Nước Mỹ cần thêm những "người sắt" Elon Musk, bên cạnh Warren Buffett "xây lâu đài ở giữa rồi đào hào xung quanh"

Tỷ phú Warren Buffett là một tượng đài khó thay thế trong lĩnh vực đầu tư và được rất nhiều người ngưỡng mộ khi kiếm được 75 tỷ USD chỉ nhờ tài trí của mình. Nhưng liệu ông có tốt cho nền kinh tế Mỹ?

Huyền thoại đầu tư 87 tuổi này có tầm ảnh hưởng lớn đến ngành tài chính và kinh doanh của Mỹ, và thường theo hướng tích cực. Ông thúc đẩy công ty lựa chọn cổ phiếu, cảnh báo về sự nguy hiểm của chứng khoán phái sinh và dạy công chúng đầu tư dài hạn vào những quỹ chỉ số chi phí thấp.

Tuy nhiên, "chủ nghĩa Buffett" (Buffettism) được tung hô trong hàng nghìn cuốn sách đầu tư cũng có một mặt tối, đó là né tránh cạnh tranh và giảm thiểu đầu tư vốn vào nền kinh tế thực.

Một loạt những nghiên cứu gần đây cho thấy những xu thế này đang ảnh hưởng thế nào đến nước Mỹ. 2 nhà kinh tế Jan de Loecker và Jan Eeckhout công bố lãi doanh nghiệp có một bước nhảy vọt từ 18% năm 1980 lên đến 67% hiện nay. Trong một nghiên cứu của viện Brookings tuần trước, Germán Gutiérrez và Thomas Philippon chỉ ra đầu tư giảm như thế nào so với lợi nhuận. Vị tỷ phú không tạo ra những xu thế này nhưng đây là cốt lõi tạo nên gia tài khổng lồ của ông. Khi tung hô Buffett, người ta cũng đang tung hô việc tăng lợi nhuận và cắt giảm đầu tư.

Phương châm đào hào đuổi đối thủ

Nhà đầu tư huyền thoại thẳng thắn bày tỏ mong muốn giảm thiểu cạnh tranh. "Tôi không muốn một ngành kinh doanh dễ dàng cho đối thủ. Tôi muốn một ngành kinh doanh với hào xung quanh và một lâu đài giá trị ở giữa", ông tuyên bố năm 2007.

Ông dặn những nhà quản lý Berkshire Hathaway mở rộng "hào" hàng năm. Định nghĩa về quản trị kinh doanh của Buffett đã quá rõ ràng: Nếu có những đối thủ hoạt động tốt, chứng tỏ bạn đang làm sai.

Năm 1977 ông chi 32,5 triệu USD mua tờ Buffalo Evening News, cao gấp nhiều lần so với con số 1,7 triệu USD lợi nhuận hoạt động. Sau đó ông ra mắt ấn bản Chủ nhật và buộc đối thủ là tờ Buffalo Courier Express phải dừng hoạt động. Đến năm 1986, tờ báo của Buffett (giờ đổi tên là Buffalo News) chính là đế chế độc quyền trong vùng, thu được 35 triệu USD lợi nhuận trước thuế. Vào thời điểm đó đây là thương vụ đầu tư riêng lẻ lớn nhất của nhà tiên tri xứ Omaha.

Phương châm của Buffett là xây lâu đài ở giữa rồi đào hào xung quanh

Khái niệm "hào" gắn liền với quan điểm của Buffett về đầu tư vốn: lợi ích của cái thứ nhất là bạn không cần cái sau đó. Một trong những vụ mua lại nổi tiếng nhất của vị tỷ phú là công ty See's Candies với giá 25 triệu USD năm 1972. Mỗi năm Buffett đều tăng giá nhưng thương hiệu này mạnh đến nỗi lợi nhuận vẫn tăng trưởng chóng mặt mặc dù doanh số bán hàng chỉ nhích nhẹ, và gần như không cần đầu tư vốn.

"Vụ kinh doanh lý tưởng là không cần vốn mà vẫn tăng trưởng", ông nói năm ngoái. Phương châm này hoàn toàn đúng đối với một nhà đầu tư nhưng không hề có lợi cho nền kinh tế. Phó chủ tịch Charlie Munger của Berkshire Hathaway từng nói đùa rằng phương pháp quản lý của Buffett là "lấy hết tiền của một công ty và tăng giá lên". Vị tỷ phú rất tài tình trong việc tìm ra những công ty bất thường như vậy và mua với giá rẻ. Tuy nhiên những "môn đệ" của ông lại mang những phương pháp này áp dụng vào nền kinh tế.

Lợi cho cá nhân làm giàu, hại cho nền kinh tế

Hiện nay, Buffett có 2 cách dùng tiền. Thứ nhất, may mắn là cuối cùng ông đã chịu đầu tư vào các tài sản hữu hình (nhưng chỉ ở những ngành được quản lý chặt như điện hay đường sắt để đảm bảo thu được lợi nhuận). Thứ 2, ông đang hợp tác với quỹ đầu tư vốn cổ phần tư nhân Brazil 3G khi công ty này thẳng tay cắt giảm chi phí và nâng lãi ở chuỗi cửa hàng thức ăn nhanh Burger King và công ty thực phẩm Kraft Heinz. Kraft hiện đang thu về 23% lãi hoạt động và mức lợi nhuận khổng lồ trên vốn hữu hình.

Trong một thị trường cạnh tranh, đây chính là cơ hội cho các đối thủ đầu tư và giành thị phần. Tuy nhiên đối thủ của Kraft như Unilever Nestlé lại đang chịu áp lực từ nhà đầu tư (các quỹ chỉ số và những nhà hoạt động như Buffett) để tạo ra mức lãi cao như vậy. Và nếu đối thủ giảm chi phí thay vì đầu tư và cạnh tranh, Kraft có thể cắt nhiều hơn. Và thế là một điểm cân bằng kiểu Buffett ra đời.

 Nước Mỹ cần thêm những "người sắt" Elon Musk

Buffett đúng là bậc thầy của giới đầu tư trong việc mua những đế chế độc quyền, nhưng ông không sáng lập công ty và đặt cược vào những ý tưởng mới. Một nhân vật cũng lừng danh không kém khi đi theo con đường thứ 2 là Elon Musk.

Ông trùm công nghệ này dấn thân vào 2 lĩnh vực còn rất mới là ô tô và vũ trụ. Tesla là công ty chế tạo ô tô điện nhằm thay thế ô tô chạy xăng truyền thống, một nỗ lực bảo vệ môi trường. Công ty công nghệ vũ trụ SpaceX liên tục đưa vệ tinh vào không gian, lập ra nhiều kỷ lục mới và đạt được nhiều bước tiến trong ngành khoa học không gian. Musk được ví là phiên bản đời thực của Người Sắt (Iron Man), vị siêu anh hùng với mục tiêu giải cứu thế giới vì liên tục đưa ra những ý tưởng để giải quyết các vấn đề mà nhân loại đang gặp phải.

Ngưỡng mộ ai, học tập ai là quyết định của mỗi người nhưng có lẽ nước Mỹ nên tung hô và nền kinh tế cũng cần những nhân vật như Musk.

Xem thêm: >> Đầu tư theo "đường tắt" như tỷ phú Elon Musk

 Theo Người Đồng Hành

TTCK Phái sinh chính thức hoạt động từ 10/08: Trước mắt chưa áp dụng ký quỹ bằng cổ phiếu

UBCK sẽ áp dụng HĐTL chỉ số VN30 trước, sau đó là HNX30 và tiếp theo mới là HĐTL trái phiếu. 

Sáng ngày 08/08/2017, Ủy ban chứng khoán Nhà nước tổ chức Họp báo Chuyên đề Thị trường chứng khoán phái sinh trước khi thị trường này chính thức đi vào hoạt động vào ngày 10/08 tới đây.

Ông Phạm Hồng Sơn – Phó Chủ tịch UBCK cho biết, đến nay, các khuôn khổ pháp lý, quy chế quy trình để đảm bảo cho việc niêm yết, giao dịch, bù trừ thanh toán chứng khoán phái sinh đã được ban hành đầy đủ, đảm bảo cho thi trường có thể hoạt động một cách công khai, minh bạch và an toàn.

Về hàng hóa, khung pháp lý cho phép 3 loại hàng hóa là HĐTL chỉ số VN30, HĐTL chỉ số HNX30, HĐTL trái phiếu nhưng trên tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng, do là thị trường mới cần hạn chế rủi ro và có bước thử nghiệm nên sẽ áp dụng HĐTL chỉ số VN30 trước, sau đó là HNX30 và tiếp theo mới là HĐTL trái phiếu. Theo ông Phạm Hồng Sơn, chỉ số VN30 đã đủ cover vốn hóa của các cổ phiếu giao dịch trên sàn Giao dịch chứng khoán HOSE.

Hiện tại quy chế ký quỹ trên TTCK phái sinh là 80% bằng tiền mặt và 20% bằng cổ phiếu nhưng trước mắt, để đảm bảo sự an toàn là cao nhất, tỷ lệ ký quỹ áp dụng là 100% bằng tiền mặt.

Chi tiết mẫu hợp đồng chỉ số VN30 như sau:

- Giá tham chiếu của HĐTL là giá thanh toán cuối ngày hoặc giá lý thuyết.

- Về giới hạn vị thế, đối với NĐT chuyên nghiệp là 20.000 vị thế/tài khoản, NĐT tổ chức là 10.000 vị thế và NĐT cá nhân là 5.000 vị thế.

- Tỷ lệ ký quỹ tối thiểu 10%.

- TTCK phái sinh được mở cửa trước thị trường cơ sở 15 phút, tức là 8h45 và kết thúc cùng với TTCK cơ sở. Kết cấu gồm 3 phiên ATO – khớp lệnh liên tục – ATC. Hệ số nhân 100.000 đồng.

- Bước giá 0,1 điểm chỉ số. Biên độ giao dịch là 7%, bằng với biên độ giao dịch trên sàn HOSE.

- Đơn vị giao dịch là 01 hợp đồng.

- Ngày giao dịch cuối cùng là ngày thứ Năm thứ 3 trong tháng đáo hạn, trường hợp trùng ngày nghỉ sẽ được điều chỉnh lên ngày giao dịch liền trước đó.

- Tháng đáo hạn là tháng hiện tại, tháng kế tiếp, hai tháng cuối 02 quý tiếp theo. Ví dụ, tháng hiện tại là tháng 7, các tháng đáo hạn sẽ là tháng 7, tháng 8, tháng 9 và tháng 12.

- Ngày thanh toán cuối cùng là ngày làm việc liền sau ngày giao dịch cuối cùng.

Ông Phạm Hồng Sơn cũng cho biết, HNX, VSD và Vietinbank đã thử nghiệm nhiều vòng với các đơn vị thành vên, đến nay việc tổng duyệt đã hoàn thành. Ngân hàng Vietinbank là ngân hàng đã ký kết hợp đồng hợp tác và quy trình phối hợp với 7 thành viên bù trừ (HSC, SSI, VPBS, BSC, VCSC, VNDIRECT, MBS).

Thông tin từ các CTCK cho biết, đã có khoảng 2.000 tài khoản chứng khoán phái sinh được mở.
  
>> Bắt đầu mở tài khoản phái sinh, dự kiến giao dịch từ 10/8

Theo Trí Thức Trẻ

“Ma lực” của chứng khoán phái sinh: Cùng một tình huống, tỷ suất sinh lời của hợp đồng tương lai gấp 7 lần cổ phiếu

Tuy nhiên, trong trường hợp bị lỗ thì khoản lỗ của hợp đồng tương lai chỉ số cũng cao gấp nhiều lần khi mua cổ phiếu.

• Bán khống chứng khoán sắp được thực hiện tại Việt Nam, nhưng thực hiện như thế nào? 
• Khởi động TTCK Phái sinh: Cận cảnh một giao dịch hợp đồng tương lai chỉ số VN30 
• Khởi động cho Chứng khoán phái sinh: Khi người khác không hiểu, đó là cơ hội của bạn

Lợi thế đòn bẩy là một đặc điểm khác biệt của Chứng khoán phái sinh đối với các chứng khoán cơ sở. Về cơ bản, khi tham gia giao dịch Hợp đồng tương lai, nhà đầu tư chỉ phải bỏ ra một khoản tiền (Ký quỹ) có giá trị nhỏ hơn giá trị của hợp đồng mà nhà đầu tư muốn tham gia (giá trị hợp đồng).

Ví dụ: NĐT có nhu cầu tham gia vị thế mua 01 HĐTL trên chỉ số HNX30 đáo hạn vào tháng 5/2016. NĐT đặt lệnh mua 01 hợp đồng với giá chào mua là 103 điểm và được khớp trên thị trường với giá trên. Như vậy, nhà đầu tư đã được Trung tâm thanh toán bù trừ (TTTTBT) ghi nhận là đã tham gia 01 vị thế mua với giá 103 điểm.

Nếu tại mẫu hợp đồng tương lai chỉ số HNX30 quy định: Hệ số nhân của 01 hợp đồng là 1 triệu đồng/điểm chỉ số thì giá trị 01 hợp đồng của NĐT trên bằng:
103 điểm x 1 triệu đồng/điểm chỉ số = 103 triệu đồng.

Tuy nhiên, nếu mức ký quỹ ban đầu được quy định là 15% thì thay vì việc phải bỏ ra 103 triệu, NĐT chỉ phải bỏ ra số tiền và/hoặc tài sản có giá trị = 103 triệu *15% = 15,45 triệu đồng để tham gia hợp đồng.

Số tiền ký quỹ ban đầu này sẽ được TTTTBT sử dụng trong việc tính toán lãi/lỗ của NĐT. Ví dụ: khi giá HĐTL tăng từ 103 lên 105 điểm, NĐT đang có lãi với giá trị bằng: (105-103)*1 triệu đồng/điểm chỉ số = 2 triệu đồng.

Giá trị ký quỹ của nhà đầu tư sẽ tăng: 15,45 triệu + 2 triệu = 17,45 triệu đồng.

Nếu như giao dịch tại thị trường cơ sở thì phần trăm lãi của NĐT trên số tiền ban đầu bỏ ra sẽ chỉ bằng: (105-103)/103*100%=1,94%.

Tuy nhiên, đối với HĐTL thì phần trăm lãi của NĐT sẽ bằng: (105-103)/15,45*100%= 12,95%.

Như vậy có thể thấy, một biến động nhỏ về giá của HĐTL có thể tạo ra hiệu ứng lãi/lỗ trên khoản đầu tư lớn hơn nhiều so với việc đầu tư vào các chứng khoán cơ sở.

Tuy nhiên, đây là trường hợp NĐT có lãi. Lợi thế đòn bẩy được coi là con dao 2 lưỡi với nhà đầu tư. Khi giá của HĐTL biến động theo chiều hướng có lợi (ví dụ: Giá HĐ tăng đối với NĐT nắm vị thế mua và giá HĐ giảm đối với NĐT nắm vị thế bán), thì NĐT có thể ghi nhân một khoản lãi lớn trên giá trị ký quỹ ban đầu. Nhưng ngược lại, khi giá HĐ biến động theo chiều hướng bất lợi, NĐT có thể sẽ phải chịu những khoản thiệt hại lớn trên khoản ký quỹ trong thời gian ngắn.

Cũng ví dụ trên nếu giá HĐTL giảm từ 103 xuống 100, thì nhà đầu tư A lỗ: (103-100)*1 triệu đồng= 3 triệu đồng.

Giá trị ký quỹ giảm còn 12,45 triệu đồng, tương ứng mất (3/15,45=19,4%)

Trong khi khoản lỗ trên thị trường cơ sở chỉ là 2,9%.

>> Liên hệ mua bán cổ phiếu - Tư vấn Đầu tư Chứng khoán - Ủy thác đầu tư

Theo Trí thức trẻ

Khởi động cho Chứng khoán phái sinh: Khi người khác không hiểu, đó là cơ hội của bạn

1. Chứng khoán phái sinh là gì?

Chứng khoán phái sinh là các công cụ tài chính mà giá trị của chúng phụ thuộc vào giá của một tài sản cơ sở.

Chứng khoán phái sinh quy định quyền lợi và/hoặc nghĩa vụ của các bên tham gia hợp đồng đối với việc thanh toán và/hoặc chuyển giao tài sản cơ sở với một mức giá được thỏa thuận trước vào một thời điểm nhất định trong tương lai.

Tài sản cơ sở của chứng khoán phái sinh có thể là hàng hóa như nông sản, kim loại... hoặc công cụ tài chính như cổ phiếu, trái phiếu, lãi suất...

 Thiết kế: 7pm

Chứng khoán phái sinh bao gồm 4 loại chính:

– Hợp đồng kỳ hạn
– Hợp đồng tương lai
– Hợp đồng quyền chọn
– Hợp đồng hoán đổi

2. Việt Nam mới chỉ triển khai 01 loại chứng khoán phái sinh

Hợp đồng tương lai sẽ là sản phẩm chứng khoán phái sinh đầu tiên được niêm yết và giao dịch trên thị trường Việt Nam, cụ thể là Hợp đồng tương lai trên chỉ số cổ phiếu (VN30 và HNX30) và Hợp đồng tương lai trên trái phiếu chính phủ (kỳ hạn 5 năm).

 Thiết kế: 7pm

3. Để tham gia giao dịch Hợp đồng tương lai, tôi phải làm gì? 

 Thiết kế: 7pm

Lưu ý, nhà đầu tư phải mở tài khoản giao dịch tại CTCK là thành viên giao dịch Thị trường chứng khoán phái sinh và mở một tài khoản ký quỹ tại CTCK là thành viên bù trừ. Trước khi bắt đầu giao dịch, cần nộp tiền ký quỹ theo quy định. NĐT có thể sử dụng tài sản ký quỹ là tiền hoặc chứng khoán để thực hiện nghĩa vụ ký quỹ.

4. Mẫu hợp đồng 

Ví dụ cho mẫu hợp đồng tương lai chỉ số VN30:

 Nguồn: VNDIRECT

5. Bắt buộc KÝ QUỸ trước khi tham gia

Ký quỹ trong giao dịch chứng khoán phái sinh đóng vai trò như một khoản đặt cọc để đảm bảo việc thực hiện nghĩa vụ của hai bên khi tham gia hợp đồng. Trước khi thực hiện đặt lệnh giao dịch, nhà đầu tư phải đảm bảo có đủ số tiền và tài sản bằng tối thiểu Mức ký quỹ ban đầu. Trung tâm lưu ký sẽ quy định tỉ lệ ký quỹ ban đầu cho mỗi loại hợp đồng khác nhau.

Ký quỹ Ban đầu = giá hợp đồng muốn mua/bán * hệ số nhân hợp đồng * số lượng hợp đồng mua/bán * tỷ lệ ký quỹ

Ví dụ: Nhà đầu tư tham gia Hợp đồng tương lai chỉ số có quy mô 70 triệu đồng/hợp đồng với mức ký quỹ quy định là 10%; thay vì phải bỏ ra 70 triệu đồng, nhà đầu tư chỉ cần ký quỹ 7 triệu đồng là đã có thể tham gia vào một hợp đồng này.

Nhà đầu tư không có đủ số tiền ký quỹ như yêu cầu có thể bị gọi ký quỹ, và phải nộp đầy đủ ký quỹ để có thể tiếp tục nắm giữ vị thế đối với Hợp đồng tương lai.

6. Chú ý: Phải thực hiện thanh toán toàn bộ lãi/lỗ mỗi ngày

Trên thị trường chứng khoán phái sinh, cơ chế thanh toán là thanh toán hàng ngày. Nhà đầu tư khi giao dịch và nắm giữ các vị thế trong các hợp đồng chứng khoán phái sinh sẽ phải thực hiện thanh toán toàn bộ lãi lỗ phát sinh từ các vị thế đó mỗi ngày:

– Nếu tài khoản chứng khoán phái sinh của nhà đầu tư lỗ ròng: nhà đầu tư sẽ phải thanh toán đầy đủ toàn bộ số lỗ phát sinh chậm nhất đến 9h sáng ngày hôm sau.

– Nếu tài khoản chứng khoán phái sinh của nhà đầu tư lãi ròng: nhà đầu tư sẽ nhận được đầy đủ số lãi phát sinh sau 11h sáng ngày hôm sau.

Lãi/lỗ ở mỗi vị thế sẽ được tính toán dựa trên giá giao dịch đóng cửa của hợp đồng tương lai đó. Riêng đối với các hợp đồng tương lai chỉ số đến ngày đáo hạn, lãi/lỗ sẽ được tính toán dựa trên giá đóng cửa của chỉ số tại ngày đáo hạn của hợp đồng tương lai đó.

7. Giao dịch Hợp đồng tương lai có gì khác giao dịch cổ phiếu bình thường?

Việc giao dịch Hợp đồng đồng tương lai diễn ra tương tự so với giao dịch cổ phiếu. Nhà đầu tư có thể thực hiện giao dịch thông qua giao dịch khớp lệnh hoặc giao dịch thoả thuận với các loại lệnh vẫn đang được sử dụng trên thị trường.

Các Hợp đồng tương lai sẽ có bảng giá riêng biệt, nhà đầu tư dựa trên kỳ vọng của mình vào xu hướng của chỉ số có thể đặt lệnh và khớp lệnh để tham gia vào Hợp đồng tương lai.

Tương tự như cổ phiếu, nhà đầu tư kỳ vọng chỉ số tăng sẽ mua hợp đồng tương lai chỉ số, nhà đầu tư kỳ vọng chỉ số giảm sẽ bán hợp đồng tương lai chỉ số. Một điểm khác biệt là các hợp đồng tương lai sẽ đáo hạn, do đó nhà đầu tư khi tham gia giao dịch cần lưu ý chọn hợp đồng có tháng đáo hạn phù hợp.

 Thiết kế: 7pm

Hợp đồng tương lai có các lợi thế nổi bật so với cổ phiếu thông thường như sau:

- Tổng số lượng Hợp đồng tương lai lưu hành không bị giới hạn
- NĐT có thể tham gia vị thế bán HĐTL mà không cần sở hữu tài sản cơ sở của hợp đồng
- NĐT chỉ cần bỏ ra một số tiền ký quỹ bằng một phần giá trị của hợp đồng

8. Làm thế nào để thoát khỏi hợp đồng đang tham gia?

Đơn giản nhất là chờ đến thời điểm đáo hạn.

Nếu không, để thoát khỏi vị thế đang tham gia, ví dụ vị thế bán, thì NĐT cần đặt lệnh đối ứng (vị thế mua) trên thị trường. Nếu lệnh được khớp, thì NĐT đã thoát.

(Bài viết tham khảo tài liệu của CTCK VNDIRECT và HNX)

>> Khởi động TTCK Phái sinh: Cận cảnh một giao dịch hợp đồng tương lai chỉ số VN30

Theo Trí thức trẻ

Khởi động TTCK Phái sinh: Cận cảnh một giao dịch hợp đồng tương lai chỉ số VN30

Ngày 2/6 tới đây, TTCK phái sinh sẽ chính thức ra mắt với sản phẩm đầu tiên được triển khai là hợp đồng tương lai chỉ số cổ phiếu (Equity Index Futures). Theo đó, chỉ số VN30 Index cùng với HNX30 Index sẽ là 2 chỉ số được chọn làm tài sản cơ sở cho hợp đồng tương lai chỉ số. Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu vận hành thì chỉ có hợp đồng tương lai với chỉ số VN30 Index triển khai trước.

Hiện tại, bộ chỉ số VN30 Index là một trong những chỉ số ít bị chi phối nhất. Do đó, việc lựa chọn VN30 Index làm tài sản cơ sở cho hợp đồng tương lai sẽ bảo đảm quyền lợi cho nhà đầu tư.

Câu hỏi đối với những nhà đầu tư quan tâm là Giao dịch hợp đồng tương lai thế nào?

Trước hết cần chú ý, một nội dung quan trọng của hợp đồng tương lai là hệ số nhân. Theo quy định, hệ số nhân đối với VN30 Index là 100.000 đồng, điều này có nghĩa là quy mô hợp đồng cơ sở tương lai chỉ số VN30 Index tại mức 700 điểm là 70 triệu đồng (100.000 đồng x 700).

Tuy vậy, chỉ cần số tiền ký quỹ ban đầu bằng 10% quy mô hợp đồng, tức 7 triệu đồng, NĐT đã có thể tham gia giao dịch.

Mức Ký quỹ ban đầu = giá HĐ muốn mua/bán * hệ số nhân HĐ * số lượng HĐ mua/bán * tỷ lệ ký quỹ

Bên cạnh đó, nhà đầu tư cũng cần có khoản ký quỹ duy trì theo yêu cầu của trung tâm bù trừ.

Ví dụ dưới đây sẽ minh họa cụ thể hơn về cách thức giao dịch hợp đồng tương lai.

Ngày 02/06/2017, chỉ số VN30 là 700 điểm.

Nhà đầu tư A dự báo đến thời điểm đáo hạn, hợp đồng chỉ số VN30 tăng lên 720 điểm, do đó mua hợp đồng VN30F1706 với giá 710 điểm chỉ số. Với tỷ lệ ký quỹ ban đầu là 10%, tỷ lệ ký quỹ duy trì là 5% (ví dụ), A sẽ ký quỹ 7,1 triệu đồng tại CTCK. Số tiền ký quỹ ban đầu này sẽ được Trung tâm thanh toán bù trừ sử dụng trong việc tính toán lãi/lỗ của nhà đầu tư.

Nhà đầu tư B kỳ vọng ngược lại, cho rằng chỉ số VN30 sẽ giảm xuống 680 nên muốn bán một hợp đồng tương lai VN30F1706 với giá 710 điểm. B cũng phải ký quỹ ban đầu 7,1 triệu đồng.

Lệnh của nhà đầu tư A khớp với lệnh của Nhà đầu tư B tại giá hợp đồng tương lai chỉ số VN30 đáo hạn tháng 6 (VN30F1706), giao dịch tại giá 710 điểm chỉ số, hệ số nhân hợp đồng là 100.000 đồng.
Trên thị trường chứng khoán phái sinh, cơ chế thanh toán là thanh toán hàng ngày. Nhà đầu tư khi giao dịch và nắm giữ các vị thế trong các hợp đồng chứng khoán phái sinh sẽ phải thực hiện thanh toán toàn bộ lãi lỗ phát sinh từ các vị thế đó mỗi ngày.

Ví dụ đóng cửa phiên giao dịch ngày 03/06, VN30-Index giảm xuống còn 650 điểm. Nhà đầu tư A lỗ 5 triệu đồng. A phải thanh toán đầy đủ toàn bộ số lỗ phát sinh chậm nhất đến 9h sáng ngày hôm sau.

Do nhà đầu tư B ở vị thế đối nghịch, nên diễn biến tài khoản và biến động ký quỹ sẽ ngược lại với A.

Cần chú ý, khi giá trị ký quỹ của nhà đầu tư xuống thấp hơn mức cho phép (mức Ký quỹ Duy trì), nhà đầu tư phải nhanh chóng bổ sung ký quỹ. Nếu không bổ sung ký quỹ kịp thời, nhà đầu tư buộc phải đóng một phần/toàn bộ vị thế đang nắm giữ bằng việc đặt lệnh đối ứng trên thị trường.

Trong trường hợp 2 nhà đầu tư đều giữ đến ngày đáo hạn của hợp đồng, giả sử là ngày 22/06/2016, chỉ số VN30 đóng cửa tại 720 điểm và mức chỉ số đóng cửa này dùng làm giá thanh toán cuối cùng cho hợp đồng tương lai VN30F1706. Như vậy, Nhà đầu tư A dự đoán đúng, nhà đầu tư B dự đoán sai, mức lãi cuối cùng của NĐT A cũng như mức lỗ cuối cùng của NĐT B được xác định như sau:
Nhà đầu tư A lãi = (720-710)*100.000 đồng = 1 triệu đồng
Nhà đầu tư B lỗ = (720 – 710)*100.000 đồng = 1 triệu đồng

>> Liên hệ mua bán cổ phiếu - Tư vấn Đầu tư Chứng khoán - Ủy thác đầu tư

Theo Trí thức trẻ

Bán khống chứng khoán sắp được thực hiện tại Việt Nam, nhưng thực hiện như thế nào?

Bán khống trở thành công cụ tuyệt vời giúp nhà đầu tư kiếm lời, cũng như hạn chế rủi ro khi giao dịch chứng khoán.

>> George Soros – Thiên tài bán khống
>> 13 câu nói tiết lộ bí quyết đầu tư của “thiên tài bán khống” George Soros
  
Bán khống chứng khoán là một sản phẩm mà nhiều nhà đầu tư Việt Nam “mơ ước” được giao dịch công khai, bởi hiện nay do quy định của Ủy ban chứng khoán Nhà nước, hoạt động bán khống chưa được áp dụng trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Nhà đầu tư chỉ có thể kiếm được lợi nhuận khi thị trường tăng điểm, mua trước bán sau. Nếu dự đoán sai, giá cổ phiếu đảo chiều trong khi chưa đủ T+2 về tài khoản, chúng ta chỉ biết chờ đợi đến ngày hàng về mới bán được.

Điều này có thể được giải quyết khi thị trường chứng khoán phái sinh đi vào hoạt động trong tháng 6 này. Khi đó, nhà đầu tư có thể bán chứng khoán (hợp đồng tương lai chỉ số) mặc dù không sở hữu cổ phiếu cơ sở. Bên cạnh đó, đặc tính ưu việt của sản phẩm này là nhà đầu tư có thể mua hoặc bán (T+0), miễn là nhà đầu tư có đủ tiền ký quỹ.

Chính vì thế, bán khống trở thành công cụ tuyệt vời giúp nhà đầu tư kiếm lời, cũng như hạn chế rủi ro khi giao dịch chứng khoán. Điều đó được thực hiện như thế nào?

Ví dụ, buổi sáng ngày 02/06/2017, nhà đầu tư A mua một số cổ phiếu nằm trong VN30 là HPG, VCB, VNM với giá trị 100 triệu đồng. Giá của hợp đồng tương lai chỉ số VN30 đang giao dịch là 690 điểm chỉ số. Bất ngờ trong thời gian nghỉ trưa, thị trường xuất hiện thông tin bất lợi khiến cho các cổ phiếu giảm giá và giá trị danh mục của nhà đầu tư sụt giảm.

Thay vì chỉ có thể nhìn danh mục cổ phiếu của mình sụt giảm như trước đây, khi có sản phẩm hợp đồng tương lai chỉ số, nhà đầu tư có thể thực hiện động tác bán 10 hợp đồng tương lai chỉ số VN30 với giá 690 điểm chỉ số. Với mức ký quỹ là 10%, số tiền nhà đầu tư bỏ ra là 69 triệu đồng.

Cuối ngày, giá trị danh mục (HPG, VCB, VNM) giảm xuống còn 94 triệu, nhà đầu tư lỗ 6 triệu đồng. Cùng xu hướng, giá của hợp đồng tương lai giảm xuống còn 685 điểm, nhà đầu tư lãi 5 triệu đồng. Như vậy, nhờ sản phẩm hợp đồng tương lai, tổng danh mục của nhà đầu tư không bị lỗ 6 triệu đồng, mà chỉ lỗ 1 triệu mà thôi.

Tuy nhiên, cần lưu ý, để thực hiện được chiến lược quản lý rủi ro này, nhà đầu tư phải lựa chọn được cổ phiếu hoặc nhóm cổ phiếu có tính đại diện cho chỉ số VN30 và các cổ phiếu này phải có mối tương quan chặt chẽ đối với chỉ số VN30, khi chỉ số tăng thì giá cổ phiếu cũng tăng và ngược lại.

Người ta thường căn cứ vào vào hệ số Beta (hệ số đo lường mối tương quan giữa giá cổ phiếu và chỉ số, Beta > 0 mối tương quan cùng chiều, Beta <0 mối tương quan ngược chiều). Để tính giá trị Beta các chuyên gia tài chính thường sử dụng phương pháp hồi quy giữa biến động giá chứng khoán và biến động chỉ số. Nhà đầu tư, có thể sử dụng kết quả tính toán chỉ số Beta được công bố tại các website tài chính.

Ngoài ra bản thân chỉ số VN30 và Hợp đồng tương lai trên chỉ số VN30 cũng phải có mối tương quan chặt chẽ, hay nói cách khách khi chỉ số VN30 tăng/giảm giá thì giá hợp đồng tương lai VN30 cũng phải tăng hoặc giảm giá theo.

Cuối cùng, để có thể thực hiện chiến lược quản trị rủi ro này thì thanh khoản các hợp đồng tương lai phải cao, để nhà đầu tư có thể dễ dàng mua bán.

Hiện tại, trong danh mục 30 cổ phiếu của chỉ số VN30, các cổ phiếu chiếm tỷ trọng lớn như VNM, GAS, MSN, VCB…., các cổ phiếu này biến động khá tương đồng đồng với chỉ số VN30, nhà đầu tư có thể sữ hợp đồng tương lai chỉ số cổ phiếu để phòng ngừa rủi ro cho danh mục các cổ phiếu đó.

>> Liên hệ mua bán cổ phiếu - Tư vấn Đầu tư Chứng khoán - Ủy thác đầu tư

Theo Trí thức trẻ

Chứng khoán phái sinh, ít tiền cũng “chơi” được

Theo dự kiến, ngày 19/5/2017, thị trường chứng khoán phái sinh sẽ chính thức khai mở, ngày 2/6 sẽ mở cửa đón nhà đầu tư. Lúc này, nhiều câu hỏi như phải chuẩn bị gì, cần bao nhiêu tiền để được mua bán sản phẩm mới này, cơ hội và rủi ro ra sao khi chơi chứng khoán phái sinh đang được giới đầu tư đặt ra.

>> Khi TTCK phái sinh Việt Nam ra đời, đây sẽ là một chiến lược đầu tư không thể thiếu 
>> Chứng khoán phái sinh có gì hấp dẫn
 

Vốn 10 triệu đồng là chơi được

Trước mắt, đối với các sản phẩm phái sinh dựa trên chứng khoán, Việt Nam sẽ triển khai hai sản phẩm chứng khoán phái sinh là hợp đồng tương lai trái phiếu chính phủ và hợp đồng tương lai chỉ số cổ phiếu.

Với cách thiết kế sản phẩm phái sinh hiện tại, có thể thấy, nhà đầu tư có “lưng vốn” khoảng chục triệu đồng là có thể tham gia đầu tư vào sản phẩm này. Cụ thể, với giá trị của hợp đồng tương lai chỉ số cổ phiếu tối thiểu là 70 triệu đồng/hợp đồng, mức đặt cọc 10% như quy định, nhà đầu tư chỉ cần có 7 triệu đồng đã được tham gia giao dịch. 

Tuy nhiên, thực chất, đây là số tiền tối thiểu để nhà đầu tư tham gia giao dịch. Để giảm phiền hà cho nhà đầu tư trong trường hợp sau khi mua hợp đồng tương lai chỉ số, đến cuối ngày lại giảm giá và phải bổ sung ký quỹ, công ty chứng khoán sẽ yêu cầu nhà đầu tư đặt cọc dôi lên so với mức tối thiểu 7 triệu đồng (khoảng 8 - 9 triệu đồng).

Chơi dễ nhưng phải đề phòng tài khoản “cháy lớn”

Với sản phẩm hợp đồng tương lai trái phiếu chính phủ, dự báo của các công ty chứng khoán cho thấy sẽ chủ yếu thu hút nhà đầu tư tổ chức tham gia cho mục đích phòng ngừa rủi ro lãi suất trên thị trường. 

Tuy nhiên, với sản phẩm hợp đồng tương lai chỉ số, kinh nghiệm ở nhiều thị trường như Hàn Quốc, Thái Lan, Hồng Kông… cho thấy sẽ thu hút nhà đầu tư cá nhân tham gia. Do lợi thế hiệu ứng đòn bẩy từ 7 - 10 lần, khách hàng chỉ cần một lượng vốn đầu tư nhỏ ban đầu để giao dịch (khoảng 10 - 15% giá trị giao dịch).

Sản phẩm phái sinh cho phép nhà đầu tư bán khống. Họ được phép bán hợp đồng tương lai trước và sau đó mua lại để đóng vị thế và chốt lãi/lỗ, có thể chốt lãi/lỗ ngay trong ngày giao dịch (giao dịch T+0). Nhà đầu tư có thể mua và bán cùng một hợp đồng tương lai ngay trong ngày để chốt lãi/lỗ và tránh biến động giá qua đêm.

Đối với hợp đồng tương lai, nhà đầu tư có thể mua/bán mà không cần nắm giữ tài sản cơ sở tương ứng do bản chất hợp đồng này là giao dịch dựa trên kỳ vọng giá của các nhà đầu tư. Do đó, trên thị trường số lượng hợp đồng tương lai kỳ vọng giá lên (người mua) phải bằng số lượng hợp đồng tương lai kỳ vọng giá xuống (người bán). Điều này có nghĩa là nếu “rao” bán hàng, mà tình trạng ế kéo dài thì sẽ “cháy” tài khoản với tốc độ nhanh và với mức độ lớn hơn thị trường cơ sở nhiều lần. Chẳng hạn, khi chỉ số tăng 1% thì nhà đầu tư lãi tới 10 lần, ngược lại, nếu chỉ số giảm thì lỗ tới 10 lần.

Để khắc phục tình trạng thanh khoản bị “đóng băng”, hàng bán không ai mua dẫn đến nhà đầu tư lỗ lớn, Quy chế thành viên thị trường chứng khoán phái sinh do Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) ban hành mới đây đã hướng dẫn chi tiết các công ty chứng khoán thủ tục để đăng ký trở thành thành viên tạo lập thị trường. Tuy nhiên, tìm hiểu từ công ty chứng khoán cho thấy, trong bối cảnh thị trường chứng khoán ở trong giai đọan sơ khai, cơ chế này gần như không khả thi. 

Lý do là bởi để cơ chế tạo lập thị trường vận hành được, công ty chứng khoán phải đặt lệnh mua khi thị trường không ai mua để tạo thanh khoản cho thị trường. Tham gia “cuộc chơi” này là rủi ro lớn với công ty chứng khoán, vì ôm hàng vào, nhưng không biết khi nào bán được, dẫn đến rủi ro lỗ lớn, trong khi hiện chưa có những cơ chế khuyến khích họ. 

Nếu có cơ chế khuyến khích như TTCK một số nước đang áp dụng là sở giao dịch chứng khoán chia một phần đáng kể phí giao dịch cho công ty chứng khoán tham gia tạo lập thị trường, khả năng CTCK cũng sẽ nhiệt tâm giúp TTCK phái sinh sôi động.   

   

Tìm hiểu từ các CTCK cho thấy, để tham gia giao dịch trên thị trường chứng khoán phái sinh, nhà đầu tư cần trải qua 3 bước.

Bước 1: Nhà đầu tư đến CTCK mở tài khoản. Tài khoản này cần được nhà đầu tư mở trước ít nhất 1 ngày làm việc để họ có thể đặt lệnh giao dịch phái sinh. Đối với khách hàng chưa có tài khoản chứng khoán cơ sở tại CTCK, thì công ty này bắt buộc phải mở tài khoản chứng khoán cơ sở trước cho nhà đầu tư trước khi mở tài khoản phái sinh theo quy định.

Bước 2: Nhà đầu tư nộp ký quỹ trước khi đặt lệnh. Khi nộp ký quỹ bằng tiền, nhà đầu tư tiến hành nộp tiền vào tài khoản phái sinh tại CTCK và đảm bảo tiền ký quỹ phải có tại Trung tâm Lưu ký chứng khoán (VSD), đồng thời không vi phạm các ngưỡng cảnh báo khi đặt lệnh giao dịch. Tài sản ký quỹ của nhà đầu tư phải tuân thủ tỷ lệ tài sản ký quỹ bằng tiền do VSD quy định (tỷ lệ tiền và chứng khoán ký quỹ đang được VSD quy định là 80:20). Chứng khoán ký quỹ phải thuộc danh mục do VSD quy định. Khách hàng có thể rút tài sản ký quỹ tại CTCK/VSD nếu giá trị tài sản ký quỹ lớn hơn giá trị ký quỹ yêu cầu.

Bước 3: Thực hiện giao dịch và thanh toán bù trừ. Lệnh giao dịch của nhà đầu tư phải đáp ứng một số điều kiện quy định: biên độ, giới hạn lệnh, giới hạn lệnh tích lũy, giới hạn vị thế, khả năng giao dịch còn lại của tài khoản.

Nhà đầu tư muốn đóng vị thế sẽ thực hiện giao dịch ngược lại trên cùng loại hợp đồng tương lai. Ví dụ, mở vị thế MUA  -  đóng  vị  thế  BÁN; mở vị thế BÁN –  đóng vị thế MUA. 

Cuối ngày, toàn bộ lãi/lỗ đối với các vị thế đã đóng và lãi/lỗ đối với các vị thế mở đều được ghi nhận và thanh toán cho khách hàng. Đây là điểm khác biệt đối với thị trường cơ sở khi khách hàng được thanh toán lãi/lỗ hàng ngày.

>> Mở tài khoản chứng khoán - Tư vấn Đầu tư Chứng khoán - Ủy thác đầu tư

 ĐTCK

Dè dặt với chứng khoán phái sinh

Cần xác định đúng vị thế của thị trường phái sinh để quản lý thống nhất

Từ 1/7/2016 Thông tư 11 của Bộ Tài chính về hướng dẫn Nghị định 42/2015 của Chính phủ đối với sản phẩm chứng khoán phái sinh (CKPS) và thị trường CKPS đã có hiệu lực với sản phẩm ban đầu là: hợp đồng giao sau chỉ số chứng khoán và hợp đồng giao sau trái phiếu Chính phủ. Tuy nhiên, việc triển khai các loại sản phẩm CKPS này đến nay vẫn còn nhiều ý kiến trái chiều vừa ủng hộ vừa tỏ ra lo lắng, e ngại.

Vốn hóa thị trường sẽ tăng lên khi các sản phẩm phái sinh chứng khoán phát triển

Rằng hay thì thật là hay 

Mặc dù rất đồng tình với việc phát triển các sản phẩm CKPS và thừa nhận rằng khi mở ra các loại sản phẩm phái sinh sẽ làm cho vốn hóa trên thị trường chứng khoán tăng mạnh; thêm vào đó, các nhà đầu tư cũng sẽ có được một công cụ phòng ngừa rủi ro hiệu quả. Tuy nhiên, PGS-TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo, Trưởng Khoa Tài chính – Đại học Kinh tế TP.HCM cho rằng, việc phát triển các sản phẩm CKPS tại Việt Nam hiện nay chứa đựng nhiều rủi ro tiềm ẩn.

Rủi ro thứ nhất có thể xảy đến là thị trường nhanh chóng phát sinh tình trạng đầu cơ, đánh bạc với kỳ vọng. Thực tế đã chứng minh trường hợp này, khi vào thời điểm 2006 nhiều đại lý và DN thu gom xuất khẩu cà phê tại Tây Nguyên đã thua lỗ hàng triệu USD khi tham gia kinh doanh hợp đồng giao sau trên sàn London.

Ban đầu các đại lý, DN cà phê chỉ mua hợp đồng phái sinh trên sàn giao dịch để hạn chế thua lỗ nếu giá cà phê giảm. Nhưng sau đó, họ tham gia vào các hợp đồng giao sau cà phê với quy mô lớn gấp nhiều lần sản lượng cà phê họ nắm giữ. Vì vậy lúc giá cà phê thế giới tăng lên, lợi nhuận thu được từ bán cà phê thực không đủ bù trừ cho khoản lỗ do các hợp đồng giao sau. Hàng loạt đại lý, DN cà phê thua lỗ dẫn tới hàng ngàn hộ dân trồng cà phê bị liên lụy dây chuyền.

Dẫn chứng một ví dụ khác là sàn giao dịch vàng (2006-2009), ông Bảo cho rằng một trong những rủi ro tiềm ẩn nữa khi triển khai các sản phẩm phái sinh đó là tình trạng nhiễu loạn và lộn xộn.

Theo ông Bảo, mặc dù trong suốt 4 năm sàn vàng được lập ra và kinh doanh nhưng hầu hết các nhà đầu tư đều không bận tâm đến các điều khoản giao dịch, các phương thức quản lý rủi ro và xử lý tranh chấp mà chỉ quan tâm duy nhất đến việc “đánh lên” hay “đánh xuống”.

Giá vàng giao dịch trên sàn từ chỗ phái sinh từ thị trường vàng vật chất trở thành xa rời, tách biệt với thị trường vàng, tạo ra hàng loạt những tiêu cực, xảo thuật tài chính làm méo mó thị trường. Từ đó tạo ra “diện mạo xấu xí” cho một sàn giao dịch hàng hóa phái sinh rất có tiềm năng, buộc Chính phủ và NHNN phải đóng cửa tất cả các sàn vàng vào năm 2009. 

Thử nghiệm để hoàn thiện 

Luật sư Nguyễn Kim Long (CTCK Sài Gòn) cho rằng, để xây dựng được pháp lý chặt chẽ trong hoạt động quản lý thị trường CKPS, các cơ quan Nhà nước cần xác định rõ sản phẩm phái sinh là sản phẩm mới để thu hút nhà đầu tư tham gia thị trường chứng khoán hay là sản phẩm phòng ngừa rủi ro cho nhà đầu tư, hay bao gồm cả hai mục tiêu trên. Theo ông Long, việc xác định rõ vấn đề này sẽ ảnh hưởng tới định hướng phát triển thị trường cũng như cung cấp kiến thức cho các thành viên thị trường để có thể hiểu rõ và phòng tránh các rủi ro.

Đồng tình quan điểm này, nhưng thận trọng hơn, ông Trịnh Hoài Giang, Phó tổng giám đốc CTCK TP.HCM cho rằng, tính chất bền vững của thị trường phái sinh phải dựa vào thị trường cơ sở.

“Tại Thái Lan, hiện nay mỗi phiên giao dịch tại thị trường chứng khoán cơ sở có thanh khoản khoảng 1,5 tỷ USD. Với mức thanh khoản này, họ có nền tảng tương đối vững chắc để triển khai các sản phẩm phái sinh. Tuy nhiên, tại Việt Nam hiện nay thanh khoản mỗi phiên giao dịch chứng khoán cơ sở mới chỉ khoảng 150 triệu USD. Do vậy, cùng với việc hoàn thiện pháp lý cho CKPS thì cũng phải thúc đẩy thanh khoản trên các sàn chứng khoản cơ sở để tạo nền tảng”- ông Giang nói.

Lấy kinh nghiệm từ việc phát triển thị trường CKPS tại Trung Quốc, TS. Phùng Đức Nam (Khoa Tài chính – Đại học Kinh tế TP.HCM) cho rằng, khả năng tạo ra bong bóng sản phẩm phái sinh và những bê bối làm giá trên thị trường sẽ luôn xuất hiện sớm khi thanh khoản thị trường phái sinh được đẩy mạnh. Sự chồng chéo về quản lý sản phẩm phái sinh cũng tạo ra sự phức tạp trong giao dịch và khung pháp lý cho loại sản phẩm này.

Để phát triển thị trường CKPS tại Việt Nam, theo ông Nam trước hết cần thống nhất được một khung pháp lý chặt chẽ. Ở đó phải có những quy định hạn chế được tình trạng bong bóng phái sinh gây tổn hại đến nhà đầu tư. Đồng thời vấn đề đào tạo nguồn nhân lực cũng cần được đặt nặng, bởi nguyên nhân dẫn tới nhiễu loạn thị trường CKPS thường xảy đến từ việc nhiều nhà đầu tư tham gia thị trường nhưng không hiểu rõ hết bản chất sản phẩm và không lường được những rủi ro có thể xảy ra.

Ông Nguyễn Thành Long, Chủ tịch HĐQT Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) cho rằng, dù còn khá mới mẻ nhưng việc phát triển thị trường CKPS vẫn cần thiết phải thực hiện.

Trước mắt đơn vị này đã hoàn thiện cơ bản hệ thống phần mềm giao dịch CKPS và cho chạy thử nghiệm với các thành viên thị trường và Trung tâm Lưu ký chứng khoán. Việc thiết kế hai sản phẩm CKPS đầu tiên là hợp đồng giao sau chỉ số và hợp đồng giao sau trái phiếu Chính phủ cũng đã hoàn tất và trình cấp có thẩm quyền xem xét. Dự kiến những chỉ số cổ phiếu ban đầu được lựa chọn là VN30 và HNX30 với quy mô hợp đồng khoảng 100 - 300 triệu đồng. Đối với hợp đồng giao sau trái phiếu Chính phủ, HNX sẽ chọn tài sản cơ sở là trái phiếu kỳ hạn 5 năm, quy mô hợp đồng đang thiết kế khoảng 1 - 10 tỷ đồng.

“Theo kế hoạch, từ năm 2017 sẽ áp dụng thử nghiệm trên 2 loại sản phẩm này, sau năm 2020 sẽ phát triển thêm các loại sản phẩm phái sinh khác dựa trên các tài sản cơ sở theo thông lệ quốc tế - ông Long cho biết.

Dự kiến những chỉ số cổ phiếu ban đầu được lựa chọn là VN30 và HNX30 với quy mô hợp đồng khoảng 100 - 300 triệu đồng. Đối với hợp đồng giao sau trái phiếu Chính phủ, HNX sẽ chọn tài sản cơ sở là trái phiếu kỳ hạn 5 năm, quy mô hợp đồng đang thiết kế khoảng 1 - 10 tỷ đồng.

Thời Báo Ngân Hàng

 >> Liên hệ Mua bán cổ phiếu - Tư vấn đầu tư chứng khoán - Ủy thác đầu tư

Khi TTCK phái sinh Việt Nam ra đời, đây sẽ là một chiến lược đầu tư không thể thiếu

Nhà đầu tư có thể bán các chứng khoán phái sinh khi không sở hữu tài sản cơ sở hay thị trường chứng khoán phái sinh cho phép bán khống.

Thuật ngữ phái sinh “Derivatives” đã có hàng thế kỷ và công cụ phái sinh được sử dụng phổ biến trong hoạt động thương mại, đầu tư tài chính, ngày càng đa dạng về chủng loại và phức tạp về kết cấu. Thị trường phái sinh phi tập trung ra đời rất sớm trải qua hàng trăm năm phát triển rồi mới hình thành thị trường phái sinh tập trung là các Sở giao dịch chứng khoán.

SGDCK Chicago (CBOT- Chicago Board of Trade) là thị trường phái sinh có tổ chức đầu tiên trên thế giới (ra đời năm 1848). Mặc dù sau khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, mà một trong những nguyên nhân gây ra khủng hoảng là việc lạm dụng các sản phẩm cấu trúc và các sản phẩm phái sinh phức tạp, IOSCO, các quốc gia G20 cũng như các tổ chức quốc tế đều đưa ra khuyến nghị và cam kết kiểm soát chặt hơn các giao dịch phái sinh nhưng không thể phủ nhận CKPS vẫn là một công cụ đầu tư vô cùng hấp dẫn.

Tính đến cuối năm 2015, theo thống kê của Liên đoàn các SGDCK thế giới, tổng số lượng các hợp đồng chứng khoán phái sinh được giao dịch trên các SGDCK thành viên của WFE là trên 21 tỷ hợp đồng, tăng 11,6% so với 2014 và có xu hướng ngày càng tăng.

Vậy chứng khoán phái sinh có điểm gì hấp dẫn đối với nhà đầu tư?

Thứ nhất, chứng khoán phái sinh tiếp cận tới mọi đối tượng mong muốn giao dịch: những nhà đầu tư phòng ngừa rủi ro; nhà đầu cơ và nhà kinh doanh chênh lệch giá.

Những nhà đầu tư cần có một lượng tài sản cơ sở nhất định (chứng khoán; hàng hóa…) trong tương lai và dự đoán thị trường lên sẽ tham gia mua hợp đồng tương lai với giá tài sản cơ sở được xác định tại thời điểm hiện tại để dự phòng rủi ro tăng giá tài sản cơ sở. Và ngược lại những nhà đầu tư đang hoặc sẽ có một lượng tài sản nhất định có thể chuyển toàn bộ rủi ro về biến động giá bằng bán trước số hàng hóa đó trên thị trường giao dịch tương lai.

Những nhà đầu cơ là những người không có nhu cầu thực tế mua/bán loại tài sản cơ sở lại tham gia giao dịch chứng khoán phái sinh nhằm mục đích kiếm lời từ chênh lệch giá mua/bán trên thị trường. Những nhà kinh doanh chênh lệch giá (Acbitragers) có thể đồng thời kinh doanh trên cả thị trường phái sinh và thị trường tài sản cơ sở để kiếm lợi từ chênh lệch giữa hai thị trường.

Hơn nữa, chứng khoán phái sinh có thể hình thành trên mọi loại tài sản mà có đặc tính từ hàng hóa, cổ phiếu, chỉ số cổ phiếu, tiền tệ, … tới các tài sản phi tài chính như thời tiết, khí Carbon… Chúng ta đang chuyển từ thế giới giao dịch hàng hóa hiện vật sang thế giới giao dịch hàng hóa vô hình. Và CKPS tiếp cận tới mọi nhu cầu.

Thứ hai, tổng số lượng chứng khoán phái sinh không bị hạn chế. Nếu như trên thị trường cổ phiếu, số lượng giao dịch cổ phiếu phụ thuộc vào số cổ phiếu được phát hành (cụ thể hơn nữa là số cổ phiếu đang lưu hành) thì trên thị trường phái sinh, số lượng chứng khoán phái sinh là không bị giới hạn mà phụ thuộc hoàn toàn vào nhu cầu của nhà đầu tư.

Thứ ba, nhà đầu tư có thể bán các chứng khoán phái sinh khi không sở hữu tài sản cơ sở hay thị trường chứng khoán phái sinh cho phép bán khống.

Thứ tư, chứng khoán phái sinh đem lại đòn bẩy tài chính thông qua quy định về ký quỹ. Nhà đầu tư chỉ phải bỏ ra một số tiền ký quỹ bằng một phần giá trị của hợp đồng (CKPS) mà nhà đầu tư muốn giao dịch trong khi trên thị trường chứng khoán, nếu muốn mua chứng khoán nhà đầu tư phải đảm bảo có 100% tiền và muốn bán phải có đủ 100% chứng khoán trong tài khoản. Đây chính là lợi thế đòn bẩy của chứng khoán phái sinh.

Thứ năm, các chứng khoán phái sinh chuẩn hóa có tính thanh khoản cao do được niêm yết và giao dịch tập trung trên Sở giao dịch chứng khoán. Vì người mua và người bán là tập trung nên tạo ra khả năng thanh khoản cao nhất có thể. Hơn nữa, việc định giá, khối lượng và giá trị giao dịch được công bố công khai cũng giúp thị trường minh bạch và tăng thanh khoản.

Thứ sáu, các giao dịch chứng khoán phái sinh được Trung tâm bù trừ (CCP- Central Counterparty) bảo đảm thực hiện. Trong trường hợp một trong hai bên của giao dịch (người mua hoặc người bán) mất khả năng thanh toán, Trung tâm bù trừ (CCP)- Bộ phận thanh toán không thể thiếu cho thị trường CKPS sẽ đứng ra bảo đảm thanh toán cho bên còn lại. Đây là một ưu điểm vượt trội của các chứng khoán phái sinh được chuẩn hóa, niêm yết và giao dịch trên Sở giao dịch chứng khoán.

Đối với Việt Nam, theo Quyết định 366/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án Xây dựng và Phát triển thị trường CKPS tại Việt Nam thì giao dịch các CKPS sẽ chính thức vận hành vào đầu năm 2017, công chúng đầu tư Việt Nam sẽ có cơ hội đầu tư, kinh doanh một loại công cụ mới hấp dẫn như đã đề cập ở trên. 
Tuy bước đầu chỉ là hai sản phẩm: Hợp đồng tương lai chỉ số cổ phiếu và Hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ nhưng thị trường chứng khoán Việt Nam cho thấy đang chuyển mình sang một giai đoạn mới với các công cụ đầu tư đa dạng, phức tạp.

>> Chứng khoán phái sinh có gì hấp dẫn?

Khánh Ly

Theo Trí thức trẻ