Thứ trưởng Trần Quốc Khánh: TPP sẽ không tác động đến chứng khoán, bất động sản

Tại Hội nghị “Thị trường chứng khoán 2016: Đầu tư vào đâu?” do Tạp chí Nhịp cầu đầu tư tổ chức ngày 23/10, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Quốc Khánh kiêm Trưởng đoàn đàm phán Hiệp định Đối tác kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) cho biết việc kết thúc đàm phán chỉ giúp TPP đi được 50% chặng đường và khi hiệp định này có hiệu lực cũng sẽ không tác động đến thị trường chứng khoán, bất động sản.

Mới đi được 50% chặng đường

Theo Thứ trưởng Trần Quốc Khánh, có 2 điểm cơ bản làm cho TPP đặc biệt và khác biệt. Đây là hiệp định thương mại tự do lớn nhất từ trước đến nay với 12 quốc gia, chiếm 40% GDP và 30% thương mại toàn cầu.

TPP cũng là hiệp định thương mại tự do có phạm vi điều chỉnh rộng nhất với 30 chương và là hiệp định đầu tiên đưa ra quy tắc ứng xử cho doanh nghiệp nhà nước, đề cập những vấn đề mới như gắn kết môi trường chính sách, tạo điều kiện cho chuỗi cung ứng, xử lý hình sự một số hình thức vi phạm sở hữu trí tuệ…

TPP có nguyên tắc chung là đưa thuế nhập khẩu về 0%, với 1 số ít mặt hàng đặc biệt nhạy cảm thì có thể áp dụng chính sách đặc biệt như giảm thuế 1 phần, hạn ngạch thuế quan nhưng phải được tất cả các nước thành viên đồng ý.

TPP quy định Nhà nước không được phân biệt đối xử giữa doanh nghiệp trong nước và nhà đầu tư nước ngoài. Tuy không cho biết cụ thể nhưng Thứ trưởng Trần Quốc Khánh tiết lộ rằng các cam kết về dịch vụ và đầu tư Việt Nam sẽ không khác nhiều so với hiện nay.

TPP yêu cầu Chính phủ phải cho phép các nhà thầu nước ngoài được tham gia đấu thầu mua sắm Chính phủ như doanh nghiệp trong nước và đảm bảo sự công bằng liêm chính trong đấu thầu. Tuy nhiên TPP không yêu cầu mở cửa đối với mua sắm của chính quyền địa phương và an ninh quốc phòng.

TPP thừa nhận quyền của quốc gia trong việc duy trì doanh nghiệp nhà nước và không đòi hỏi cổ phần hóa các doanh nghiệp này. Hiệp định chỉ yêu cầu doanh nghiệp nhà nước phải hoạt động theo kinh tế thị trường, công bằng với đối tác và minh bạch hóa các thông tin không ảnh hưởng đến bí mật kinh doanh. Nhà nước không được trợ cấp “quá mức” cho doanh nghiệp nhà nước ảnh hưởng đến đối tác trong TPP. Các quy định đối với doanh nghiệp nhà nước của TPP chỉ được áp dụng với doanh nghiệp có 51% vốn Nhà nước trở lên.

“TPP có nhiều cơ hội và thách thức, tuy nhiên cơ hội và thách thức chỉ có thể xuất hiện nếu TPP trở thành hiện thực, nghĩa là phải được Quốc hội các nước thông qua. Việc kết thúc đàm phán mới chỉ đi được 50% chặng đường”, Thứ trưởng Trần Quốc Khánh cho biết.

Cơ hội và lợi ích to lớn đó được xây dựng dựa trên giả định các điều kiện đều diễn biến thuận lợi. "Chúng ta nhắm đến thị trường nào đó, giảm thuế cho chúng ta, nhưng khi nước đó gặp khủng hoảng tài chính, sức mua yếu đi, hay nếu hy vọng người ta giảm thuế để mình tăng xuất khẩu nhưng khi người ta phá giá đồng tiền, ngang bằng với mức thuế giảm thì hàng hóa chúng ta cũng sẽ không có ưu thế để cạnh tranh được", Thứ trưởng Trần Quốc Khánh nói.

Bên cạnh đó, cơ hội và lợi ích sẽ không đến ngay lập tức. Nhiều cam kết TPP đều phải thực hiện theo lộ trình, không đến ngay từ ngày đầu tiên. TPP phải mất 1,5 - 2 năm mới được thông qua. Lợi ích to lớn chỉ đến từ 4-5 năm nữa.

Ngoài ra, cơ hội từ TPP chỉ biến thành hiện thực nếu chúng ta có năng lực nắm bắt và đổi mới tư duy. Nhà đầu tư muốn vào Việt Nam sẽ quan sát đường sá, cầu cảng, sân bay và cả "hạ tầng mềm" như bộ máy hành chính, lực lượng lao động. Về năng lực đổi mới tư duy, doanh nghiệp phải chuyển đổi tư duy cạnh tranh bằng giá sang trư duy cạnh tranh bằng năng lực, uy tín của mình.

Đối với sản phẩm số, TPP quy định sẽ không áp đặt thuế suất và không yêu cầu nhà cung cấp dịch vụ nội dung số phải đặt máy chủ tại quốc gia có hoạt động kinh doanh.

Theo Thứ trưởng, không nhất thiết tất cả 12 nước tham gia TPP đều thông qua thì mới có hiệu lực. Nhằm đề phòng trường hợp Quốc hội một số nước không thông qua TPP, các nước TPP đã thiết kế một điều khoản cho phép các nước còn lại được tiếp tục hiệp định. Mặc dù không tiết lộ cụ thể điều khoản này, nhưng Thứ trưởng Khánh tiết lộ nếu tổng GDP của các nước còn lại tham gia hiệp định vượt ngưỡng nhất định thì TPP sẽ được thông qua.

Về cơ hội cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam, Thứ trưởng cho rằng, trong bất kỳ nền kinh tế nào cũng luôn có sự phân công giữa các doanh nghiệp lớn và nhỏ. Các doanh nghiệp sẽ thực hiện các công đoạn khác nhau. Nắm bắt được TPP, các doanh nghiệp lớn sẽ có lợi với nhiều đơn hàng hơn, nhưng khi có cơ hội, doanh nghiệp lớn sẽ chia sẻ đơn hàng cho các doanh nghiệp nhỏ, khi đó các doanh nghiệp sẽ cùng có lợi.

Không tác động đến chứng khoán, bất động sản

Riêng về thị trường chứng khoán và bất động sản, Thứ trưởng Trần Quốc Khánh cho rằng TPP sẽ không mang lại nhiều tác động như thời điểm Việt Nam gia nhập WTO năm 2007. Nguyên nhân thứ nhất là do khác với năm 2007, dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài có xu hướng đi ra thay vì đi vào các thị trường mới nổi với tâm lý lo ngại về nguy cơ suy thoái kinh tế toàn cầu và khủng hoảng tài chính thế giới.

Thứ 2, dòng vốn đi vào thị trường thời gian này sẽ rút kinh nghiệm từ dòng vốn năm 2007. Do đó, sẽ không ồ ạt đi vào thị trường chứng khoán và thị trường tài sản như thời điểm năm 2007 để thổi bùng lên các bong bóng. Bên cạnh đó, xu hướng M&A lĩnh vực này sẽ lên ngôi, sẽ có làn sóng đầu tư của các nhà đầu tư nước ngoài vào.

Thứ 3, việc điều hành tiền tệ năm 2015 sẽ khác với năm 2007, các nhà điều hành tiền tệ sẽ biết cách trung hòa dòng vốn đầu tư gián tiếp vào Việt Nam, không để dòng vốn đầu tư gián tiếp đó không được dung hòa chạy ra thị trường và gây áp lực lên lạm phát.

Thứ 4, các nhà đầu tư năm 2015 đều đã khác so với nhà đầu tư năm 2007, họ khôn khéo hơn và rút được kinh nghiệm rất nhiều sau những năm thăng trầm.

Thứ 5, quản lý thị trường chứng khoán hiện nay cũng đã có những cải thiện đáng kể, các hành vi thao túng giá cũng được khắc phục giúp thị trường phát triển lành mạnh hơn.

Trước thắc mắc của bà Nguyễn Thị Mai Thanh, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc CTCP Cơ điện lạnh REE về sự chuẩn bị của Chính phủ về hạ tầng nhằm nắm bắt cơ hội từ TPP, Thứ trưởng cho rằng trong mấy năm qua, Chính phủ đã cố gắng hết sức để cải thiện cơ sở hạ tầng, điển hình là hoàn thành hàng loạt tuyến cao tốc. Chính phủ sẽ có những biện pháp nhằm cải thiện hơn nữa. Về hạ tầng mềm, Thứ trưởng nhận định vẫn còn nhiều điểm chưa hoàn thiện, đặc biệt là thời gian cấp thủ tục cho các doanh nghiệp.

Duy Khánh

Theo Trí Thức Trẻ 

Núi Pháo: Hành trình từ khu đất trống đến khối tài sản hơn 1 tỷ USD

Công ty sở hữu mỏ đa kim Núi Pháo - sẽ lên Upcom từ ngày 17/9. Tại mức giá tham chiếu 15.500 đồng/cp, vốn hóa của Masan Resources đạt hơn 500 triệu USD.

Giữa thập niên 1990, công ty khoáng sản Tiberon Minerals của Canada phát hiện ra khu vực Núi Pháo, huyện Đại Từ, Thái Nguyên là một mỏ đa kim có trữ lượng lớn với các khoáng sản có giá trị cao, gồm vonfram, bismut và florit. Khi đi vào hoạt động, mỏ Núi Pháo sẽ trở thành nhà cung cấp vonfram và bismut lớn nhất và nhà cung cấp florit lớn thứ 2 bên ngoài Trung Quốc.

Sau một thời gian dài thăm dò và lập dự án, đến đầu năm 2004, liên doanh Nuiphaovica – do Tiberon sở hữu 70%, phần còn lại thuộc về 2 đối tác trong nước – đã nhận được giấy phép đầu tư.

Hai lần đổi chủ

Cuối năm 2006, trong cơn cao trào của thị trường chứng khoán Việt Nam sau khi gia nhập WTO, công ty quản lý quỹ Dragon Capital đã thực hiện thương vụ đầu tư lớn nhất trong lịch sử của mình: chi 251 triệu USD để sở hữu toàn bộ Tiberon Minerals.

Sau khi tiếp quản, Dragon Capital kỳ vọng dự án có thể vận hành từ năm 2009. Tuy nhiên, do khủng hoảng tài chính toàn cầu nên Dragon Capital không thể giải được bài toán huy động vốn để triển khai dự án. Để triển khai tiếp dự án này, chủ đầu tư cần phải có nguồn tài chính lớn, ước tính tại thời điểm đó lên tới gần 500 triệu USD.

Đến đầu năm 2010, sau 6 năm nhận được giấy phép, dự án Núi Pháo cơ bản vẫn chỉ nằm trên giấy ngoài việc giải phóng được vỏn vẹn 2% diện tích mặt bằng cần thiết. Nuiphaovica đứng trước nguy cơ bị thu hồi giấy phép.

Tháng 7/2010, dự án Núi Pháo vẫn là chỉ là khu đất trống

Và rồi Masan Group xuất hiện, mua lại toàn bộ 70% lợi ích tại dự án Núi Pháo do Dragon Capital nắm giữ cũng như 30% lợi ích nắm giữ bởi nhà đầu tư trong nước.

Thương vụ mua lại dự án Núi Pháo là một trong những thương vụ M&A phức tạp nhất từ trước đến nay với một loạt các giao dịch phát hành hối phiếu nhận nợ, quyền chọn mua, quyền chọn bán.

Đến cuối năm 2013, khi hai bên hoàn tất các điều khoản của thương vụ này, phía Dragon Capital đã nhận về gần 30 triệu cổ phiếu Masan Group cùng một lượng lớn tiền mặt. Đổi lại, phía Masan đã trực tiếp sở hữu hơn 3/4 lợi ích của dự án Núi Pháo.

Dự án tỷ đô

Phía Masan đã thành lập tới 4 pháp nhân để tiếp quản dự án Núi Pháo, gồm Masan Horizon, Masan Resources, Masan Thai Nguyen Resources và Nui Phao Mining. Trong đó, Masan Resources (MSR) là công ty nắm vai trò đầu mối và Nui Phao Mining là công ty trực tiếp được cấp giấy phép khai thác thay cho liên doanh Nuiphaovica trước đây.

Cấu trúc mảng Khai thác của Masan Group với Masan Resources là đầu mối

Sau khi hoàn tất sở hữu dự án Núi Pháo vào tháng 9/2010, Masan đã rất khẩn trương trong việc huy động vốn và đầu tư xây dựng nhà máy.

Thế mạnh của Masan so với các nhà đầu tư trước của dự án Núi Pháo là tiềm lực tài chính nội tại cũng như khả năng huy động vốn từ bên ngoài.

Hai quỹ đầu tư Mount Kellet và PENM Partners thuộc BankInvest đã đầu tư tổng cộng 150 triệu USD để mua cổ phiếu phổ thông và cổ phiếu ưu đãi của Masan Resources. Về vốn vay, Masan Resources đã huy động được 6.800 tỷ đồng trái phiếu dài hạn cùng các khoản tín dụng khác.

Đến 1/4/2014, sau hơn 3 năm đầu tư xây dựng cùng hơn 1 tỷ USD đã được đổ vào dự án, mỏ Núi Pháo chính thức đi vào sản xuất thương mại, bổ sung nguồn doanh thu đáng kể cho Masan Group.

Tuy vậy, khi dự án chính thức đi vào khi dự án đi vào hoạt động thì giá vonfram đang ở mức thấp nhất trong vòng 5 năm trở lại đây khiến do kết quả kinh doanh của 2 năm 2014-2015 chưa được như mong đợi. Masan kỳ vọng giá vonfram sẽ tăng trở lại từ năm 2016 và lợi nhuận của Masan Resources có thể đạt trên 1.000 tỷ đồng.

Mức giá nào cho Masan Resouces?

Do chưa đáp ứng được các tiêu chuẩn niêm yết như ROE lớn hơn 5% hay cơ cấu sở hữu nên cổ phiếu MSR của Masan Resources hiện chỉ có thể lên sàn Upcom thay vì niêm yết tại HoSE/HNX.

Cổ phiếu MSR sẽ chính thức giao dịch tại Upcom từ ngày 17/9 với mức giá tham chiếu 15.500 đồng/cp. Tại mức giá này, vốn hóa của Masan Resources đạt 11.150 tỷ đồng, tương đương xấp xỉ 500 triệu USD.

500 triệu USD là mức vốn hóa không nhỏ đối với một doanh nghiệp tư nhân có thời gian hoạt động chưa lâu. Tuy nhiên, nó vẫn thấp hơn nhiều so với mức giá mà các quỹ đầu tư đã định giá khi đầu tư vào Masan Resources.

Đơn cử, Mount Kellet đã chi 120 triệu USD để nắm giữ 20% cổ phần, tương ứng định giá ở mức 600 triệu USD. Ngay từ cuối năm 2010, quỹ đầu tư này đã chấp nhận mua cổ phiếu MSR ở mức định giá 500 triệu USD.

Với biên độ dao động +/-30% trong phiên giao dịch đầu tiên, giá trị của Masan Resources có thể dao động trong khoảng từ 350 triệu đến 650 triệu USD. Hiện tại, Masan Group - công ty mẹ sở hữu 72,7% cổ phần của Masan Resources đang được định giá ở mức 2,5 tỷ USD.

 Trí thức trẻ/Cafef 

>> Mỗi 1% lãi suất tăng thêm có thể khiến chi phí tài chính của Masan Group tăng gần 300 tỷ