IR - Yếu tố giúp tăng năng lực quản trị và nguồn vốn

Quan hệ cổ đông (Investor Relations - IR) giúp doanh nghiệp (DN) thu hút nguồn vốn, hỗ trợ các kế hoạch kinh doanh và giữ vững thị phần. Thế nhưng, hầu hết DN Việt Nam vẫn chưa nhận thấy sự cần thiết của các hoạt động này và các nhà đầu tư (NĐT) thường phải đối mặt với một rào cản rất lớn là sự hạn chế thông tin của DN.

Tại hội thảo "Hoạt động quan hệ cổ đông" do Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE) phối hợp với Công ty Chứng khoán Maybank Kim Eng tổ chức, ông Harold Woo - Chủ tịch Hiệp hội Các chuyên viên IR Singapore - nhận định: "Trong giai đoạn hiện nay, nguồn vốn là yếu tố cực kỳ quan trọng đối với sự phát triển kinh tế và thị trường chứng khoán chính là nơi đáp ứng nhu cầu vốn đó. Trong bối cảnh thị trường cạnh tranh ngày càng gay gắt, DN chỉ huy động được nguồn vốn khi tạo dựng được niềm tin với NĐT bằng tầm nhìn phát triển bền vững".

Và ông nhấn mạnh: "Chỉ có tổ chức IR chuyên nghiệp mới là cơ sở giúp DN nâng cao năng lực quản trị, hướng tới tăng trưởng bền vững và thu hút NĐT đồng hành cùng DN".

Đánh giá về tầm quan trọng của hoạt động IR, các chuyên gia thống nhất quan điểm: IR sẽ giúp DN mở rộng mạng lưới các NĐT dài hạn, tối đa hóa giá trị của cổ đông và giảm chi phí vốn của công ty, xây dựng hình ảnh DN và tăng sức cạnh tranh trong việc thu hút vốn, NĐT.

Vì vậy, minh bạch và tin cậy là yếu tố quan trọng trong IR. Ngoài ra, các thông tin DN cung cấp cho cổ đông cần kịp thời và chính xác, đảm bảo tính thống nhất và liên tục.

Thực tế đến thời điểm này, IR không còn xa lạ với DN Việt Nam, thế nhưng theo bà Trần Anh Đào - Phó tổng giám đốc HOSE thì: "Trong khi các NĐT nước ngoài và các tổ chức chú trọng đến hoạt động này thì hầu hết DN Việt Nam vẫn chưa quan tâm đúng mức. Chính vì vậy, các NĐT muốn tìm hiểu về DN Việt Nam thường phải đối mặt với rào cản rất lớn là sự hạn chế về các thông tin nền tảng của DN".

Đơn cử, khi gửi thư mời dự hội thảo về chủ đề này cho hơn 300 DN niêm yết trên HOSE thì chỉ nhận được phản hồi từ 70 DN; hay một chương trình khảo sát của HOSE cũng chỉ nhận được ý kiến của chưa tới 80 DN.

TS. Nguyễn Thu Hiền - Giám đốc Chương trình Cao học Quản trị kinh doanh Maastricht MBA, Đại học Bách khoa TP.HCM, chuyên gia quản trị công ty khu vực ASEAN - cũng chia sẻ: "Trên website của các DN trong nước, phần nội dung IR còn khá nghèo nàn so với DN trong khu vực".

Ông Goh Keat Jin - thành viên Hội đồng Thành viên, Công ty Chứng khoán Maybank Kim Eng - đưa ra lời khuyên giúp DN khai thác nguồn vốn hiệu quả: "DN cần có sự hiểu biết sâu sắc về các NĐT quốc tế, hiểu cách họ tư duy và điều họ cần tìm kiếm trước khi quyết định đầu tư vào các công ty niêm yết thì mới có thể giữ chân NĐT ở lại với công ty".

NĐT thường quan tâm đến những nhân tố đẩy mạnh giá trị của công ty. Bộ phận IR cần chuyển tải hiệu quả, kịp thời các chiến lược mang lại giá trị cho cổ đông, hỗ trợ NĐT và chuyên viên phân tích hiểu thêm về công ty qua việc cung cấp dữ liệu tài chính, diễn giải ý nghĩa các con số,... đặc biệt phải biết được thị trường cần gì, định hướng kỳ vọng của thị trường sao cho phù hợp với kết quả khả thi.
Ông Harold Woo chia sẻ thêm, tâm lý các NĐT đều muốn được tiếp xúc trực tiếp với lãnh đạo DN, bởi họ sẽ được nghe thông tin từ nguồn đáng tin cậy.

Theo chuyên gia này, trên toàn cầu, tổ chức roadshow là hình thức thu hút được nhiều NĐT nhất và cũng mang lại hiệu quả cao nhất. Cuối cùng là yếu tố minh bạch và tin cậy, DN cần áp dụng cách tiếp cận mở và nhất quán, thiếu minh bạch sẽ dễ tạo ra sự nhầm lẫn, mất uy tín.

Muốn vậy, DN phải có IR tốt, nghĩa là thông tin cung cấp bắt buộc phải tuân thủ các tiêu chí kịp thời, minh bạch và được cập nhật chính xác, đây là những yếu tố làm nên giá trị công ty và tạo lợi thế giúp DN có thể tiếp cận với nhiều kênh huy động vốn khác nhau, có chi phí rẻ hơn. "Tạo dựng niềm tin bền vững với NĐT chính là lợi thế cạnh tranh lớn nhất", ông Harold Woo nhấn mạnh.

Đại diện Công ty niêm yết PVD chia sẻ kinh nghiệm giai đoạn đầu lên sàn chứng khoán: "Lần đầu lên sàn năm 2007, công tác IR của Công ty còn rất lỏng lẻo và việc truyền thông, xử lý khủng hoảng thông tin là một thách thức rất lớn với bộ phận IR. Sau thời gian trải nghiệm các biến động của thị trường và xác định tầm quan trọng của việc công khai, minh bạch thông tin, các hoạt động IR của chúng tôi dần chuyên nghiệp hơn. Đến giai đoạn 2012 - 2015, chiến lược IR được hoạch định chuyên nghiệp và hỗ trợ các kế hoạch phát hành của Công ty theo hướng cân đối giữa giá thị trường và giá trị DN, bộ phận IR cũng chuyển từ cách thức thông tin thụ động sang thông tin chủ động".

Đánh giá tầm quan trọng của IR, ông Vũ Hữu Điền - đại diện Quỹ Dragon Capital cho rằng, các công ty quản lý quỹ phải xem NĐT góp vốn là ông chủ thực sự. Phải giới thiệu được DN quan tâm họ như thế nào, phải xem IR là cuộc chiến giành NĐT về công ty mình, nếu làm tốt thì họ sẽ về với DN...

Theo ông Trần Chí Sơn - phụ trách IR của Công ty Vinamilk, IR không chỉ là kêu gọi vốn mà còn là cầu nối với NĐT và nhiệm vụ quan trọng của IR là cung cấp thông tin để mọi NĐT tiếp cận DN. IR trên website của DN phải có tính khoa học, cần chia mục cụ thể, như báo cáo thường niên, thông tin tài chính theo quý, năm... và nên công bố bằng cả tiếng Anh để có thể thu hút dòng vốn ngoại.

Theo Ý Nhi

Doanh nhần Sài Gòn

>> Chuyện hãng nước mắm mời cổ đông nhận lại vốn sau 70 năm

Chưa vào TPP, hàng tỷ USD đã đổ về Việt Nam

Một làn sóng đầu tư dệt may đã đổ về Việt Nam để đón đầu TPP. Những dự án tỷ đô có thể thu hút đầu tư nhưng cũng tạo ra những sức ép về dài hạn cho các DN và nền kinh tế.

Liên tiếp các dự án lớn

Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) 6 tháng đầu năm 2015 giảm mạnh, nhưng ngành dệt may lại tăng đột biến. Trong tổng số vốn 5,85 tỷ USD đầu tư, dệt may chiếm 1,12 tỷ USD, với 3 dự án lớn, trong đó có dự án tới 660 triệu USD, cao nhất từ trước tới nay.

Dự án 660 triệu USD là của nhà đầu tư Thổ Nhĩ Kỳ, xây dựng nhà máy sản xuất và chế biến sợi tại Đồng Nai. Ngoài ra, còn có dự án 300 triệu USD sản xuất sản phẩm may mặc của nhà đầu tư Anh quốc tại TP HCM và dự án nhà máy sợi, vải màu 160 triệu USD tại Tây Ninh của nhà đầu tư Hong Kong.

Trước đó, ngành dệt may cũng có 3 dự án lớn thuộc về các nhà đầu tư Trung Quốc, gồm dự án 400 triệu USD xây khu công nghiệp dệt may tại Nam Định; dự án 300 triệu USD của Texhong tại Quảng Ninh và dự án 200 triệu USD của TAL tại Hải Dương.

Nhiều DN dệt may của Trung Quốc đã quyết định đầu tư vào Việt Nam xây nhà máy sợi, dệt, nhuộm... Tại TP HCM, Công ty Forever Glorious thuộc tập đoàn Sheico (Đài Loan) cam kết đầu tư 50 triệu USD để triển khai một dự án hoàn chỉnh từ dệt vải đến sản xuất các sản phẩm may mặc chuyên dụng cao cấp cho thể thao dưới nước. Công ty Gain Lucky Limited thuộc tập đoàn Shenzhou International (Trung Quốc) sẽ đầu tư 140 triệu USD để phát triển dự án Trung tâm Thiết kế thời trang và sản xuất các sản phẩm may mặc cao cấp.

Ở khu vực phía Bắc, tập đoàn Dệt may Yulun Giang Tô (Trung Quốc) vừa được chính quyền tỉnh Nam Định cấp phép đầu tư dự án từ sản xuất sợi, đến dệt, nhuộm với tổng vốn đầu tư 68 triệu USD...
Nguyên nhân thu hút nhiều dự án dệt may là do giá nhân công của Việt Nam thấp cùng với sự tác động của các hiệp định thương mại tự do, đặc biệt là đón đầu Hiệp định xuyên Thái Bình Dương (TPP) sắp hoàn tất.

Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas) cho biết, hiện nay, mức thuế suất trung bình sản phẩm dệt may Việt Nam xuất vào Mỹ 17-30%, nếu được giảm xuống còn 0% thì sẽ có lợi thế cạnh tranh rất lớn trước các nước khác.

Đặc điểm riêng biệt của TPP là quy tắc xuất xứ hàng hóa (CRO). Để nhận được mức thuế 0%, các nước tham gia phải triệt để tuân theo quy tắc xuất xứ với từng sản phẩm.

Với dệt may là phải sử dụng nguyên liệu từ sợi trong nước. Nếu phải nhập thì chỉ nhập trong phạm vi các nước thành viên của TPP. Vì vậy nhiều nhà đầu tư nước ngoài đã đầu tư vốn lớn vào Việt Nam với các khâu sản xuất sợi, dệt, nhuộm, may.

Thách thức DN trong nước

Thách thức lớn nhất của ngành dệt may Việt Nam là lệ thuộc vào nguyên liệu của nước ngoài. Theo số liệu thống kê, hiện Việt Nam vẫn nhập gần 50% nguyên phụ liệu cho dệt may, chủ yếu từ Trung Quốc.

Trung Quốc không tham gia TPP, vì vậy các nhà đàm phán thương mại Mỹ đã yêu cầu Việt Nam phải giảm sự lệ thuộc về nguồn nguyên liệu dệt may từ Trung Quốc để được hưởng các ưu đãi thuế quan khi vào Mỹ.

Thách thức lớn nhất của ngành dệt may Việt Nam là lệ thuộc vào nguyên liệu của nước ngoài.

Hiện chỉ có Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex) là đầu tư mạnh cho các khâu sản xuất sợi, dệt nhuộn... Từ năm 2013, Vinatex đã đầu tư 51 dự án, trong đó có 14 dự án sợi, 15 dự án dệt, 15 dự án may... với tổng mức đầu tư trên 8.000 tỷ đồng. Sau khi hoàn thành vào năm 2016, các dự án có khả năng đáp ứng 50-60% nhu cầu của toàn tập đoàn. Với các DN nhỏ của Việt Nam, không đủ vốn đầu tư cho phát triển nguồn nguyên liệu, đang hết sức lo lắng về vấn đề này.

Ông Lê Tiến Trường, Tổng giám đốc Vinatex cho biết, ngành dệt may đang là đối tượng cạnh tranh của toàn thế giới.

Việt Nam hiện đang đứng thứ 2 về dệt may, sau Trung Quốc. Tuy nhiên khoảng cách đang rất xa. Việc cạnh tranh với Trung Quốc gần như là bất khả thi, đó là lý do dệt may các nước chọn Việt Nam làm đối tượng cạnh tranh trực tiếp. Điều này đặt các DN trong nước trước một thách thức vô cùng lớn.

Theo Vitas, trong hơn 3.000 DN dệt may trên cả nước hiện nay, số lượng DN FDI chiếm khoảng 25% nhưng lại chiếm hơn 60% tổng kim ngạch XK của cả nước. Và hầu hết các DN FDI đang tiếp tục mở rộng sản xuất khắp cả nước để đáp ứng nhu cầu XK. Như vậy, ngành dệt may dù có số lượng DN và quy mô hoạt động được đánh giá là tương đối mạnh, nhưng lại đang có một khoảng cách khá xa với DN FDI.

Với nhiều DN Việt Nam, chủ yếu thực hiện công đoạn may, giá trị gia tăng thấp, vốn nhỏ, công nghệ lạc hậu, được cho sẽ gặp khó khăn, không đấu nổi về năng suất, chất lượng, giá thành, có thể sẽ trở thành những DN làm thuê cho các DN FDI có tiềm lực mạnh.

Cùng với đó nỗi lo lớn nhất của các DN dệt may Việt Nam là nguồn nhân lực bị "chảy máu". Một số DN FDI dệt may đang ráo riết săn lùng nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho mở rộng sản xuất và cạnh tranh với các đối thủ.

Giám đốc 1 công ty may trong nước cho biết, một DN dệt may của Srilanka đầu tư tại khu CN Phố Nối (Hưng Yên) vốn không lớn, đang đi tìm các nhân lực chủ chốt, sẵn sàng trả mức lương từ 3.000-3.500 USD/người/tháng. Đây là mức lương khá cao mà hầu hết các DN trong nước khó đáp ứng được. Với việc mạnh tay "chi tiền" các DN FDI chắc chắn sẽ lôi kéo thành công những nhân lực giỏi từ các DN trong nước. Đây là điều đáng lo ngại.

Theo chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, không phải cứ đi ra ngoài mới là hội nhập, mà thế giới đã đến tận nơi để hội nhập với chúng ta. Dù có muốn hay không thì DN Việt vẫn phải tham gia "sân chơi" chung. Nếu các DN dệt may Việt Nam không nhanh chân, các chính sách không kịp thời thì đứng trước cơ hội này cũng vẫn chỉ là kẻ làm thuê.

(Vietnamnet)