Việt Nam, người Việt Nam đó sẽ sở hữu vĩnh viễn”.

Phản ứng về quy định trên, Francis nói rằng: “Hạn chế sở hữu 50 năm là chưa thỏa đáng, bởi luật chơi không công bằng. Tại sao lại có chuyện phân biệt đối xử 50 năm, rồi gia hạn thêm 20 năm, vì rủi như không được gia hạn thêm thì bắt đền ai đây?”

Theo anh, đã cho người nước ngoài vào mua bất động sản thì Việt Nam nên tạo ra cuộc chơi bình đẳng. Chẳng hạn như ở Singapore, nhà nước có thể phụ thu một số lệ phí ban đầu đối với người nước ngoài, nhưng đã vào thị trường mua bán thì không còn phân biệt.

Gerard Gastel là chủ một nhà hàng Pháp tại Hà Nội, cũng đang mong muốn được sở hữu một căn hộ thực sự tại Việt Nam sau nhiều năm “thuê trọ” nơi đất khách quê người.

Tài chính đã sẵn sàng, nhưng điều khiến Gastel băn khoăn chính là nếu chẳng may, ông không muốn ở lại Việt Nam nữa thì người mua lại căn hộ sẽ sở hữu như thế nào.

Ngoài ra, Gastel cũng băn khoăn về các thủ tục vay ngân hàng, chuyển tiền mua, bán nhà… liệu có ủng hộ người nước ngoài như ông hay không.

Theo tìm hiểu của VnEconomy, tại nhiều dự án bất động sản tại Hà Nội, sau hơn hai tháng từ thời điểm 1/7, hầu hết vẫn “bất động” về thanh khoản đối với người nước ngoài, cho dù không ít chủ đầu tư đã triển khai khá rầm rộ các chương trình bán nhà cho khách ngoại.

Đại diện CenGroup - một đơn vị tiếp thị dự án bất động sản có tên tuổi tại Hà Nội - xác nhận, đến thời điểm này, trong số hàng nghìn giao dịch thành công trong suốt hai tháng qua, vẫn chưa có bất kỳ một giao dịch hay đặt cọc nào của khách nước ngoài đối với các dự án bất động sản tại Hà Nội.

Trưởng bộ phận Nhà ở của Savills Việt Nam tại Hà Nội, bà Hoàng Phương cũng xác nhận, “hầu hết vẫn chỉ là nghe ngóng, tìm hiểu chứ bản thân doanh nghiệp này cũng chưa dám tư vấn hay tiến hành làm thủ tục cho một trường hợp khách ngoại quốc nào”.

Còn theo Tổng cục Quản lý đất đai (Bộ Tài Nguyên và Môi trường), sau gần 6 năm thực hiện thí điểm cho người nước ngoai mua nhà tại Việt Nam, đến nay mới chỉ có 200 trường hợp được mua nhà trên tổng số khoảng 80.000 người nước ngoài có nhu cầu mua nhà đang sinh sống và làm việc tại Việt Nam.

Cần “linh hoạt” hơn?

Theo Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Tp.HCM (HoREA) Lê Hoàng Châu, luật Việt Nam cho người nước ngoài mua nhà mới “mở” về cơ bản, nhiều vấn đề liên quan đến thủ tục, giấy tờ vẫn nhiêu khê, phức tạp.

Đáng nói, trong bối cảnh tất cả các bên đều đang chờ thông tư hướng dẫn, người nước ngoài, đặc biệt là Việt kiều có nhu cầu mua nhà vẫn đang gặp khó khăn.

Cụ thể, việc xác định nguồn gốc người Việt Nam của Việt kiều sinh sống ở nước ngoài, trong trường hợp Việt kiều không có khai sinh hoặc giấy tờ tùy thân khác để chứng minh nguồn gốc người Việt, thì có thể linh hoạt sử dụng thông tin trên giấy tờ khác có giá trị để cung cấp thông tin về nguồn gốc dân tộc, hoặc nơi sinh của Việt kiều do nước sở tại cấp để xác định nguồn gốc người Việt.

Giấy chứng nhận nguồn gốc người Việt, cấp cho Việt kiều, cần có giá trị vĩnh viễn, thay vì chỉ có giá trị trong 5 năm như hiện nay.

Ngay cả việc xác định cơ quan cấp giấy cũng cần lịnh hoạt hơn bằng việc bổ sung Ủy ban Về người Việt Nam ở nước ngoài của thành phố Hà Nội, Tp.HCM cũng được quyền cấp giấy chứng nhận nguồn gốc người Việt cho Việt kiều.

Bên cạnh đó, HoREA cũng kiến nghị Bộ Xây dựng và Ngân hàng Nhà nước thống nhất hướng dẫn cá nhân, tổ chức nước ngoài về việc chuyển khoản tiền mua nhà ở từ tổ chức tín dụng nước ngoài vào Việt Nam để mua nhà ở hoặc thủ tục vay của những chi nhánh ngân hàng, tổ chức tín dụng nước ngoài hoạt động ở Việt Nam để mua nhà ở.

Đặc biệt, để hoá giải băn khoăn của nhiều người nước ngoài nói trên về thời hạn sở hữu, ông Lê Hoàng Châu cho rằng, người nước ngoài thuộc diện được quyền sở hữu nhà ở tại Việt Nam khi nhận chuyển nhượng nhà ở của người nước ngoài thì cũng được phép sở hữu nhà ở tối đa là 50 năm, mà không tính thời hạn của chủ cũ đã sử dụng.

(Vneconomy)

Người Trung Quốc ồ ạt mua nhà tại Australia

Số tiền người Trung Quốc rót vào bất động sản Australia sẽ tăng gấp đôi trong vòng sáu năm tới...

Người mua nhà xếp hàng đợi xem một ngôi nhà được rao bán ở Sydney - Ảnh:  Bloomberg.

DIỆU MINH Nhu cầu mua nhà tại Australia của người Trung Quốc đang tăng vọt, khiến chính phủ Australia phải chật vật ngăn chặn tình trạng mua nhà bất hợp pháp ở nước này nhằm kiểm soát giá bất động sản.

Người Trung Quốc hiện đã mua gần một phần tư số nhà được xây mới tại Sydney và Credit Suisse dự báo số tiền mà họ rót vào bất động sản Australia trong 6 năm tới sẽ tăng gấp đôi lên 60 tỷ AUD (46 tỷ USD).

Trước lo ngại về việc cầu mua nhà của người nước ngoài sẽ đẩy giá nhà tăng cao vượt khả năng chi trả của người dân bản địa, Bộ trưởng Tài chính Australia Joe Hockey đã đề xuất mức phạt cao hơn và tăng thời gian phạt tù cho những trường hợp mua bán nhà trái pháp luật. Tuy nhiên, hiện chính phủ Australia vẫn chưa nắm được người nước ngoài mua bán nhà đất tại nước này với quy mô như thế nào.

Kể từ khi công bố chiến dịch truy quét người mua nhà trái phép vào tháng 2, đến nay chính phủ Australia mới buộc được duy nhất một trường hợp phải bán lại, theo Bloomberg.

Bộ Tài chính hiện đã cảnh báo về nguy cơ bong bóng bất động sản tại thị trường Sydney, trong khi đó thống đốc ngân hàng trung ương Australia nhận định các yếu tố của thị trường Sydney đã trở nên rối loạn. Giá bán nhà tại thành phố lớn nhất Australia đã tăng 40% trong ba năm qua, và giá nhà trung bình hiện nay là 900.000 AUD.

Luật pháp Australia rất hạn chế người nước ngoài mua nhà, theo đó người mua cần có sự chấp thuận của Ban kiểm soát Đầu tư nước ngoài (FIRB). Người tạm trú có thể mua bất động sản mới hoặc có sẵn nếu được FIRB chấp thuận, nhưng họ sẽ phải bán lại khi rời khỏi Australia.

Tuy nhiên, một cuộc điều tra tiến hành năm ngoái cho thấy nhiều người mua không còn sống ở Australia nhưng vẫn không bán lại theo quy định.

Nhiều người Trung Quốc mua nhà cho con em của họ định cư tại Australia. Với tỷ lệ tăng trưởng hiện tại của cung trên thị trường, cầu của người Trung Quốc sẽ chiếm 20% số nhà mới trên toàn Australia vào năm 2020, so với mức 15% ở thời điểm hiện tại, một báo cáo của Credit Suisse nhận định.

Nếu tại Australia xảy ra một cuộc suy thoái kinh tế trầm trọng, cầu có thể giảm. Cầu của người Trung Quốc sẽ không đủ để vực dậy thị trường nếu tình hình nền kinh tế của Australia xấu đi. Tuy nhiên, sức mạnh của đồng AUD vẫn có vai trò rất lớn đối với thị trường nhà đất ở đây.

Từ tháng 12 tới, chính phủ Australia sẽ có những biện pháp mạnh tay hơn để kiểm soát tình hình mua bán trên thị trường bất động sản nước này. Theo đó, người mua nhà nước ngoài sẽ phải nộp phí tối thiểu 5.000 AUD khi đăng ký mua nhà. Ngoài ra, người vi phạm các quy định về nhà đất có thể bị buộc phải bán lại, bị phạt 25% giá trị ngôi nhà hoặc phải ngồi tù ba năm.

Số liệu mới nhất cho thấy tính đến cuối tháng 6 năm ngoái, FIRB đã phê duyệt hơn 23.000 trường hợp cho phép người nước ngoài mua bất động sản tại Australia. Điều đó có nghĩa những nỗ lực của Bộ Tài chính Australia nhằm lập lại trật tự trên thị trường và kiểm soát giá không tăng quá cao sẽ không có hiệu quả, theo nhà phân tích chính trị John Warhurst tại Đại học Quốc gia Australia.

"Những biện pháp này mang tính tượng trưng hơn là có tác động mạnh mẽ thực sự”, ông Warhust bình luận.

(Theo Vneconomy)