Bố mẹ Việt Nam đừng cố nuôi con hoàn hảo, hãy học cách thức dạy con này của người Đức

Khác với Việt Nam, phụ huynh Đức coi trọng tính tự lập và xây dựng trách nhiệm cho trẻ từ khi còn nhỏ, họ cho phép con làm những việc mà chẳng đứa trẻ Việt nào được làm.

Mỗi quốc gia có phong tục, tập quán khác nhau và tất nhiên là cách dạy con cái cũng không hề tương đồng. Tại Việt Nam, những bậc phụ huynh Việt thường coi con cái là số 1 chính vì thế cách chăm sóc, chiều chuộng con cũng không giống như các quốc gia còn lại. Mặc dù vậy, đây không phải là điều lúc nào cũng tốt với trẻ nhỏ, cách thức dạy con của người Đức phía dưới đây có thể đáng để thử nghiệm.

Tại Đức, có thể mọi người ít gặp cảnh tượng bố mẹ bế rồi cưng nựng con như ở Việt Nam, họ có cuộc sống rất riêng biệt và con cái như một thành viên gia đình đích thực, các bé cùng tham gia vào các hoạt động của bố mẹ chứ không phải một "thiết bị" thu hút sự chú ý. Các cặp cha mẹ Đức thoải mái uống cà phê, chơi đùa cùng nhau và để mặc con cái làm những gì chúng muốn.

Cha mẹ Đức tập cho con cái tự lập từ khi còn rất nhỏ.

Lý do dễ hiểu vì người Đức tôn trọng sự độc lập và trách nhiễm của mỗi cá nhân, cha mẹ người Đức không để mặc con làm gì mình thích, họ tin tưởng ở con cái mình và cho chúng được phát triển theo những cách mà chúng trải nghiệm với cuộc sống.

Ngoài đặc điểm trên, những vị phụ huynh Đức còn có những cách thức dạy con vô cùng độc đáo khác.

Không ép trẻ em đọc sách, học bài

Trường mầm non tại Đức không cổ xuý học lấy thành tích hay có kiến thức cho trẻ nhỏ. Trong thực tế, giáo viên cùng nhiều bậc phụ huynh tại đây phản đối việc ép trẻ em đọc sách từ quá sớm, họ cho rằng đây là một quá trình mà trẻ phải phát triển, tích luỹ cùng bạn bè trong quá trình chúng lớn.

Trường mẫu giáo với người Đức là nơi để trẻ em chơi đùa và có những cảm nhận xã hội đầu đời. Điều này tiếp tục được kéo dài cho tới năm trẻ lên lớp 1, bé chỉ phải học nửa buổi mỗi ngày và trong khoảng thời gian này được giãn ra để bổ sung 2 hoạt động ngoại khoá hay tập thể dục.

Phụ huynh Đức không ép con cái học từ quá sớm và trường học cũng vậy, trẻ em được thoải mái chơi đùa mà không phải lo học tập từ sớm như các quốc gia khác.

Mặc dù vậy, đừng nghĩ điều trên khiến trẻ em Đức học tập kém, thống kê vào năm 2012 cho thấy học sinh 15 tuổi tại Đức có kết quả học tập cao hơn nhiều mức trung bình trên thế giới, những học sinh này có lượng kiến thức tốt thêm vào đó tính tự giác cao và sức khoẻ cùng nhận thức xã hội vượt trội.

Không ngại cho con cái nghịch lửa

Có lẽ đây là điều bất ngờ với nhiều phụ huynh Việt Nam khi lửa là thứ cấm kị vì nó có thể gây bỏng cho trẻ nhỏ, ở Đức điều này hoàn toàn ngược lại, trẻ em được tiếp xúc với lửa từ rất sớm. Nhiều bé thậm chí còn được nghịch bật lửa, diêm hay đốt nhiều thứ để chúng thoả sức trải nghiệm. Tất nhiên, những bài tập này đều được thực hiện dưới sự giám sát của giáo viên hoặc gia đình.

Tất nhiên, những hoạt động nguy hiểm như dùng pháo hoa hay các chất nổ đều bị cấm nhưng trẻ em Đức có thể thoải mái nghịch lửa từ khi còn rất nhỏ và chúng hiểu cách sử dụng cũng như những nguy hiểm lửa có thể gây ra khi trưởng thành hơn.

Cho phép con đi chơi một mình

Trẻ em Đức tự đi bộ đi học mà không cần sự giám sát của người lớn.

Trẻ em Đức tự đi bộ đi học cũng như đi chơi xung quanh nhà, chỉ trừ khi khoảng cách quá xa phụ huynh Đức mới đưa con đi còn lại chúng đều tự khám phá thế giới một mình. Một số phụ huynh thậm chí còn cho phép con tự đi xe bus hay tàu điện để đi học. Họ không sợ con mình bị bắt cóc nhưng có một số lo ngại về tai nạn giao thông được đẩy lên.

Mặc dù vậy, điều này có lẽ chỉ có thể được thực hiện ở Đức do tỷ lệ trẻ em bị bắt cóc cực thấp, không muốn nói là rất hiếm. Phụ huynh Đức làm điều này để con cái có được sự tự do trong di chuyển và một số nhà khoa học cho rằng đây là điều tốt cho trẻ.

Tổ chức tiệc ăn mừng trong ngày khai giảng

Người Đức có 3 dấu mốc quan trọng nhất đó là Einschulung (bắt đầu đi học lớp 1), Jugendweihe (trở thành thanh niên) và hôn nhân nên họ đều có cách ăn mừng đúng đắn cho từng dịp lễ quan trọng này.

Ngày lễ Einschulung khi trẻ em ăn mừng, vui đùa và được nhận quà tặng lớn trước khi đi học.

Tại Berlin, Einschulung là một buổi lễ rất lớn ở các trường học và nó được tổ chức vào ngày thứ 7. Trong ngày lễ này trẻ em sẽ được chơi đùa cùng nhau, được tặng một Zuckertute (món quà lớn với bút, đồng hồ, kẹo và các vật dụng học tập khác bên trong). Sau khi chơi đùa thoả thích, trẻ em sẽ về nhà và tiếp tục ăn mừng với người thân cùng bạn bè. Einschulung là một dịp lễ mà bất kì trẻ em Đức nào đều muốn tham dự, nó có tác động tích cực tới cuộc sống của trẻ em cũng như phần nào đó kích thích việc đi học ở các bé.

Jugendweihe bắt đầu khi bé bước sang tuổi 14, bữa tiệc này bao gồm ăn chơi nhảy múa, tặng quà đồng thời dặn dò trẻ trước khi chúng bước sang một giai đoạn mới của cuộc sống.

Cha mẹ Đức đưa con ra ngoài mỗi ngày

Có một thành ngữ tại Đức nói rằng: "Không có thời tiết xấu, chỉ có trang phục không phù hợp", giá trị của việc ra ngoài hàng ngày được người Đức truyền dạy qua trường học lẫn gia đình, tại Đức cũng có rất nhiều sân chơi cho trẻ em ở nơi công động để trẻ thoải mái vui đùa.

Trong các sân chơi ở Đức, trẻ em tự vui đùa cùng nhau qua các trò chơi bên trong mà không cần sự giúp đỡ của bố mẹ.

Không quan trọng thời tiết bên ngoài mưa hay nắng, nóng hay lạnh... người Đức đưa con ra ngoài hàng ngày, để chúng vào công viên sau đó cho chúng tự chơi với những bé đồng trang lứa khác.

Với những cách thức trên, không những trẻ em Đức rèn luyện được đức tính tự lập từ khi còn rất nhỏ mà phụ huynh cũng "nhẹ gánh" hơn nhiều để tập trung tâm trí vào những công việc khác, các lưu ý vẫn luôn được thực hiện và cha mẹ Đức luôn sẵn sàng giúp đỡ con cái bất kì lúc nào chúng cần.

>> 9 điểm chung của phụ huynh có con thành công

 Van Vu

Theo Trí Thức Trẻ/TIME

Không phải Warren Buffett, đây mới là người đồng hành tuyệt vời nhất của Bill Gates

Giúp đỡ Bill Gates khi ông gặp khó khăn trong cuộc sống, các mối quan hệ cũng như mối lương duyên Bill Gates cùng Warren Buffett, mẹ của Bill Gates chính là người đã chắp cánh cho một tỷ phú thành công như hôm nay.

Sinh ra trong một gia đình giàu có với cha (William H. Gates, Sr) là luật sư và mẹ (Mary Maxwell Gates) là doanh nhân thành đạt, Bill Gates gần như được hưởng mọi thứ mà một đứa trẻ bình thường trên thế giới này mong muốn. Cha mẹ của Gates, dù gặp rất nhiều khó khăn khi phải nuôi dạy và kiểm soát đứa con trai của mình, lại đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong sự nghiệp và cuộc đời của tỷ phú giàu nhất thế giới như ta biết ngày hôm nay.

Theo tạp chí Wall Street Journal, Bill Gates và mẹ tỏ ra khá xung khắc khi ông ở vào độ tuổi mới lớn, lúc ông bắt đầu có những cuộc “nổi loạn” về mặt ý thức, chống lại những quy định về lề thói chuẩn mực của gia đình. Cha mẹ Bill đã đưa ông đến gặp một nhà trị liệu, và họ được khuyên là nên nới lỏng bớt sự kiểm soát đối với con mình.

Mấy năm sau, khi Gates bỏ học ở Harvard và khởi nghiệp cùng Microsoft, họ lại tiếp tục ủng hộ ông hết mình. Thậm chí, bà Mary còn là điểm khởi đầu của mối quan hệ giữa Bill Gates với Warren Buffett – một tình bạn cho đến nay đã kéo dài 25 năm.

 Bill Gates từng có những tranh cãi khá gay gắt với gia đình đặc biệt là người mẹ của ông Mary Maxwell Gates.

Vào tháng 7 năm 1991, Bill Gates khi đó đã 35 tuổi nhưng vẫn tỏ ra ngần ngại và không chịu kết bạn với Warren Buffett (khi đó đã 60 tuổi và rất nổi tiếng) dù bị gia đình và bạn bè hối thúc.

Khi viết trên blog của mình, Gates nhớ lại những lần từ chối và cuộc nói chuyện qua điện thoại với mẹ mình, một sự kiện mà sau đó đã làm ông thay đổi hẳn ý định về việc gặp Buffett.

Ông viết:

Vào năm 1991, khi mẹ tôi gọi điện và bảo tôi đến ngôi nhà nghỉ của gia đình ở Hood Canal để gặp một nhóm bạn, trong đó có cả Warren, lúc đó tôi không muốn đi và bảo với bà là mình rất bận. Mẹ tôi cứ nài nỉ và bảo rằng Warren là một người rất thú vị, nhưng tôi không bị thuyết phục. Tôi còn nói: “Ông ta chỉ là người mua đi bán lại một đống giấy lộn. Đó không phải là những thứ thực sự có giá trị gia tăng. Con không nghĩ là mình có điểm gì chung với ông ấy cả”. Nhưng cuối cùng bà cũng thuyết phục được tôi đi gặp Warren Buffett.

Và tình bạn đó đã thay đổi hẳn bộ mặt của các hoạt động từ thiện ở Mỹ.

Sau này, chính mẹ của Gates là người gợi ý ông nên dành một chút thời gian và tiền bạc cho các hoạt động từ thiện. Mặc dù bạn đầu còn chưa đồng tình, nhưng cuối cùng Gates cũng chấp nhận dành một số tiền cho tổ chức United Way of America (hiện đã trở thành United Way Worldwide), nơi mẹ ông giữ một số vai trò lãnh đạo quan trọng.

Sau khi mẹ mất, cha của Gates tiếp tục động viên con mình quan tâm nhiều hơn đến các hoạt động từ thiện. Vì thế không lâu sau đó tổ chức tiền thân của Quỹ Bill and Melinda Gates ra đời, với cha của Gates đóng vai trò là đồng chủ tịch.

Ngày nay, quỹ này đã có số tài sản hiến tặng lên đến 39,6 tỷ USD và Buffett cũng là một thành viên quản trị.

(Theo Trí Thức Trẻ/QZ)

>> Tình bạn 25 năm đáng ngưỡng mộ giữa 2 người đàn ông giàu có bậc nhất thế giới

Bí quyết đầu tư của chủ nhân giải Nobel kinh tế Harry Markowitz

Đã bao giờ bạn tự hỏi một người đoạt giải Nobel về kinh tế sẽ quản lý danh mục đầu tư như thế nào? Sau đây là những lời khuyên của Harry Markowitz, người đoạt giải Nobel kinh tế năm 1990 đưa ra.

1. Đừng để trứng vào cùng một rổ 

Hãy đầu tư vào nhiều kênh khác nhau. Phải nhớ rằng thời thế thay đổi khôn lường, chuyện của ngày mai khác với chuyện của hôm nay. Do vậy, tốt nhất là phải đa dạng hóa các kênh đầu tư.

2. Những người mới đầu tư nên “biết mình biết người”

Những người mới đầu tư có thể tìm người tư vấn cá nhân. Tuy nhiên, nếu không đủ tiền để thuê người thực sự giỏi, bạn nên bắt đầu bằng đầu tư một ít vào chứng khoán (nhớ là không đổ hết vào một nơi mà phải tách ra) và một ít thì gửi tiết kiệm. Đầu tư bao nhiêu vào chứng khoán và bao nhiêu để gửi tiết kiệm là tùy bạn. Nếu còn trẻ, bạn nên tiết kiệm nhiều hơn.

Nói chung, những người mới đầu tư nên xác định rõ: mình có bao nhiêu tiền, bao nhiêu thời gian và nghĩ thế nào về chuyện đầu tư.

3. Mèo nhỏ bắt chuột con 

Việc đầu tư cũng phụ thuộc vào tính cách. Nếu “nhát chết”, bạn không nên đầu tư nhiều vào chứng khoán. Trong thời điểm mà thị trường giảm mạnh, bạn rất dễ bị lỗ, sau đấy thì “sợ đến già” và chẳng dám quay lại nữa.

Rủi ro càng cao, lợi nhuận càng lớn. Điều này không có nghĩa là cứ phải kiếm những nơi rủi ro cao nhất để đầu tư vào. Việc đầu cơ quá nhiều sẽ gây khó cho nhiều người. Do vậy, người mới đầu tư phải chấp nhận rủi ro nhưng nếu sợ thì đừng “liều” quá.

4. Lãi suất rồi sẽ tăng thôi

Lãi suất hiện nay đang ở mức thấp, nhưng không có nghĩa là nó cứ thấp mãi. Trong vài năm tới, lãi suất rồi sẽ đi lên. Về mặt cá nhân, có thể đầu tư vào trái phiếu và cổ phiếu, đồng thời tích lũy tiền đợi đến khi lãi tăng trở lại.

5. Cầm đủ tiền

Có nhiều cách để xác định lượng tiền mặt cần có trong tài khoản. Cá nhân ông Harry Markowitz luôn giữ ít nhất khoảng 3 tháng lương.

6. Dạy con cách tiêu tiền

Hãy cho con một khoản tiền nhất định, để chúng hiểu về giá trị của đồng tiền, rằng không phải cái gì cứ thích là mua được và nếu phung phí quá nhiều thì tiền sẽ hết.

Công trình giúp Harry Markowitz đạt giải Nobel Kinh tế năm 1990 chính là mô hình hóa quá trình lựa chọn danh mục đầu tư dưới dạng một bài toán quy hoạch phi tuyến (bài toán Markowitz). Mục tiêu của bài toán Markowitz là tìm các tỉ trọng của các chứng khoán trong danh mục đầu tư sao cho giảm tới mức tối thiểu phương sai (rủi ro) của danh mục mà đạt được một mức thu nhập đã định. Giải liên tiếp bài toán với các mức thu nhập mục tiêu người ta xác định được một tập hợp các danh mục đầu tư có hiệu quả. Từ đây nhà đầu tư sẽ lựa chọn một danh mục nằm trong tập hợp này dựa trên quan điểm của mình về việc đánh đổi giữa thu nhập và rủi ro.

(Theo Trí thức trẻ/Personal Capital) 

>> Warrent Buffet - Hãy sống thật giản dị và không ngừng đầu tư cho cuộc đời mình

9 điểm chung của cha mẹ có con không thành công

Làm cha mẹ là một trong những công việc khó khăn nhất trên đời. Có quá nhiều điều có thể ảnh hưởng tới thành công của một đứa trẻ, trong đó có: địa vị kinh tế xã hội, môi trường sống, trình độ học vấn của cha mẹ.

Mặc dù các nghiên cứu khó có thể chỉ ra đâu là cách làm cha mẹ lý tưởng bởi vì các nhà nghiên cứu thường không theo dõi các gia đình trong một quá trình lâu dài, tuy nhiên cũng có những hành vi nhất định của cha mẹ mà các nhà khoa học cho rằng có liên quan tới các vấn đề ở trẻ như: trầm cảm, lo âu trong cuộc sống sau này.
Dưới đây là 9 điều cha mẹ làm có thể khiến trẻ không thành công – tất cả đều dựa trên các nghiên cứu khoa học:

1. Cha mẹ không khuyến khích con tự lập

Năm 1997, một nghiên cứu tại ĐH Vanderbilt cho biết những phụ huynh kiểm soát tâm lý con cái đã gây ra một loạt hậu quả tiêu cực cho trẻ, trong đó có việc thiếu tự chủ và thiếu tự tin.

Khuyến khích trẻ - đặc biệt là trẻ tuổi vị thành niên – sống tự lập có thể là một điều tốt, đặc biệt là trong việc tăng cường khả năng giải quyết xung đột – theo nghiên cứu trên Tạp chí Nghiên cứu tuổi vị thành niên.

Ngoài ra, nghiên cứu này cũng tìm thấy bằng chứng cho thấy sự tự lập có thể giúp tăng khả năng chống lại những áp lực tuổi thành niên.

2. Cha mẹ la mắng con cái rất nhiều

 Những biện pháp kỷ luật bằng lời nói có thể tác gây hại lâu dài.

hững biện pháp kỷ luật bằng lời nói có thể tác gây hại lâu dài.Một nghiên cứu vào năm 2013 của ĐH Pittsburgh phát hiện bằng chứng cho thấy những lời nói cay nghiệt với con trẻ như la hét, chửi rủa hay xúc phạm có thể gây ảnh hưởng không tốt tới hạnh phúc của đứa trẻ sau này.

“Những vấn đề hành vi của trẻ khiến cha mẹ có những hình thức kỷ luật bằng lời nói, nhưng hình thức kỷ luật này lại có thể đẩy trẻ vị thành niên tới những hành vi này” – tác giả nghiên cứu khẳng định trong thông cáo báo chí.

3. “Cha mẹ trực thăng”
Kiểm soát con một cách thái quá có thể gây ra lo âu và trầm cảm ở trẻ em.
“Những học sinh có bố mẹ kiểm soát con quá mức cho thấy mức độ trầm cảm và ít hài lòng với cuộc sống cao hơn” – các nhà nghiên cứu viết trong một nghiên cứu vào năm 2013 với đối tượng gần 300 sinh viên đại học.

Đó là một trong số những nghiên cứu chỉ ra rằng có thể có sự liên quan giữa việc bố mẹ kiểm soát con thái quá với mức độ trầm cảm ở trẻ sau này. Một nghiên cứu vào năm 2011 của ĐH Tennessee cũng đưa ra nhận định tương tự.

Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng những đứa trẻ có cha mẹ được gọi là “cha mẹ trực thăng” ít cởi mở hơn với những ý tưởng mới, và sử dụng thuốc giảm đau nhiều hơn với mục đích tiêu khiển.

4. Cha mẹ cho phép con quyết định khi nào đi ngủ

Giờ đi ngủ thất thường có thể gây ảnh hưởng tới bộ não đang phát triển.
Các nhà nghiên cứu tới từ Vương quốc Anh phát hiện ra mối liên hệ giữa việc đi ngủ thất thường và những hành vi xấu, trong đó bao gồm: hiếu động thái quá, các vấn đề về đạo đức, vấn đề với bạn cùng lứa và những khó khăn về mặt tình cảm.

“Chúng ta đều biết rằng sự phát triển bộ não của trẻ khi còn nhỏ có ảnh hưởng sâu sắc tới sức khỏe và mức độ hạnh phúc trong suốt cuộc đời trẻ. Ngoài ra, sự gián đoạn giấc ngủ, đặc biệt là nếu xảy ra ở những thời điểm quan trọng trong quá trình phát triển, có thể có tác động lâu dài và quan trọng tới sức khỏe” – một trong số tác giả của nghiên cứu khẳng định.

5. Cha mẹ để trẻ xem tivi khi còn quá nhỏ
Một nghiên cứu vào năm 2007 đăng trên Tạp chí Nhi khoa chỉ ra rằng việc để trẻ dưới 3 tuổi xem tivi gây ảnh hưởng tới vốn từ vựng của trẻ, khiến trẻ có xu hướng bắt nạt bạn cùng lớp nhiều hơn khi chúng bước vào trường mầm non.

Tuy nhiên, một số nghiên cứu cũng nói rằng những chương trình mang tính giáo dục như “Seassame Street” hay “Barney” là có lợi, nhưng chỉ nên dành cho trẻ từ 2,5 tuổi đến 5 tuổi.

6. Cha mẹ độc đoán

Vào những năm 1960, nhà tâm lý học Diana Baumride phát hiện ra rằng có 3 kiểu phụ huynh cơ bản: dễ dãi, độc đoán và lạm quyền.

Làm cha mẹ độc đoán có thể khiến kết quả học tập của con không tốt – theo một nghiên cứu năm 2005 trên Tạp chí Tâm lý giáo dục. 

7. Cha mẹ sử dụng điện thoại thường xuyên trước mặt trẻ
Một nghiên cứu mới được công bố năm nay trên tạp chí Translational Psychiatry cho thấy những cha mẹ bị phân tâm bởi điện thoại có thể gây ảnh hưởng tiêu cực tới sự phát triển của trẻ.

Một nghiên cứu năm 2015 của ĐH Bang Pennsylvania cũng thừa nhận việc sử dụng điện thoại thông minh “đặt ra mối nguy hiểm thực sự đối với hạnh phúc và sự phát triển của trẻ”.

8. Cha mẹ lạnh lùng hoặc xa cách con cái
Việc bạn thể hiện tình yêu với con chẳng gây hại gì cho ai. Nhiều nghiên cứu đều cho thấy rằng thái độ thiếu ấm áp của cha mẹ với con cái có thể gây ra cảm giác thiếu an toàn, những khó khăn về vấn đề tình cảm ở trẻ.

Những đứa trẻ không được bố mẹ khen ngợi thường xuyên cũng thường lo âu hơn – theo một nghiên cứu năm 1986.

9. Cha mẹ sử dụng đòn roi như một hình phạt

Đánh đòn không phải là cách tốt nhất để trừng phạt con cái.

Vào những năm 80, các nhà nghiên cứu đã tìm hiểu về ảnh hưởng của đòn roi với trẻ nhỏ và kết quả cho thấy đòn roi có tương quan với những hành vi như: hiếu động thái quá, hung hăn và chống đối.

Trong một nghiên cứu vào năm 2000, các nhà nghiên cứu khẳng định rằng những đứa trẻ thường bị bố mẹ ánh đập có xu hướng phá phách nhiều hơn.

Năm 2006, các nhà phân tích của ĐH Texas cũng xác nhận rằng, dựa trên 50 năm nghiên cứu ở 160.000 đứa trẻ, đòn roi có liên quan tới các vấn đề sức khỏe tâm thần và những khó khăn về nhận thức.
(Theo Vietnamnet/Tech Insider)

>> 9 điểm chung của phụ huynh có con thành công

Trẻ em Do Thái từ nhỏ đã được biết hai việc: một là lao động hai là tiền bạc

Người Do Thái kiếm tiền giỏi là vì họ chăm chỉ, cần cù kiếm tiền và ngoài ra cũng không thể tách rời khỏi sự giáo dục, dạy dỗ quan niệm về tiền bạc từ khi còn nhỏ.

Trẻ em Do Thái từ nhỏ đã được biết hai việc: một là lao động hai là tiền bạc.

 

Ngay từ nhỏ đã tạo cho mình những quan điểm chính xác về tiền bạc.

Người Do Thái kiếm tiền giỏi là vì họ chăm chỉ, cần cù kiếm tiền và ngoài ra cũng không thể tách rời khỏi sự giáo dục, dạy dỗ quan niệm về tiền bạc từ khi còn nhỏ.

Trẻ em Do Thái từ nhỏ đã được biết hai việc: một là lao động hai là tiền bạc.

Hàng ngày trẻ em Do Thái phải giúp người lớn nhổ cỏ trong vườn. Mỗi lần làm giúp người lớn như thế sẽ được trả 10 đô la. Sáng sớm đi đưa sữa sẽ được 2 đô la. Trẻ được trả thù lao theo đúng công sức mình bỏ ra, không phân biệt trẻ lớn hay nhỏ, tiền công đều được trả như nhau.

Người Do Thái luôn trả tiền theo năng lực lao động, không bao giờ phân biệt tuổi tác lớn hay bé.

Quan niệm này cũng được người phương Tây chấp nhận. Công nhân viên chức của Công ty thực hiện chế độ trả lương theo năng lực, công việc giống nhau, chất lượng ngang nhau thì người 40 tuổi với người 20 tuổi cũng nhận được số tiền lương như nhau. Người làm được nhiều việc thì lĩnh được nhiều lương hơn.

Ngay từ nhỏ người Do Thái đã được quán triệt quan niệm cơ bản này một cách rõ ràng. Điều ấy cũng đã rèn cho người Do Thái có thói quen tốt đẹp là yêu lao động và quý tiền bạc.

Giáo dục quan niệm về tiền bạc cho trẻ ngay từ khi còn nhỏ đã được mọi người đặt cho cái tên rất hay là “thiên tài tài chính”. John D.Rockefeller, ông vua dầu lửa ngay từ nhỏ cũng đã được giáo dục về quan niệm tiền bạc.

John D. Rockefeller sinh ra trong gia đình Do Thái điển hình. Cha ông là người sống rất truyền thống, thường xuyên dạy bảo con cái theo Kinh Talmud. Từ năm lên 4, 5 tuổi, cha ông đã yêu cầu ông phải giúp mẹ lấy nước, lấy cốc cà phê. Mỗi lần như vậy ông sẽ được cha cho một ít tiền tiêu vặt. Mọi công việc trong nhà đều được cha ông đề giá cụ thể: quét dọn phòng vệ sinh 10m2 sẽ được nửa cent, quét dọn sạch sẽ bên ngoài phòng vệ sinh thì được 1 cent. Chuẩn bị bữa sáng cho cha mẹ sẽ được 12 cent. Lớn hơn một chút thì cha ông, không cho tiền tiêu vặt nữa mà nói với ông rằng, nếu ông muốn tiêu tiền thì hãy tự kiếm mà tiêu.

Thuở nhỏ ông thường xuyên giúp cha làm việc tại nông trại. ông giúp cha vắt sữa bò, chuyển sữa. Hai cha con đã định ra từng việc cụ thể để dễ tính tiền. ông ghi lại tất cả những việc mình làm cho cha vào một cuốn sổ, đén một thời gian nào đó thì hai cha con ngồi lại tính sổ với nhau. Mỗi lúc đến thời điểm tính sổ cả hai cha con lại bắt đầu mặc cả nhau từng tý một. Nói chung hai cha con thường xuyên cãi nhau vì từng việc nhỏ.

Năm lên 6 tuổi, John D. Rockefeller thấy có một con gà chạy nhảy tứ tung mà chẳng thấy ai bắt về. Ông đã tìm cách bắt con gà đó rồi bán cho láng giềng. Mẹ ông là một người sùng đạo, bà cho rằng làm vậy là phỉ báng đến thần linh, nhưng cha ông thì cho rằng đó là dấu hiệu tốt. ông thấy đó là bản lĩnh độc đáo của người kinh doanh.

Qua lần này ông John D. Rockefeller càng mạnh dạn hơn. Một thời gian sau ông chho một nông dân gần đó vay 50 đo la mình kiếm được từ những công việc vặt trong nhà. Ông và người nông dân nọi đã thỏa thuận với nhau cụ thể về lãi suất cũng như thời gian trả tiền. Cứ đến thời gian quy định là ông lại đi lấy trả tiền. Trong thời gian cho vay ông đã kiếm được khoản lãi 53.75 đô la. Vụ làm ăn này đã khiến cho nông dân vùng này phải thốt lên: đứa trẻ này thật thông minh, có ý thức kinh doanh rất tốt.

Ngay từ nhỏ ông đã có đầu óc kinh doanh nhạy bén nên sau này ông khá thuận buồm xuôi gió trong sự nghiệp. Thậm chí những vụ làm ăn quan trọng cũng như là phong cách kinh doanh của ông sớm được bộc lộ từ khi ông còn nhỏ.

Có con rồi ông lại áp dụng phương pháp giáo dục này với con của mình. Ông cấm con cái mình ra vào công ty tự tiện, kể cả vợ ông cũng vậy, ông rất ít khi cho bà đến công ty. Trừ khi có việc gì gấp hoặc thật đặc biệt thì mới thấy bà và con xuất hiện ở công ty.

Một lần cô con gái thứ hai 15 tuổi đã đến công ty tìm ông vì có việc. Đúng lúc ấy ông đi ra ngoài nên không gặp, cô bé đã phải ngồi trong văn phòng đợi ông. Biết được con gái đến công ty ông vô cùng tức giận. Đó chính là cách giáo dục của John D. Rockefeller. Đó là vì ông muốn con cái mình hiểu rằng mọi việc mình có được đều dựa vào sự phấn đấu của bản thân, chứ đừng có dựa dẫm vào sự giàu có của cha. Trong nhà mình ông đã đặt ra một nền kinh tế thị trường khá hoàn chỉnh. Ông để cho vợ mình làm “tổng giám đốc”, còn các con mình thì làm việc nhà. Vợ ông sẽ căn cứ vào tình hình làm việc nhà của cac con để cho chúng tiền tiêu vặt. Gia đình công giống như một công ty thu nhỏ.

John D. Rockefeller còn dạy con mình ghi chép sổ sách đàng hoàng. Ông yêu cầu cac con mình mỗi tối trước khi đi ngủ phải ghi chép lại từng khoản chi tiêu trong ngày, dù là tiền mua đồ chơi ô tô hay là mua bút chì thì đều phải ghi chép đúng. Không những thế, tối nào ông cũng kiếm tra sổ ghi chép của các con, cho dù con mua cái gì thhif ông cũng phải bằng được tại sao lại mua chúng. Như vậy đòi hỏi con trẻ phải giải thích lý do. Nếu ông Rockefeller hài lòng thì sẽ thưởng cho con 5 cent. Nếu ông thấy không ổn, sẽ cảnh cáo các con ngay. Nếu các con vân tiếp tục như vậy thì lần sau sẽ trừ đi 5 cent trong số tiền thù lao chúng nhận được. Ông Rockefeller hỏi con về chi tiêu nhưng không bao giờ can thiệp vào việc chi tiêu của con. Các con ông luôn vui mừng vì điều đó, các con ông đều tranh nhau ghi lại những gì mình đã kiếm và chi tiêu để cho cha xem.

Ông Rockefeller thường xuyên nhắc nhở các con mình cần phải học cách kiểm soát đồng tiền, tiết kiệm. Ông để ở trong phòng bếp 6 cái cố, trên cốc có ghi rõ tên của từng con và trong cốc đặt những miếng đường được quy định dùng trong một tuần. nếu đứa nào tham ăn, ăn quá số đường quy định thhif đến lúc uống cà phê đường sẽ phải uống cà phê đen. Nếu con muốn có thêm thì đành phải đợi số dường của tuần sau. Qua vài lần rèn như vậy các con ông đều biết tiết kiệm. nếu cứ tùy tiện lãng phí những món đồ của mình thì chờ đợi luôn đắng ngắt như cà phê đen vậy.

Người do thái đã biết dạy dỗ con mình về tiền bạc ngay từ nhỏ, nói đơn giản là, họ đã biết cách để con trẻ làm quen với đồng tiền, sử dụng đồng tiền. như vậy trẻ sẽ có hai khả năng: một là khả năng nhận biết đồng tiền cũng như quy luật của đồng tiền; hai là, khả năng sử dụng chính xác đồng tiền và quy luật của đồng tiền.

Cách giáo dục này giúp cho con trẻ hoàn thiện cơ cấu tri thức của mình. Mục đích chính là rèn cho trẻ có những kỹ năng tài chính cơ bản và quan niệm đúng về tiền bạc và sức lao động. cách giáo dục này là cách giáo dục hiệu quả nhất, thiết thực nhất. nó giúp cho trẻ giải quyết được những vấn đề liên quan đến tiền bạc, của cải mà chúng phải đối mặt trong cuộc sống thực tế.

Hơn nữa, giáo dục cho con trẻ về quan niệm tiền bạc đúng đắn từ thuở nhỏ sẽ tăng cường được khả năng phán đoán nhạy bén chính xác, cũng như tăng cường các hiểu biết làm giàu như thế nào. Cách giáo dục này gần đây càng được nhiều người cho rằng đó là mấu chốt để thực hiện cuộc sống thành công. Trong tư duy giáo dục con cái về tiền bạc cũng đã dần đề cập đến giá trị quan của xã hội hiện đại, cuộc đời của mỗi con người là trong phạm vi quy hoạch, sự theo đuổi của mỗi cá nhân, tài nguyên của mỗi cá nhân đều là những quy hoạch có lý trí. Tất cả những điều đó để thực hiện mục tiêu cao nhất là được sống hạnh phúc suốt đời. quan niệm về tiền bạc chính là một lý luận tổng thể của quy hoạch này.

Người Do Thái giáo dục con trẻ về tiền bạc từ nhỏ sẽ giúp cho con trẻ sớm nhận biết được đầu tư là gì, làm giàu như thế nào, tài chính ra sao, chi tiêu thế nào….tất cả những điều ấy đã đặt nền móng vững chắc cho sự thành công của trẻ sau này.

( Trích từ cuốn”Bản lĩnh người Do Thái trong kinh doanh”)

>> Mở tài khoản chứng khoán - Tư vấn Đầu tư Chứng khoán

"Nghe" con trai út miêu tả cách dạy con của Warren Buffett

“Chúng tôi cứ thế lớn lên mà không thực sự hiểu bố mình đang làm gì. Đó thực sự là một điều bí ẩn”.

Khi mọi người lần đầu tiên phát hiện ra rằng Peter Buffett là con trai của Warren Buffett – nhà đầu tư huyền thoại và là tỷ phú giàu thứ ba thế giới, họ đã bị sốc.

“Họ thường tỏ ra rất ngạc nhiên vì tôi là một người quá đỗi bình thường”, con trai út của Warren Buffett đã chia sẻ như vậy với nhà báo Stephen Dubner của Freakconomics*.

“Tuy nhiên, sau khi biết tôi được “nhà tiên tri xứ Omaha” nuôi dạy như thế nào, mọi người sẽ thấy con trai của Warren Buffett quá bình dị là điều không hề bất ngờ”, Peter nói. “Chúng tôi cứ thế lớn lên mà không thực sự hiểu bố mình đang làm gì. Đó thực sự là một điều bí ẩn”.

“Lúc chị tôi học lớp 4 hay 5 gì đó, chị ấy đã điền cụm từ “chuyên viên phân tích chứng khoán” vào phiếu điều tra về nghề nghiệp của bố mẹ. Một đứa trẻ ở tầm tuổi đó sẽ không hiểu những con số có ý nghĩa gì, sàn giao dịch chứng khoán là gì cũng như mua, bán cổ phiếu là như thế nào. Do đó chúng tôi thực sự không biết chút nào về công việc của ông. Chúng tôi đã nghĩ rằng bố mình chỉ là người chuyên kiểm tra hệ thống báo cháy mà thôi. ”.

Trong khi đó, cuộc sống của gia đình Buffett luôn được duy trì ở mức giản dị tối đa. “Tôi đã đi học ở trường công, cô giáo dạy tôi môn văn học cũng là người đã dạy mẹ tôi”. Dù Warren Buffett đã đạt được những thành công vang dội về tài chính, cuộc sống của gia đình họ không hề thay đổi. Các con của ông đã lớn lên trong căn nhà có 5 phòng ngủ giản dị mà ông mua từ năm 1958 với giá 31.500 USD.

Căn nhà giản dị của gia đình Buffett

Peter cho biết anh đã mất khoảng 25 năm để hoàn toàn nhận thức được bố mình đang làm gì. “Tôi đã từ từ khám phá ra … Có lẽ đến năm 25 tuổi, tôi mới hoàn toàn nhận thức được sự thực mọi thứ xung quanh tôi không phải là tất cả”.

Buffett nổi tiếng trên toàn thế giới, nhưng ông vẫn sống trong căn nhà đó, và chọn một chiếc điện thoại nắp gập thay vì dùng điện thoại thông minh. “Bố tôi vẫn dành phần lớn thời gian trong ngày để đọc sách, và tôi có thể cam đoan rằng căn nhà ở Omaha của chúng tôi không thay đổi chút nào so với hồi năm 1965”.

Peter Andrew Buffett sinh năm 1958, là một nhà soạn nhạc, tác gia và cũng là một nhà từ thiện. Với hơn 30 năm trong nghề, ông đã đạt được một số thành tựu như giành giải thưởng Emmy Award, là một trong những tác giả có sách bán chạy nhất do New York Times bình chọn và là đồng Chủ tịch của quỹ từ thiện NoVo Foundation.

Peter là con trai nhỏ tuổi nhất của Warren Buffett. Chủ tịch của tập đoàn Berkshire Hathaway có 3 người con, trong đó có hai trai và 1 gái.

* Freakonomics là một cuốn sách nổi tiếng viết bởi Tiến sĩ Triết học Steven D. Levitt của Viện Công nghệ MIT và nhà báo của New York Times - Stephen J. Dubner tại Mỹ. Trước sự đón nhận và nhu cầu tìm hiểu thêm của độc giả, "cuốn sách" này đã phát triển, cập nhật thường xuyên dưới dạng blog, radio, phim...

Thu Hương

Theo Trí thức trẻ/Business Inside

>> Khi Có Cha Là Tỷ Phú Warren Buffett 

>> Warren Buffett: Giống như đầu tư, nuôi con cũng phải có phương pháp

Các dấu hiệu tuổi thơ ảnh hưởng như thế nào đến tương lai?

Theo những nghiên cứu sinh học về cách chúng ta được nuôi dưỡng, có rất nhiều thứ diễn ra thời thơ ấu ảnh hưởng đến con người khi trưởng thành.

Dù cho không có một công thức nào được thiết lập để đảm bảo thành công và hạnh phúc, những nhà nghiên cứu tâm lý học cũng đã chỉ ra một số yếu tố từ thời thơ ấu có thể dự đoán tương lai của mỗi đứa trẻ khi lớn lên.

Sau đây sẽ là 13 dấu hiệu tuổi thơ tiêu biểu và những dự báo về tác động của chúng:

1. Kỹ năng xã hội khi còn học mẫu giáo có thể xác định bạn sẽ học đại học hay đi làm

Các nhà nghiên cứu từ Đại học Pennsylvania và Đại học Duke đã theo dõi hơn 700 trẻ em từ mẫu giáo tới năm 25 tuổi trên khắp nước Mỹ và tìm ra mối tương quan đáng chú ý giữa kỹ năng xã hội của các em khi còn là học sinh mẫu giáo và mức độ thành công của họ 20 năm sau.

Nghiên cứu diễn ra trong 20 năm này cho thấy trẻ em có năng lực xã hội – chơi với bạn bè mà không cần nhắc nhở, hay giúp đỡ người khác, thấu hiểu cảm xúc và giải quyết các vấn đề của riêng mình – có nhiều khả năng đạt được tấm bằng đại học và có công việc ổn định ở tuổi 25 hơn những trẻ em có kỹ năng xã hội hạn chế.

Trẻ ít năng lực xã hội có khả năng bị bắt giữ, say rượu và vô gia cư cao hơn.

“Nghiên cứu này cho thấy việc giúp đỡ trẻ em phát triển kỹ năng xã hội và tình cảm là một trong những điều quan trọng nhất chúng ta có thể làm để hướng chúng tới một tương lai tốt đẹp.” - Kristin Schubert, giám đốc phụ trách tại công ty tài trợ Robert Wood Johnson Foundation cho biết trong một bài phát biểu: “Từ khi còn nhỏ, những kỹ năng này giúp xác định liệu một đứa trẻ sẽ vào trường đại học hay nhà tù, sẽ có việc làm hay nghiện ngập.”

Kỹ năng xã hội từ nhỏ là yếu tố quyết định tương lai của trẻ

2. Nếu cha mẹ ly hôn khi bạn còn nhỏ, bạn sẽ có mối quan hệ nghèo nàn với họ khi trưởng thành

Theo một nghiên cứu của đại học Illinois, nếu cha mẹ chia tay khi bạn ở độ tuổi từ 3 đến 5, bạn sẽ có mối quan hệ bấp bênh với họ khi lớn lên, đặc biệt là với cha. Tuy nhiên, tỷ lệ ly hôn của cha mẹ không dự đoán chất lượng những mối quan hệ tình cảm sau này của con cái.

3. Nếu bạn hay bắt chước cha mẹ mình, bạn sẽ trở thành một người cởi mở

Nếu hồi nhỏ bạn bắt chước mọi thứ cha mẹ bạn làm, và thậm chí nếu hành động đó chẳng có ý nghĩa gì, nó đều thể hiện bạn sẵn sàng với những hành động không rõ mục đích. Theo các nhà nghiên cứu tại Đại học KwaZulu-Natal ở Durban, Nam Phi và Đại học Queensland, Úc, nó sẽ giúp bạn cởi mở hơn trong việc chia sẻ và truyền tải văn hóa sau này trong cuộc sống.

Đây là một hành động phổ biến của loài người và là “điều gì đó các loài linh trưởng khác không làm.” nhà tâm lý học Mark Nielsen của đại học Queensland, Úc cho biết.

4. Nếu bạn là con gái và mẹ bạn đi làm, bạn có thể sẽ trở thành bà chủ và kiếm nhiều tiền hơn
Theo nghiên cứu từ Harvard Business School, việc trẻ em có mẹ đi làm ngoài gia đình mang những lợi ích đáng kể.

Nghiên cứu cho thấy con gái của những bà mẹ có đi làm bên ngoài đi học lâu hơn, có nhiều khả năng làm công việc giám sát, và kiếm được nhiều tiền hơn 23% so với những đồng nghiệp có mẹ làm việc tại nhà.

“Có rất ít thứ chúng ta biết đến – như việc được nuôi dưỡng bởi một người mẹ đi làm - ảnh hưởng rõ ràng đến bình đẳng giới như vậy.” - Giáo sư Harvard Business School Kathleen L. McGinn, tác giả chính của nghiên cứu cho biết trong cuộc nói chuyện với Working Knowledge.

Một người mẹ đi làm sẽ tác động nhiều đến tương lai của con cái

5. Cha mẹ kiếm được càng nhiều tiền, điểm SAT của con cái càng cao

Theo nhà nghiên cứu Sean Reardon tại Đại học Stanford ghi nhận, thu nhập của cha mẹ càng nhiều, điểm SAT con cái đạt được càng cao.“Với sự can thiệp toàn diện, tình trạng kinh tế xã hội là điều thúc đẩy hiệu suất và chất lượng giáo dục.” - ông viết.

6. Nếu bạn xem nhiều chương trình TV bạo lực, bạn sẽ trở thành một kẻ hung hăng

Theo một nghiên cứu kéo dài 15 năm, trẻ em hình thành hành vi của mình sau khi xem cảnh các nhân vật được thưởng do hành động bạo lực.

7. Học toán sớm giúp bạn giỏi toán và kỹ năng đọc hiểu hơn

Một chương trình phân tích - tổng hợp 35,000 trẻ mẫu giáo ở Mỹ, Canada và Anh năm 2007 cho thấy việc phát triển kỹ năng toán học đem lại lợi ích to lớn.

“Điều tối quan trọng của kỹ năng toán học sớm – bắt đầu học với những con số, số thứ tự và các khái niệm toán học cơ bản khác – là một trong những kết quả của nghiên cứu này.” đồng tác giả và nhà nghiên cứu Greg Duncansaid của Đại học Northwestern cho biết trong một cuộc họp báo: “Làm chủ kỹ năng toán học không chỉ đoán trước thành tích toán học mà còn thúc đẩy kỹ năng đọc hiểu trong tương lai.”

Học toán sớm sẽ nâng cao khả năng tư duy của trẻ

8. Nếu khi còn nhỏ bạn bị bắt nạt, bạn có khả năng phải đối mặt với nhiều khó khăn khi trưởng thành

Một nghiên cứu theo dõi 7.771 trẻ em tại Anh từ khi lên 7 đến năm 50 tuổi cho thấy những người từng bị bắt nạt khi còn nhỏ có mối quan hệ nghèo nàn, độ trầm cảm, lo âu cao hơn cũng như trình độ học vấn và thu nhập thấp hơn.

Trong một nghiên cứu được công bố gần đây trên tạp chí JAMA Psychiatry, các nhà nghiên cứu tại Đại học Duke nhận thấy nạn nhân của nạn bắt nạt trẻ em có nguy cơ cao bị chứng rối loạn lo âu ở tuổi trưởng thành, và những người vừa là nạn nhân vừa là thủ phạm dễ mắc phải trầm cảm và hoảng loạn.

9. Nếu hồi nhỏ bạn xem TV nhiều, bạn có thể bị ức chế kỹ năng giao tiếp

Sau khi quan sát các bà mẹ và trẻ em trong một nghiên cứu, các nhà khoa học nhận thấy TV làm giảm giao tiếp giữa cha mẹ và con cái. Thậm chí trong khi nói chuyện, ý kiến của cha mẹ thường không liên quan tới điều trẻ nói.

Các nhà nghiên cứu cho biết, hậu quả của việc này là “trao đổi không hiệu quả và có thể gây trở ngại đến khả năng tiếp thu của trẻ.”.

10. Phụ huynh ít áp lực, con cái có tính cách và tương lai tốt đẹp hơn

Theo một nghiên cứu mới của Brigid Schulte tại The Washington Post, thời gian các bà mẹ dành ở bên cạnh trẻ từ 3 đến 11 tuổi hầu như không ảnh hưởng tới hành động, sức khỏe và thành công của đứa bé sau này.

Tuy vậy, cảm xúc của người mẹ là điều thực sự ảnh hưởng. “Tình trạng stress ở các bà mẹ, đặc biệt là những người bận rộn với công việc và cố tìm thời gian dành cho con, sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến trẻ.” - đồng tác giả nghiên cứu và nhà xã hội học tại Đại học Bowling Green State - Kei Nomaguchi - nói với tờ The Post.

Lan truyền cảm xúc – hay các hiện tượng tâm lý khi mọi người “lây” cảm xúc với nhau như khi bị cảm lạnh là lý do cho điều này. Nghiên cứu cho thấy nếu bạn bè của bạn vui vẻ, niềm hạnh phúc đó sẽ tác động đến bạn, nếu họ buồn, bạn cũng cảm thấy ảm đạm. Vì vậy, nếu cha mẹ bị stress hoặc mệt mỏi, những trạng thái cảm xúc ấy cũng gây ảnh hưởng tới con cái.

Cảm xúc của phụ huynh tác động nhiều đến tính cách của trẻ

11. Nếu cha mẹ không cho phép bạn tự đưa ra quyết định, bạn sẽ bị phụ thuộc

Nếu cha mẹ bạn quan tâm quá mức tới các vấn đề của con cái như không cho bạn tự chọn bạn bè, quần áo, đồ ăn…, bạn sẽ trở thành người phụ thuộc - nhân viên tư vấn sức khỏe tâm thần Laura JJ Dessauer cho biết.

12. Trẻ em có khả năng tự kiểm soát tốt sẽ sớm trở thành người gương mẫu, khỏe mạnh

Theo một nghiên cứu 32 năm được công bố trong Kỷ yếu của Viện Hàn lâm Khoa học, trẻ em biết tự kiểm soát tốt sẽ lớn lên khỏe mạnh, cân bằng tài chính và gặp ít rắc rối hơn so với những người thiếu kỷ luật.

“Cha mẹ không nên quá chú ý vào lòng tự trọng của các con mà hãy tập trung dạy cho con khả năng tự kiểm soát.” - chuyên gia tự kiểm soát Roy Baumeister, giáo sư tâm lý học tại Đại học Florida, Tallahassee, trao đổi với WebMD.

13. Cố gắng đạt “điểm A” có thể tạo sức bật

Suy nghĩ của trẻ về nguồn gốc của thành công cũng dự đoán thành tựu chúng sẽ đạt được.

Qua nhiều thập kỷ, nhà tâm lý học Carol Dweck của Đại học Stanford phát hiện ra rằng trẻ em (và cả người lớn) nghĩ về thành công theo một trong hai cách sau:

“Tư duy cố định” cho rằng tính cách, trí thông minh và khả năng sáng tạo của chúng ta là những thứ đã được định sẵn mà chúng ta không thể thay đổi bằng bất cứ cách nào.

Mặt khác, “tư duy tăng trưởng” nhận định thành công do nỗ lực tạo nên, và nhìn thất bại không phải là dấu hiệu của sự ngu ngốc mà là bàn đạp khích lệ sự trưởng thành.

Vấn đề cốt lõi là sự khác biệt trong cách bạn cho rằng ý chí sẽ ảnh hưởng đến khả năng của mình, và điều đó cũng có tác động mạnh mẽ lên trẻ em. Nếu trẻ được bảo rằng chúng vượt qua bài kiểm tra vì trí thông minh bẩm sinh, nó sẽ tạo tư duy “cố định”. Còn nếu chúng thành công vì sự nỗ lực, tư duy “tăng trưởng” sẽ được hình thành.

Cách hiểu về nguồn gốc của thành công sẽ thúc đẩy trẻ nỗ lực và đạt nhiều thành tựu

Theo Trí Thức Trẻ/BI

 

6 bài học quản lý chi tiêu cha mẹ cần dạy con

Với những người trẻ, lần đầu đi học đại học thường cũng là lần đầu tiên rời xa gia đình, cha mẹ của mình. Ở Mỹ, cũng không khác ở Việt Nam, phần lớn phụ huynh vẫn chu cấp cho con mình.

Nhưng rõ ràng là những sinh viên trẻ tuổi này cần bắt tay vào việc quản lý tài chính của riêng mình. Điều này là thử thách với cả sinh viên và cha mẹ họ.

“Tôi nghĩ điều quan trọng nhất cha mẹ cần phải biết đó là con họ sẽ tự lo cuộc sống bằng việc gì, một cách chi tiết nhất có thể”, Jean Chatzky - biên tập viên tài chính của chương trình Today, người có 2 con vừa vào đại học nói, “Chúng thật sự cần hiểu được mình sẽ rút cái gì ra từ máy ATM và nên cà thẻ ghi nợ bao nhiêu lần”.

Theo ông, cha mẹ nên nói chuyện thẳng thắn với con cái về vấn đề tiền bạc, như cha mẹ sẽ chịu trách nhiệm chi trả những gì và chúng sẽ phải tự lo những gì; cha mẹ sẽ chu cấp như thế nào, trong bao lâu, bao nhiêu; và điều gì sẽ xảy ra nếu hết tiền…

“Tôi rất lo về việc để con rời khỏi nhà đi học đại học khi chúng chưa hề biết gì về quản lý tiền bạc”, Liz Weston - tư vấn chuyên mục tài chính của trang Business Insider nói, “Và nếu chúng đi học ngay vào tuần sau, việc chỉ dạy chúng bây giờ là hơi chậm trễ”.

Cô cho rằng nên bắt đầu cho con làm quen với khoản phụ cấp từ độ tuổi tiểu học, để chúng học cách tính toán ngân sách, và tìm hiểu việc kiểm tra tài khoản và sử dụng thẻ ghi nợ khi chúng học phổ thông. Chatzy mở tài khoản ngân phiếu cho con mình khi chúng học cấp hai và chuyển khoản trực tiếp vào đó.

Một việc khó khăn mà cha mẹ phải thực hiện đó là quyết khi nào thì họ sẽ hỗ trợ tài chính cho con cái, khi con của họ hết tiền trước tháng hoặc trước khi học kỳ kết thúc.

Hãy hướng dẫn con lập kế hoạch chi tiêu, đầu tiên là xác định chúng cần bao nhiêu cho những nhu cầu cố định, sau đó là xem xét chúng có khả năng chi trả cho việc mua thêm đồ ăn, đi uống café, mua quần áo, và những khoản chi khác vẫn thường phát sinh lên trong quá trình học đại học.

Hãy nhắc con của bạn tính đến cả những khoản chi lớn như việc về nhà vào kỳ nghỉ, những chuyến du lịch hoặc đám cưới bạn bè, và cả những khoản chi bất chợt như sửa xe hoặc đi xem ca nhạc. Dựa trên khả năng quản lý của con, bạn có thể quyết định gửi tiền hỗ trợ cho cả một học kỳ trước thời hạn, hoặc chỉ gửi từng tháng một. Dù theo cách nào đi nữa, hãy nhấn mạnh với con rằng việc quan tâm đến các khoản chi tiêu là rất quan trọng.

Sau đây là 6 bài học quản lý chi tiêu con của bạn cần học trước khi bắt đầu năm đầu tiên xa gia đình để học đại học, theo Jean Chatzky. Bạn sẽ thấy nó phù hợp không chỉ với người Mỹ.

1. Lập ngân sách và theo dõi nó

Chúng ta đều thoải mái hơn nếu biết rõ mình có bao nhiêu tiền mình và mình sẽ chi tiêu bao nhiêu. Dù bằng cách sử dụng những ứng dụng điện thoại, công cụ trực tuyến hay bảng tính để kiểm soát, con của bạn cần học cách sống gói gọn trong những gì mình có và chi tiêu theo ngân sách đã lập ra.

2. Học hành một cách nghiêm túc

Tương lai của mỗi người chịu tác động nhiều từ việc họ học những gì và chơi với những ai

Học những gì và chơi với những ai, đó là điều sẽ ảnh hưởng lớn tới tương lai của mỗi người. Những mối quan hệ chuyên nghiệp được tạo nên ở trường đại học sẽ là những người mà người ta cần giữ liên lạc trong suốt cuộc đời mình. Hãy nói cho con bạn hiểu rằng nếu rớt một lớp học, chúng sẽ chậm tốt nghiệp và phải trả thêm tiền cho những lớp học phải học lại, và rất có thể bạn sẽ không cho chúng số tiền ấy.

3. Theo dõi tài khoản

Cha mẹ cần có cách để kiểm tra các khoản chi tiêu của con, như cung cấp cho chúng một tài khoản phụ chẳng hạn. Hãy đảm bảo rằng các giao dịch mà chúng thực hiện là phù hợp. Hãy nhấn mạnh rằng nếu chi tiêu ngoài nhu cầu cần thiết thì chúng sẽ phải tự chịu trách nhiệm. Một số ứng dụng, chức năng thông báo qua email hoặc tin nhắn có thể giúp việc theo dõi dễ dàng hơn. Con bạn cũng cần được cảnh báo về việc không được chia sẻ mật khẩu và mã PIN với bạn cùng phòng, kể cả người yêu.

4. Mua sắm thông minh

Trong hầu hết trường hợp, đồ nội thất hay vật dụng trang trí đã sử dụng rẻ hơn và vẫn còn tốt. Quần áo cũ và các sản phẩm chung là những cách khác để tiết kiệm. Việc mua sắm thông minh cũng cần được áp dụng khi mua sách vở: Cần biết chắc mình cần mua sách gì, và không nên mua trước khi năm học bắt đầu. Mượn sách, dùng sách đã qua sử dụng, dùng chung với bạn, hoặc mua sách bản cũ cũng là những cách để tiết kiệm.

5. Làm việc bán thời gian

Nhiều phụ huynh không muốn con mình đi làm khi đang học đại học, nhưng việc một sinh viên chưa tốt nghiệp không có 10 tiếng mỗi tuần dành ra cho việc làm thêm là rất hiếm thấy. Làm thêm bán thời gian không chỉ đem lại thu nhập mà còn giúp sinh viên có thêm kinh nghiệm.

6. Học nấu ăn, dọn dẹp và giặt quần áo

Những người biết nấu ăn (và thật sự làm việc đó) tiết kiệm được rất nhiều tiền so với những người luôn ăn ngoài. Biết cách giặt giũ sẽ giúp quần áo không bị nhanh hỏng. Tự dọn dẹp phòng là cách nâng cao chất lượng sống cho bản thân (không phải sống giữa bề bộn sách vở, đồ ăn và… rác), tránh tốn tiền thuốc cho những bệnh vặt. Hãy hướng dẫn con những việc trên trước khi chúng bắt đầu đi học.

 (Doanh Nhân Sài Gòn) 

>> 5 nguyên tắc khi dạy trẻ về tiền

>> Người Mỹ dạy con kinh doanh thế nào?

>> Doanh nhân dạy con kinh doanh thế nào?

Vì sao người Do Thái thông minh nhất thế giới?

Từ ngàn xưa, người Do Thái đã xem tri thức là loại vốn đặc biệt vì có thể sinh ra vốn và của cải, lại không bị cướp đoạt được.

Trong lịch sử, người Do Thái được biết đến là một sắc tộc tôn giáo có nguồn gốc từ Israel. Dù hiện nay người Do Thái sống rải rác tại nhiều quốc gia khác nhau, nhưng chỉ có Israel là quốc gia Do Thái duy nhất trên thế giới, người dân đa phần là người Do Thái và quốc đạo là Đạo Do Thái.

Dân số người gốc Do Thái trên thế giới hiện nay vào khoảng gần 13,8 triệu người (khoảng hơn 0,19% dân số thế giới – số liệu năm 2013), tức là cứ khoảng 517 người thì có 1 người Do Thái. Thế nhưng, vào khoảng giữa thế kỷ 19, 1/4 các nhà khoa học trên thế giới là người Do Thái, và tính đến năm 1978, hơn một nửa giải Nobel rơi vào tay người Do Thái. Như vậy, có đến 50% đóng góp cho sự tiến bộ của loài người chỉ do 0,19% dân số đảm nhiệm. Những tên tuổi lớn của thế kỷ 20 có thể kể đến như bộ óc thế kỷ Albert Einstein, Sigmund Freud, Otto Frisch… đều là người Do Thái.

Vậy tại sao các thế hệ người Do Thái lại có được trí tuệ như vậy (chỉ số IQ trung bình của người Do Thái là 110 so với chỉ số trung bình 100 của thế giới)? Trong cuốn “Bí mật người Do Thái dạy con làm giàu” có đưa ra lời giải thích cụ thể cho vấn đề này.

Vai trò của bà mẹ Do Thái 

Bà mẹ Do Thái dạy con từ khi mang thai. Các bà mẹ thường nghe nhạc, chơi đàn, hát và… làm toán cho đến khi sinh con ra. Các thai phụ làm vậy vì tin rằng cách đó sẽ làm đứa bé sau này trở nên thông minh. Người mẹ chọn ăn hạnh nhân, chà là, uống dầu cá và ăn cá nhưng tránh ăn đầu cá vì tin rằng tất cả điều đó sẽ giúp cho con trở nên thông thái.

Từ lúc còn ẵm ngửa đứa bé, bà mẹ đã tạo cho con thói quen thích sách bằng cách dùng mẹo nhỏ vài giọt mật lên cuốn sách và cho bé liếm. Khi đó, trong nhận thức non nớt của đứa trẻ, sách là cái gì đó rất ngọt ngào, hấp dẫn.

Ủy ban công nghiệp thành phố New York (Mỹ) có cuộc điều tra nguồn nhân lực vào năm 1950 và nhận thấy có sự khác biệt lớn về việc đi làm công nhân giữa phụ nữ Ý với phụ nữ Do Thái. Phụ nữ Ý thường phải đi làm và còn bắt con nghỉ học để đi làm phụ cha mẹ, các bà mẹ Do Thái thì ngược lại. Dù kinh tế khó khăn, họ vẫn ở nhà để nuôi dạy con, dồn hết trách nhiệm kiếm sống cho chồng - người ban ngày đi làm nhưng tối về có nghĩa vụ học và dạy cho con học.

Nhờ sự chăm sóc, động viên của cha mẹ mà học sinh Do Thái nổi tiếng trong trường về thành tích học tập và tính chuyên cần, khác hẳn với học sinh nhiều dân tộc khác. Vào năm 1954, hệ thống trường công của thành phố New York thống kê được 28 học sinh có chỉ số IQ cực cao lên tới 170 điểm, thì trong đó 24 là học sinh Do Thái. Ngoài ra, những người này còn quan niệm điểm không quan trọng bằng cách học, mà đã học thì phải hỏi. Chính vì vậy, học sinh Do Thái được khuyến khích đặt thật nhiều câu hỏi cho giáo viên.

Cũng theo các nhà khoa học Do Thái, sự rung động của âm nhạc sẽ kích thích bộ não và đó là lý do vì sao có rất nhiều thiên tài người Do Thái…

Hệ thống giáo dục phổ thông 

Từ lớp 1 đến lớp 6, những môn học ưu tiên trẻ em gồm kinh doanh, toán học, khoa học. Tất cả trẻ Do Thái đều tham gia vào các môn thể thao như bắn cung, bắn súng, chạy bộ vì họ tin rằng bắn cung và bắn súng sẽ rèn luyện cho bộ não trở nên tập trung vào cách quyết định và sự chính xác.

Ở trường trung học, học sinh sẽ giảm dần việc học khoa học mà sẽ học cách tạo ra sản phẩm, đi sâu vào những kiểu bài tập thực tế như vậy. Dù một số dự án/bài tập có vẻ nực cười và vô dụng, nhưng tất cả đều đòi hỏi sự tập trung nghiêm túc đặc biệt nếu đó là những môn thuộc về vũ khí, y học, kỹ sư, ý tưởng sẽ được giới thiệu lên các viện khoa học hoặc trường đại học.

Khoa kinh doanh cũng được chú trọng ưu tiên. Trong năm cuối ở trường đại học, sinh viên sẽ được giao một dự án và thực hành. Họ sẽ hoàn thành nếu nhóm của họ (khoảng 10 người/nhóm) có thể tạo ra lợi nhuận 1 triệu USD. Đừng ngạc nhiên, đây là thực tế và đó là lý do vì sao một nửa hoạt động kinh doanh trên thế giới là của người Do Thái.

Xã hội Do Thái từ rất sớm đã coi trọng việc xóa mù chữ, sách và người có học thức

Dân tộc Do Thái là dân tộc đầu tiên trên thế giới - từ năm 64 đầu Công nguyên - mà nhà thờ quy định tất cả nam giới phải biết đọc viết và tính toán; sang thế kỷ thứ 2 thì bắt buộc mọi đàn ông phải có nghĩa vụ dạy con trai mình đọc, viết, tính toán. Như vậy họ đã thực hiện phổ cập giáo dục cho nam giới trước các dân tộc khác mười mấy thế kỷ.

Israel cũng là nước đứng đầu thế giới về dân số từ 14 tuổi đọc sách, đứng đầu về số đầu sách xuất bản theo đầu dân. Không một người Do Thái thành đạt nào lại không tranh thủ thời gian để đọc, để học, để làm giàu hiểu biết.

Như vậy, từ ngàn xưa người Do Thái đã xem tri thức là loại vốn đặc biệt vì có thể sinh ra vốn và của cải, lại không bị cướp đoạt được. Và đây nhân tố quan trọng giúp người Do Thái đạt được trí thông minh vượt bậc so với phần còn lại của thế giới.

Theo Trí Thức Trẻ

>> Bí mật nào phía sau đỉnh núi thành công của người Do Thái?

5 điều tỷ phú Bill Gates dạy con

Trở thành tỷ phú tự thân năm 31 tuổi, không có gì ngạc nhiên khi Bill Gates được hàng triệu người trên khắp thế giới ngưỡng mộ và lấy ra làm tấm gương.

Tỷ phú Bill Gates và gia đình

Bên cạnh gia sản khổng lồ, Bill Gates còn là ông bố của 3 đứa con: Jennifer, 19 tuổi, Rory, 17 tuổi và Phoebe, 13 tuổi. Mặc dù chưa từng lên tiếng khuyên răn các bậc cha mẹ điều gì nhưng chúng ta có thể học được một vài điều từ thực tế nuôi dạy con cái của ông.

Không phải lúc nào con cũng có được thứ con muốn

Rất khó để nói “không” với trẻ, nhưng dù thế nào các bậc phụ huynh cũng nên nhớ rằng việc không đáp ứng mọi yêu cầu của trẻ sẽ dạy trẻ biết quý trọng hơn những gì mình đang có.

Ngay cả người đàn ông giàu nhất thế giới này cũng đặt ra những quy tắc với con cái khi đề cập tới vật chất.

Hai con lớn của Bill Gates từng phải đợi đến sinh nhật 13 tuổi mới được mua điện thoại, trong khi cô con gái nhỏ nhất phải đợi đến sinh nhật năm sau mới được đáp ứng yêu cầu này.

Gia đình nhà Gates thống nhất rằng 13 tuổi mới là tuổi thích hợp để dùng điện thoại – tỷ phú người Mỹ tiết lộ trong một cuộc phỏng vấn.

Bằng việc đưa ra những quy định và giới hạn trong gia đình, bạn có thể giúp trẻ phát triển tính kiên nhẫn và sự tự hài lòng.

Nếu muốn có thứ gì đó, con hãy làm việc

Khi trẻ muốn có thứ gì đó, hãy yêu cầu trẻ làm việc nhà hoặc học tốt ở trường. Bạn có thể tạo động lực cho trẻ bằng việc tặng trẻ một món đồ chơi hoặc một đặc quyền nào đó mà trẻ thực sự muốn, như một phần thưởng khi làm tốt.

Đó cũng chính là việc mà Bill Gates đã làm. Ông đã yêu cầu các con giúp việc nhà, đổi lại ông sẽ cho trẻ tiền tiêu vặt.

Khi cuộc sống đối xử tốt với con, con hãy đáp trả
Làm thiện nguyện là một công việc tuyệt vời để nuôi dạy trẻ. Đó chính là lý do tại sao Bill và Melinda Gates luôn dạy các con phải biết đáp trả lại cuộc đời.

Trong một bài phỏng vấn, bà Melinda chia sẻ rằng bọn trẻ đã tiết kiệm 1/3 số tiền phụ cấp để lập một quỹ từ thiện. Để khuyến khích các con, hai vợ chồng tỷ phú đã đóng góp gấp đôi số tiền mà bọn trẻ đã tiết kiệm được cho quỹ này.

Cả gia đình Gates đã cùng nhau làm từ thiện. Bà Melinda đã rất nỗ lực trong việc tiếp cận những cộng đồng người kém may mắn. Đôi khi bà còn dắt theo bọn trẻ đi cùng.

Các bậc phụ huynh cũng có thể dạy con em mình theo cách này. Bạn có thể bắt đầu bằng việc khuyến khích con tặng đồ chơi cũ cho trại trẻ mồ côi. Trẻ lớn hơn có thể giúp dọn dẹp khu dân cư hoặc gây quỹ vì mục đích chính đáng.

Theo đuổi ước mơ và đam mê

Trong một cuộc phỏng vấn với Larry King, Bill Gates cho biết ông đã rất may mắn khi gây dựng được một sự nghiệp mà ông thực sự đam mê. Ông cũng hi vọng con cái ông làm được điều đó. Ông sẽ giúp con tìm ra đam mê bằng cách cho các con thử những thứ khác nhau.

Bạn cũng có thể làm điều tương tự với con – bằng cách chú ý tới sở thích của con, tìm ra khả năng của con và khuyến khích con thực hiện. Thông qua nhiều hoạt động và trải nghiệm khác nhau, bạn có thể giúp trẻ làm tốt hơn những việc chúng thích.

Cảm giác thỏa mãn về việc bạn làm đáng giá hơn nhiều so với việc kiếm được hàng triệu đô la.

Đầu tư vào giáo dục, cho con cái cần câu

Dĩ nhiên cha mẹ nào cũng muốn che chở con cái, không muốn con phải vất vả hay khó khăn. Nhưng bạn không thể nào nắm tay trẻ, cưng chiều chúng suốt cuộc đời. Trẻ cần phải học được giá trị của làm việc chăm chỉ.

Bill Gates đã làm điều này bằng cách không để lại hàng triệu đô la cho con. Hầu hết tài sản của ông sẽ được trao tặng cho các quỹ từ thiện.

Ông đưa ra quyết định này vì muốn con cái hiểu rằng chỉ có tự thân làm việc mới có ý nghĩa và quan trọng. Ông tin rằng thứ tốt nhất cho con cái chính là một nền tảng giáo dục tốt – yếu tố giúp trẻ thành công theo cách của mình.

Nguyễn Thảo(Theo AP)

>> Cách dạy con 'khác người' của tỷ phú giàu thứ 2 thế giới

>> 9 điểm chung của phụ huynh có con thành công

>> Lời khuyên nuôi dạy con của chuyên gia Đại học Harvard