"Thuê đúng người và cho phép họ thất bại": Bí quyết thành công tưởng đơn giản nhưng không phải ai cũng làm được của Jeff Bezos

Dưới trướng của Jeff Bezos giờ là hơn 250.000 người thế nhưng ông chủ Amazon vẫn ngày ngày truyền cảm hứng sáng tạo và “thắp lửa” cho những ý tưởng đổi mới của nhân viên, cho dù nhiều ý tưởng có thể hoàn toàn không khả thi. Bí quyết của Jeff là gì?

• Những thứ đáng để làm thường mất vài năm, nên đừng sống quá vội! 
• 10 tỷ phú kiếm tiền tốt nhất 2015
• 14 nguyên tắc làm việc “tàn bạo” của Amazon
• Jeff Bezos – Cuộc đời là sự lựa chọn
• Những tỷ phú liều lĩnh nhất thế giới

Amazon là doanh nghiệp phải ngã đau không ít lần trước khi thành công. Ông chủ của họ luôn xem nhân sự là yếu tố đưa Amazon tỏa sáng. “Bạn cần lựa chọn nhân viên có xu hướng không thỏa mãn đi theo lối mòn. Những người thường bất mãn với thánh thần và không bằng lòng với những gì tạo hóa dành cho” - Jeff nhận định.

Bên cạnh đó, CEO 52 tuổi chia sẻ, khi đưa ra lựa chọn nhân sự, bạn phải chuẩn bị tâm lí rằng đó có thể là quyết định sai lầm: “Sẽ không còn là một cuộc thí nghiệm nếu bạn biết trước kết quả. Nếu bạn muốn trở thành người sáng tạo, bạn phải tiến hành nhiều cuộc thí nghiệm và thất bại là hiển nhiên. Tất cả những nhân vật thành công nhất trong Amazon đều trải qua giai đoạn: thất bại, cố gắng lần nữa và lại tiếp tục chu kì đó. Thất bại giống như hồi chuông cảnh tỉnh. Không cần ai dẫn đường chỉ lối cho bạn, thất bại sẽ làm việc đó”.

Ngay cả khi thất bại nhiều lần cũng không sao cả. Bởi người thành công có thể sẽ phải trải qua hàng trăm, hàng nghìn lần thất bại. Là một người đam mê bóng chày, Jeff dẫn chứng mối liên hệ giữa kinh doanh và bộ môn này: “Trong một trận đấu bóng chày, một tay đập giỏi cỡ nào đi nữa cũng chỉ có 4 lượt đập bóng để ghi điểm. Bóng chày chỉ là thử thách ngắn hạn. Kinh doanh thì khác. Bạn có hàng nghìn cú đập, hàng nghìn cơ hội để thành công. Dù bạn thất bạn bao nhiêu lần đi chăng nữa, bạn vẫn còn cơ hội. Điều quan trọng nhất là bạn phải có sự đầu tư dài hạn, có nhiều kinh nghiệm, cũng như trải qua vô số lần thất bại".

"Thuê đúng người và cho phép họ thất bại": Bí quyết thành công tưởng đơn giản nhưng không phải ai cũng làm được của Jeff Bezos.

Có một điều đặc biệt là Jeff Bezos rất thích bàn về sự tập trung phát triển sáng kiến và sẵn sàng đón lấy thất bại để nắm lấy thành công của Amazon. Trong một bức thư gửi cổ đông thường niên năm 2016, CEO 52 tuổi này muốn nhấn mạnh Amazon là “một cỗ máy phát minh”. Bezos đã mang đến cái nhìn sâu sắc hơn cho vấn đề trên, câu trả lời chính là: “Thuê đúng người và cho phép họ thất bại”.

Nhà sáng lập Amazon cho biết, ông thích đặt câu hỏi sau đối với những ứng viên tiềm năng: Hãy đưa ra ví dụ về một vài thứ họ từng sáng chế. Mấu chốt của câu hỏi không nằm ở chỗ họ sở hữu bao nhiêu bằng sáng chế đoạt giải mà là sự suy nghĩ về vấn đề và phương án giải quyết của họ. Thông qua những câu trả lời, Bezos cho biết: “Vô số những phát minh khác nhau được thể hiện qua các câu trả lời của ứng viên và chúng thực sự đáng giá”.

Ông chủ của hệ thống bán hàng trực tuyến nổi tiếng thế giới thừa nhận, để có được một phát minh hay sáng kiến là điều “rất, rất khó” bởi bạn không chỉ cần tinh thông trong một lĩnh vực nhất định mà còn cần khả năng kiềm chế, không để bị chi phối bởi những kiến thức có trong lĩnh vực đó.

“Bước chân vào công việc, bạn cần suy nghĩ của người mới bắt đầu. Nắm chắc kiến thức và thật chuyên nghiệp là điều cần thiết nhưng vẫn chưa đủ. Leo lên đến đỉnh ngọn núi và dám nhìn xuống vạch xuất phát quả - đó mới là người xứng đáng trở thành nhân viên của Amazon” - Jeff chia sẻ

CafeF

>> CEO Amazon: Hãy tuyển ngay những ai từng thất bại thảm hại 

[Sách hay] Làm thế nào để tự tin và gây ảnh hưởng đến người khác

“Mọi người đều khao khát được đánh giá đúng và chấp nhận. Nếu bạn có thể thành thật mang lại những điều này, thì bạn đã có chiếc chìa khóa vạn năng ảnh hưởng lên người khác”, Les Giblin.

Bill Gates và Warren Buffett là hai nhà tỷ phú người Mỹ tự thân, được kính trọng không chỉ tài năng, sự thành công mà cả tính cách cao quý của họ. 

Tác giả: Les Giblin

Tên sách: How to have Confidence and Power in dealing with People (Tạm dịch: Làm thế nào để tự tin và gây ảnh hưởng đến người khác.)

Trong trang mở đầu của cuốn sách kinh điển thể loại “trồng người” của mình, Les Giblin nói rằng, “Nếu có khi nào bạn dừng lại suy nghĩ một phút, có nhiều khả năng bạn sẽ nói rằng người bạn biệt và thừa nhận là người thành công nhất cũng như có cuộc sống tốt nhất là những người biết cách quan hệ với những người khác.”

Nội dung cuốn sách:

Cứ một người bị mất việc vì làm việc thiếu hiệu quả, thì có hai người bị sa thải vì không biết cách giao thiệp đúng mực với người khác. Rất nhiều nghiên cứu khoa học khác nhau đã chứng minh rằng nếu bạn học cách giao thiệp với người khác thì bạn đã đi được 85% của con đường đến thành công trong bất kỳ việc kinh doanh, công việc hay nghề nghiệp gì và khoảng 99% còn đường đến với hạnh phúc cá nhân.

Les Giblin cho rằng những người có kỹ năng tốt về quan hệ với con người là những người hiểu được bản chất con người. Họ không áp đặt bản chất con người bằng góc nhìn hạn hẹp là “tốt” hay “xấu” hoặc là họ muốn con người đó phải như thế nào, mà là như nó vốn có. Đương nhiên, việc hiểu các động cơ của con người cho phép chúng ta nhìn rõ hơn vào bên trong sự việc, tại sao họ hành động như vậy, từ đó chúng ta sẽ dễ dàng và có sự ảnh hưởng hơn khi giao thiệp.

Gây ảnh hưởng là cả một nghệ thuật

Theo Giblin, muốn gây ảnh hưởng lên người khác là cả một nghệ thuật bắt nguồn từ việc hiểu được sự nhạy cảm của cái tôi.

Cái tôi như một tia sáng thiêng liêng cho chúng ta niềm tin rằng chúng ta có thể làm được những điều vĩ đại. Khi không được tôn trọng, cái tôi có thể phình to lên để bù lại cho việc co lại, điều này giải thích tại sao những người ăn to nói lớn và thích khống chế người khác là những người có mức độ tự trọng thấp.

Điều quan trọng là bạn sẽ ứng xử với những người này như thế nào? Nếu bạn bước vào cuộc tranh cãi kịch kiệt với họ, bạn có thể thắng về lý lẽ những sẽ mất hợp đồng bán hàng, vì theo Giblin, tranh cãi là trò chơi mà không bên nào thắng cả.

Với giả thuyết là “thà nhường đường còn hơn bị cắn”, cách duy nhất để tạo ảnh hưởng lên một kẻ quấy rối là vuốt ve cái tôi của họ. Hãy tìm một điểm gì đó, thậm chí là rất nhỏ, bạn hãy khen họ một cách thành thật. Mặc dù, chúng ta thường được học là sử dụng lý lẽ để thuyết phục họ, nhưng đôi lúc lý lẽ không phải là một người thuyết phục tốt.

Giblin kể câu chuyện của tướng Oglethorpe, khi ông này dùng lý lẽ để thuyết phục vua George tài trợ tiền cho một thuộc địa mới tại Mỹ - cho đến khi ông nhận ra rằng chưa có miền đất nào mang tên của vua. Từ đó, bang Georgia mới ra đời, được hỗ trợ hoàn toàn từ việc thấu hiểu được lòng khao khát về cái tôi.

Nếu bạn muốn ai đó làm gì cho bạn, hãy luôn nghĩ lý do cá nhân tại sao họ sẵn sàng làm việc đó. “Những người có ảnh hưởng nhất đối với người khác là những người tin rằng người khác là quan trọng:, Giblin nói.

Làm thế nào để có tài thuyết phục

Giblin kể chuyện 3 nhà tâm lý học của Yale, sau hàng loạt kiểm tra thử nghiệm trên con người, đã khám phá ra rằng cách tốt nhất để ý kiến được chấp nhận là hãy điềm tĩnh trình bày sự kiện, mà không cần đe dọa hay cố gắng áp đặt các lý lẽ, vì con người thích tự mình quyết định.

Ông cũng kể đến những nhà nghiên cứu khác từ đại học New York đã dành ra hàng trăm giờ để nghe các nhân viên bán hàng khi họ đang làm việc, đồng thời quan sát các cuộc tranh luận của Liên Hiệp Quốc để xem ai thắng và tại sao.

Kết luận của họ là các chuyên gia Liên Hiệp Quốc ít thành công hơn trong việc làm người khác chấp nhận quan điểm của họ bởi vì họ cố gắng thuyết phục ý kiến đối nghịch bằng lý lẽ. Từ đây, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng sai lầm căn bản khi cố gắng thuyết phục ai đó về điều gì là tấn công họ.

Khả năng sử dụng từ ngữ

Nghiên cứu về những người thành đạt cho thấy mẫu số chung của họ là khả năng sử dụng từ ngữ. Họ giỏi nói chuyện và biết cách cuốn hút người khác vào cuộc trò chuyện.

Chúng ta nên khởi động buổi trò chuyện bằng cách hỏi về vấn đề mà người khác hứng khởi, đó là chính họ. Hãy mở màn bằng những chuyện phiếm, vì với một tia lửa nhỏ thôi nhưng nó có thể đưa đến cả một ngọn lửa ý tưởng và sự thích thú.

Đừng ngại nói chuyện phiếm, nếu không có gì hơn thì đó cũng là cách để phát hiện ra các thông tin thú vị. “Các quặng vàng hay đá quý trong cuộc nói chuyện chỉ đến sau khi bạn đã đào bới các quặng kém chất lượng”, Giblin lưu ý.

Một bí quyết khác khi trò chuyện là bạn không nên chế nhạo vì bất kỳ điều gì đe dọa đến lòng tự trọng đều nguy hiểm. Khi nghiên cứu, Giblin thấy rằng con người không thích bị làm trò đùa, ngay cả khi với bạn bè thân, bởi vì nó sẽ làm họ nghe có vẻ như là một kẻ chẳng ra gì. Hãy hạn chế, đừng đi quá giới hạn và quan sát đối phương để biết điểm dừng khi bạn muốn nói đùa.

Thông tin về tác giả:

Giblin là một chuyên gia các mối quan hệ con người và là khách mời, diễn giả của những công ty hàng đầu tại Mỹ cũng như hàng trăm câu lạc bộ bán hàng và tiếp thị. Ông cũng từng trải qua nghề nghiệp bán hàng, với thành tích được phong là “Người bán hàng của năm” vào thời điểm 1965.

Sách Làm thế nào để tự tin và gây ảnh hưởng đến người khác là một cuốc sách bán chạy nhât qua các năm của chủ đề “dạy làm người”. Ngoài ra, Khéo léo với mọi người của Giblin cũng là một cuốn sách có tác động mạnh mẽ đến công chúng với nửa triệu bản đã bán ra trên toàn thế giới.

Theo Trí Thức Trẻ 

>> 5 loại sách "phi thương mại" doanh nhân nên đọc

4 bí quyết để tiếp cận bất cứ ai, kể cả Warren Buffett

Betty Liu là biên tập viên cao cấp của kênh truyền hình Bloomberg Television, đồng thời là người dẫn chương trình Bản tin 12 giờ trưa Market Day của kênh này. Cô cũng là tác giả cuốn sách Work Smarts: What CEOs Say You Need to Know to Get Ahead (tạm dịch: Làm việc thông minh: Lời khuyên của các CEO về cách để tiến lên dẫn đầu).

Như các phóng viên, biên tập viên khác, tiếp cận và phỏng vấn nhân vật là việc mà Betty Liu thường xuyên phải thực hiện. Dù đã là một biên tập viên chuyên nghiệp, Betty Liu không ngại thừa nhận, việc tiếp cận với các doanh nhân, những người thành đạt không hề dễ dàng. Tuy nhiên, qua trải nghiệm thực tế, Betty Liu đã rút ra được nhiều kinh nghiệm.

Những chia sẻ của Betty Liu sau đây, được đăng trên Inc., hữu ích không chỉ riêng với các nhà báo, mà có thể xem là bí quyết dành cho tất cả mọi người trong việc xây dựng một mối quan hệ, đặc biệt là để tiếp cận với những nhân vật quan trọng, nổi tiếng và người thành đạt.

Hầu hết những người hoạt động trong giới kinh doanh đều mơ ước được nhận một cuộc gọi từ Warren Buffett.

Tôi đã dành rất nhiều năm qua cố gắng tiếp cận Buffett. Đó là mục tiêu của tôi khi gia nhập vào Bloomberg Televison - trở thành người đầu tiên phỏng vấn Warren Buffett cho hãng tin này. Để thực hiện điều đó, tôi đã học được một số điều về cách có thể khiến cho bất cứ ai - kể cả người giàu thứ ba trên thế giới - nói chuyện với mình.

Betty Liu trên trang bìa cuốn sách do mình viết

1. Có lý lịch đáng tin cậy

Hãy tỏ ra rõ ràng và trực tiếp. Tôi có thể gọi đến văn phòng của Buffett bởi vì tôi đã có một lý lịch đáng tin cậy của một tổ chức truyền thông toàn cầu. Điều tương tự sẽ đến với bạn khi bạn gọi đến văn phòng ai đó và sẵn sàng trình bày lý lịch của mình. Bạn có đang làm việc trong một công ty lớn? Hay bạn là một sinh viên mới tốt nghiệp? Bạn có đang tự quản lý một doanh nghiệp? Hãy dùng bất cứ điều gì có thể làm nổi bật lý do bạn quan trọng và lý do một ai đó cần dành ra một phút trò chuyện cùng bạn.

2. Không chờ đợi những cuộc gọi trả lời

Nhiều người sẽ cảm thấy thất vọng nếu không nhận được hồi âm từ ai đó sau nhiều lần tiếp cận. Tôi đã trải qua việc này nhiều lần và trong năm đầu tiên, Buffett đã từ chối bất cứ đề nghị phỏng vấn nào hoặc không bao giờ trả lời.

Mọi người thường chỉ gọi lại cho bạn khi họ cũng đang muốn một điều gì đó và nếu bạn không thể cung cấp điều họ cần, khả năng cao rằng họ sẽ không gọi lại cho bạn. Không sao cả! Hãy nhớ rằng nhiều hay ít thì họ cũng đã nhận được yêu cầu của bạn, họ chỉ không có lý do để trả lời lại.

Tôi đã từng trò chuyện cùng nhiều CEO. Họ kể cho tôi về những người cố gắng tiếp cận họ về việc này việc kia, hoặc cho tôi xem những email đến từ hàng loạt người mà họ không quen biết. Họ thấy những yêu cầu đó, ngay cả khi họ không trả lời lại. Bạn không muốn mình không được để tâm tới, nhưng hãy nghĩ điều đó theo hướng này: Nếu họ thật sự không muốn nói chuyện với bạn, thì một lúc nào đó, họ sẽ thể hiện rõ điều đó.

3. Hãy trở thành người cung cấp thông tin

Một trong những điều tôi cho rằng đã rất hữu ích với mình đó là việc tôi gửi Buffett bất cứ bài báo nào có thể cung cấp thông tin cho cuộc sống hằng ngày của ông ấy. Tôi biết ông là người đọc nhiều và luôn tìm hiểu nhiều thông tin. Vì thế, cứ khi nào tôi thấy được cái gì đó có thể sẽ khiến ông hứng thú - có thể là một bài báo về đội thể thao ông ấy thích, hoặc báo cáo về tình hình kinh tế Trung Quốc - tôi đều gửi cho ông.

Tôi cũng gửi những bài làm về ông của hãng tin. Và tôi biết rằng mình bắt đầu được ông chú ý tới khi trợ lý của ông gọi hoặc email hỏi tôi về những thông tin đó.

4. Xem/thu thập thật nhiều thông tin về người đó

Hãy làm “bài tập về nhà” của bạn. Đọc bất cứ những gì về người mà bạn đang muốn tiếp cận và theo dõi những tin tức mới nhất về hoạt động của người đó trên báo chí.

Tôi rất ngạc nhiên khi nhiều người đã nắm được cơ hội cho một buổi gặp mặt có lẽ là quan trọng nhất nhưng không có sự chuẩn bị trước nào. Họ chỉ tiến tới và cơ hội đó đã tự xuất hiện.

Tôi đã cài đặt hệ thống Bloomberg của mình thông báo bất cứ tin tức mới nào liên quan đến Buffett và những công ty của ông. Điều đó giúp tôi hiểu hơn về thế giới của ông và sắp đặt một cuộc gặp gỡ với ông. Tôi thu thập thông tin hàng ngày. Như vậy, tôi có thể chuẩn bị cho một buổi trò chuyện tốt hơn cho cái ngày mà tôi được ngồi đối diện ông tới.

Sau nhiều năm theo đuổi, cuối cùng tôi đã nhận được lời đồng ý một cuộc phỏng vấn của Buffett. Tôi biết rằng điều đó sẽ xảy ra khi ông ấy gửi một email cho tôi nói rằng ông rất cảm ơn một bài viết mà tôi đã gửi cho ông.

Từ đó đến nay, chúng tôi đã thực hiện thêm nhiều buổi phỏng vấn với Buffett tại cuộc họp thường niên của Berkshire Hathaway, tại văn phòng của ông ở Omaha, và ngay tại trường thu ở New York của chúng tôi. Chúng tôi đã xây dựng một mối quan hệ tốt với ông, với các CEO của ông, và kể cả với con của ông, trong đó có người con trai cả là Howard.

Vì thế, nếu muốn gặp Warren Buffett, hãy nghĩ đến những phương pháp trên, biết đâu đó, bạn sẽ nhận được một cú điện thoại từ nhà sáng lập Berkshire Hathaway lừng danh.

(Doanh Nhân Sài Gòn)

13 cách người thành đạt đối phó với kẻ lắm chuyện

Tại sao phải lăn tăn với những kẻ phiền hà khi bạn có cả một tấn việc quan trọng khác. Dưới đây là cách mà những người thành đạt đối phó với người "khó nhằn". 

1. Đặt ra các giới hạn

Những người tiêu cực và hay phàn nàn thường gây khó chịu bởi họ thích càu nhàu về những vấn đề của bản thân mà không chú ý đến việc tìm ra giải pháp. Họ muốn những người khác cũng phải đồng cảm với họ để cảm thấy khá hơn. Khi lắng nghe những lời phàn nàn đó chúng ta thường thấy mệt mỏi vì không muốn mang tiếng là bất lịch sự hay vô tình. Tuy nhiên, cũng cần đặt ra một ranh giới rõ ràng giữa việc cảm thông với họ và việc bị cuốn vào mớ cảm xúc tiêu cực đó.

Thành đạt là kết quả tất yếu của một quá trình gieo trồng cẩn thận (P2)

Hỏi: Người nghèo cũng có thể trở thành người giàu được tuy rằng rất khó. Sự giàu nghèo làm cho xã hội có những giai tầng khác nhau nhưng người ta vẫn có thể hiểu nhau. Ông có nghĩ sự hiểu nhau là cần thiết làm xã hội tốt hơn?

Nguyễn Trần Bạt - Chủ tịch, tổng giám đốc Investconsult Group

Trả lời: Tôi xin bổ sung thêm câu của chị là từ người nghèo đến người giàu rất khó, nhưng từ người giàu đến người giàu hơn khó hơn nhiều. Bởi từ người nghèo đến người giàu thì người ta phải vượt qua nhiều ranh giới, nhưng các ranh giới ấy không vượt quá ranh giới con người. Còn từ người giàu trở thành người giàu hơn thì đôi khi phải vượt quá ranh giới con người, cho nên chỗ đấy cần bổ sung. 

Tôi không cho rằng trên thực tế có một nhu cầu là phải có biện pháp gì đó làm cho con người hiểu nhau. Việc ấy không thể kê khai để thanh toán được. Con người về bản chất chỉ hiểu nhau khi nào nó va chạm, giao lưu với nhau. Làm cho con người tự hiểu mình một cách đầy đủ là quan trọng nhất, và khi con người hiểu mình đầy đủ thì con người sẽ hiểu người khác dễ dàng hơn. Chúng ta cần đi tới sự chung sống hoà bình bằng ý thức mình là con người chứ không phải ý thức rằng kẻ bên cạnh là con người.

Hỏi: Nhưng trong thời kỳ hội nhập với thế giới chúng ta cần phải hiểu nhau?

Trả lời: Hội nhập không phải để hiểu nhau. Tất cả mọi cái mà chúng ta làm chúng ta đều quan niệm sai. Hội nhập là để chơi với nhau được, để làm ăn với nhau được, để ý thức về việc mình tìm kiếm những lợi ích trong sự tương tác với nhau. Cho nên hiểu lợi ích thì con người sẽ hiểu nhau. Con người không có mục tiêu hiểu nhau, và không ai tài trợ cho quá trình hiểu nhau giữa con người, nếu có thì đấy là những hoạt động từ thiện vu vơ. Con người hiểu mình và đặc biệt là hiểu lợi ích của mình đấy mới là điều quan trọng.

Hỏi: Nhưng con người cần hiểu văn hóa, hiểu luật pháp của các nước khác?

Trả lời: Đó là hệ quả chứ không phải là mục tiêu. Hiểu nhau là hệ quả. Hội nhập là đi tìm kiếm lợi ích. Tìm kiếm lợi ích tức là hiểu được cách mà những người bên cạnh mình làm. Khi hiểu được cách thức của người khác thì người ta sẽ hiểu nhau, chứ hiểu nhau không phải là mục đích.

Hỏi: Ông có thể khuyên một ai đó cần phải làm như thế nào để làm giàu, làm thế nào để hiểu biết hơn, nhưng nếu như ông nói thì phải chăng người ta không cần phải khuyên nhau mà cứ hiểu mình đã?

Trả lời: Con người hoàn toàn có thể khuyên nhau. Nếu không có nền tảng của khát vọng khuyên nhau thì không có giáo dục. Khuyên nhau giữa người nọ với người kia trong quan hệ cá nhân không phải là cái quan trọng nhất. Người ta trang bị cho con người công cụ để hiểu nhau chứ không phải bắt con người hay khuyến khích con người hiểu nhau. Giáo dục là phương tiện để cung cấp cho con người công cụ để hiểu người khác chứ không phải giáo dục là để hiểu người khác. Bởi vì không phải chỉ đọc sách là hiểu được con người. Hiểu con người chính là thông cảm. Thông cảm xuất hiện trong quá trình chung sống và chung sống chính là hoạt động cùng nhau đi tìm kiếm lợi ích, tương tác với nhau, thậm chí cạnh tranh với nhau. Thông cảm theo Durkheim, một trong những nhà sáng lập ra xã hội học hiện đại chính là nền tảng để tạo ra nhân loại. Không có các tiêu chuẩn của thông cảm, không có giáo trình để dạy thông cảm. Thông cảm xuất hiện cùng với giao lưu và chung sống, anh làm việc thật, anh lao động thật, anh cạnh tranh thật tức là anh sống như một con người tích cực thì anh nhanh chóng nhận ra nó.

Hỏi: Thông cảm có phải là một phạm trù lịch sử?

Trả lời: Thông cảm không phải là phạm trù lịch sử, thông cảm là công nghệ sống. Bởi nếu anh không thông cảm thì anh không sống được. Thông cảm tạo ra nhân loại và con người phải học cách thông cảm.

Hỏi: Ông có thể phân biệt thông cảm với đồng cảm?

Trả lời: Đồng cảm thì bản năng hơn và hẹp hơn thông cảm. Những người nhà quê rất khó thông cảm bởi giới hạn hiểu biết của họ rất hạn hẹp. Nếu được xã hội hóa thì anh sẽ dễ thông cảm hơn bởi anh va chạm, anh từng trải với sự khác biệt. Chúng ta thích sự giống nhau mà không thích thông cảm. Cho nên phân chia thành giai cấp là chính trị hóa mối quan hệ giữa con người với nhau. Tôi cho rằng con người trước hết phải là con người đã, anh sống như một con người, hành động như một con người, hành động theo lương tri thông thường của một con người thì sự cảm thông sẽ phát triển cùng với sự chung sống. Tôi cho rằng làm gì thì làm, không được chia rẽ con người.

Hỏi: Vậy trong lĩnh vực kinh doanh thì thông cảm có ý nghĩa như thế nào?

Trả lời: Nó là nền tảng để ký kết hợp đồng, để tạo ra hợp đồng. Trong sự phát triển của hoạt động kinh doanh của nhân loại, khái niệm quan trọng số một là khái niệm hợp đồng. Khái niệm hợp đồng đã được Rousseau khái quát thành khái niệm khế ước xã hội. Hợp đồng là đưa ra một thỏa thuận có giá trị pháp lý mô tả sự cam kết hai phía hoặc nhiều phía. Trong kinh doanh thông cảm có giá trị là có thể ngồi với nhau để thảo luận. Hai người ghét nhau không thể ngồi thương lượng hợp đồng được. Nền tảng của hợp đồng là pháp luật nhưng tinh thần của hợp đồng chính là thông cảm.

Hỏi: Quay trở lại vấn đề con người hiểu nhau. Ông có thể nói rõ hơn về ý đó?

Trả lời: Tôi nhắc lại rằng không cần thiết phải tổ chức và bắt buộc con người hiểu nhau. Chứ còn con người luôn luôn có nhu cầu hiểu biết nhau.

Hỏi: Ông sử dụng ngôn ngữ như một nghệ sĩ. Có khi nào ông thấy bí trong sử dụng ngôn ngữ không?

Trả lời: Ngôn ngữ không đơn thuần là chữ viết. Một họa sĩ sử dụng một loại ngôn ngữ mà vẫn tìm kiếm được sự thông cảm, một nhà soạn nhạc không cần sử dụng chữ viết cũng tạo ra được sự thông cảm. Ngôn ngữ là một hệ thống tín hiệu để mô tả mọi chuyện, trong đó khó nhất là mô tả sự thông cảm mà con người có với nhau. Với tư cách là một con người thì tôi sử dụng một trong các công cụ mà con người có xét về phương diện tín hiệu, đấy là tiếng nói, chữ viết. Tôi không bế tắc khi sử dụng ngôn ngữ. Cái bế tắc là lựa chọn ngôn ngữ như thế nào để đạt được độ thông cảm cao nhất trong các cuộc thương lượng.

Hỏi: Có vẻ như theo quan niệm của ông thì thông cảm là một khái niệm có tính chất nền tảng?

Trả lời: Thông cảm giải quyết cả các bài toán chính trị. Ngày hôm nay báo Vietnamnet vừa mới đăng một bài của tôi, bài rất hóc búa nhưng bằng cách sử dụng ngôn ngữ để mô tả trạng thái tình cảm của tôi đối với những vấn đề của đất nước thì họ vẫn đăng được.
Hỏi: Tức là lách được?

Trả lời: Tôi tự trọng đến mức không bao giờ lách bất kỳ ai, kể cả đó là Thủ tướng hoặc Chủ tịch nước. Cái chính là tôi kính trọng họ, tôi xem họ là một con người, một con người cụ thể với những mức độ giác ngộ khác nhau và tôi cố gắng tìm ngôn ngữ, tìm những chữ để nói ý của tôi mà không làm xúc phạm ai.

Hỏi: Vậy ông nói như thế nào về thói xấu của người Việt và thói xấu trong kinh doanh mà người Việt phạm phải?

Trả lời: Tôi không nói đến thói xấu. Không cần thiết phải nói đến thói xấu mà hãy nói về những cái tốt. Nếu chúng ta vỗ tay trước lá cờ màu đỏ thì lá cờ màu đen sẽ rũ xuống. Phải biết hoan nghênh những điều có thể hoan nghênh để thể hiện sự không hoan nghênh của mình đối với những thói xấu. Đấy là một trong những nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ xét về phương diện đạo đức. Làm thức tỉnh những đức tính tốt mà không làm thui chột cái sĩ diện hay tự ái của con người là nguồn gốc nhân văn của nghệ thuật ngôn ngữ. Việc sử dụng ngôn ngữ có tiêu chuẩn đạo đức của nó, và tiêu chuẩn đạo đức là tiêu chuẩn nền tảng để xúc tiến sự cảm thông. Vì thế người ta chỉ xây dựng sự cảm thông trong sáng trên nền tảng đạo đức. Nếu không có đạo đức thì nó trở thành một thứ mang chất lượng đồng lõa.

Hỏi: Ông vừa mới xuất bản cuốn sách "Đối thoại với tương lai". Ông có thể cho biết tương lai với ông là gì, điều mà ông đối thoại và để xây dựng tương lai ấy dựa trên những căn bản nào?

Trả lời: Hãy trả lại cho người Việt những đặc điểm tự nhiên của nó, để cho nó phát triển một cách tự nhiên giống như các dân tộc khác. Chúng ta không nên cưỡng bức nó phát triển theo ý chí chủ quan của bất kỳ ai. Đấy chính là nền tảng đạo đức của khái niệm dân chủ. Chúng ta thúc đẩy người Việt chạy vào tất cả các cuộc thi đua, làm cho người Việt chạy theo còi lệnh của chính quyền, đấy chính là dấu hiệu quan trọng nhất để thể hiện thái độ thiếu trách nhiệm đối với thân phận con người.

Tôi có một ông chú có một người con trai lấy một cô trước đây là trợ lý của tôi. Có lần ông chú tôi gọi điện cho tôi bảo "cháu phải làm thế nào để nó kính trọng bố chồng, kính trọng chồng." Tôi bảo "người ta có thể dạy, có thể bắt buộc con người làm nhiều thứ nhưng không thể bắt buộc con người kính trọng." Kính trọng là một loại tình cảm của sự ngưỡng mộ có một cách tự nhiên trong sự cảm phục của một con người đối với con người. Sự kính trọng đối với tất cả những ngưởi có quyền lực là kết quả tự nhiên của sự đáng trọng của họ. Chúng ta càng bắt người ta hô to bao nhiêu về sự kính trọng thì sự kính trọng thật càng bớt đi bấy nhiêu. Chúng ta càng in nhiều sách để nói về sự kính trọng mình thì sự kính trọng của thiên hạ sẽ càng bớt đi. Đối thoại với tương lai tức là làm cho con người sống như chính nó, tức là trả lại cho con người (không phải con người như một khái niệm mà con người như một cá thể) những giá trị căn bản của nó và nền tảng của nó chính là nhân quyền.

Hỏi: Những vấn đề như vậy có lẽ người phương Tây rất thích?

Trả lời: Tôi không xem có phương Đông và phương Tây, tôi chỉ xem có sự chênh lệch phát triển. Nói phương Tây lấy cá nhân làm gốc và phương Đông lấy tập thể làm gốc là sai.

Hỏi: Nhân quyền ở phương Đông có gì khác ở phương Tây?

Trả lời: Nhân quyền là phổ quát. Nhân quyền không có phương Đông hay phương Tây. Nhân quyền là đối tượng, là sở hữu tự nhiên, là bản năng của con người. Có một bài phân tích rất hay của một nhà triết học nói về nhân quyền, trong đó nói rằng trên đời này chỉ có hai lực lượng có khả năng tiến công vào con người là tội phạm và nhà nước. Nhà nước thì có nghĩa vụ ngăn chặn bọn tội phạm tiến công vào con người, xã hội có nghĩa vụ xây dựng pháp chế để hạn chế quyền lực của nhà nước khi nó có ý định tiến công con người. Cho nên hai vấn đề chính trị học quan trọng nhất trong lịch sử phát triển nhân loại là khắc chế tội phạm và khắc chế quyền lực nhà nước.

Hỏi: Trong cuốn sách "Đối thoại với tương lai" ông có nhắc nhiều đến sự lương thiện. Đặt trong môi trường kinh doanh có chuyện cá lớn nuốt cá bé, có chuyện kẻ thắng người thua thì khái niệm lương thiện được hiểu như thế nào? Đương nhiên sẽ có người sống và người chết?

Trả lời: Lương thiện là không trà đạp lên lợi ích của con người và con người vì lợi ích của mình. Thất bại trong kinh doanh không bao giờ đồng nghĩa với cái chết. Cạnh tranh lành mạnh là cạnh tranh không ai chết. Thua thì có và phải coi thua là chuyện bình thường. Ví dụ tôi bồi dưỡng một cán bộ mất bao nhiêu tiền của, nhưng bỗng nhiên người ta bỏ tôi đi thì đấy là tôi thua. Tôi thua nhưng tôi không chết vì cái tôi nhận được là người bỏ đi ấy lại thành đạt ở một chỗ khác, họ đã trả cho tôi được một cái giá là PR tài năng đào tạo cán bộ của tôi. Cho nên trí tuệ càng phong phú bao nhiêu thì quan niệm càng nhân văn bấy nhiêu.

Theo Doanh Nhân Sài Gòn 

>> Thành đạt là kết quả tất yếu của một quá trình gieo trồng cẩn thận (P1)