Bí quyết tạo ′những cá nhân đặc biệt′ của Singapore và Mỹ

Từ lâu rất nhiều người đã quên mất câu hỏi gốc gác này và chỉ say mê bàn chuyện học như thế nào, rồi tập trung cho khâu đổi mới phương pháp dạy học. Nhưng đó vẫn chỉ là bề nổi. Hãy thử nhìn sang các nước có nền giáo dục tiên tiến. 

"Những cá nhân đặc biệt" của Singapore và Mỹ (từ trái sang): Lý Quang Diệu, Barack Obama, Mark Zuckerberg, Bill Gates.

Giáo viên tự thiết kế bài học, không phải là người đi diễn giải lại nội dung SGK. Đó là lí do mà không trò nào giống học trò nào. Nền giáo dục đã tạo ra được các cá nhân. Chứ không phải là các học sinh mặc đồng phục về kiến thức.

Học cái gì?

Từ lâu rất nhiều người đã quên mất câu hỏi gốc gác này và chỉ say mê bàn chuyện học như thế nào, rồi tập trung cho khâu đổi mới phương pháp dạy học. Nhưng đó vẫn chỉ là bề nổi. Hãy thử nhìn sang các nước có nền giáo dục tiên tiến.

Trước hết từ nền giáo dục Hoa Kỳ:

Bộ khung nội dung là quan trọng tối cao. Bộ khung này quy định tất cả các đầu mục kiến thức nền tảng mà người theo học cần đạt. Ví như môn khoa học thiếu nhi cho tiểu học. Bộ GD sẽ soạn ra các đầu mục chương trình cho từng lớp và các hãng viết sách cứ theo đó mà viết SGK.  Mỗi hãng sẽ viết một kiểu theo bộ khung này và các trường được trao quyền tự do chọn lựa bộ SGK tốt nhất hoặc phù hợp nhất với phong cách đào tạo và triết lý giáo dục của mình.

Đây chính là không gian cho tự do học thuật ở bậc phổ thông. Bộ GD và thậm chí các bang không được phép can thiệp vào việc chọn SGK của các trường. Bộ GD Mỹ hoàn toàn có thể tự viết nội dung SGK nếu muốn. Song ít trường chọn điều đó.

Bộ khung này có thể ví như một thứ "kinh thánh". Nó phải chuẩn và đủ. Không được phép sai lệch hay thừa. Tiêu chuẩn phải chính xác về đầu mục và nội dung kèm theo là một thứ bảo bối giúp nền giáo dục của bất kì nước nào hay một trường ĐH nào đi lên.

Thứ hai  là bài học từ Singapore: Nền giáo dục phổ thông của Singapore theo hệ thống của Anh quốc. Trong khoảng 20 năm họ đã tiếp cận và đạt được chất lượng của hệ thống giáo dục Anh quốc.
Trong khi đó, trường chính sách công Lý Quang Diệu trực thuộc ĐH quốc gia Singapore NUS. Khi thành lập, NUS đã định hướng trường này theo mô hình trường chính sách công số 1 thế giới là Kennedy thuộc viện đại học Harvard. Để làm được như vậy NUS đã mua khung chương trình của trường Kennedy cho trường Lý Quang Diệu. Họ chỉ mất hơn 10 năm để đưa chất lượng đào tạo lên tầm thế giới.

Hiện trường Lý Quang Diệu là cái tên hàng đầu châu Á trong đào tạo chính sách công và nằm trong top 10 thế giới ở lĩnh vực và ngành hẹp này.

Hai câu chuyện trên gợi ý rất nhiều cho cho những người làm GD ở VN.

Học thế nào?

Tiêu chí khung giá trị cần chuẩn xem ra không phải ai cũng làm đúng cho dù rất giản dị. Nếu chưa thể làm chuẩn thì tốt nhất là thuê hoặc mua như Singapore đã làm. Nó giống cái la bàn giúp ta đi đúng hướng.

Lấy ví dụ về đề án viết SGK tiếng Anh phổ thông của Việt Nam mới được bàn thảo gần đây. Tại hội nghị quốc gia, vị chủ trì hội thảo phát biểu rằng: SGK tiếng Anh của ta cần đưa vào đó các nội dung về văn hóa Việt Nam. Nghĩa là để có sách dạy tiếng Anh mang văn hóa Việt, nhóm biên soạn phải viết lai sách, đồng nghĩa với việc các học sinh vẫn tiếp xúc và học kiểu tiếng Anh do người Việt viết, thay vì ngôn ngữ chuẩn do người bản ngữ soạn. 

Chừng đó để thấy cách tiếp cận khung chương trình như thế đã chệch hướng ngay từ đầu.

Một hạn chế nữa cần khắc phục, đó là từ lâu chúng ta đều biết kiểu dạy, học nhồi nhét và thuộc vẹt. Kiều học đó sẽ triệt tiêu năng lực tư duy, đặc biệt là tư duy sáng tạo và sẽ phá hủy mảnh đất ươm trồng trí tưởng tượng - thứ còn quan trọng hơn cả trí thông minh như: hoạt động vui chơi: nuôi dưỡng trí tưởng tượng. Thói quen đọc sách: ươm mầm đam mê và ước mơ.

Cần thêm các trải nghiệm cuộc sống để mang lại cảm xúc. Cảm xúc dẫn đến ý tưởng. Các nước phát triển coi trải nghiệm cuộc sống là cả một nền giáo dục riêng mà ở đó giáo dục ở nhà trường trở nên gắn bó với giáo dục gia đình. Tên gọi chính xác của nền giáo dục này là ComEd  - Community Education. Giá trị sâu xa cần đạt tới là tinh thần cống hiến, gốc gác của sự nhân văn.

Vế thứ 2 của học cái gì là "học vừa đủ", nhưng có lẽ  quá khó để định lượng và đôi khi nó không còn nằm trong ý chí chủ quan của cả người dạy lẫn người học. Ngay cả với một nền giáo dục chuẩn mực như Singapore thì nguyên lý học vừa đủ cũng bị phá vỡ bởi chính họ cũng khó lòng cưỡng lại và đẩy lùi xu hướng đó.

Cho đến gần đây, những người làm giáo dục nước này đã có một số động thái để cải thiện tình hình.
Trước hết, ĐH quản trị Singapore SMU là 1 đại học của nhà nước nhưng chính phủ đã xã hội hóa, cho phép tư nhân vận hành theo mô hình đại học của Hoa Kỳ mà cụ thể là Trường Kinh Doanh The Wharton thuộc đại học Pennsylvania ( UPenn - một trong 8 trường thuộc nhóm Ivy League ).
Kết quả là SMU không chạy theo việc học nặng mà thay vào đó là việc học vừa đủ. Họ đưa vào các chương trình bằng đôi liên kết với UPenn và đưa phương pháp học Discussion - based Learning (tức là học tập dựa theo thảo luận có gốc gác từ Reed College). Phương pháp này buộc người học phải đọc nhiều để đưa ra đươc ý kiến riêng của mình. Và với mục tiêu đọc để có ý kiến riêng thì việc học vẹt cộng nhồi nhét đã dần được loại bỏ.

Hai, Đại học công nghệ và thiết kế SUTD là một bước tiến mới và nỗ lực mạnh mẽ hơn của chính phủ Singapore trong việc tiếp cận tư duy giáo dục độc lập và triết lý sáng tạo cá nhân của Mỹ. Việc học cái gì đã được đưa xuống dưới mức đủ thành mức ít. Để cho người học dành thời gian nhiều hơn nữa cho việc sáng tạo. Sáng tạo ở mức cao là phải ra được sản phẩm cụ thể.

Còn các  trường của Mỹ sẽ từ khung chương trình học cái gì đúng và đủ để đưa ra các mục tiêu giáo dục mà họ muốn học sinh hướng tới. Giáo viên được trao quyền thiết kế bài học dựa theo cả khung chương trình và mục tiêu học trên nền nội dung của cuốn SGK họ chọn. Như vậy giáo viên không phải là người chỉ đi diễn giải lại nội dung SGK. Họ chủ động sáng tạo lại cách thể hiện nội dung học cái gì. Các lớp học theo giáo viên khác nhau sẽ tiếp cận các nội dung học và cả hàm lượng khác nhau.
Sự chủ động, độc lập và sáng tạo của giáo viên cũng sẽ sản sinh ra các học trò có các phẩm chất như thế. Đó là lí do mà không ai giống ai. Nền giáo dục đã tạo ra được các cá nhân. Chứ không phải là các học sinh mặc đồng phục về kiến thức.
Và đó nên là mục tiêu chính của giáo dục.

Theo TuanVietNamNet

Phương pháp giáo dục con cái của gia đình GS Ngô Bảo Châu

Nhiều người cho rằng Ngô Bảo Châu chắc hẳn phải lớn lên với một phương pháp giáo dục cho thần đồng. Tuy nhiên theo chia sẻ từ bậc sinh thành của giáo sư thì sư thật hoàn toàn khác.

Với những thành tựu xuất sắc về Toán học được cả thế giới đánh giá cao, ai cũng phải công nhận anh là một thiên tài hiếm có.

Quý tử cũng phải rửa bát

Ngô Bảo Châu sinh ra rong gia đình có truyền thống làm khoa học. Bố anh là GS.TSKH Ngô Huy Cẩn (sinh năm 1941), từng du học ở Nga (chuyên ngành cơ học) và nhiều năm công tác ở Viện cơ học. Ông nguyên là cán bộ Ủy ban Khoa học kỹ thuật Nhà nước. Mẹ anh là PGS.TS Trần Lưu Vân Hiền, nguyên cán bộ Viện Y học cổ truyền Trung ương.

Tuổi thơ của Ngô Bảo Châu quấn quýt với mẹ và đại gia đình bên ngoại, đặc biệt là ông ngoại. Sau ngày cưới, vì chưa có nhà riêng nên vợ chồng GS Cẩn phải ở chung với gia đình nhà ngoại tại 47 Hàng Bài. Khi Ngô Bảo Châu học A0 ĐH Tổng hợp (nay là THPT chuyên ĐH Quốc gia Hà Nội) thì GS Cẩn được phân một phòng tập thể 24m2 ở tầng 4 khu tập thể Nam Đồng và cả nhà mới chuyển về đó ở. 

GS Ngô Bảo Châu và mẹ.

 Thuở nhỏ, Ngô Bảo Châu chịu nhiều ảnh hưởng từ cách giáo dục của mẹ. Bởi khi vào lớp 1, bố anh sang Liên Xô làm nghiên cứu sinh, mọi việc nuôi dạy con phó thác cho vợ và nhờ ông bà ngoại hỗ trợ. Hàng ngày, Ngô Bảo Châu được mẹ và ông ngoại thay nhau đưa đón đi học ở trường Thực nghiệm. Ngoài học văn hóa ở trường, bà Hiền còn cho con đi học vẽ ở Cung thiếu nhi, học đàn violon ở nhà riêng một ông thầy trên phố Triệu Việt Vương. Bà Hiền cho biết, hồi nhỏ bà cũng được học đàn và cảm nhận âm nhạc mang lại nhiều điều bổ ích cho cuộc sống. Vì vậy, bà cho con theo học loại hình nghệ thuật này như một cách nuôi dưỡng tâm hồn. Với lối giáo dục con giống như nhiều gia đình Hà Nội thời bấy giờ, bà Hiền chưa bao giờ kỳ vọng Ngô Bảo Châu sẽ đạt được thành tựu lớn lao nào sau này.

Tài năng của Ngô Bảo Châu chỉ thực sự được phát hiện khi GS Ngô Huy Cẩn về nước vào những năm con trai học hết cấp I. Khi làm toán cùng Châu, ông Cẩn nhận ra khả năng tư duy toán khá đặc biệt của con. Ông rất ngạc nhiên khi thấy con giải dễ dàng các bài tập trong sách giáo khoa. Chính vì vậy, ông đã quyết định cho con đi theo con đường chuyên toán. Ngô Bảo Châu cũng rất hào hứng với hướng đi mà bố vạch ra, đó là lý do anh rất thất vọng khi mình thi trượt lớp 6 chuyên toán của trường Trưng Vương và quyết tâm phục thù vào năm sau với số điểm nằm trong top đầu. GS Cẩn cho biết: “Châu là một đứa trẻ đặc biệt ham hiểu biết, rất ham học nên chúng tôi gần như chẳng bao giờ phải nhắc Châu học. Tuy là con một nhưng chúng tôi chưa bao giờ coi Châu là cậu ấm hay chiều chuộng thái quá”.

Bà Hiền cũng xác nhận, chồng bà khá nghiêm khắc trong việc rèn nếp sống cũng như nếp học cho Ngô Bảo Châu. Bà kể: “Chẳng biết bố dạy học cho con thế nào mà thỉnh thoảng lại thấy Châu nước mắt nước mũi giàn giụa chạy từ trên gác xuống lấy khăn lau mặt. Nhiệm vụ sau bữa ăn của Châu là rửa bát. Anh chàng cũng ngồi rửa bát, đằng trước giăng mấy cái chậu. Có hôm Châu đề nghị: “Mẹ ơi, hay là mẹ nói với bố là mẹ rất thích rửa bát để con khỏi phải rửa”. Tuy cưng chiều con nhưng tôi cũng hiểu trẻ muốn nên người phải rèn giũa từ nhỏ. Tôi bảo: “Ai mà nói dối thì sẽ bị thối mồm, các chú công an phát hiện ra ngay”. Vậy mà tin lắm. Châu cũng là đứa trẻ biết nghe lời nên vợ chồng tôi cũng không phải vất vả nhiều”.

Không cho con học trước chương trình

Khi tài năng của Ngô Bảo Châu được phát hiện, các thầy giáo đã dành nhiều thời gian cho việc bồi dưỡng anh. Bà Hiền cho biết: “Tuy đam mê toán và chăm chỉ làm bài tập nhưng Châu không học theo kiểu “quên ăn quên ngủ”. Anh vẫn dành thời gian để đá bóng, đọc truyện, nghe nhạc, chơi đàn violon, đánh cờ tướng hay giúp mẹ làm việc nhà. Năm 1988, anh tham dự kỳ thi Olympic Toán quốc tế tại Australia và giành huy chương vàng. Năm sau, anh tiếp tục giành huy chương vàng Olympic Toán quốc tế tại Đức.

GS Ngô Bảo Châu.

Cũng trong năm 1989, anh sang Pháp học tại ĐH Paris 6 và bảo vệ luận án tiến sĩ khi mới 25 tuổi tại ĐH Sư phạm Paris - ngôi trường danh tiếng bậc nhất nước Pháp. Năm 2003, ở tuổi 31, anh hoàn thành luận án habilitation (tương đương tiến sĩ khoa học) tại ĐH Paris 11 và đầu năm sau trở thành giáo sư của đại học này.

Năm 2005, ở tuổi 33, Ngô Bảo Châu được đặc cách phong hàm giáo sư và trở thành giáo sư trẻ tuổi nhất Việt Nam. Năm 2007, sau khi chứng minh được “bổ đề cơ bản”, một giả thuyết then chốt của chương trình Langlands, anh được trao giải thưởng Oberwolfach của Đức, giải thưởng của Viện Hàn lâm Pháp. Ngày 19/8/2010 tại lễ khai mạc đại hội Toán học thế giới tổ chức ở Hyderabad (Ấn Độ), bà Pratibha Patil - Tổng thống Ấn Độ đã trao huy chương Fields - giải thưởng cao quý nhất trong lĩnh vực toán học cho GS Ngô Bảo Châu. Đây là niềm tự hào của người Việt Nam nói chung, của thế hệ trẻ Việt Nam nói riêng, khi trí tuệ Việt vươn lên đỉnh cao của khoa học nhân loại và được khẳng định trên trường quốc tế.

Không bao giờ đánh con

GS Ngô Huy Cẩn cho biết, vợ chồng ông gần như không bao giờ đánh con. “Thực ra cũng do Châu ngoan, khi làm gì sai, chúng tôi nói là Châu biết nghe. Tôi nhớ có lần Châu đang học trường Trưng Vương, Hà Nội do ở lớp Châu nghịch, hình như là nhảy lên bàn nên bị thầy giáo bắt làm bản kiểm điểm. Hôm đó, Châu sợ không dám về nhà. Hết giờ học đã lâu mà không thấy con về, vợ chồng tôi cuống lên đi tìm. Mãi lâu lắm, không nhớ là mấy giờ, nhưng tối mịt rồi, công an mang Châu tới nhà trả. Hóa ra, cu cậu sợ quá, đi bộ tuốt lên Cầu Giấy rồi bị lạc. Sau lần ấy, vợ chồng tôi càng ý thức được tác hại của việc dùng đòn roi với con. Sử dụng bạo lực sẽ chỉ làm đứa trẻ sợ, không còn tinh thần nhận ra mình sai ở đâu để sửa đổi”, GS Cẩn chia sẻ.

Sau khi Ngô Bảo Châu vang danh cả thế giới, nhiều người tìm tới hỏi han vợ chồng GS Ngô Huy Cẩn về phương pháp dạy con thành tài. Nhiều người nghĩ rằng họ có bí quyết đào tạo thần đồng đặc biệt. Tuy nhiên mỗi lần có người hỏi vậy, ông bà lại rất bối rối.
GS Cẩn thừa nhận: “Hồi đó, chúng tôi chẳng bao giờ nghĩ phải giáo dục con thế này hay thế khác. Tuy rất cố gắng nuôi dưỡng con trong hoàn cảnh khó khăn chung của cả nước, nhưng việc nuôi dạy Châu rất tự nhiên”. Còn PGS. TS Trần Lưu Vân Hiền thì khẳng định, vợ chồng bà không nuôi dạy con theo bất cứ một phương pháp giáo dục thần đồng nào. “Châu là đứa trẻ bình thường, từ nhỏ không có gì đặc biệt về thể hình hay tính cách. Ngay cả khi phát hiện ra Châu có tài năng Toán học, tôi cũng không can thiệp nhiều vào sự phát triển của con. Chúng tôi để con tự phát triển, cả tính cách cũng như khả năng”, GS Cẩn cho biết.

Nhiều bậc phụ huynh thấy con thông minh, lanh lợi từ nhỏ thường cho đi học trước để biết trước kiến thức, nhanh chóng thành công. Nhưng PGS.TS Trần Lưu Vân Hiền cho biết, vợ chồng bà không cho con học trước chương trình. Chỉ khi đến khoảng lớp 3, lớp 4, thấy Ngô Bảo Châu giải toán nhanh, họ mới có hướng cho con sau này học chuyên toán. “Bản thân tôi hoàn toàn không ủng hộ phương pháp cho trẻ học kiến thức trước khi vào tiểu học vì như thế là quá sớm và chẳng khác nào "thúc quả chín ép”. Có thể với cách làm như thế, nhiều em sẽ biết trước một số thứ so với các bạn đồng trang lứa nhưng sự học không phải một sớm một chiều mà là cả một quá trình phấn đấu lâu dài. Nền tảng vẫn là cái quan trọng nhất nên đừng nóng vội rồi vô tình làm hỏng cả tương lai sau này của con em mình. Hơn nữa với cách làm như thế, chúng ta đã và đang đánh cắp đi sự hồn nhiên, vô tư mà đáng ra trẻ phải được hưởng. Ví dụ ở bậc tiểu học, giai đoạn này chủ yếu trẻ chỉ cần biết đọc, biết viết, cộng trừ nhân chia đơn giản thôi. Không cần thiết phải bắt học sinh cấp 1 học thêm, làm thêm bài tập về nhà, chỉ cần tập trung học hiệu quả trên lớp là đủ”, bà chia sẻ.

Tiếp nối truyền thống giáo dục của gia đình, GS Ngô Bảo Châu cũng áp dụng nhiều phương pháp dạy con học được từ bố mẹ. Tuy nhiên với cuộc sống ở nước ngoài và những thay đổi tư duy theo hướng hiện đại, anh cũng có những bí quyết riêng để các con có sự phát triển tối ưu nhất.

Theo Giadinh.net

4 thói quen tốt nên dạy cho trẻ

Phương pháp giáo dục đúng đắn, phù hợp sẽ giúp việc uốn nắn con cái của cha mẹ trở nên dễ dàng hơn. Đừng quên, trước tiên cha mẹ phải là tấm gương tốt. Dưới đây là những thói quen hữu ích giúp con bạn hình thành nhân cách. 

• 5 nguyên tắc khi dạy trẻ về tiền 

 

1. Thái độ, cách cư xử

Điều đầu tiên bạn cần dạy con là có thái độ phù hợp. Muốn thế, bố mẹ phải là tấm gương, trước tiên là trong cách cư xử với con. Không bao giờ quên nói “làm ơn” và “cảm ơn” trong mọi tình huống. Cách xử sự của bạn sẽ dần dần thấm vào con và dần dần hình thành tính cách tốt cho bé.

Trẻ con cũng cần được dạy về lòng trắc ẩn bởi đó là cách hữu hiệu giúp chúng trong cuộc sống sau này. Hiểu về lòng trắc ẩn, trẻ sẽ học được cách hiểu được người khác, và sẽ được mọi người yêu thương vì biết cách cư xử.

Muốn dạy con có trách nhiệm với những hành động của mình, bạn cần bắt đầu từ những việc đơn giản như rửa ly khi uống nước xong, bỏ quần áo vào chậu giặt sau khi tắm. Nhưng để đạt được kết quả như mong muốn thì trước tiên, bố mẹ phải là người làm gương về những hành động trách nhiệm của mình.

Bạn cũng cần cho trẻ thấy ai cũng nên được đối xử tốt. Đừng nói xấu ai đó trước mặt con bởi làm như thế bạn sẽ không bao giờ dạy trẻ được về lòng tốt.

2. Vệ sinh cá nhân

Trẻ con thích được tự làm mọi việc, bố mẹ hãy tự tin cho trẻ tự làm, chỉ cần sau đó bạn kiểm tra để chắc chắn rằng con đã làm đúng

Đa số các bậc phụ huynh thấy khó dạy trẻ cách giữ vệ sinh. Quá trình này sẽ mất thời gian và bố mẹ cần kiên trì để cho trẻ hiểu tầm quan trọng của việc đánh răng hay tắm hàng ngày, việc cần thiết phải chải tóc, rửa mặt. Dần dần trẻ sẽ coi những hoạt động đó là một phần trong thời khóa biểu hàng ngày của chúng.

Chỉ cần một vài món đồ chơi phù hợp, một ít sticker và âm nhạc, những nhiệm vụ khó khăn nhất như rửa tay, đi tắm hay đánh răng cũng có thể trở thành trò vui. Trẻ con thích được tự làm mọi việc, cho nên bố mẹ hãy cứ tự tin cho trẻ tự đánh răng, chỉ cần sau đó bạn kiểm tra để chắc chắn rằng miệng con đã sạch.

3. Ăn uống lành mạnh

Trong cuộc sống hiện đại, một trong những vấn đề về sức khỏe khiến nhiều bậc phụ huynh quan tâm là trẻ bị béo phì. Nếu muốn con khỏe mạnh, bạn cần phải tạo thói quen ăn uống lành mạnh cho con. Không chiều theo sở thích những món ăn nhanh như khoai tây chiên, hamburgers của chúng mà hãy hướng con ăn uống những thực phẩm thiên nhiên, có lợi cho sức khỏe.

Không dễ luyện cho bé thói quen này, song cần nhớ rằng danh sách món ăn ngon và giàu dinh dưỡng rất dài, con bạn sẽ không bao giờ biết hết nếu chưa thử. Và thay vì ép con ngồi xuống trước một bát thức ăn hoàn toàn mới, nên thay đổi từ từ theo cách dùng món gần đây bé thích nhất làm nguyên liệu nấu những món mới hơn. Ví dụ bé thích ăn trứng hay phô mai, hãy cho thêm trứng và phô mai vào món súp gà bạn chuẩn bị cho bé thử.

4. Rèn luyện thể chất

Nếu bạn không thích tập luyện, đừng mong con bạn yêu thích thể thao. Hãy dành thêm thời gian để bố mẹ và con cùng nhau tập luyện nhằm khuyến khích và tạo những thói quen lành mạnh cho con.

Bạn nhận thấy rằng lôi con ra khỏi màn hình máy tính, TV hay điện thoại là việc không hề dễ. Mặc bạn la hét và nhắc nhở luôn mồm việc con nên giới hạn thời gian tiếp xúc với thiết bị công nghệ, con bạn và máy tính vẫn như hình với bóng.

Có một cách đơn giản hơn để hạn chế việc này: Hãy tìm cho con một người bạn đồng trang lứa, mời bạn nhỏ đó sang nhà chơi. Bạn cần nói chuyện với phụ huynh của bạn con để chắc chắn rằng việc này không ảnh hưởng đến chuyện học hay hoạt động ngoại khóa của đứa trẻ. Cũng nên chắc chắn rằng bạn không rước thêm một “con nghiện đồ công nghệ” sang nằm thêm trên sofa nhà mình.

Doanh Nhân Sài Gòn

>> 5 nguyên tắc khi dạy trẻ về tiền 

Người giàu thành công nhờ đâu?

Gần 90% người giàu cho rằng chăm chỉ là yếu tố giúp họ có khối tài sản khổng lồ, sau đó mới đến học tập, liều lĩnh và tiết kiệm.

• 7 quy tắc tiền bạc ai cũng cần biết 

Business Insider đã trích kết quả nghiên cứu của Tập đoàn Spectrem về nguyên nhân giàu có được 132.000 người có tài sản trên 25 triệu USD chia sẻ. Dưới đây là những yếu tố họ cho là góp phần lớn vào thành công của mình.

Hai tỷ phú Mỹ - Bill Gates (trái) và Warren Buffett (phải). Ảnh: Luxury Topics

1. Làm việc chăm chỉ là tất cả

87% người giàu cho rằng chăm chỉ là yếu tố giúp họ thành đạt như bây giờ.

2. Giáo dục: 78%

Báo cáo không phân biệt giáo dục truyền thống và phi truyền thống. Nhưng rõ ràng, người giàu đánh giá rất cao tầm quan trọng của yếu tố này khi luôn ưu tiên nâng cao kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm.

3. Chấp nhận rủi ro: 63%

Có gan mới có thể làm giàu. Hơn một nửa người tham gia khảo sát cho rằng chấp nhận rủi ro đóng góp lớn vào thành công của mình. Tất nhiên, liều lĩnh mù quáng và khôn ngoan là hai phạm trù hoàn toàn khác nhau. Đây là lúc kinh nghiệm và hiểu biết đóng vai trò quyết định.

4. Tiết kiệm: 59%

Hơn một nửa những người được hỏi cho rằng tiết kiệm là yếu tố quan trọng làm nên thành công. Tất nhiên, việc này không có nghĩa là giữ khư khư túi tiền. Bạn hoàn toàn có thể đầu tư cho khởi nghiệp để có lợi nhuận đáng kể, nhưng vung tiền vào những món đồ như Lamborghini thì thà tiết kiệm còn hơn.

5. May mắn: 53%

Thành công của một người khó có thể thiếu may mắn. Hơn một nửa người được hỏi cho rằng việc có được thời cơ đúng lúc, đúng chỗ đã góp một phần vào thành công của họ. Những hãy nhớ, bạn vẫn có thể tự tạo may mắn cho mình. Thay vì ngồi một chỗ và chờ đơi, hãy chăm chỉ tìm kiếm cơ hội, may mắn sẽ mỉm cười với bạn.

6. Thừa kế: 30%

Thừa kế là yếu tố ít được đề cập đến. Chỉ khoảng 30% người được hỏi cho biết thừa kế đóng vai trò quan trọng trong thành công của họ. Điều này cũng có nghĩa 70% còn lại đã tự gây dựng bằng chính thực lực của mình.

Báo cáo kết luận, nếu kết hợp những yếu tố này lại - làm việc chăm chỉ, học tập, liều lĩnh, chi tiêu thận trọng, gặp thời cơ tốt và ít thừa kế, bạn sẽ thấy khởi nghiệp là một lựa chọn hoàn toàn phù hợp. Hãy dũng cảm biến ý tưởng thành việc kinh doanh và tận hưởng thành công như hàng triệu người giàu trên thế giới.

Vnexpress/BI

>> Những tỷ phú đi lên từ gian khó

Cách dạy con 'khác người' của tỷ phú giàu thứ 2 thế giới

Warren Edward Buffett là tỷ phú giàu thứ 2 thế giới nhưng ông luôn có lối sống tiết kiệm và dạy con không đặt tiền bạc lên hàng đầu.

Nổi tiếng là người giàu thứ 2 thế giới và là tỷ phú sống giản dị nhất thế giới

Warren Edward Buffett (tiểu bang Nebraska, Hoa Kỳ) là một nhà đầu tư, doanh nhân và nhà từ thiện người Hoa Kỳ. Ông là nhà đầu tư thành công nhất thế giới, cổ đông lớn nhất kiêm giám đốc hãng Berkshire Hathaway, và được tạp chí Forbes xếp ở vị trí người giàu thứ hai thế giới sau Bill Gates với tài sản chừng 27 tỷ USD. Không những thế, ông được gọi là "Huyền thoại đến từ Omaha".

Trên thương trường, ông được biết đến là một người kiên định trong triết lý đầu tư, nhưng trong cuộc sống đời thường, Warren Edward Buffett lại nổi tiếng với lối sống tiết kiệm dù sở hữu khối tài sản khổng lồ.

Ông dạy con không đặt tiền bạc lên đầu mà phải học cách sống

Tuy nhiên, trang Nhất Việt cho biết, những gì ông dạy con không phải là tiền bạc và cách kiếm tiền mà đơn giản chỉ là cách sống. Peter Buffett – con trai của Warren Buffett tin rằng anh đã nhận được sự đầu tư giáo dục tốt nhất mà bất cứ ai sống trên đời này cũng ước ao.

Cha anh, Warren Buffett, người vốn được xem là “hiền tài xứ Omaha”, ít khi nói chuyện với con về tài chính mà tập trung vào những triết lý của cuộc sống. Chẳng hạn: “Các con không cần phải thử sức trên tất cả các lĩnh vực. Khi con đã sẵn sàng để đầu tư (ví dụ như nhà đầu tư cổ phiếu), con chỉ cần tưởng tượng nó giống một quả bóng tròn đang di chuyển từ từ”. Tiền là mục tiêu của rất nhiều người. Nhưng với ông, mục tiêu là luôn luôn hành động đúng.

Các con của tỷ phú Warren Edward Buffett

Nói về cách tiết kiệm tiền, Warren Buffett đã có những câu nói bất hủ như: “Không nên tiết kiệm những khoản còn lại sau chi tiêu, mà hãy tiêu những khoản còn lại sau khi tiết kiệm”.

Ông khuyên giới trẻ hãy vạch ra cho mình một kế hoạch chi tiêu hợp lý. Chẳng ai làm giàu thành công nếu tối ngày ăn uống, la cà quán bar tán dóc với bạn bè và chạy theo những xu hướng công nghệ. Nếu không vạch ra một kế hoạch chi tiêu hợp lý thì sẽ chẳng mấy chốc mà tiêu hết tiền lương của mình.

Vấn đề ở đây là, hãy lên danh sách những thứ cần mua, cần chi tiêu trong tháng, số dư còn lại hãy bỏ vào sổ tiết kiệm. Tâm lý nhiều người là khi nhận lương thường chi tiêu vào các khoản tiền khác sau đó dư được bao nhiêu thì tiết kiệm. Như vậy, nếu tháng đó bạn lỡ tay tiêu quá số tiền thì chắc chắn khoản tiết kiệm sẽ bằng 0.

Bạn có biết suốt những năm thơ ấu của Buffett, ông đã đi giao báo và làm nhiều việc vặt khác để kiếm tiền, cho đến năm 14 tuổi ông đã đủ tiền mua một trang trại.

Ông thường nói với các con: "Chỉ có tiết kiệm mới mang lại sự giàu sang cho bản thân và cho chính đất nước mình. Đừng tiêu vào những thứ vô bổ, hãy đầu tư vào những thứ các con thực sự cần và có ích. Nếu các con muốn giàu, hãy cân nhắc và tính toán như một nhà kinh tế đích thực trong mọi việc".

Ông thường đặt ra một số câu hỏi về sản phẩm nào đó và cố gắng xác định sở thích của các con. Chẳng hạn, với một tờ báo, ông sẽ hỏi: “Con có đọc nó thường xuyên không?”, như một cách tìm hiểu con mình.

Peter Buffett – con trai của Warren Buffett tin rằng anh đã nhận được sự đầu tư giáo dục tốt nhất mà bất cứ ai sống trên đời này cũng ước ao

Ông luôn tạo được sự tin cậy ở các con bằng cách luôn làm đúng như những gì ông nói, toàn vẹn và trung thực. Chính vì vậy, với Peter Buffett, món quà lớn nhất anh có thể tặng cha mình là đi theo bước chân của cha, bằng cách tin tưởng vào chính mình để trở thành một nhạc sĩ nổi tiếng (anh là người soạn nhạc cho bộ phim “Khiêu vũ với bầy sói”).

Cho phép con thất bại và thành công theo cách riêng

Một điều đặc biệt nữa trong cách Warren Buffett dạy con là ông cho phép con mình thất bại và thành công theo cách của riêng chúng. Nói cách khác, ông không phải là người cha luôn luôn bên cạnh con để giúp đỡ. Phong cách quản lý của ông cũng giống như cách ông sống.

Trong kinh doanh, khi nhận ra một người quản lý giỏi, ông nói: “Tôi tin bạn” và sau đó để người ấy làm việc một mình. Kinh nghiệm là tất cả mọi thứ. Khi bạn vấp ngã và tự đứng dậy, bạn sẽ hiểu bản thân mình hơn.

Chính vì cách giáo dục này mà các con của Warren Buffett hiểu rằng, nếu tin cha sẽ ra tay cứu giúp mỗi khi mình gặp rắc rối về tài chính thì sẽ làm suy yếu bất cứ thành công nào mà mình đạt được.

Warren Buffett không để con trông chờ vào tài sản thừa kế. Năm 2006, ông cam kết đóng góp 37 tỷ USD cho Quỹ từ thiện của Bill Gates. Ông cũng từng tuyên bố dành phần lớn tài sản cho các tổ chức phi lợi nhuận chứ không phải là các con sau khi ông qua đời.

Theo Cafebiz 

>> Bí quyết dạy con làm giàu của tỷ phú Donald Trump