Thị trường chứng khoán sắp có thêm một sản phẩm để NĐT cá nhân kiếm tiền từ biến động lãi suất

Hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ - nghe thì có vẻ "bác học" nhưng thực ra lại là một sản phẩm không quá phức tạp đối với nhà đầu tư cá nhân.

Từ trước đến giờ, sân chơi trái phiếu chỉ dành cho các nhà đầu tư lớn, các ngân hàng thương mại, tổ chức tài chính trong và ngoài nước. Các giao dịch trên thị trường cơ sở thường lên đến con số hàng trăm đến nghìn tỷ, do đó, không có cơ hội cho nhà đầu tư nhỏ lẻ tham gia thị trường hấp dẫn này.

Ví dụ, trong giai đoạn từ năm 2010-2013, thị trường cổ phiếu rất khó khăn thì Thị trường trái phiếu lại khá sôi động. Trong giai đoạn 2010 – 2011, khi thị giá Trái phiếu Chính phủ xuống thấp do lãi suất ngân hàng quá cao, nhiều tổ chức đã mua Trái phiếu Chính phủ và thu lợi rất lớn khi bán lại vào năm 2013 – lúc thị giá Trái phiếu chính phủ lên cao vì lãi suất huy động Ngân hàng thương mại giảm mạnh.

Cơ hội rất lớn này chỉ dành cho nhà đầu tư tổ chức, ngân hàng thương mai, trong khi nhà đầu tư nhỏ lẻ trên thị trường cổ phiếu chỉ biết đứng nhìn.

Tuy nhiên, “nỗi khổ” này sẽ không còn khi sản phẩm Hợp đồng tương lai trên trái phiếu Chính phủ dự kiến ra mắt trong năm 2017 như kế hoạch của cơ quan quản lý.

Hợp đồng tương lai trái phiếu được xây dựng như thế nào?

Theo một số tài liệu đào tạo do cơ quan quản lý công bố, Hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ dự kiến được xây dựng dựa trên các trái phiếu có kỳ hạn là 5 năm, quy mô hợp đồng 1 tỷ đồng. Giả sử với tỷ lệ ký quỹ là 10% thì nhà đầu tư chỉ cần bỏ ra 100 triệu đồng là có thể thực hiện mua hoặc bán một hợp đồng trái phiếu Chính phủ.

Việc lựa chọn tài sản cơ sở kỳ hạn 5 năm là phù hợp với thực tế vì thanh khoản loại kỳ hạn này khá cao trên thị trường cơ sở. Tháng đáo hạn của hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ là 3 tháng cuối của 3 quý gần nhất (ví dụ, tháng 3, tháng 6, tháng 9). Như vậy, trên thị trường sẽ luôn tồn tại ba mã hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ với các kỳ hạn tương ứng cho nhà đầu tư tham gia giao dịch.

Khác với hợp đồng tương lai chỉ số cổ phiếu, hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ được thanh toán bằng vật chất. Tại ngày thanh toán cuối cùng, nhà đầu tư nếu không tất toán hợp đồng thì sẽ được chuyển giao bằng trái phiếu thông qua hệ thống thanh toán bù trừ chứng khoán phái sinh của Trung tâm Lưu ký Chứng khoán.

Tuy nhiên, để có thể nhận trái phiếu vật chất nhà đầu tư phải đóng đủ tiền mua một trái phiếu cơ sở, hầu hết nhà đầu tư nhỏ lẻ do tiềm lực tài chính nhỏ sẽ lựa chọn phương án tất toán hợp đồng khi mã sản phẩm gần đến ngày giao dịch cuối cùng. Việc chuyển giao vật chất chủ yếu các nhà đầu tư lớn, các nhà đầu tư tổ chức với tiềm lực tài chính lớn.

Giao dịch hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ như thế nào?

Để thực hiện giao dịch mua bán hợp đồng tương lai trái phiếu chính phủ, nhà đầu tư phải mở một tài khoản tại thành viên giao dịch (Công ty chứng khoán, Ngân hàng thương mai) của Sở giao dịch Chứng khoán Hà nội và thực hiện đặt lệnh thông qua thành viên đó, việc giao dịch về cơ bản tương tư như giao dịch cổ phiếu trên thị trường cơ sở.

Như vậy, thao tác đặt lệnh mua bán là khá đơn giản cho nhà đầu tư khi tham gia thị trường phái sinh. Tuy nhiên, để có thể kiếm được tiền từ thị trường phái sinh nói chung và từ sản phẩm Hợp đồng tương lai trái phiếu nói riêng thì trước tiên nhà đầu tư cần phải trang bị cho mình những nền tảng kiến thức về thị trái phiếu cơ sở, nghiên cứu hành vi của nhà đầu tư trên thị trường cơ sở ảnh hướng khá lớn đến diễn biến Thị trường phái sinh.

Giống với tài sản cơ sở, Hợp đồng tương lai trái phiếu chịu ảnh hưởng rất lớn bởi lãi suất. Do đó, khi sản phẩm hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ ra đời, nhà đầu tư sẽ căn cứ vào diễn biến lãi suất để thực hiện các giao dịch Arbitrade, giữa các sản phẩm trên thị trường cơ sở và sản phẩm trên Thị trường phái sinh, mua trái phiếu trên Thị trường phái sinh, bán trái phiếu trên thị trường cơ sở hoặc ngược lại. Sự ra đời của sản phẩm Hợp đồng tương lai trái phiếu trong năm 2017 mở ra cơ hội rất lớn rất nhà đầu tư cá nhân tham gia Thị trường trái phiếu.

>> Việt Nam sắp có thị trường phái sinh trái phiếu?

Phong Vũ

Theo Trí thức trẻ

Việt Nam sắp có thị trường phái sinh trái phiếu?

Đại diện Bộ Tài chính cho biết, năm 2017 sẽ trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Lộ trình phát triển thị trường trái phiếu giai đoạn 2017-2020. Trong đó, trên thị trường thứ cấp, đưa thị trường phái sinh trái phiếu đi vào hoạt động trong quý 1/2017.

Thông tin trên đưa ra tại Hội nghị Thành viên thị trường trái phiếu Chính phủ (TPCP) vừa được tổ chức.

Đại diện lãnh đạo Vụ Tài chính Ngân hàng – Bộ Tài chính đánh giá, thị trường TPCP năm 2016 có khối lượng phát hành đạt mức cao nhất từ trước đến nay, kỳ hạn phát hành được cải thiện rõ rệt, lãi suất phát hành có xu hướng giảm, công tác tái cơ cấu danh mục nợ TPCP được triển khai có hiệu quả và cơ sở nhà đầu tư cải thiện tích cực.

Lãnh đạo Vụ Tài chính Ngân hàng cũng cho biết, mục tiêu huy động vốn của năm 2017 dự kiến là 250,000 tỷ đồng TPCP, 34,395 tỷ đồng trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh, 8.000-10.000 tỷ đồng trái phiếu CQĐP.

Đặc biệt, sang năm 2017, Bộ Tài chính sẽ trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Lộ trình phát triển thị trường trái phiếu giai đoạn 2017-2020. Trong đó, về các giải pháp điều hành thị trường, phối hợp giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ phải tăng cường hơn nữa.

Theo đó, trên thị trường sơ cấp, sẽ thí điểm phát hành TPCP có lãi suất thả nổi từ quý 2, tiếp tục phát hành TPCP kỳ hạn dài 20, 30 năm. 

Trên thị trường thứ cấp, đưa thị trường phái sinh trái phiếu đi vào hoạt động trong quý 1/2017. Về thanh toán, thực hiện cơ chế chuyển chức năng thanh toán TPCP sang NHNN trong quý 1/2017. Về phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN), xây dựng cơ sở dữ liệu phát hành TPDN để củng cố việc công bố thông tin trên thị trường TPDN.

Trong năm 2017, Kho bạc Nhà nước cũng sẽ phát hành đa dạng các loại kỳ hạn trái phiếu (từ dưới 1 năm đến 30 năm).

Theo thống kê từ Kho bạc Nhà nước trong năm 2016, thị trường trái phiếu Chính phủ sơ cấp đã tăng trưởng gấp hơn 1,4 lần (so với năm 2015), với tổng khối lượng phát hành của đạt 281.750 tỷ đồng. Tính đến 31/12/2016, dư nợ trái phiếu Chính phủ đã đạt khoảng 26% GDP.

Về cơ cấu nhà đầu tư, tỷ trọng nhà đầu tư nước ngoài tăng từ 8,35% (năm 2015) lên 12,38% (năm 2016), bên cạnh đó các công ty bảo hiểm, quỹ đầu tư, công ty tài chính cũng tăng lên mức 20,13%, còn lại tỷ lệ sở hữu của khối các ngân hàng thương mại là 51,7%. 

>> Liên hệ Mua bán cổ phiếu - Tư vấn đầu tư chứng khoán - Ủy thác đầu tư

Theo Linh Nga

Diễn đàn doanh nghiệp

Bạn thua lỗ vì chứng khoán phái sinh, đừng buồn bởi Buffett cũng thế

Chứng khoán phái sinh - kênh đầu tư còn lạ lẫm với nhiều người dự kiến sẽ được chính thức đưa vào hoạt động trong năm 2016, các nhà đầu tư, cả tổ chức và đơn lẻ ở Việt Nam, được cho sẽ cần trang bị kiến thức kỹ càng về loại hình đầu tư này.

Bởi lợi nhuận kiếm được khi sử dụng thành thạo các công cụ phái sinh rất hấp dẫn, nhưng cũng ẩn chứa nhiều rủi ro tương đương.

Theo thông tin từ Bộ Tài chính, thị trường chứng khoán phái sinh tại Việt Nam dự kiến sẽ đi vào hoạt động trong tháng 4/2016. Chứng khoán phái sinh có nhiều loại, nhưng với thị trường còn non trẻ và mọi việc còn đang được hoàn thiện như cơ sở hạ tầng cũng như khung pháp lý.

Trước mắt Chính Phủ sẽ chỉ đưa vào hai sàn phẩm là hợp đồng tương lai chỉ số dựa trên các chỉ số thị trường chứng khoán do các Sở GDCK xây dựng và hợp đồng tương lai trái phiếu Chính Phủ.
Việc chọn hai trong nhiều loại của thị trường chứng khoán phái sinh, và một trong số đó được bắt đầu từ trái phiếu chính phủ, sản phẩm có độ rủi ro thấp do chỉ chịu những biến động nhỏ về giá, cho thấy sự thận trọng nhất định khi tiếp cận một mảnh đất màu mỡ, nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Nếu nhà đầu tư có lỡ mất tiền khi đầu tư chứng khoán phái sinh thì cũng dễ thông cảm vì cả thiên tài đầu tư Warren Buffett, một người khôn ngoan và kiếm được hàng tỷ đô la trên thị trường chứng khoán, cũng gặp khó khăn khi sử dụng các công cụ sản phẩm phái sinh.

Ông đầu tư vào kênh này để tránh rủi ro và thậm chí còn bị lỗ. Đây là lời cảnh tỉnh cho nhà đầu tư xem việc kiếm tiền trên thị trường chứng khoán phái sinh là dễ dàng.

Trong quá khứ, nhà đầu tư Buffett đã từng sử dụng công cụ trong thị trường phái sinh để kiếm lời và chống rủi ro. Nhưng khác hẳn với kỳ vọng ban đầu, con dao hai lưỡi mang tên thị trường phái sinh đã khiến Buffett chảy “máu” đồng vốn. Qua đó, kinh nghiệm trên chiến trường phái sinh của Buffett, sẽ để lại những manh mối và bài học cho nhà đầu tư.

Warren Buffett “bỏng tay” bởi chứng khoán phái sinh

Trở lại quá khứ, tại hội nghị thường niên Berkshire Hathaway năm 1987, trên bục phát biểu với chiếc áo sơ mi không cài hết nút cổ và bộ comle đã sờn bạc, Buffett nói với hàng ngàn cổ đông rằng ông chưa bao giờ gặp được ai có thể đoán trước được thị trường.

“Việc dự đoán thị trường lên hay xuống trong khoảng thời gian ngắn, 3-4 tháng, hoặc trong dài hạn là điều điên rồ xét về mặt đầu tư. Thị trường luôn dao động và chẳng thể đoán chính xác một thời điểm cụ thể trong tương lai”, Buffett nói.

Vì thế, đối với những công cụ phái sinh mà công việc tiên đoán thị trường là điều cần thiết thì Buffett sẽ tránh nó. Đối với ông, việc tiên đoán thị trường không phải là năng khiếu cũng như không là sở thích của mình.

Do đó, những sản phẩm đặc trưng, phổ biến và là đòn bẩy lợi nhuận của thị trường phái sinh như hợp đồng tương lai, quyền lựa chọn, hợp đồng kỳ hạn… được Buffett từ chối thử. Mặc dù, những công cụ này rất hấp dẫn bởi lợi nhuận kiếm được trong ngắn hạn là rất lớn. Bảo toàn vốn và tránh rủi ro là ưu tiên số một cũng như là nguyên tắc bất di bất dịch của Buffett.

Nhưng khi thị trường giá lên, chẳng hạn như giai đoạn đầu năm 1990, Buffett buộc phải bơi ra khỏi “vùng an toàn” là thị trường chứng khoán để tìm kiếm một công cụ đầu tư nhằm hạn chế rủi ro. Đó là khi ông bắt đầu bước vào thị trường phái sinh, với sản phẩm “chứng quyền” thoạt nhìn có vẻ hấp dẫn và ít rủi ro.

Chứng quyền là loại chứng khoán phát hành có thể chuyển đổi thành cổ phiếu thường vào bất kỳ thời điểm nào ở tương lai trong thời hạn xác định. Chứng khoán này bản chất gần giống như trái phiếu và cổ phiếu ưu đãi, nhưng cộng thêm cơ hội được tham gia vào bất kỳ sự tăng mạnh về giá trị cổ phiếu thường ở tương lai.

Quyền này được phát hành khi công ty đang gặp rắt rối về mặt tài chính muốn huy động nguồn vốn với lãi suất thấp từ các nhà đầu tư. Đây được xem là công cụ có rủi ro thấp trong thị trường chứng khoán phái sinh.

Thị trường chứng khoán đang trên đỉnh, cộng với “bệnh sợ giữ tiền mặt”, Buffett cần nơi nào đó tương đối an toàn để đầu tư tiền của mình. Cuối năm 1989, lần đầu tiên trong đời, ông mua trái phiếu và cổ phiếu ưu đãi có thể chuyển đổi của hai công ty USAir và Champion International.
USAir là công ty kinh doanh trong ngành hàng không, còn Champion là một doanh nghiệp sản xuất giấy. Cả hai đều hoạt động trong ngành cần rất nhiều vốn, nhiều cạnh tranh, chi phí cố định cao, luôn hút hết tiền mặt và hoàn toàn không mang đặc điểm với những công ty đã làm ông thành công trước kia.

Với tổng số vốn 1,3 tỷ đô la đầu tư vào công cụ phái sinh, lãi suất trung bình cố định là 9%, Buffett nắm trong tay lợi thế khá lớn với khoản lợi nhuận cố định, cộng với một đặc quyền chuyển đổi thành cổ phiếu thường.

Thoạt nhìn đây là kênh đầu tư khôn ngoan của Buffett bởi “lợi thế kép”, nhưng cái gì tốt quá thì luôn ẩn chứa những cạm bẫy khó lường. Vì nếu, tình hình kinh doanh công ty, mặc dù được bơm vốn, vẫn ảm đạm và lợi nhuận sụt giảm sẽ mang lại khả năng vỡ nợ cũng như không thể trả lãi trái phiếu.

Sau một năm đầu tư, lợi nhuận Champion sụt giảm đến 85%, tuy nhiên vì lãi suất nhận được là cố định, nên số vốn của Buffett chưa phải chịu thiệt hại. Trong khi đó, mặc dù làm ăn thua lỗ nhưng ban quản lý của công ty lại mang về nhà khoản tiền lương cao hơn năm trước. Nhận thấy tình hình quan liêu và tham nhũng trong bộ máy hoạt động, tương lai Champion khó có thể cứu vãn nên Buffett đã bán ra, cắt lỗ kịp thời.

Tình hình hoạt động của USAir cũng chẳng khá khẩm hơn. Công ty thua lỗ chóng mặt, 454 triệu đô la sau một năm Buffett đầu tư và con số này vẫn chưa dừng lại mặc dù công ty có ban quản lý suất xắc đang vẫy vùng trong ngành cạnh tranh khốc liệt nhất Hoa Kỳ.

Đến năm 1994, USAir thông báo không trả lãi suất cố định cho Buffett do thua lỗ, vì thế ông đành bán tống lượng chứng khoán này với giá hạ và giải phóng khoản tiền vốn “không có lãi” trong nhiều năm.

Tính ra thị trường chứng khoán phái sinh chỉ mang lại cơn đâu đàu nhẹ cho Buffett bởi loại công cụ phái sinh mà ông chọn được đảm bảo tốt hơn cổ phiếu thường và mang lại rủi ro tựa như trái phiếu nên số tiền ông thua lỗ ở đây nhanh chóng được bù đắp lại từ những khoản đầu tư khôn ngoan hơn.

Nhưng kinh nghiệm từ cuộc phiêu liêu vào thị trường chứng khoán phái sinh càng củng cố niềm tin ban đầu của ông rằng việc dự đoán thị trường là điều bất khả thi. Tuy nhiên, đây lại là việc quan trọng và thiết yếu khi nhà đầu tư muốn kiếm lợi nhuận cao từ chứng khoán phái sinh.

Bài học của Buffett khi sử dụng sản phẩm chứng khoán phái sinh là nên cảnh giác với bất kỳ những kênh đầu tư thoạt nhìn có vẻ hấp dẫn và dễ ăn nhưng được ngụy trang từ những cái bẫy nhẹ nhàng, êm ái mà lại vô cùng nguy hiểm.

(Tri Thức Trẻ) 

>> Ông Andy Ho: Bây giờ là thời điểm cực tốt để đầu tư chứng khoán, tại sao không?

>> Tăng tỷ giá vốn ngoại chảy mạnh, cơ hội mua cổ phiếu giá rẻ