Ông tổ gà rán KFC khởi nghiệp lại ở tuổi 60

Sau khi phá sản, ở độ tuổi lục tuần, ông tổ gà rán KFC đi dọc đất nước để tìm kiếm sự hợp tác. Bị từ chối 1.009 lần nhưng Harland Sanders chưa bao giờ nản chí. Đam mê đã giúp ông tiếp tục dấn bước ngay cả khi thất bại.

 

Nhiều người nghĩ rằng họ cần đợi cho đến khi có đủ vốn, đủ lực rồi mới bắt đầu khởi nghiệp, nhưng Sanders thì khác. Không nhiều tiền, không có văn phòng và bất kỳ nhân viên nào ngoài người vợ thân yêu, ông vẫn theo đuổi niềm đam mê của mình. Và cuối cùng, ông đã thành công. Kinh nghiệm của Sanders đã mang lại một bài học quý giá, đó là, những gì bạn có không bao giờ là quá ít để bắt đầu.

Không sinh ra trong một gia đình giàu có, Harland Sander mồ côi cha năm 6 tuổi. Năm 1896, thân phụ của ông Harland qua đời nên người mẹ phải lao động để trang trải cho gia đình. Vào cái tuổi lên 6, cậu bé Harland đã phải lo lắng việc chăm sóc cho các em nhỏ của mình và làm rất nhiều công việc bếp núc. Một năm sau đó cậu đã thành thạo một vài món ăn địa phương. Trong suốt 30 năm sau, Sanders đã trải qua rất nhiều công việc khác nhau, từ người điều khiển giao thông đến nhân viên đại lý bảo hiểm, nhưng trong suốt thời gian này, trình độ nấu ăn của ông vẫn không hề thay đổi.

Ông tổ thương hiệu gà rán KFC - Harland Sanders.

Vào thập niên 30, Sanders khởi đầu sự nghiệp bằng việc chế biến gà rán phục vụ cho hành khách dừng chân ở trạm xăng nơi ông đang làm việc tại Corbin, bang Kentucky. Vì lúc ấy ông chưa có nhà hàng nên những vị khách phải ăn trên những chiếc bàn đặt tại trạm xăng của khu phố nhỏ bé. Sau đó ông lại tạo ra một món ăn gọi là “món thay thế bữa ăn ở nhà” để bán cho những gia đình bận rộn. Ông gọi nó là “Buổi ăn tối ngày chủ nhật, bảy ngày trong một tuần”.

Tuy nhiên, đến năm 1950, một dự án về đường cao tốc liên bang và sự xuống dốc của nền kinh tế buộc Sanders phải bán lại cơ nghiệp ở Corbin, tiểu bang Kentucky, với số tiền chỉ vừa đủ để đóng thuế. Tự tin vào hương vị món ăn của mình nên tuy đã vào tuổi 60, với 105 USD tiền trợ cấp xã hội nhận được, ông vẫn lên đường bán những gói gia vị và cách chế biến gà rán đồng nhất cho những chủ nhà hàng nằm độc lập trên toàn nước Mỹ.

Trong chuyến đi dọc đất nước, Sanders đã bị từ chối 1.009 lần. Ban đầu, chỉ một số ít ông chủ nhà hàng thấy họ có lợi nếu mua công thức mà Sanders đang bán. Dave Thomas, sau này là người lập ra Wendy - chuỗi cửa hàng đồ ăn nhanh chuyên về bánh hamburgers, là một trong những khách hàng đầu tiên của Sanders. Nhưng không phải dễ dàng mà Sanders có được mối quan hệ làm ăn đó. "Lúc đầu, tôi rất băn khoăn về việc tại sao chúng tôi lại mất tiền cho một ông già như thế", Dave kể. Tuy nhiên, lòng đam mê và sự kiên định của Sanders đã thuyết phục được Thomas và hàng trăm cơ sở kinh doanh khác.

Dường như kể từ khi bắt tay vào kinh doanh món gà rán, Sanders chẳng còn đam mê với điều gì khác nữa. Ông không bao giờ chơi golf hay quần vợt. Chẳng có sở thích nào khác ngoài kinh doanh đồ ăn nhanh có thể lôi cuốn được ông. Năm 1935, để ghi nhận những đóng góp của ông cho nghệ thuật ẩm thực của bang Kentucky, Thống đốc bang đã phong tặng ông tước hiệu "Kentucky Colonel" - Đại tá danh dự bang Kentucky. Bốn năm sau, những thiết lập ban đầu của ông đã được liệt kê trong danh sách Duncan Hines “Khám phá những món ăn ngon”.

Khi nhu cầu và những đòi hỏi khắt khe của người tiêu dùng về thức ăn lên cao, ông đã di chuyển nhiều nơi nhằm nâng cao năng suất của mình. Trong một thập kỷ sau, ông đã thành công với công thức pha chế bí mật của 11 loại hương vị và thảo mộc cùng với kỹ thuật nấu cơ bản mà vẫn được áp dụng đến ngày hôm nay.

Năm 1955, tự tin với chất lượng món gà rán của mình, ông tự phát triển và thành lập doanh nghiệp nhượng quyền thương hiệu. Xấp xỉ 10 năm sau, Sanders đã có hơn 600 franchise ở Mỹ và ở Canada. Năm 1964 ông đã bán phần lợi nhuận 2 triệu USD của mình trong công ty Mỹ cho một nhóm các nhà đầu tư, trong đó có John Y. Brown JR, người sau này trở thành thống đốc bang Kentucky.

Dưới sự quản lý của người sở hữu mới, tập đoàn Gà rán Kentucky đã phát triển nhanh chóng. Công ty đã thực hiện cổ phần hóa ra công chúng vào năm 1966 và được liệt kê trên thị trường chứng khoán New York vào năm 1969 và được mua lại bởi PepsiCo vào năm 1986. Đến năm 1997 PepsiCo đã chuyển hệ thống nhà hàng thức ăn nhanh, bao gồm cả nhãn hiệu KFC, sang một công ty về nhà hàng độc lập, gọi là Tricon Global Restaurant. Ngày nay, công ty nhà hàng (hiện giờ được gọi là tập đoàn Yum!Brands) là tập đoàn lớn nhất thế giới về số lượng cửa hàng với gần 35.000 cửa hàng trên khắp 110 quốc qua.

Tại Việt Nam sau 14 năm hoạt động, KFC đã trở thành một cái tên quen thuộc với người tiêu dùng.

Sự đam mê và cống hiến của Sanders là một nguồn động viên lớn đối với toàn bộ đội ngũ nhân viên của KFC. Một ông chủ cửa hàng từng nói: "Nếu mỗi năm tôi không mở một cửa hàng mới, tôi sẽ cảm thấy tôi đang bị Sanders nhấn chìm".

Sanders là một người tỉ mỉ và thể hiện điều đó trong mọi việc ông làm. Ông biết đồ ăn ngon và việc tiếp thị có thể là không đủ với khách hàng. Ông đảm bảo mỗi cửa hàng đều duy trì tiêu chuẩn cao nhất về độ sạch sẽ và phục vụ khách hàng tốt nhất. Mọi thứ được sơn trắng để bất kỳ vết bẩn nào cũng bị phát hiện và xử lý ngay lập tức. Ông cũng là một trong những người kinh doanh nhà hàng đầu tiên đặt các lỗ giữa tường nhà bếp và phòng ăn để cho khách hàng nhìn thấy bếp và các món ăn được chuẩn bị như thế nào.

Đặc biệt sau khi chế biến xong, ông đến chỗ khách dùng món gà rán của mình và làm cái mà ông gọi là "Coloneling" để đảm bảo khách hàng hài lòng với món ăn và sự phục vụ. Ông đã bán bí quyết của mình với giá là 5 xu trên mỗi miếng gà bán tại các đại lý, và hầu hết các cuộc làm ăn được giao kèo chỉ với một cái bắt tay. Với Sanders, thái độ phục vụ, chất lượng và độ sạch là những ưu tiên hàng đầu với bất kỳ cơ sở nào. Ông muốn mọi thứ phải được thực hiện đúng cách. Dù đó đơn thuần là việc lau sàn hay chỉ cho người đầu bếp cách chuẩn bị nước sốt đặc biệt. Không có việc gì trong một nhà hàng mà Sanders không sẵn sàng làm. 

Năm 1964, ở tuổi 74, Sanders có hơn 600 đại lý kinh doanh thịt gà ở Mỹ và Canada. Khi mất ở tuổi 90, ông đã du lịch 250.000 dặm mỗi năm để ghé thăm những cửa hàng ăn KFC trên khắp thế giới.

Sự chú ý của Sanders tới từng chi tiết đã khiến ông thu hút được số lượng khách hàng trung thành đáng kể. Họ biết rằng Sanders là đại diện cho một thương hiệu mà họ có thể tin cậy.

KFC là hệ thống nhà hàng phục vụ gà rán lớn nhất với hơn 10.000 nhà hàng tại 92 quốc gia. Tại Việt Nam sau 14 năm hoạt động, KFC đã trở thành một cái tên quen thuộc với người tiêu dùng. Hiện, KFC có hơn 3.000 lao động, trải dài khắp 19 tỉnh, thành, hàng năm thu hút khoảng 20 triệu lượt khách trong nước, chiếm khoảng 60% thị trường thức ăn nhanh Việt Nam.

(Vnexpress)

Vua KFC: "Không bao giờ nằm trên giường lo lắng"

Trắng tay ở tuổi 66 và lần đầu tiên trở thành triệu phú đô la ở tuổi 74 là trường hợp của Harland Sanders -tên thật của một nhân vật vốn rất quen thuộc,- “Ông già Kentucky”, người sáng lập ra thương hiệu KFC.

“Ý tưởng một người đã 66 tuổi bắt đầu lại từ đầu luôn ám ảnh nhưng đó cũng là phần thú vị nhất cuộc đời tôi. Dù có niềm tin lớn vào sản phẩm của mình, vào chính bản thân mình nhưng đó vẫn là một thử thách quá lớn”.

3000 chủ nhà hàng "tống cổ" 

Phần đời thú vị như ông Sanders chia sẻ xoay quanh việc ông sống bằng tiền an sinh xã hội ở mức 105 USD/tháng vào thời điểm thập niên 50 của thế kỷ trước, quấn mền ngủ ở băng sau xe hơi và rong ruổi khắp bang Kentucky để chào mời các nhà hàng bán món gà rán của mình.

Món gà rán với loại bột tẩm có 11 thứ gia vị là đặc sản của ông Sanders. Nhưng nếu không có một quá trình dày công quảng bá và cả những mưu mẹo chào mời để các cửa hàng tại Kentucky bán món ăn này, thì có lẽ ngày nay cả thế giới đã không biết đến KFC.

Cái mẹo đầu tiên của ông Sanders là luôn đậu xe ở rìa các thị trấn để những chủ nhà hàng sắp được tiếp cận không biết rằng ông đang ở tình trạng nghèo nàn tới mức nào. Ông chỉ vào những nhà hàng tốt nhất tại mỗi thị trấn, trực tiếp chiên gà của mình cho chủ nhà hàng thưởng thức với lời gợi ý “nếu quý vị thích món gà của tôi, thì khách hàng của quý vị cũng sẽ thích”.

Đây quả là một hành trình gian khổ bởi rất khó để bước vào nhà hàng của một người khác và nói rằng “gà của anh không ngon bằng của tôi, hãy bán món gà rán của tôi”. 

Quả thật, ông Sanders đã nhận được danh hiệu vui là người bị tống cổ ra khỏi nhà hàng nhiều nhất nước Mỹ. Ước tính ông đã bị hơn 3.000 ông chủ tống cổ ra khỏi nhà hàng của họ.

Bằng cách dấn thân, giới thiệu đúng chỗ sản phẩm của mình và khéo léo lái suy nghĩ của người khác theo ý mình muốn, dần dần càng có nhiều nhà hàng chấp nhận món gà rán của ông, và ông đã phát đạt. Đến năm 74 tuổi, khi cần nghỉ ngơi, “Đại tá Sanders” - tên thân mật người Mỹ vẫn gọi ông - đã bán thương hiệu KFC và trở thành triệu phú.

Cái khó ló cái khôn

Nếu không có sự kiện làm ông trắng tay ở tuổi 66, có lẽ Sanders đã không thể trở thành một triệu phú mà an phận là một trạm xăng có phục vụ thức ăn nhanh. 

Sẽ chẳng có gì xảy ra nếu như con đường xuyên bang không mở ra khiến trạm xăng của ông Sanders không còn nằm trên mặt tiền, rơi vào chỗ khuất khiến công việc kinh doanh hoàn toàn tê liệt.

Chia sẻ về thời điểm sạc nghiệp khi đã ở tuổi hưu, ông Sanders kể lại: “Không thể không stress khi mất hết tiền bạc nhưng tiền đã đi rồi và tôi không bao giờ muốn từ bỏ nguyên tắc của mình là “lo bò trắng răng”. Trong quá khứ tôi đã từng kiếm được tiền và tôi biết mình sẽ lại kiếm được tiền”. 

Không nằm trên giường lo lắng

Một trong những nguyên tắc của ông là không lo lắng, chỉ tập trung giải quyết công việc. Ông chia sẻ: “Tôi không bao giờ nằm trên giường lo lắng. Tôi đã từng như vậy khi khởi nghiệp ở trạm xăng. Nhưng tôi chợt nghĩ, tại sao lại phải tính toán, trong khi vào giờ này không thể gặp ai, để giải quyết việc gì. Cho nên tốt nhất là hãy ngủ đi”.

Sự kiện này không phải là lần đầu tiên trong đời ông gặp khó khăn. Cha mất sớm, ông Sanders phải gánh vác công việc nội trợ ngay từ khi còn rất nhỏ để mẹ kiếm tiền nuôi gia đình. Lúc 6 tuổi, ông Sanders đã có thể nướng bánh mì và phụ trách công việc nấu ăn cho gia đình. 10 tuổi, ông phải đi làm thuê trên đồng, rồi đến năm 15 tuổi, vì hục hặc với cha dượng, ông khăn gói ra đi. 

Khi trưởng thành, cuộc sống của ông cũng cực kỳ bấp bênh, trải qua nhiều công việc khác nhau, tất cả đều không ổn định.

Nhưng ông luôn biết cách giải quyết và nắm bắt được tâm lí của khách hàng. Ý tưởng mở ngay một góc nhỏ phục vụ ăn uống ở trạm xăng là bệ phóng để ông tìm tòi tạo ra thứ bột tẩm gà rán có 11 hương liệu khác nhau. 

Ông cũng đã từng viết dòng chữ: “Có thể nó hơi mắc, nhưng nó rất ngon” khi phục vụ một suất ăn sáng gồm nhiều món với giá khá cứng. Tiêu chí của ông luôn là sử dụng những loại thực phẩm tốt và đánh vào tâm lý “được thỏa mãn” của khách hàng. Một điều khác ông nhấn mạnh là thực đơn phải gọn nhưng tinh. Chỉ có điều này mới khiến khách hàng thật sự chú ý đến món ăn của nhà hàng.

“Không có lý do gì để làm người giàu nhất ở nghĩa trang”

Khi bán thương hiệu vào năm 1974, ông Sanders giải thích rằng ông không phải là người “có đủ tài năng” để phát triển doanh nghiệp, dù rằng, đã từng có giai đoạn ba năm liên tiếp không nghỉ ngày nào và giải quyết công việc 24/24. Và bước tính này của ông đã đúng đắn bởi người chủ mới của KFC đã giúp phát triển nó một thương hiệu toàn cầu và nâng doanh thu cao gấp nhiều lần so với trước đó.

Trong những năm cuối đời, ông tích cực làm từ thiện và một trong những câu nói của ông khiến mọi người phải suy nghĩ là “Không có lý do gì để làm người giàu nhất ở nghĩa trang. Ở trong đó, bạn không thể kinh doanh bất cứ cái gì”.

Dù gì thì ở độ tuổi nào, bị thất bại ra sao, miễn là có sự quyết tâm, lạc quan hành động và suy nghĩ tích cực thì con đường lập nghiệp làm giàu vẫn mỉm cười. Chỉ khi con người đầu hàng số phận, không chí tiến thủ thì cuộc đời và thời gian trở nên vô vị, làm con người mờ nhạt trong nghĩa địa của sự cố thủ và sợ hãi. 

Tuổi Trẻ