9 gương mặt chưa đầy 18 tuổi đang hứa hẹn thay đổi cả thế giới

Những cô cậu bé chưa đầy 18 tuổi đang làm kinh ngạc cả thế giới với phát minh chống lại đại dịch Ebola, chữa ung thư hay giải quyết khủng hoảng lương thực.

Hội chợ Khoa học là sự kiện thường niên của Google, và năm nay là lần thứ 5 chứng kiến sự tỏa sáng của rất nhiều tài năng trẻ. Điều đáng mừng là sau 5 năm tổ chức, con số thí sinh tham dự và lọt vào vòng chung kết ngày một tăng, đi đôi với chất lượng các phát minh khoa học cũng ngày càng được nâng cao. Điều đặc biệt nhất của Hội chợ Khoa học năm nay là sự có mặt của Ahmed Mohamed, cái tên đang “nổi như cồn” trên toàn thế giới. Cậu bé 14 tuổi tài năng này được Google mời tới như một vị khách danh dự.

Trưởng ban tổ chức Hội chợ Khoa học Google – bà Mariette DiChristina – tự hào phát biểu: “Hỗ trợ và khuyến khích các tài năng khoa học trẻ là nhiệm vụ hàng đầu của chúng tôi. Tại đây, các em sẽ có cơ hội khám phá và làm cả thế giới kinh ngạc bằng những phát minh khoa học giá trị”.
Hãy cùng điểm qua vài gương mặt trẻ nổi bật nhất đã từng được phát hiện qua sự kiện này của Google.

1. Olivia Hallisey, 16 tuổi: Phương pháp xét nghiệm nhanh virus Ebola

Cô bé 16 tuổi người Mỹ này là tác giả của phương pháp mới nhất giúp phát hiện virus Ebola chỉ trong vòng 30 phút, với chi phí 25 USD. Phát minh này đã giành được giải thưởng lớn nhất là học bổng trị giá 50.000 USD tại Hội chợ Khoa học Google. Phương pháp phát hiện Ebola hiện tại chỉ mất 1 USD chi phí nhưng lại yêu cầu thiết bị phức tạp và cần tới 12 giờ để chẩn đoán bệnh. Cô bé cũng cho biết, theo ước tính, việc chẩn đoán và điều trị Ebola sớm có thể giảm tỉ lệ tử vong do virus này từ 90% xuống còn 50%.

2. Anurudh Ganesan, 15 tuổi: Phương pháp vận chuyển vaccine kiểu mới

Một phương pháp vận chuyển vaccine mới nhất cũng đã đoạt giải tại Hội chợ Khoa học năm nay. Đó là sản phẩm của cậu bé Anurudh Ganesan. Hiện tại, người vận chuyển vaccine thường phải rất vất vả để đáp ứng mọi điều kiện ngặt nghèo như nhiệt độ, độ ẩm… nhằm bảo quản vaccine luôn ở tình trạng tốt nhất. Tuy nhiên, các địa điểm cần vaccine thường rất xa xôi, nên các biện pháp bảo quản lạnh đều không ăn thua. Chính điều này khiến Ganesan nảy ra ý tưởng làm lạnh nhờ hơi nén hết sức đơn giản. Chỉ cần lực tác động rất nhỏ cũng khiến hệ thống này hoạt động, giúp tiết kiệm nhân lực tối đa.

3. Eliott Sarrey, 14 tuổi: Robot làm vườn

Cậu bé người Pháp Eliott Sarrey cũng giành giải cao nhờ sáng chế robot làm vườn Bot2Karot của mình. Ý tưởng tìm đến khi Sarrey muốn tìm cách trồng trọt tốn ít thời gian và công sức nhất. Cuối cùng, nhờ thiết kế robot làm vườn điều khiển bằng smartphone, cậu đã đoạt giải thưởng 10.000 USD từ Hội chợ Khoa học lần này. Đặc biệt, dự án của cậu được Google nhận bảo trợ lâu dài. Niềm ham thích nông nghiệp của cậu bé này vẫn luôn cháy bỏng khi trong tương lai, cậu còn muốn chế tạo một mô hình chuồng gà tự động.

4. Kenneth Shinozuka, 15 tuổi: Phương pháp hỗ trợ bệnh nhân Alzheimer

Vào năm 2014, cậu bé 15 tuổi Kenneth Shinozuka đã gây nhiều chú ý khi giới thiệu một phương pháp hỗ trợ chăm sóc người bệnh Alzheimer hiệu quả, giúp bệnh nhân không thức dậy và đi lạc vào ban đêm. Lo lắng vì ông nội mình - vốn mắc chứng Alzheimer - thường vô thức ra khỏi nhà vào buổi đêm, cậu bé Shinozuka đã thiết kế hệ thống báo hiệu tự động trên smartphone của người thân, nhằm báo cho họ biết mỗi lần bệnh nhân ra khỏi giường. Ngoài Google, đích thân Tổng thống Obama cũng đã trân trọng trao thưởng cho phát minh này của Shinozuka tại Hội chợ Khoa học hồi tháng 3/2015 của Nhà Trắng.

5. Ciara Judge, Sophie Healy-Thow và Emer Hickey, 16-17 tuổi: Phương pháp trồng trọt nhờ vi khuẩn

Vào năm ngoái, 3 cô bé tuổi teen từ Ireland đã đoạt giải thưởng lớn của Google khi có sáng kiến trồng trọt nhờ… vi khuẩn, phương pháp hết sức tiềm năng nhằm giải quyết khủng hoảng lương thực trên thế giới hiện nay. Nhóm bạn trẻ tuổi này đã dành tới 1 năm để nghiên cứu và chứng minh vai trò của các loại vi khuẩn có lợi trong việc thúc đẩy sự phát triển của các loại hạt giống canh tác.

6. Girish Kumar, 17 tuổi: Hệ thống câu hỏi giáo dục tự động

Hệ thống câu hỏi tự động RevUP thuộc lĩnh vực giáo dục đã mang về cho Girish Kumar giải thưởng đáng tự hào của Google. Cậu bé người Singapore này đã lập trình và phát triển thành công phần mềm RevUP, một hệ thống chọn lọc thông tin từ các trang web giáo dục chính thống để tạo lập nhiều bộ câu hỏi thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau. Kumar đã giành được học bổng trị giá 25.000 USD của Google cùng 1 năm học hỏi tại công ty công nghệ này.

7. Eric Chen, 17 tuổi: Phương pháp phòng tránh và chữa trị bệnh cúm

Eric Chen đã chiến thắng tại Hội chợ Khoa học Google 2013 nhờ phương pháp mới trong phòng tránh và chữa trị bệnh cúm. Chàng trai 17 tuổi này sử dụng một chương trình máy tính và phương pháp thử nghiệm sinh học nhằm chế tạo một loại thuốc có khả năng ức chế virus cúm, từ đó ngăn chặn virus lây lan. Sau đó không lâu, Chen cũng giành chiến thắng trong chương trình tìm kiếm tài năng khoa học của Intel. Vào năm ngoái, cậu đã nhập học tại Đại học Harvard danh tiếng.

8. Brittany Wenger, 17 tuổi: Hệ thống máy tính chẩn đoán ung thư vú

Tuy chưa đầy 18 tuổi nhưng cô bé Brittany Wenger đã chế tạo thành công một “bộ não” máy tính dựa trên điện toán đám mây nhằm chẩn đoán ung thư vú. Nhờ đó, cô đã giành giải thưởng lớn của Google vào năm 2012. Chương trình này được Wenger lập trình dựa trên mô hình mạng lưới thần kinh của não, công nghệ từng được Google sử dụng để xác định hình ảnh. Hiện tại, Wenger đang theo học tại Đại học Duke và công cụ chẩn đoán ung thư "Cloud for Cancer" của cô vẫn đang được duy trì.

9. Shree Bose, 17 tuổi: Phương pháp điều trị ung thư buồng trứng

Giải thưởng lớn đầu tiên của Hội chợ Khoa học Google vào năm 2011 đã thuộc về cô gái 17 tuổi Shree Bose với công trình nghiên cứu về phương pháp điều trị ung thư buồng trứng. Công trình này tập trung vào tính kháng thuốc của tế bào ung thư, nhằm xác định và khống chế sự biến đổi của tế bào ung thư – từ đáp ứng sang kháng lại quá trình hóa trị liệu. Nhờ đó, cô đã tìm ra cách thức ức chế các protein của tế bào ung thư nhằm hỗ trợ tiêu diệt các tế bào ung thư. Kể từ chiến thắng vang dội tại Google, Bose đồng sáng lập một startup hướng dẫn trẻ em tự lập trình trên máy tính. Hiện tại, cô đang là sinh viên năm cuối tại Đại học Harvard và dự định sẽ tiếp tục theo đuổi y học sau khi tốt nghiệp.

Trí thức trẻ/GenK 

>> Người Việt siêu giàu và những thương vụ làm 'điên đảo' thế giới

Những kẻ 'vô sản' thay đổi cả thế giới

Uber, cung cấp dịch vụ vận tải lớn nhất thế giới, không sở hữu một chiếc xe nào. Facebook, nơi chia sẻ thông tin lớn nhất thế giới, chẳng tạo ra bất kỳ nội dung nào. Alibaba, nhà bán lẻ giá trị nhất thế giới thậm chí chẳng có lấy một kho hàng

Tan tầm, Nguyễn Trung Anh (Hà Nội), liếc vào đồng hồ nhìn thời gian. 5h chiều, giờ anh phải đến đón hai mẹ con đang ở nhà ngoại. Tuy nhiên, thay vì rời khỏi văn phòng, Trung Anh mở một ứng dụng trên điện thoại. Đó là Uber. Một đến hai lần click, một chiếc xe đã đến đón hai mẹ con chỉ sau vài phút. Dù giá gọi Uber thời điểm tan tầm cao hơn so với bình thường, nó vẫn rẻ hơn so với taxi.
“Ứng dụng này rất tiện lợi, chỉ cần vài thao tác quẹt là có thể gọi ngay một chiếc xe đến đón hai mẹ con. Vừa nhanh chóng, vừa đỡ bị mang tiếng đi về sớm”, Trung Anh chia sẻ.

Trung Anh không phải là người duy nhất tại Việt Nam dùng Uber. Hồi giữa tháng 4, giám đốc Uber Việt Nam Đặng Việt Dũng cho biết đây là thị trường có số lượng chuyến xe tăng trưởng nhanh nhất trên toàn cầu.

Điểm thú vị là dù đang làm mưa làm gió trên thế giới, khiến nhiều hãng taxi tức giận nhưng thực tế, Uber không hề sở hữu một chiếc xe nào. Hãng cũng không cần đăng ký kinh doanh vận tải mà chỉ đăng ký dưới dạng công ty công nghệ.

Uber không phải là trường hợp cá biệt. Ngày nay, chúng ta đang tham gia vào rất nhiều môi trường như vậy.

Hầu hết trong chúng ta đều có một tài khoản Facebook. Với 1 tỉ người dùng, Facebook là nơi chứa đựng vô vàn thông tin quý giá, những nội dung, những chia sẻ hấp dẫn. Tại Việt Nam, gần như tất cả 30 triệu người dùng Internet đều có tài khoản trên mạng xã hội này. Thế nhưng, cũng giống Uber, Facebook không tự tạo ra bất kỳ nội dung nào. Trang chia sẻ video Youtube cũng vậy.

Alibaba, nhà bán lẻ có giá trị lớn nhất thế giới, thậm chí còn chẳng sở hữu lấy một kho hàng. Airbnb, nơi cung cấp nhà cho thuê lớn nhất thế giới, cũng không sở hữu một căn nhà nào.

Giá trị những công ty này không hề nhỏ. Facebook có giá trị thị trường lên tới 247 tỉ USD, Alibaba khoảng 200 tỉ USD. Những start up mới ra đời như Uber cũng được định giá tới 50 tỉ USD, Airbnb có giá trị 25,5 tỉ USD. Thậm chí, một ứng dụng chuyên để chia sẻ ảnh như Instagram cũng được định giá tới 1 tỉ USD từ vài năm trước. Tất nhiên, Instagram cũng chẳng cần lấy một chiếc máy ảnh.

Những công ty “vô sản” lại có giá trị vô cùng lớn. Đâu là thứ để người ta định giá những Facebook, Youtube hay Uber, Instagram? Điểm chung chúng ta thấy được ở những công ty này đó là Internet và cộng đồng.

Kể từ sau cuộc cách mạng công nghiệp, thế giới đã phát triển ra những chuỗi cung ứng phức tạp, từ thiết kế tới sản xuất, từ phân phối tới nhập khẩu, từ bán buôn tới bán lẻ. Hàng tỉ thứ sản phẩm được tạo ra, vận chuyển, mua và bán tại mọi ngóc ngách của thế giới. Thế nhưng, ngày nay, với thời đại của Internet, đặc biệt là điện thoại di động, chúng ta đang chứng kiến những thành tựu quá khứ nhanh chóng bị thay thế bằng một thế lực mới.

Những Facebook, Twitter, WhatsApp, Airbnb, Uber, Instagram, Alibaba,… đang trở thành những công ty có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong lịch sử. Và lý do nhà đầu tư không ngừng đổ tiền vào đây chỉ có một – đó là những công ty này sở hữu những tài sản vô giá: Những nền tảng với hàng tỉ người dùng. Một cách đơn giản, những công ty này tạo ra nền tảng từ ý tưởng của mình, lôi kéo một cộng đồng càng lớn càng tốt. Mỗi người trong cộng đồng ấy sẽ là một “công nhân” đóng góp cho hệ thống. Với Facebook hay Twitter, họ đóng góp nội dung, với Instagram, đó là ảnh,…

Mô hình mới tinh giản hơn rất nhiều so với kiểu cũ. Chẳng hạn, tờ New York Times muốn ra một bài báo thì trước tiên phải đi mua… giấy, thuê phóng viên viết bài, biên tập, kiểm tra nội dung, in ấn và cuối cùng là xuất bản. Quá nhiều công đoạn và tốn kém. Trong khi đó, Facebook chỉ tạo ra nền tảng cho mọi người tự tạo ra nội dung.

Uber, thay vì bỏ tiền ra mua taxi, trả lương cho tài xế, bảo hành xe, đóng bảo hiểm,... chỉ tạo ra nền tảng để mọi người tự tham gia đóng góp xe và tạo ra chuyến đi.

Thậm chí, những doanh nghiệp thời đại mới đang từng bước lấn sân và ‘hủy diệt’ những ông chủ cũ. Trong khi ngành báo chí gặp khó khăn, các tờ báo lớn nhất thế giới như Wall Street Journal hay New Yorks Times liên tục cắt giảm nhân sự thì Facebook đang tính kết hợp với các nhà báo để nâng cao chất lượng nội dung trên mạng xã hội của mình. Twitter thì đang hướng tới việc tạo ra các nội dung trên TV.

Với cơ cấu tinh giản, những doanh nghiệp thời đại mới không còn bị gò bó bởi ngành nghề kinh doanh. Sẽ chẳng có gì khó khăn nếu Uber thêm vào dịch vụ cho thuê máy bay hay du thuyền bên cạnh ô tô.

Những “ông chủ” thời đại cũ buộc phải kháng cự. Nhiều đạo luật đã được đưa ra để siết chặt hoạt động của các công ty công nghệ mới. Chẳng hạn, những mô hình tác động trực tiếp như Uber thì bị cấm tại rất nhiều quốc gia. Ngay tại Mỹ, không phải bang nào cũng cho phép Uber hoạt động. Tại châu Âu, một cuộc biểu tình lớn của giới taxi đã diễn ra và kết thúc bằng bạo lực. Tại Việt Nam, nhiều hãng taxi truyền thống cũng liên tục lên tiếng chỉ trích đây là mô hình lừa đảo, trốn thuế.

Quá trình tăng vốn quá nhanh của Airbnb hay Uber, hay WhatsApp khiến phố Wall nghi ngờ rằng đang có một bong bóng trực chờ nổ trong ngành công nghệ. Nhưng sự thành công của Facebook cũng cho thấy, thế giới đang thay đổi rất nhanh và không sớm thì muộn, chúng ta cũng phải thích nghi với điều này.

Kỷ nguyên của Internet đang cho chúng ta thấy, những ý tưởng, những đoạn code mới là thứ đáng giá nhất. Và cuộc chiến kinh doanh trong tương lai, có lẽ sẽ chỉ gói gọn trong nền tảng và cộng đồng.

Trang Lam

Theo Trí Thức Trẻ

 Bài gốc tại đây

>> Sự trỗi dậy của những kẻ 'phá hoại' mang tên Uber và Alibaba

>> Uber, Airbnb và sự trỗi dậy của nền Kinh tế chia sẻ