Cổ phiếu ngân hàng: Khi OTC hot hơn cả niêm yết

Trưởng phòng môi giới một công ty chứng khoán có vốn ngoại ước tính, so với cách đây 1 năm, giá CP của nhiều ngân hàng chưa niêm yết đã tăng từ 50-100%. Tỷ suất lợi nhuận này gợi nhớ về thời kỳ vàng son trên thị trường OTC cách đây 1 thập kỷ.

CP ngân hàng góp phần quan trọng cho sự sôi động của thị trường OTC

 

Hiện nay, CP của VPBank đang được xem là món hàng hot trên thị trường OTC với mức giá rơi vào tầm 40.000 đồng/CP, tức là còn cao hơn cả giá của Vietcombank (VCB) trên sàn niêm yết.

Nếu như vài năm trước, những giao dịch trên OTC thường là lô lớn với quy mô vài chục nghìn CP trở lên thì hiện nay, có nhiều nhà đầu tư mua 5.000 hay 10.000 CP mà vẫn có giao dịch. Nghĩa là các thoả thuận mua-bán hiện nay đa dạng hơn rất nhiều và sự sôi động còn biểu hiện ở mức phí mà nhà đầu tư sẵn sàng trả để sở hữu CP.

Một nhà đầu tư có thâm niên cho biết, có những thời điểm muốn “săn hàng” hot trên OTC, trong đó có CP ngân hàng thì phí giao dịch phải trả tương đương với 1.000 đồng/CP (thường được gọi là 1 giá). Nhẩm tính thì mua tầm 10.000 CP mức phí có thể lên đến 10 triệu đồng, một con số cực lớn nếu so với phí mua CP niêm yết. Nhưng sự “phi lý” cũng có cái cớ của nó, phí giao dịch trên OTC có gộp thêm cả phí đi tìm kiếm các nguồn hàng (đang hot) và cũng có thể xem như phần tiền “lì xì” của nhà đầu tư dành cho các môi giới.

Hiện nay, môi giới OTC cũng không còn nhiều như trước, không còn một lực lượng những nhà đầu tư thứ cấp kiêm luôn làm môi giới OTC nữa. Môi giới OTC hiện nay chủ yếu là môi giới của các công ty chứng khoán, mà trong bối cảnh thị trường hiện nay thì chỉ lo CP niêm yết cũng đã rất nhiều việc rồi.

Ngoài VPBank thì CP Techcombank cũng là hàng  hot trên OTC với mức giá được chào mua-bán quanh vùng 30.000 đồng/CP. HDBank năm ngoái giá CP cũng chỉ rơi vào tầm 7.000 đồng/CP, nhưng hiện nay cũng được giao dịch ở vùng 10.000 đồng/CP.

Hồi 9/1 năm nay, Ngân hàng Quốc tế (VIB) đã đưa hơn 564 triệu CP giao dịch tại UPCoM với giá khởi điểm 17.000 đồng/CP, sau đó đã có lúc CP này tăng lên đến 26.000 đồng/CP và hiện đang ở mức 22.000 đồng/CP. Những dấu hiệu khả quan của VIB trên UPCoM rõ ràng đã tạo động lực cho nhiều CP ngân hàng khác lên sàn.

Khi niêm yết cũng trở thành xu thế, các ngân hàng chắc chắn không thể đứng ngoài cuộc, vì ngoài vấn đề trách nhiệm với cổ đông, minh bạch thông tin, thì đây còn là vấn đề liên quan đến thương hiệu, vị thế.

Mặt khác, theo như chia sẻ của nhiều môi giới thì sở dĩ những giao dịch với khoảng vài nghìn CP diễn ra cũng do nguồn hàng đến từ nhân viên của nhiều ngân hàng. Số CP này có thể từ những chương trình ESOP, hay chào bán CP với giá ưu đãi cách đây nhiều năm. Thời điểm đó, với thu nhập khá tốt thì việc bỏ ra vài chục triệu đồng để mua tầm vài nghìn CP là phổ biến.

Sau đó, CP ngân hàng rơi vào giai đoạn khó bán thì do số tiền cũng không phải quá lớn, nên nhiều người chấp nhận giữ để hưởng cổ tức hoặc không bán với giá thấp. Giờ đây, khi mà vị thế của CP ngân hàng trên OTC đã khác, thì nếu muốn mua khối lượng lớn, nhà đầu tư cần có môi giới để đi gom hàng, và cứ mỗi lô chỉ vài nghìn CP.

Sự sôi động của thị trường OTC đã khiến cho các giao dịch ở đây có thể sinh lời trong ngắn hạn, trong đó CP ngân hàng góp phần quan trọng. Điểm qua giá của một số CP ngân hàng trên OTC hiện nay sẽ thấy thị giá đang ở mức khá cao, đây là biểu hiện của sự kỳ vọng mà nhà đầu tư dành cho nhóm CP này đang rất tốt.

Nhưng muốn duy trì được sự sôi động thì kỳ vọng phải diễn ra liên tục, liên quan đến thông tin ngành, hoạt động của ngân hàng và đặc biệt là việc lên sàn, có thể UPCoM hoặc niêm yết tại HoSE và HNX. Như vậy trong thời gian tới đây, nếu các kế hoạch niêm yết của ngân hàng rõ ràng hơn, có nhiều ngân hàng công bố hơn thì sự sôi động sẽ còn tiếp tục được duy trì trên OTC.

>> Liên hệ Mua bán cổ phiếu - Tư vấn đầu tư - Ủy thác đầu tư

 

Thời Báo Ngân Hàng

Săn hàng OTC chuẩn bị lên sàn, cẩn thận cơn sốt ảo

Một số cổ phiếu trên OTC đang có vẻ rất sốt hàng và giá hỏi mua tăng mạnh mỗi ngày. Nhưng thực tế, nhu cầu mua không thật mà chỉ là hành động tạo lập giá.

• Những cái tên làm “nóng” thị trường OTC

 
Đầu năm 2016, Thông tư 180 yêu cầu các công ty đại chúng phải hoàn tất thủ tục đăng ký giao dịch trên UPCoM trong vòng 1 năm đã khơi lửa cho thị trường OTC và khiến cho thị trường hiu hắt nhiều năm nay trở nên sôi động hơn rất nhiều. Đến những tháng cuối năm, Thông tư 115 có hiệu lực và tạo nên một cú đột phá cho thị trường chứng khoán khi quy định cổ phần đấu giá qua Sở giao dịch chứng khoán sẽ tự động được đưa vào giao dịch trên hệ thống UPCoM trong vòng 15 ngày.

Với động thái quyết liệt của Chính phủ trong việc đưa các doanh nghiệp đã cổ phần hóa lên sàn chứng khoán, thị trường đã chứng kiến hàng loạt doanh nghiệp có quy mô rất lớn lũ lượt lên UPCoM. “Gia thế” hoành tráng cùng tỷ lệ cổ phiếu trôi nổi thấp đã giúp cho phần lớn các cổ phiếu này có một quá trình tăng giá vô cùng tích cực.

Cơn sốt săn hàng trên OTC càng lúc càng nóng

Một môi giới OTC cho biết, trên OTC lúc này, cổ phiếu của các doanh nghiệp do Nhà nước nắm cổ phần chi phối và cổ phiếu của các ngân hàng lành mạnh đang là những món hàng được săn đón nhiều nhất khi tiến trình lên sàn đang được thực hiện rất gấp rút.

Giá cổ phiếu VJA của Vietjet Air đã tăng rất mạnh, đặc biệt sau khi hãng hàng không này công bố những thông tin cụ thể hơn về tình hình tài chính, kế hoạch phát hành và giá chào bán dự kiến. Theo báo giá của một môi giới OTC, ngày 21/12, VJA có giá lên đến 101.000 đồng/cp nhưng sang ngày 22/12, giá đã giảm xuống khoảng 97.000 đồng.

Một số CTCK cho biết hãng hàng không quốc gia Vietnam Airlines (mã HVN) sẽ lên UPCoM trong vòng 1-2 tuần tới với giá tham chiếu khoảng 28.000 đồng/cp. Trên OTC, cổ phiếu đang được săn đón ở mức giá 45.000 đồng/cp. Cổ phiếu HVN hiện đã phải chuyển nhượng qua tài khoản lưu ký chứ không thể chuyển nhượng như hàng trên OTC bình thường.

Về phía Petrolimex (PLX), từ đầu năm nay, các nhà đầu tư đã bắt đầu gom hàng và hiện giờ cổ phiếu đang ở mức giá 32-34.000 đồng/cp. Cách đây nửa năm cổ phiếu này giao dịch ở mức 16.000 – 17.000 đồng/cp. Doanh nghiệp vừa cho biết sẽ hoàn thành việc niêm yết trong quý 1/2017. Gần đây, việc cổ đông nội bộ bán ra đã khiến giá cổ phiếu giảm một chút.

Cổ phiếu Thaco của CTCP Trường Hải được chào mua ở mức giá 150.000 – 153.000 đồng/cp trong khi cách đây 3 tháng cổ phiếu Thaco được giao dịch ở mức giá 93.0000 – 95.000 đồng/cp.

Môi giới OTC cho biết, khách hàng quan tâm và hỏi mua nhiều nhất là các cổ phiếu ngân hàng. Tăng giá nhanh nhất trong thời gian qua là cổ phiếu của Techcombank, VIB và VPBank. Các ngân hàng này đã lưu ký trong tháng 12 và chuẩn bị niêm yết trong quý 1/2017.

Cập nhật gần nhất, giá cổ phiếu VPBank giao dịch ở mức giá 9.500 – 10.000 đồng/cp, cổ phiếu VIB giá 16.000 đồng/cp, còn TCB giao dịch ở mức giá 18.200 đồng/cp. Cùng thời điểm này năm trước, giá cổ phiếu TCB chỉ ở mức 8.900 đồng/cp.

Cẩn thận cơn sốt ảo

“Deal gần nhất của Vietjet Air mà chúng tôi làm là giá 96.000 đồng/cp nhưng mấy hôm nay có vẻ nhu cầu mua không thật mà chỉ là tạo lập giá.” – Một môi giới OTC kỳ cựu cho biết. Điều này cũng xảy ra tại nhiều cổ phiếu đang chuẩn bị lên sàn khác.

Đối với Novaland, cổ phiếu vừa chính thức công bố sẽ lên sàn vào 28/12 với giá tham chiếu 50.000 đồng/cp, trên thị trường OTC đang chào mua giá 59.000 đồng/cp. Tuy nhiên môi giới cho biết chưa môi giới thành công một lô nào của cổ phiếu này.

Việc săn hàng OTC trước thềm niêm yết xuất phát từ kỳ vọng “lên sàn tăng trần” của nhà đầu tư đối với các cổ phiếu lạ, giống như Sabeco và Habeco trước đây. Kỳ vọng cổ phiếu tăng giá sau khi lên sàn được dựa trên việc tỷ lệ cổ phiếu trôi nổi của doanh nghiệp rất thấp. Một nhà đầu tư lớn, khi hỏi mua một cổ phiếu OTC lúc này, câu đầu tiên là “có bao nhiêu cổ phiếu trôi nổi?”

Trong một số trường hợp, người ta đánh giá rằng “giá trị doanh nghiệp không có gì, nhưng một đội lái lớn nắm giữ lượng cổ phiếu lớn và sẽ tạo lập thị trường cho cổ phiếu”.

Hay đối với một số cổ phiếu ngân hàng, những người săn hàng cũng cho rằng cổ phiếu đã được chuyển nhượng nội bộ trong giai đoạn chuyển giao quyền lực trước đó với giá 27.000 đồng/cp thì khi lên sàn, đội ngũ nắm quyền lực này không thể để cổ phiếu ở mức giá 10.000 – 20.000 đồng được.

Với lượng cổ phiếu trôi nổi rất thấp, việc tạo lập thị trường cho cổ phiếu (hay được gọi là lái cổ phiếu) được thực hiện không quá khó khăn, và theo đó, nhiều trường hợp sốt cổ phiếu chỉ là sốt ảo. Rủi ro khi lên sàn, giá cổ phiếu không tăng như mong muốn mà bị “xả” rất có thể xảy ra.

>> Cổ phiếu dậy sóng trên thị trường OTC

Minh Châu

Theo Trí thức trẻ

Những cái tên làm “nóng” thị trường OTC

Việc hàng loạt doanh nghiệp lớn đang thực hiện kế hoạch niêm yết trên sàn trong thời gian tới đã khiến giao dịch cổ phiếu trên thị trường chứng khoán phi tập trung (OTC) thời gian gần đây sôi động hơn hẳn.
 

 Không “nóng” bởi yếu tố sắp lên sàn nhưng cổ phiếu Thaco vẫn âm thầm tăng giá

Còn chưa đầy một tuần nữa, hơn 641 triệu cổ phiếu SAB của Tổng Công ty cổ phần Bia - Rượu -Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco) sẽ chính thức chào sàn HOSE với giá tham chiếu 110.000 đồng/cổ phiếu. Hiện tại, trên thị trường OTC, cổ phiếu của Sabeco đang được nhà đầu tư tìm mua với mức giá vào khoảng 155.000 - 165.000 đồng/cổ phiếu, thậm chí có nhà đầu tư đặt mua với giá 169.000 đồng/cổ phiếu.

Theo môi giới của một công ty chứng khoán lớn, sở dĩ nhà đầu tư mạnh tay như vậy là bởi kỳ vọng việc lên sàn lần này sẽ khiến giá của SAB tăng phi mã, như cổ phiếu của “người anh em” là Công ty cổ phần Bia - Rượu - Nước giải khát Hà Nội (BHN).

Cụ thể, vừa đăng ký giao dịch trên UpCoM, giá cổ phiếu BHN đã tăng trần liên tục 8 phiên với lượng dư mua mỗi phiên khá lớn, đạt mức đỉnh lên đến 166.000 đồng/cổ phiếu. Nếu so với giá tham chiếu lúc lên sàn 39.000 đồng/cổ phiếu, chỉ hơn 1 tháng giao dịch, giá BHN đã tăng 171%. 

Diễn biến tương tự cũng xảy ra với cổ phiếu của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), khi chỉ hơn 1 tuần chính thức giao dịch trên sàn niêm yết, giá ACV đã tăng 68%, từ mức tham chiếu 25.000 đồng/cổ phiếu lên 42.400 đồng/cổ phiếu vào cuối phiên 28/11.

Cùng họ hàng không với ACV, cổ phiếu HVN của Tổng công ty Hàng không Việt Nam dự kiến sẽ chốt danh sách cổ đông để chuẩn bị cho việc niêm yết trên UpCoM trong năm nay. 

Bên cạnh vị thế độc quyền cũng như tiềm năng tăng trưởng lớn, sự hấp dẫn của nhóm cổ phiếu hàng không được khẳng định khi mới đây, Quỹ Berkshire Hathaway của nhà đầu tư huyền thoại Warren Buffett tuyên bố đã đầu tư vào 4 công ty hàng không lớn nhất nước Mỹ: American Airlines, Delta Air Lines, Southwest Airlines và United Continental Holdings. Đây là một động thái bất ngờ bởi quan điểm của Buffett trong suốt một thời gian dài về các công ty hàng không là không mấy tích cực, khi ông cho rằng các công ty này phải đầu tư quá nhiều so với số tiền thu về từ hoạt động kinh doanh hàng năm.

Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất hiện nay của cổ phiếu HVN nằm ở lượng cổ phiếu lưu hành tự do tương đối hạn chế. Cách đây 2 năm khi tiến hành IPO, HVN đã bán ra hơn 49 triệu cổ phiếu, chỉ chiếm khoảng 3,48% vốn điều lệ của Công ty. Mặt khác, cơ cấu cổ đông của HVN khá cô đặc khi tính đến 30/9/2016, cổ đông nhà nước đang nắm giữ 86,16% vốn, The ANA Holdings Inc, tập đoàn hàng không lớn nhất Nhật Bản sở hữu 8,77%, hai ngân hàng thương mại là Techcombank và Vietcombank lần lượt nắm giữ 2,08% và 1,83% vốn tại HVN, còn lại chỉ 1,16% vốn thuộc về nhà đầu tư khác.

Một gương mặt khác đang gây sốt trên thị trường OTC là cổ phiếu Quasuco của Công ty cổ phần Đường Quảng Ngãi. Sau một khoảng thời gian dài trong tình trạng khan hiếm nguồn cung, cổ phiếu này hiện đã được giao dịch trở lại với mức giá 83.000 - 85.000 đồng/cổ phiếu, trong bối cảnh Công ty đang chốt danh sách cổ đông để chuẩn bị cho việc đăng ký giao dịch trên sàn UPCoM. 

Mặc dù mức giá giao dịch của Quasuco trên OTC hiện tại đã giảm so với cách đây vài tháng, có thời điểm vượt mức 100.000 đồng/cổ phiếu, tuy nhiên việc giảm giá này vô hình trung đưa cổ phiếu Quasuco trở về vùng định giá tương đối hấp dẫn đối với nhà đầu tư.

Cũng trong năm nay, kế hoạch niêm yết của đại gia lớn lĩnh vực xăng dầu là Công ty cổ phần Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cũng góp phần tạo sóng cho thị trường OTC thời gian này. Hiện cổ phiếu của Petrolimex đang được tìm mua với mức giá 29.000 - 30.000 đồng/cổ phiếu. 

Dự phóng kế hoạch lợi nhuận sau thuế năm 2016 là 328 tỷ đồng, EPS tương ứng đạt mức 4.351 đồng, P/E đang ở mức 6,8 lần, tương đối hấp dẫn đối với vị thế đầu ngành của Petrolimex. Theo đó, mức cổ tức dự kiến trong năm nay của Petrolimex sẽ không dưới 20%, năm 2015, Công ty đã tiến hành chi trả cổ tức với tỷ lệ 30% bằng tiền mặt.

Không “nóng” bởi yếu tố sắp lên sàn nhưng cổ phiếu Thaco của Công ty cổ phần Ô tô Trường Hải vẫn âm thầm tăng giá. Hiện cổ phiếu Thaco đang được giao dịch ở mức 105.000 đồng/cổ phiếu, tăng hơn 50% so với mức 50.000 đồng/cổ phiếu ở thời điểm tháng 3/2016, nhưng vẫn trong tình trạng cầu vượt cung.

Theo thống kê của Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), 10 tháng năm 2016, Thaco tiếp tục dẫn đầu thị phần ở cả 2 dòng xe du lịch và xe thương mại. Nếu hoàn thành kế hoạch lợi nhuận dự kiến 8.212 tỷ đồng trong năm nay, tương ứng P/E là 4,68 lần ở mức giá 100.000 đồng/cổ phiếu. Với mức P/E này, định giá cổ phiếu Thaco được cho là còn khá thấp so với vị thế đầu ngành của Công ty.

Về giao dịch trên thị trường, theo phản ánh của một số công ty chứng khoán, nếu cách đây 3 tháng, giao dịch thị trường OTC khá thận trọng theo kiểu nhỏ giọt thăm dò giá thì gần đây, nhiều nhà đầu tư đã “mạnh tay” hơn với nhiều giao dịch khối lượng tương đối lớn, cùng kỳ vọng sẽ đón đầu sóng lên sàn của các doanh nghiệp.     

>> Cổ phiếu dậy sóng trên thị trường OTC

  ĐTCK      

Giải mã “cơn điên” OTC

Sự điên rồ của thị trường thỏa thuận (OTC) thời gian gần đây khiến thị trường chứng khoán trở nên rất sôi động. Đây có phải là tín hiệu tốt cho thị trường và là "mồi" cho thị trường chứng khoán bùng nổ năm 2017?

Ảnh minh họa

Đầu tiên là "sóng" bia, cổ phiếu Bia Sài Gòn sắp lên sàn khiến giới đầu tư chạy đua gom cổ phiếu này, đẩy giá tăng ngất ngưởng. Cuối tháng 7, đầu tháng 8 cổ phiếu này chỉ có giá khoảng 60.000 đồng, hiện nay giá đã nâng lên 160.000 đồng mà vẫn không có số lượng lớn để mua. 

Tổng CTCP Bia-Rượu - Nước giải khát Hà Nội (Habeco) mới lên sàn cũng tăng trần liên tiếp. Chào sàn giá 39.000 đồng hiện nay giá của Habeco đã là 105.000 đồng. Không mua được Sabeco và Habeco, giới đầu tư chuyển sang mua các công ty cùng ngành vốn đã niêm yết trên sàn từ lâu như SMB, WSB khiến cổ phiếu các công ty tăng gấp đôi tính cho đến thời điểm hiện nay.

Hết bia lại đến “máy bay”, cổ phiếu các công ty hàng không như ACV, Vietnam Airlines, Vietjet Air cháy hàng trên thị trường thỏa thuận dù giá đã tăng 2, 3 lần so với giá chào khởi điểm. Một nhân viên Vietnam Airlines cho biết số lượng người đến gom cổ phiếu hiện còn đông hơn cả người bán.

Hết máy bay rồi lại đến “ô tô”, “xăng dầu”, bất động sản với Thaco Trường Hải, Petrolimex và Novaland… Hầu hết các công ty chỉ cần “đánh tiếng” là sắp lên sàn thì ngay tức khắc giá cổ phiếu nhảy vọt.

Tín hiệu tốt cho thị trường?

Cơn điên ở OTC không khó lý giải, những nhà đầu tư giàu có cần nơi để tái đầu tư lợi nhuận. Những cổ phiếu mà họ yêu thích thường có các đặc điểm sau:

- Nhà nước hoặc ban lãnh đạo công ty nắm phần lớn cổ phần, ít cổ phiếu trôi nổi.

- Có thương hiệu mạnh, thị phần lớn (Sabeco, Habeco, Novaland, Vietnam Airlines, Vietjet Air).

- Có tài sản chưa được định giá đúng mức (đất, quyền sử dụng đất, thương hiệu).

- Có kế hoạch lên sàn rõ ràng.

Sau khi hàng loạt các công ty chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) và niêm yết, một lượng tiền lớn sẽ được kéo lên sàn. Không nên tin khi ai đó nói rằng tiềm lực tài chính của giới nhà giàu Việt Nam không lớn và thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ gặp rắc rối nếu nước ngoài rút tiền khi hàng trăm triệu USD đến từ nhà đầu tư nội đang lưu chuyển trên thị trường giao dịch thỏa thuận mỗi ngày.

Lượng tiền đó và còn nhiều hơn nữa sẽ chuyển lên sàn giao dịch chính thức trong năm sau và sẽ tạo ra sự náo nhiệt của chứng khoán.

Vì sao năm nay thị trường chứng khoán lại nóng bỏng như vậy? Tại sao các đại gia Việt Nam lại sẵn lòng mở rộng hầu bao bất chấp những dự đoán kinh tế khó khăn? Vì người giàu chính là hàn thử biểu của nền kinh tế. Đó là những người có rất nhiều tiền nhưng lúc nào cũng tìm kiếm cơ hội đầu tư và họ chỉ đầu tư một khi cơ hội đến. 

Sẵn sàng cho một hàn thử biểu thay đổi

Theo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), sẽ có thêm nhiều sản phẩm mới trên thị trường chứng khoán từ nay tới hết năm 2017.

Có hai nhóm sản phẩm mới đang được xây dựng và hy vọng sẽ gây hiệu ứng trên thị trường. “Nhóm thứ nhất là sản phẩm tài sản cơ cấu, như ETF (đã ra mắt), chứng quyền có đảm bảo (Covered Warrant - CW), chứng chỉ lưu ký toàn cầu (GDR), chứng chỉ lưu ký trái phiếu chính phủ Việt Nam (GDN).

 Biểu đồ kỹ thuật VN-Index - Tạ Thảo.

Nhóm thứ hai là những sản phẩm liên quan đến nhóm phái sinh. Đầu năm 2017, UBCKNN sẽ triển khai hai sản phẩm đơn giản nhất trong nhóm phái sinh là hợp đồng tương lai dựa trên chỉ số (Index futures) và hợp đồng tương lai dựa trên TPCP (Bond futures). Đây là những sản phẩm có tính ổn định, người tham gia đầu tư chuyên nghiệp hơn và khả năng thao túng vào sản phẩm cơ sở ít hơn sản phẩm cổ phiếu đơn lẻ.

Sản phẩm phái sinh là công cụ phòng vệ rủi ro, cũng là công cụ đầu cơ để gia tăng lợi ích. Để chuẩn bị cho việc này, Trung tâm Lưu ký đang phải xây dựng CPP (hệ thống bù trừ đối tác trung tâm) vì chỉ có CPP mới làm được thanh toán đối với phái sinh.

Ngoài ra, UBCKNN cũng sẽ cho phép giao dịch chứng khoán trong ngày, cho phép bán chứng khoán trên đường về, cho phép phát triển thêm các công cụ hỗ trợ thị trường như hệ thống vay và cho vay chứng khoán để hỗ trợ bù đắp các thiếu hụt trong thanh toán của nhà đầu tư.

Những sản phẩm mới này sẽ đem đến cơ hội lợi nhuận cho các nhà đầu tư và là một chất xúc tác để thị trường tăng trưởng mạnh mẽ hơn.

>> Cổ phiếu dậy sóng trên thị trường OTC 

Tạ Thảo

Bizlive

Cổ phiếu dậy sóng trên thị trường OTC

Đã 9 giờ tối 23/11, trong quán café tại Khu đô thị Việt Hưng, Long Biên, Hà Nội, một nhóm nhà đầu tư vẫn không ngừng tìm kiếm cơ hội giao dịch các cổ phiếu (CP) trên thị trường chưa niêm yết (OTC).

Một loạt mã CP: Vietnam Airlines, Bia Sài Gòn, Đường Quãng Ngãi, Ô tô Trường Hải, Petrolimex… nằm trong tầm ngắm. Trong khi cơ hội mua đang ít dần do lượng hàng khan hiếm thì giá CP cũng từng bước leo thang.

Tăng giá ấn tượng

Theo các môi giới lớn tại Hà Nội và TP.HCM, chỉ trong vòng hơn 1 tháng trở lại đây, hàng loạt CP chưa niêm yết được nhà đầu tư lùng sục tìm mua.

Được đánh giá là khá “ì ạch”, CP Vietnam Airlines đã bứt phá trong 3 ngày gần đây lên mức xấp xỉ 40.000 đồng/CP. Cách đây gần 2 năm, 49 triệu cổ phần của doanh nghiệp (DN) này được đưa ra IPO với mức giá khởi điểm là 22.300 đồng/CP. Kết quả 100% lượng CP chào bán được mua hết, trong đó hai nhà đầu tư đặt mua hơn 48,3 triệu CP là Vietcombank và Techcombank. Đáng chú ý, CP này “nằm im”, rất ít có giao dịch trong năm 2015 và phần lớn thời gian của năm 2016. Tuy nhiên, sự kiện Tổng công ty CP Cảng hàng không Việt Nam (ACV) lên giao dịch (ngày 21/11/2016) với giá 25.000 đồng/CP và sau đó tăng mạnh lên trên 40.000 đồng/CP đã tạo hiệu ứng cho CP ngành hàng không. Chỉ sau 1 năm, so với giá đấu bình quân trong phiên IPO diễn ra vào ngày 10/12/2015 là 14.344 đồng, CP của ACV hiện đã tăng tới 180%. Nhà đầu tư kỳ vọng một kịch bản tương tự sẽ diễn ra với CP Vietnam Airlines.

CP Vietnam Airlines tăng giá góp phần kích hoạt giá CP của Techcombank đang giao dịch trên thị trường OTC. Do nắm giữ lượng CP lớn của Vietnam Airlines, giới đầu tư kỳ vọng Techcombank sẽ hạch toán lợi nhuận khoản đầu tư này vào cuối năm 2016. Mặt khác, Techcombank cũng đang lên kế hoạch niêm yết trong tương lai gần góp phần đẩy giá CP này lên trên 20.000 đồng/CP. Diễn biến giá CP Techcombank được đánh giá là “hiện tượng” trong bối cảnh một loạt CP ngân hàng trên thị trường niêm yết chính thức như SHB, BID, CTG khá èo uột.

Một “ông lớn” DNNN khác được IPO vào tháng 6/2016 đến nay cũng đạt mức sinh lời đáng nể là Tổng công ty Dược Việt Nam. Tại thời điểm đấu giá, tổng số CP chào bán thành công là 42 triệu với mức giá trung bình 10.433 đồng/CP. Hiện CP này đang được giao dịch trong khoảng 18.000 - 20.000 đồng.

Trao đổi với Báo Đấu thầu, nhà đầu tư Lê Ngọc Hoàng cho rằng: “Đây là DN có quy mô lớn nhất ngành dược khi đầu tư vốn tại 4 công ty con, 11 công ty liên kết và đầu tư tài chính dài hạn tại 8 công ty khác. Nhiều DN dược thành viên của Tổng công ty có năng lực tài chính mạnh, mạng lưới phân phối rộng khắp và nhà máy sản xuất thực hành tốt sản xuất thuốc với công nghệ hiện đại. Tôi nghĩ mức giá 18.000 - 20.000 đồng/CP, dù cao tương đối so với thời điểm IPO, vẫn phù hợp cho DN thuộc dạng đầu ngành”.

Một số CP khác đang được tìm mua và neo ở mức giá tương đối cao là Ô tô Trường Hải (xấp xỉ 90.000 đồng/CP), Đường Quảng Ngãi (82.000 đồng/CP), Petrolimex (30.000 đồng/CP).

Chuộng cổ phiếu có… “gốc gác” nhà nước

Chỉ sau 1 năm, so với giá đấu bình quân trong phiên IPO diễn ra vào ngày 10/12/2015 là 14.344 đồng, CP của ACV hiện đã tăng tới 180%. Nhà đầu tư kỳ vọng một kịch bản tương tự sẽ diễn ra với CP Vietnam Airlines.

Từng chứng kiến nhiều cơn sóng trên thị trường OTC, ông Nguyễn Hữu Minh, Giám đốc Công ty CP Tư vấn Đầu tư EPS cho biết, đợt sóng lần này tập trung vào CP của các DNNN thực hiện IPO.

“Một loạt CP gần đây tăng giá ấn tượng khi lên sàn như Bia Hà Nội, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam, Xây lắp điện 1… đã khiến nhà đầu tư chuyển hướng tìm mua CP vốn dĩ là DNNN cổ phần hóa trên thị trường OTC và chờ thời điểm lên giao dịch tập trung sẽ chốt lời. Một số quy định mới của Nhà nước, trong đó có quy định buộc DNNN ngay sau khi IPO phải giao dịch trên UpCOM, đã củng cố niềm tin của nhà đầu tư. Mặt khác, nền tảng DNNN cũng khiến nhà đầu tư yên tâm hơn sau một số vụ lùm xùm gần đây liên quan đến công ty đại chúng 100% vốn ngoài nhà nước” - ông Minh phân tích.

Việc thị trường OTC tăng giá trong khi thị trường giao dịch tập trung lại khá ảm đạm (chỉ sôi động ở các mã đầu cơ) khiến không ít người ngạc nhiên. “Mua CP OTC làm ăn bài bản thay vì mua CP niêm yết, nhà đầu tư muốn tìm đến sự mới mẻ. Điều quan trọng hơn là tỷ suất sinh lời của nhiều CP trên thị trường niêm yết khá thấp khiến nhà đầu tư chuyển hướng sang thị trường OTC” - ông Nguyễn Quốc Cường, nhà đầu tư gạo cội nhận định.

Nhiều chuyên gia cùng chung quan điểm, với mục tiêu tiếp tục bán vốn tại các DNNN mà Nhà nước không cần nắm vốn chi phối, nhiều chính sách hỗ trợ thị trường sẽ được thực thi, xu hướng giao dịch sôi động sẽ tiếp diễn trên thị trường OTC, đặc biệt là đối với các CP công ty đại chúng có “gốc gác” DNNN.

>> Mở tài khoản chứng khoán - Tư vấn đầu tư chứng khoán - Ủy thác đầu tư

Theo Nguyễn Phúc Trâm Anh

Báo Đấu thầu

Thị trường OTC là gì?

Đề án Quản lý thị trường OTC đang được xây dựng nhằm tạo điều kiện cho NĐT và doanh nghiệp giao dịch CP minh bạch và hiệu quả hơn. Qua đó, cơ quan quản lý nhà nước có được thông tin để định hướng và phát triển thị trường. Dự kiến, trong thời gian tới, TTGDCK Hà Nội (HASTC) sẽ đưa thị trường các CP OTC vào giao dịch. Theo đó, các giao dịch được thực hiện tại CTCK. Cuối ngày, CTCK gửi báo cáo về HASTC để tổng hợp. HASTC sẽ tạo cơ chế để các CTCK thực hiện giao dịch cho khách hàng.

Khái niệm

Thị trường OTC hay còn gọi là thị trường phi tập trung, là thị trường được tổ chức không dựa vào một mặt bằng giao dịch cố định như thị trường sàn giao dịch (thị trường giao dịch tập trung), mà dựa vào một hệ thống vận hành theo cơ chế chào giá cạnh tranh và thương lượng thông qua sự trợ giúp của các phương tiện thông tin. Thị trường OTC không có một không gian giao dịch tập trung. Thị trường này thường được các CTCK cùng nhau duy trì, việc giao dịch và thông tin được dựa vào hệ thống điện thoại và Internet với sự trợ giúp của các thiết bị đầu cuối.

Tính thanh khoản của các loại chứng khoán trên thị trường OTC thường thấp hơn thị trường giao dịch tập trung, chứa đựng nhiều rủi ro hơn, song cũng có thể đem lại nhiều lợi nhuận hơn.

Một số đặc trưng cơ bản

- NĐT và tổ chức của các NĐT: việc tham gia thị trường OTC rất đơn giản. Tuy nhiên, hoạt động của các NĐT trên thị trường không phải là độc lập, mà thường lập thành các nhóm, hội, diễn đàn để trao đổi thông tin với nhau. 

- Hàng hoá của thị trường: là các loại cổ phiếu của các DN cổ phần, có triển vọng phát triển, chuẩn bị niêm yết trên thị trường giao dịch tập trung hoặc có những lợi thế thương mại riêng biệt. 

- Việc mua bán cổ phiếu trên thị trường OTC được thực hiện theo phương thức “thuận mua, vừa bán” mà không bị bất cứ một lực bên ngoài nào (giới hạn giá, lượng cổ phiếu…) tác động. Nói chung, cơ chế mua - bán các loại chứng khoán trên thị trường OTC theo cơ chế thị trường.

- Phương thức mua bán, giao dịch: 

+ Bên mua và bên bán trực tiếp gặp nhau để thương lượng, quyết định việc mua - bán chứng khoán. Đây là phương thức phổ biến hiện nay tại Việt Nam.

+ Bên mua và bên bán có thể giao dịch thông qua các nhà môi giới chứng khoán. Hiện nay, phương thức này ít phổ biến hơn, nhưng xu hướng phát triển của thị trường thì trong tương lai, phương thức này sẽ chiếm ưu thế hơn so với phương thức trực tiếp mua - bán.

- Thu thập thông tin của các loại cổ phiếu: để mua chứng khoán trên thị trường OTC, NĐT thường tìm kiếm thông tin từ các nguồn như:

+ Thông tin từ các báo cáo tài chính (BCTC): nhìn chung, các CTCP chưa niêm yết không có BCTC được kiểm toán. Do những mục đích khác nhau mà DN có nhiều hệ thống sổ sách kế toán, BCTC. Mặt khác, việc có được một bản BCTC của DN đối với một người bình thường là điều không hề đơn giản, nhất là trong điều kiện mà ngay bản thân DN không biết thông tin nào nên công bố, thông tin nào không nên. Do đó, việc thu thập thông tin từ DN qua con đường chính thức khá khó khăn, nếu NĐT không có những mối liên hệ nhất định với công ty đó.

+ Thu thập thông tin qua các cơ quan chức năng: Theo quy định, DN phải báo cáo tình hình hoạt động cho cơ quan đăng ký kinh doanh (Sở Kế hoạch và Đầu tư). Tuy nhiên, việc tuân thủ quy định này của các DN không thực sự nghiêm túc hoặc các thông tin cũng rất chung chung. Và các cơ quan chức năng cũng không có tránh nhiệm và nghĩa vụ công bố các thông tin của DN. Vì vậy, việc có được thông tin từ các cơ quan này gần như là bất khả thi đối với NĐT. Ngoài ra, còn có một tổ chức lưu trữ thông tin về các DN, đó là Trung tâm Thông tin tín dụng (CIC) thuộc Ngân hàng Nhà nước. Trung tâm này lưu trữ thông tin cơ bản của các DN có quan hệ tín dụng với các tổ chức tín dụng. Tuy nhiên, tính cập nhật của các thông tin này không cao.

+ Thu thập thông tin từ các phương tiện thông tin đại chúng: khi không thể thu thập thông tin về DN từ các đầu mối thông tin nêu trên, NĐT có thể thu thập thông tin từ các phương tiện thông tin đại chúng. Tuy nhiên, nhược điểm của nguồn dữ liệu này là rời rạc, độ tin cậy không cao.

+ Thu thập thông tin từ các nguồn khác: thông tin từ những hội, nhóm kinh doanh chứng khoán, thông tin không chính thức từ bên trong DN… Nhìn chung, các nguồn thông tin nêu trên không đủ căn cứ vững chắc và không chính xác để NĐT ra quyết định. Nhưng trong thực tế, các chứng khoán vẫn được mua bán, chuyển nhượng, thậm chí, tại những thời điểm cao trào, nhiều loại chứng khoán được mua bán, chuyển nhượng rất sôi động.

Những rủi ro thường gặp khi mua bán cổ phiếu OTC

Một là, tranh chấp hay thiệt hại về quyền mua cổ phiếu (CP) mới tăng vốn. Một trong những kỳ vọng lớn nhất về lợi ích của người mua CP là quyền mua CP phát hành tăng vốn. Đây là một khoản lợi lớn của người sở hữu CP. Tuy nhiên, thông thường trước khi phát hành CP tăng vốn, công ty tiến hành chốt danh sách cổ đông. Tại thời điểm đó, những ai sở hữu CP nằm trong danh sách cổ đông của công ty sẽ được mua thêm CP mới. 

Với những người mua CP trong giai đoạn giao thời hoặc khi danh sách cổ đông đã được chốt, nếu không biết thì dù tiền đã thanh toán cho người bán, CP đã nắm giữ, nhưng chưa làm xong thủ tục chuyển nhượng, người mua vẫn mất quyền mua, quyền mua CP mới vẫn thuộc về người bán. Như vậy, NĐT trên thị trường OTC cần chú ý, phải luôn luôn thỏa thuận bằng hợp đồng chuyển nhượng với người bán, ghi rõ quyền lợi mua CP mới tăng vốn thuộc về ai. Loại rủi ro này  phổ biến nhất trên thị trường OTC.

Hai là, tranh chấp hay thiệt hại về cổ tức. Cổ tức được chia cho cổ đông dựa trên số lượng cổ phần họ đang nắm giữ. Thông thường, công ty chia cổ tức sau khi kết thúc năm tài chính, một số công ty tạm ứng cổ tức sau 6 tháng. Rủi ro giao dịch CP ở chỗ, khi mua CP, người mua không nắm bắt được thông tin, không thỏa thuận rõ ràng trong hợp đồng chuyển nhượng. Do đó, cũng tương tự như trường hợp trên, người mua mặc dù nắm giữ CP, nhưng không được nhận cổ tức. 

Ba là, rủi ro trong mua bán CP chưa được chuyển nhượng. Có những CP theo quy định nội bộ của công ty, sau 1 năm mới được chuyển nhượng, nhưng nhiều NĐT không nắm được thông tin nên  đã mua. Và trong thời hạn 1 năm đó, các quyền lợi như mua thêm CP tăng vốn, nhận cổ tức… vẫn thuộc về người đứng tên sở hữu CP (người bán), còn người đã bỏ tiền ra mua thì bị chiếm đoạt quyền lợi.

Bốn là, rủi ro trong giao dịch nhận chuyển nhượng quyền mua. Trong các đợt phát hành thêm CP mới để tăng vốn, cổ đông hiện hữu, cổ đông chiến lược hay CBCNV được quyền mua CP. Khi đó, nhiều người do không huy động được tiền hoặc vì nhiều lý do khác đã bán quyền mua CP. Giá bán quyền mua thường thấp hơn giá thị trường thời điểm đó. NĐT mới thấy giá thấp, hấp dẫn thường chấp nhận mua. Nhưng từ khi nộp tiền để mua CP cho đến khi nhận được CP là khoảng thời gian khá dài, nên đến khi nhận được CP thì CP vẫn đứng tên chủ sở hữu là người bán. Khi đó, nếu giá CP đứng yên, giảm hay người bán nghiêm túc, đứng đắn thì việc làm thủ tục chuyển nhượng không vấn đề gì. Ngược lại, gặp phải người không trọng chữ tín thì dễ dàng bị đánh tháo và hứa hẹn trả lại số tiền trước kia đã nhận, kèm với lãi suất ngân hàng.

Đề án Quản lý thị trường OTC đã được xây dựng nhằm tạo điều kiện cho NĐT và doanh nghiệp giao dịch CP minh bạch và hiệu quả hơn. Qua đó, cơ quan quản lý nhà nước có được thông tin để định hướng và phát triển thị trường. Dự kiến, trong năm nay, TTGDCK Hà Nội (HASTC) sẽ đưa thị trường các CP OTC vào giao dịch. Theo đó, các giao dịch được thực hiện tại CTCK. Cuối ngày, CTCK gửi báo cáo về HASTC để tổng hợp. HASTC sẽ tạo cơ chế để các CTCK thực hiện giao dịch cho khách hàng. 

Một vấn đề quan trọng là NĐT cần trang bị kiến thức về phân tích và đánh giá CP trước khi ra quyết định đầu tư, họ cũng cần phải tỉnh táo hơn đối với các tin đồn, tránh bị cuốn theo cơn lốc mua - bán để rồi cuối cùng có thể sẽ bị thua thiệt.

(ĐTCK - 27/6/2008)

>> Mở tài khoản chứng khoán - Tư vấn Đầu tư Chứng khoán