Đi khắp thế giới và dựng cơ nghiệp chỉ với chiếc laptop

Tim Norton - ông chủ của 90 Seconds là một bằng chứng về việc kinh tế chia sẻ có khả năng thay đổi cuộc sống nhiều người lẫn cách xây dựng một doanh nghiệp kiểu mới. 

Công ty 90 Seconds là nền tảng sản xuất video dựa trên nền tảng đám mây. Mọi hoạt động từ khi khách hàng đặt hàng cho đến khi hoàn tất sản phẩm đều thực hiện thông qua website của công ty và do đó, dù đã ra đời 4 năm, 90 Seconds không có một trụ sở cố định. 

Tim Norton - nhà sáng lập và là CEO của 90 Seconds là người New Zealand, đã đi nhiều nơi trên thế giới, từ Singapore đến New York và chỉ với một chiếc laptop trong tay để điều hành doanh nghiệp của ông. Norton muốn xây dựng 90 Seconds trở thành Uber của ngành video.

Ông dẫn chứng những công ty như Uber, Airbnb, SkyScanner và những co-working space (không gian làm việc chung) vừa là công cụ, vừa là động lực để ông xây dựng một doanh nghiệp kiểu mới, vừa đi khắp thế giới vừa xây dựng cơ nghiệp của mình. “Vì sao bạn phải cần một ngôi nhà hay thuê một căn hộ toàn thời gian trong khi bạn có thể có những trải nghiệm hoàn toàn mới khi là một doanh nhân du mục”, Norton chia sẻ.

Ra mắt năm 2010, 90 Seconds đã sản xuất được hơn 10.000 video cho khách hàng trên 80 quốc gia. Nó đã giúp hàng loạt các công ty bao gồm Visa hay Microsoft tạo ra các video ngắn. Công ty phát triển một cách đầy hấp dẫn và thu hút 7,5 triệu USD từ Sequoia India ở vòng gọi vốn Seria A đầu năm nay.

Hiện nay, 90 Seconds có 94 nhân viên và có mặt ở 7 quốc gia, đồng thời tuyên bố có thể tạo ra 15 triệu USD hàng năm trên thị trường Hoa Kỳ, châu Âu và Châu Á.

 Đội ngũ 90 Seconds tại New Zealand. Ảnh: Tech in Asia.

Công ty này cũng khá lạc quan về mô hình “Gig company” – nền kinh tế tự do, lúc đó người lao động sẽ ký các hợp đồng ngắn hạn với nhiều công ty cùng lúc, không cần làm việc theo giờ hành chính. Norton khuyến khích nhân viên hãy làm việc ở bất cứ đâu mà họ muốn, tại các co-working, quán cà phê hay nhà của họ. 

Có một lần, Norton đã thuê một ngôi nhà ở Bali để team của ông cùng ngồi lại đại tu toàn bộ website. “Thật tuyệt vời để xây dựng doanh nghiệp theo cách này, bởi vì bạn được làm việc với những người đến từ khắp nơi trên thế giới, tiêu biểu cho những nền văn hóa toàn cầu. Vì thế, công ty của bạn cũng trở nên tiêu biểu trên thế giới”, Norton nói với CNBC.

>> Nữ hoàng Youtube Bethany Mota: “Tôi sẽ làm video tới khi 60 tuổi”

 Theo DNSG

Sự trỗi dậy của thế hệ những người trẻ tuổi... vô sản

Nếu có thể thuê, hà cớ gì phải đi mua!

Hai thập kỷ trước, Tyler Xiong và cha mẹ của anh vẫn sống trong một ngôi nhà kiểu truyền thống. Hiện tại mọi chuyện đã khác.

Xiong – doanh nhân công nghệ 28 tuổi tình nguyện sống cùng 500 người khác trong một cộng đồng chia sẻ chỗ ở gần khu vực được mệnh danh là thung lũng Silicon của Bắc Kinh. Xiong chỉ có 2 đôi giày và ít hơn 10 bộ quần áo. Anh không sử dụng xe ô tô mà thay vào đó là ứng dụng taxi Didi – một đối thủ của Uber tại Trung Quốc.

Phương châm của Xiong là: Nếu có thể thuê, hà cớ gì phải đi mua!

Đối mặt với khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn, tốc độ phát triển chậm chạp nhất trong vòng 2 thập kỷ qua của nền kinh tế Trung Quốc, hàng triệu người như Xiong từ chối những cạm bẫy trong tiêu dùng theo phong cách sống hiện đại. Thay vào đó, họ cởi mở đón nhận nền kinh tế chia sẻ, thậm chí là ở cấp độ mạnh hơn so với phương Tây.

Một cuộc khảo sát gần đây của Nielsen cho thấy 94% người dân Trung Quốc sẵn sàng "chia sẻ" so với tỷ lệ tương tự chỉ 43% ở Bắc Mỹ.

Xiong hiện sống tại You+ trong một căn phòng chia sẻ cùng 3 người khác

Xiong hiện là một trong gần 5.000 người trên khắp Trung Quốc chuyển tới sống tại không gian chung "You+". Cộng đồng này được xây dựng trên một trường học cũ - thường xuyên tổ chức các buổi hội thảo kinh doanh, giúp đỡ các công ty phát triển và hiện tại đang nỗ lực tạo ra cơ sở dữ liệu để kết hợp giữa kỹ năng và các mối quan hệ.

Ở Bắc Kinh hiện có khoảng 60 công ty khởi nghiệp - hoạt động trong các lĩnh vực bao gồm phát triển game di động và rất nhiều thứ khác.

You+ giống với những mô hình xuất hiện tại châu Âu – nơi các công ty khởi nghiệp như Commen (Mỹ), Nest Copenhagen (Đan Mạch), Sende (Tây Ban Nha) đang cung cấp cho hầu hết những người trẻ tuổi một không gian sống chia sẻ.

Được hỗ trợ bởi CEO Lei Jun – nhà sáng lập Xiaomi, You+ đang lên kế hoạch sẽ nhân rộng mô hình này lên con số 20 trên khắp Trung Quốc – hầu hết tại các thành phố lớn như Thượng Hải và Quảng Châu.

Với mức giá khoảng 500 USD/tháng, cư dân sống trong You+ sẽ cùng nhau chia sẻ nhà tắm, không gian làm việc và những dịch vụ giải trí bao gồm cả quán bar, sàn disco và phòng chơi game.

“Thay vì làm việc nhiều năm tại một công ty để kiếm vốn, không gian chia sẻ như You+ sẽ cho phép những người trẻ tuổi có cơ hội thử nghiệm những ý tưởng khởi nghiệp mới với chi phí rất thấp”, theo Sudi – nhà sáng lập 36 tuổi của You+.

Sudi - nhà sáng lập You+:

“Họ thường xuyên gặp gỡ những người mới, thu nhặt được các ý tưởng và đó là lý do tại sao nhiều người đang ngày càng cởi mở với mô hình này hơn”.

Theo cách nhìn nhận của Xiong thì sự đón nhận cởi mở của thế hệ anh với những thay đổi về kinh tế và xã hội hiện tại là do tốc độ phát triển chóng mặt của nền kinh tế chia sẻ.

“Có một yếu tố chia sẻ về sức mạnh trí óc khi ý tưởng của tất cả mọi người cùng được đưa ra bàn luận trong một không gian như thế này".

Trong kế hoạch phát triển kinh tế 5 năm gần đây nhất của Trung Quốc, các nhà hoạch định chính sách đã chỉ ra rằng nền kinh tế chia sẻ là cách tốt nhất giúp đất nước này vượt qua chặng đường khó khăn chuyển đổi từ xuất khẩu sang tiêu dùng. Dự kiến nền kinh tế chia sẻ sẽ tạo ra 335 tỷ USD vào năm 2025, tăng 15 tỷ USD so với hiện nay.

Bản thân Trung Quốc hiện cũng không thiếu những "nhà vô địch" trong lĩnh vực này. Didi Taxi – đối thủ cạnh tranh nội địa của Uber đã được định giá khoảng 16,5 tỷ USD. Tujia – một phiên bản giống với Airbnb cũng đã gia nhập “câu lạc bộ startup tỷ đô” vào tháng 8. Ngoài ra còn có các dịch vụ giống như vậy cho quần áo và dụng cụ thể thao hay chăm sóc thú cưng...

“Nền kinh tế chia sẻ là một hệ thống kinh tế mới”, theo Jeremy Rifkin – một chuyên gia phân tích kinh tế. “Chủ nghĩa tư bản đã nuôi dưỡng những đứa trẻ trong thế hệ mới, để chúng tự do phát triển và tìm kiếm cho mình bản sắc riêng”.

Cuộc cách mạng về tư tưởng của Xiong phản ánh sự dịch chuyển trong thái độ của cả một thế hệ về sự giàu có và địa vị xã hội. Trong suốt những năm tháng phát triển đỉnh cao nhất của Trung Quốc, rất nhiều người trẻ tuổi đã đổ xô tới các thành phố ven biển và mua những tài sản mà cha mẹ của họ chưa bao giờ có: Căn hộ, ô tô và những kỳ nghỉ xa xỉ.

Ban đầu, Xiong cũng có tư tưởng như vậy. Lớn lên tại Trùng Khánh, sau này anh rời đến thành phố biển Giang Tô để theo học ngành khoa học thực phẩm. Sau khi tốt nghiệp, anh trở thành một trong số ít những người trong lớp tìm được công việc tốt tại một tập đoàn đa quốc gia.

Tuy nhiên sau 2 năm làm việc tại Thượng Hải ở vị trí quản lý tại nhà sản xuất kẹo Wringley, Xiong đã nhận ra rằng con đường này không dành cho anh. Anh bay tới Tây Ban Nha để học về kinh tế; Tới năm ngoái, anh trở thành đồng sáng lập công ty khởi nghiệp Bitcoin tại Bắc Kinh.

“Trước đây tôi luôn ở trong những khách sạn 5 sao. Hiện tại, dù sống tại một nơi chật hẹp nhưng tôi không nghĩ đây là quyết định sai lầm. Điều này không quyết định tới địa vị xã hội của bạn”.

Không gian bên ngoài You+

Hiện nay anh đang chia sẻ phòng ở cùng với 3 người khác, mỗi người trả 300 USD/tháng. Xiong ban đầu chỉ muốn ở tại You+ tạm thời nhưng sau đó anh đã thay đổi quyết định và trở thành người bạn tốt với những người cùng phòng.

Mặc dù công ty của Xiong đạt doanh thu 3 triệu USD vào năm ngoái nhưng sự thật là anh vẫn ngủ trên một chiếc giường đơn, trong căn phòng có nền nhà bê tông.

Giống như bất kỳ cộng đồng nào khác, You+ cũng có những quy tắc riêng. Một trong số đó là các cặp đôi đã cưới nhau được chào đón tới đây nhưng nếu có con thì không.

Mọi người sống ở đây trên cơ sở hợp tác và cùng chia sẻ dù đôi khi vẫn xảy ra những xung đột. Tiếng ồn là vấn đề nan giải nhất. Đó là lý do tại sao You+ Quảng Châu tổ chức bầu cử cư dân được yêu thích nhất nửa năm một lần để khuyến khích mọi người.

Dù vẫn có nhiều lời chỉ trích cho rằng mô hình của You+ không thực sự mới mẻ nhưng Xiong nói rằng điểm khiến cộng đồng kiểu này trở nên khác biệt so với trước đây là sự tôn trọng về quyền sở hữu cá nhân và cách công nghệ đang giúp mọi người có thể chia sẻ bất kỳ thứ gì thay vì sở hữu nó.

Vân Đàm

Theo Trí Thức Trẻ/Bloomberg

>> Mở tài khoản chứng khoán - Tư vấn Đầu tư Chứng khoán

Uber, Airbnb và sự trỗi dậy của nền Kinh tế chia sẻ

Uber, Airbnb, Spotify... đang dần chiếm lĩnh thị trường và lớn nhanh như vũ bão và trở thành một xu hướng mới của nền kinh tế.

Nếu thế hệ cha chú coi việc phải sở hữu nhà cửa, xe hơi, và những vật dụng nào đó như cách bảo đảm sự thành đạt và một cuộc sống hạnh phúc, thì thế hệ trẻ ngày nay, lại không lệ thuộc vào những quy ước đó. Họ ngày càng ưa thích những phương cách ít tốn kém hơn là sở hữu.

Vì thế, họ có xu hướng đi thuê, đi nhờ, ở nhờ, chia sẻ, mua bán lại những món đồ đã sử dụng thay vì mua và sở hữu mọi thứ. Và chính điều đó đang làm đảo lộn toàn bộ nền công nghiệp bán lẻ và dịch vụ hiện nay.

Các nhà bán lẻ hoặc dịch vụ đã không chú ý tới hoặc coi trọng đặc điểm hành vi tiêu dùng của nhóm này, đã bỏ lỡ một nhịp cơ hội đón đầu xu hướng đó.

Họ đang phải trả giá khi những doanh nghiệp mới khởi nghiệp như Rent The Runway, Spotify, Airbnb, Uber, Lyft... đã chiếm lĩnh thị trường và lớn nhanh như vũ bão chỉ bằng cách thúc đẩy làn sóng thuê, chia sẻ, đi nhờ xe, nhà cửa, vật dụng, trang phục... thành một xu hướng mới của nền kinh tế. Thuật ngữ mới để gọi hiện tượng này là “Kinh tế chia sẻ” hay còn gọi là Sharing economy.

Trên mạng Internet, thứ gì cũng có thể thuê mướn

Theo ước tính, chỉ trong 1 đêm đã có đến 40.000 người thuê chỗ ở từ một dịch vụ cung ứng 250.000 phòng tại 30.000 thành phố ở 192 nước, và mọi thanh toán đều qua mạng Internet.

Điều đáng nói là những căn phòng hay chỗ ngủ này không phải do một chuỗi khách sạn nào đó cung cấp, mà do các cá nhân. Những người cần thuê và chủ cho thuê được “mai mối” nhờ Airbnb - một công ty có trụ sở tại San Francisco (Mỹ).

Kể từ khi được ra mắt năm 2008, đã có hơn 6 triệu người sử dụng dịch vụ này. Đây là ví dụ điển hình nhất cho mô hình “kinh tế chia sẻ” mới mẻ và khổng lồ; một cá nhân có thể cho người lạ thuê bất cứ thứ gì họ đang không sử dụng, như xe cộ, nhà cửa, chỗ để xe... thông qua Internet.

Có thể bạn nghĩ nó chẳng khác gì việc sở hữu một nhà nghỉ kiểu Bed & Breakfast (một hình thức chủ nhà cung cấp chỗ ngủ qua đêm và phục vụ bữa sáng cho khách trọ), sở hữu dịch vụ timeshare hoặc car pool (đi chung xe). Nhưng công nghệ đã giảm thiểu chi phí giao dịch, khiến việc chia sẻ tài sản dễ dàng và nhanh gọn hơn bao giờ hết. Sự thay đổi lớn nhất là thông tin về người và vật được cung cấp đầy đủ hơn, cho phép các tài sản hữu hình trở thành các dịch vụ.

Ngày trước, khi chưa có internet, việc thuê ván lướt sóng, trang thiết bị hay chỗ đậu xe từ một người khác là khả thi, nhưng lại hay gặp rắc rối hơn. Giờ đây các trang web như Airbnb hay RelayRides, SnapGoods “bắt cặp” người thuê và người chủ, các smartphones có GPS chỉ cho ta chỗ đỗ xe gần nhất ở đâu, mạng xã hội cho phép ta kiểm tra thông tin của người khác và gây dựng lòng tin, và hệ thống thanh toán online sẽ lo liệu phần chi trả.

Cái gì của tôi cũng là của bạn, đi kèm với phí

Mô hình peer-to-peer như eBay khiến bất kì ai cũng có thể thành một nhà bán lẻ, các trang web chia sẻ cho phép các cá nhân có thể đóng vai trò như một công ty cho thuê xe, dịch vụ taxi, khách sạn thực thụ. Chỉ cần lên mạng và tải ứng dụng về.

Hình thức này phù hợp với các vật dụng đắt tiền mà chủ nhân của chúng không sử dụng hết chức năng. Phòng ngủ và xe hơi là 2 minh chứng rõ ràng nhất, nhưng bạn cũng có thể thuê hẳn một khu cắm trại ở Thụy Điển, sân bãi ở Úc hay máy giặt ở Pháp.

Như những người ủng hộ ngành kinh tế chia sẻ này thường nói: Quyền sử dụng ăn đứt quyền sở hữu.

Rachel Botsman, tác giả của một cuốn sách về chủ đề này, nói rằng thị trường cho thuê peer-to-peer tính riêng đã có giá trị tới 26 tỷ USD. Định nghĩa rộng hơn của ngành kinh tế chia sẻ bao gồm cho vay peer-to-peer, hoặc đặt một panel năng lượng mặt trời trên mái nhà rồi bán lại điện năng cho các nhà sản xuất. Nó không chỉ mang lợi cho cá nhân, internet cũng giúp các công ty dễ dàng cho thuê các phòng làm việc còn trống hay máy móc dư thừa. Nhưng cái cốt lõi của “kinh tế chia sẻ” là mọi người cho nhau thuê các thứ.

Ngoài việc chủ sở hữu có thể kiếm tiền từ những tài sản chưa tận dụng hết, mô hình kinh tế chia sẻ còn có ý nghĩa tích cực đối với môi trường. Chẳng hạn một người có thể thuê xe ô tô mỗi khi cần thay vì sở hữu nó. Theo đó, thị trường sẽ không cần nhiều ô tô, đồng nghĩa với không cần khai thác nhiều tài nguyên để sản xuất ô tô.

Việc sử dụng dịch vụ của nhau còn giúp con người trở nên cởi mở hơn. Với những người ưa giao tiếp xã hội, được gặp gỡ những khuôn mặt mới bằng việc nghỉ chân tại nhà của họ thật tuyệt vời. Với những người khác, Internet là nơi gây dựng lòng tin. Mỗi website đều cung cấp thông tin, đánh giá của những khách hàng trước đó, nhận xét và bình chọn cho từng chủ sở hữu. Mạng xã hội như Facebook cho phép ta “thăm dò” trước đối tượng và bạn bè của họ.

Xu thế của tương lai

Ngành kinh tế chia sẻ có chút giống với mua bán online, thứ bắt nguồn từ Mỹ 15 năm trước. Ban đầu, mọi người nghi ngại về tính an toàn của nó, nhưng sau khi hoàn tất thành công một giao dịch, ví dụ như là qua Amazon, họ cảm thấy an tâm hơn. Cũng giống như vậy, sử dụng Airbnb lần đầu tiên sẽ khuyến khích mọi người thử cả những dịch vụ khác.

Tiếp theo, hãy xem eBay, khởi nguồn là một "chợ" buôn bán peer-to-peer, giờ nó đã “bị” chiếm lĩnh bởi các “tay buôn chuyên nghiệp” (nhiều người trong số họ ban đầu chỉ là một eBay user).

Điều tương tự có thể sẽ xảy ra với ngành kinh tế chia sẻ: Mở ra nhiều cơ hội hơn cho các tổ chức kinh doanh.

Các công ty lớn cũng đã bắt đầu tham gia. Công ty cho thuê xe hơi Avis có cổ phần của một công ty đối thủ, 2 hãng sản xuất xe GM và Daimler cũng vậy. Trong tương lai, các công ty có thể sẽ cho ra đời các sản phẩm “lai”, liệt kê các chỗ dư thừa (từ xe cộ, thiết bị tới văn phòng) trên các website cho thuê peer-to-peer.

Trước đây, các phương thức làm việc online mới không hoàn toàn thay thế các phương thức cũ, nhưng lại thường thay đổi được chúng. Giống như mua sắm online đã bắt buộc Walmart và Tesco phải thích ứng, chia sẻ online sẽ gây chấn động tới ngành vận chuyển, du lịch, thuê mướn trang thiết bị, v.v…

Mối lo lớn nhất của mô hình này là tính hợp pháp không ổn định. Chẳng hạn những cá nhân cho thuê nhà, liệu có phải tuân theo quy định về thuế áp dụng cho khách sạn? Tại Amsterdam (Hà Lan), các nhà chức trách vào trang Airbnb để truy tìm những khách sạn chưa được cấp phép. Tất nhiên, những người cho thuê phòng nên đóng thuế, nhưng họ không thể bị quản lý như khách sạn.

Tại một số thành phố ở Mỹ, các dịch vụ taxi chia sẻ như Uber đã bị cấm sau các cuộc vận động hành lang của các hãng taxi truyền thống. Một số luật lệ sẽ phải được cập nhật để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng sử dụng hình thức này, nhưng trở ngại nằm ở chỗ sẽ có những người có quyền thế tìm cách cản trở, hủy hoại sự cạnh tranh.

Đổi mới và quy định cũ không hòa hợp đơn giản vì hai bên không làm việc với nhau. Những quy định, luật lệ, chuỗi cung ứng sẽ đi ra ngoài quy luật thị trường nếu cấm cản những yếu tố cạnh tranh mới. Bởi công nghệ và nhu cầu của thế hệ mới sẽ không dừng lại.

Người ta đã quá bám chặt vào những quy định kiểu như “giấy phép hoạt động”, “phá giá”, “cạnh tranh không lành mạnh”... mà không nhận ra rằng, không chỉ trong ngành kinh doanh vận chuyển, mà cả những ngành công nghiệp đã định hình, mô hình chuỗi cung ứng đã tồn tại đủ lâu, đủ già cỗi để đến lúc phải đổi mới và cả thay thế. Và những công ty mới, đại diện của nền kinh tế thuê, nhờ, chia sẻ... cùng với công nghệ mới này, đang thực sự góp phần vào quá trình sụp đổ đó.

Dù có gặp những trở ngại nhưng kinh tế chia sẻ là một ví dụ cho thấy giá trị của Internet đối với người tiêu dùng. Mô hình kinh doanh đang nổi này đã đủ lớn để đánh thức các cơ quan quản lý cũng như doanh nghiệp.

Đó là dấu hiệu của một tiềm năng phát triển khổng lồ. Đã đến lúc chúng ta quan tâm và chia sẻ nó.

 Theo Trí Thức Trẻ/Economist