Ray Dalio đã đưa Bridgewater trở thành một trong
những công ty đầu tư thành công nhất thế giới, với hơn 70 tỉ USD lợi
nhuận kể từ năm 1975.
Quỹ đầu cơ lớn nhất thế giới Bridgewater Associates LP thường bảo với
khách hàng rằng Công ty đang đi được nửa đường trên hành trình chuyển
giao quyền lực từ nhà sáng lập Ray Dalio. Thế nhưng, trên thực tế, kế
hoạch tìm người kế vị vẫn chưa tới đâu.
Dalio, năm nay 66 tuổi, đã đưa Bridgewater trở thành một trong những
công ty đầu tư thành công nhất thế giới, với hơn 70 tỉ USD lợi nhuận
mang về cho các khách hàng kể từ khi Công ty ra đời vào năm 1975. Vì
thế, câu chuyện tìm người kế vị cho Dalio luôn là đề tài được các nhà
đầu tư quan tâm.
Trước đây, Dalio nói đang hướng dẫn các nhà điều hành khác để có thể
giao quyền điều hành vào khoảng năm 2020. Nhưng mới đây, Dalio nói rằng
ông không có ý định rời Bridgewater trừ phi không không còn đủ sức khỏe
để làm việc.
Kế hoạch kế vị vẫn chưa rõ ràng càng khiến nhiều người đặt câu hỏi
liệu Bridgewater có thể duy trì được sự thành công khi không còn nhà
sáng lập Ray Dalio. Mặc dù phải nhiều năm nữa mới có được câu trả lời,
nhưng quá trình tìm người kế vị đặc biệt thu hút sự quan tâm của các quỹ
hưu bổng, quỹ đầu tư quốc gia, quỹ hiến tặng ở trường đại học và các
khách hàng khác, vì họ dựa vào Bridgewater để giúp họ quản lý số tiền
đầu tư khổng lồ của mình.
“Không
hề có thời khắc nào dễ chịu trong quá trình tìm người kế vị ở quỹ đầu
cơ. Sự không chắc chắn thường là lý do đủ để các nhà đầu tư quyết định
quay sang tìm nơi khác để rót vốn”, Nathan Anderson, Tổng Giám đốc
ClaritySpring Inc., chuyên tư vấn cho các nhà đầu tư vào quỹ đầu cơ,
nhận xét. Bridgewater hiện quản lý 152 tỉ USD tiền của nhà đầu tư và có
khoảng 1.500 nhân viên.
 |
| Giá trị tài sản do Bridgewater quản lý hiện lên tới 152 tỉ USD | |
Khi nhà đầu tư tỏ ra bất an về vấn đề người kế vị, hồi đầu tháng 3
vừa qua Bridgewater cho biết đã tuyển dụng một nhà điều hành từng làm ở
Apple và người này sẽ là đồng CEO mới tại Công ty. Còn Greg Jensen, 42
tuổi, từ lâu là một trong những thân tín của Dalio, sẽ không còn giữ vị
trí đồng CEO nhưng vẫn tiếp tục làm đồng Giám đốc Đầu tư.
Ông Jensen bắt đầu làm việc tại Bridgewater cách đây 2 thập niên và
cùng có chung sở thích thiền và tính thẳng thắn của Dalio. Các nhân viên
hiện tại và cả những người cũ đều nhận xét Jensen là một chuyên viên
giao dịch có tài năng và từng được xem là ứng viên sáng giá có thể kế vị
Dalio sau này.
Cũng cần nói thêm, các quỹ đầu cơ xưa nay luôn mang màu sắc của các
nhà sáng lập. Bridgewater cũng thế. Thế giới quan của Dalio vẫn ngự trị
trong văn hóa doanh nghiệp, vốn xoay quanh 210 nguyên tắc khuyến khích
nhân viên nói lên sự thật.
Cụ thể, để giúp chuẩn bị cho tương lai, Dalio đã dành phần lớn thời
gian trong những năm gần đây tích lũy một thư viện nội bộ về các trường
hợp giả định, được gọi là “huấn luyện các nguyên tắc quản trị”.
Các nhân viên được yêu cầu mỗi ngày phải xem các đoạn video dài 15
phút. Các video này thể hiện những tình huống để theo đó các nhân viên
xử trí sao cho không vi phạm các nguyên tắc mà Bridgewater đặt ra. Một
số video còn đặt câu hỏi rằng chủ thể trong trường hợp đó có nên bị sa
thải không. Các nhân viên được khuyến khích đưa ra phản ứng trước các
tình huống bằng điện tử và các đoạn video thường kết thúc bằng một bài
thi chấm điểm câu trả lời dựa trên các nguyên tắc của Công ty.
Nhân viên cũng triển khai các dự án nhằm thúc đẩy văn hóa mà Dalio đã
xây dựng. Họ cũng phân tích các dữ liệu được thu thập thường xuyên, cả
những dữ liệu có trên iPad mà các nhân viên dùng ứng dụng để đánh giá về
điểm mạnh và điểm yếu của nhau.
“Bridgewater là một cỗ máy tiến hóa. Nó tạo ra sự thay đổi, nó có thể
khiến người ta cảm thấy đau đớn và có thể rất hỗn độn. Nhưng họ lèo lái
con tàu theo một cách rất khôn ngoan”, Robin Levine, từng là nhà điều
hành tại Bridgewater, nhận xét. Trong khi đó, một số nhân viên mô tả
Bridgewater như một ốc đảo, nơi họ hoàn toàn không phải quan tâm đến tôn
ti trật tự, cấp bậc trong doanh nghiệp và được thử thách tối đa khả
năng của họ.
Dalio cho rằng: “Bằng cách đưa vấn đề ra ánh sáng và giải quyết ngay,
chúng tôi tạo ra những kết quả tốt hơn và tạo sự thân thiết hơn giữa
những người mà thích cách làm việc như vậy”. Ông nói thêm: “Văn hóa này
tốt cho những ai yêu nó nhưng cũng khó khăn cho những ai không thích
nó”.
Văn hóa độc nhất vô nhị của Bridgewater dường như đã mang lại kết quả
tốt cho nhà đầu tư. Vào đầu năm nay, quỹ chính Pure Alpha của
Bridgewater đã tạo được mức sinh lời hằng năm 13% sau khi trừ phí kể từ
khi ra mắt vào năm 1991.
Dẫu vậy, không phải ai cũng chấp nhận được. Văn hóa trong Bridgewater
khắc nghiệt đến nỗi các nhân viên mới vào làm và cả các nhân viên thâm
niên đôi lần phải khóc ròng trong các cuộc họp. Dalio nói có thể phải
mất hơn 1 năm mới có thể thích nghi với văn hóa của Bridgewater. Vì thế,
những nhân viên thành công ở Bridgewater được các nhà điều hành quỹ đầu
cơ này ví như lực lượng đặc nhiệm Navy SEAL cực kỳ thông minh.
Một số người bên ngoài được tuyển vào làm các vị trí cấp cao ở
Bridgewater cuối cùng cũng ra đi. Trong số đó có Tom Adams, cựu Chủ tịch
Rosetta Stone Inc. và Giám đốc Công nghệ Kevin Campbell của Accenture.
Giám đốc FBI James Comey, từng làm cố vấn chung cho Bridgewater từ năm
2010 đến 2012, trong lá thư tạm biệt gửi cho nhân viên của quỹ đầu cơ
này đã viết: “Tôi thích ý tưởng văn hóa của chúng ta, vốn đề cao tính
minh bạch và sự thật”. Nhưng theo ông, văn hóa này có những hạn chế của
nó. “Tôi cười (và nhăn mặt) khi chứng kiến một loạt các kỹ năng lãnh đạo
đã bị bỏ qua... tính hài hước, giao tiếp, khả năng xây dựng nhóm, khả
năng thích ứng, giải quyết các vấn đề có tính nghịch lý...”.
Ông Comey nói rằng: “Việc theo đuổi không ngừng sự xuất sắc dựa trên
logic là hoàn toàn mâu thuẫn với thứ niềm vui mà luôn khích lệ, tạo động
lực cho tôi làm việc. Ngoài ra, Bridgewater phản ánh tính cách của Ray.
Điều đó cũng hay. Nhưng tôi và ông ấy là 2 con người khác nhau”. Ông từ
chối nói rõ thêm.
Vẫn còn nhiều ý kiến trái chiều của cả người trong cuộc lẫn người
ngoài cuộc về văn hóa tại Bridgewater. Nhưng Bridgewater hồi đầu tháng 3
vừa qua thông báo với khách hàng rằng Công ty vẫn có ý định hoàn tất
cuộc chuyển giao trách nhiệm quản trị của Dalio trong vòng 5 năm. Cho
đến thời điểm đó, kết quả làm việc của Dalio sẽ được đánh giá liên tục,
như bất kỳ nhân viên nào khác của Bridgewater.
Dalio được đánh giá cao ở khả năng đầu tư và lãnh đạo, nhưng cũng
được xem là người có khả năng lắng nghe kém và ít có sự đồng cảm. “Mọi
người tại Bridgewater vẫn không chắc chắn 100% họ sẽ có thể giữ gìn văn
hóa của quỹ đầu cơ này mà không có ông ấy. Đó là một câu hỏi còn để
ngỏ”, Robert Kegan, nhà tâm lý học thuộc Đại học Harvard, đã nghiên cứu
rất kỹ văn hóa của Bridgewater, nhận xét.
Nguồn: Nhịp Cầu Đầu Tư/ WSJ
