Nhân vật làm thay đổi châu Á năm 2016: Nữ chủ tịch 39 tuổi gọi vốn 1 tỷ USD chỉ bằng một lời nói đùa

Chính thức thì Didi được thành lập bởi Cheng Wei, nhưng Jean Liu đóng vai trò then chốt đối với hành trình phát triển của hãng. Cô đại diện cho một thế hệ lãnh đạo mới đối lập hoàn toàn với hình ảnh những nhà sáng lập nam giới của 3 hãng dịch vụ internet lớn của Trung Quốc là Baidu, Alibaba và Tencent.

Trong năm 2016 vừa qua, bên cạnh hiện tượng Tổng thống Donald Trump và nhà lãnh đạo Philippine Rodrigo Duterte là tâm điểm chú ý của dư luận châu Á, còn có những doanh nhân, nhà giáo dục và nghệ sĩ ở châu Á cũng đang nỗ lực thay đổi quỹ đạo, cải thiện chất lượng sống không những trong khu vực, mà còn trên toàn thế giới.
Tờ Nikkei thực hiện series bài viết về các nhân vật này mà chúng tôi xin lược dịch và gửi tới bạn đọc. Mở đầu cho chuỗi bài này là Jean Liu - nữ Chủ tịch của ứng dụng đi chung xe đã đánh bật Uber trên thị trường Trung Quốc.

Jean Liu là nữ chủ tịch của Didi Chuxing – nền tảng dịch vụ đi nhờ xe lớn nhất thế giới. Cô vừa trải qua một chương trình đào tạo của công ty. Theo đó, những người lãnh đạo sẽ trực tiếp trở thành người lái xe của hãng. Mỗi năm, ban điều hành của Didi sẽ phải một lần ngồi sau vô lăng để lắng nghe phản hồi của khách hàng.

Hành khách của cô là một cậu sinh viên 20 tuổi. Khi cô tiết lộ rằng mình là chủ tịch của Didi, cậu ta vẫn tiếp tục chăm chú vào chiếc điện thoại iPhone 7 và còn phàn nàn rằng cô mất quá nhiều thời gian để di chuyển tới điểm đến. “Tôi không muốn mất thời gian đi bus hoặc tàu điện ngầm”, cậu sinh viên chia sẻ khi được cô hỏi về lý do chọn Didi.
Cô Liu kể về trải nghiệm làm tài xế của mình tại Hội nghị New Establishment ở San Francisco hồi tháng 10. “Cậu bé đại diện cho một thế hệ mới của Trung Quốc. Chúng tiêu hầu hết tiền bạc vào Taobao - ứng dụng bán lẻ của Alibaba. Thế hệ của chúng tôi tiết kiệm tiền cho những ngày khó khăn, nhưng chúng không quan tâm đến điều đó. Chúng không cần phải tiết kiệm tiền để mua nhà Bắc Kinh, vậy tại sao lại không tiêu tiền”.

Tăng trưởng trong dịch vụ và tiêu dùng chính là động lực giúp Didi tăng trưởng. Công ty đang cung cấp lên đến 20 triệu tài xế mỗi ngày tại 400 thành phố ở Trung Quốc, bao gồm cả 3 loại dịch vụ: cho thuê, chia sẻ và đi nhờ.

“Có một nhận thức sai lầm về Trung Quốc rằng ở đây không có sự sáng tạo. Điều đó là hoàn toàn sai lầm”, cô Liu chia sẻ.

Nữ chủ tịch 38 tuổi Jean Liu bắt đầu tham gia điều hành công ty dịch vụ gọi xe taxi Didi Dache năm 2012 và sau đó mở rộng sang nhiều mảng dịch vụ liên quan khác. Năm 2015, công ty này bất ngờ sáp nhập với đối thủ cạnh tranh lớn nhất là Kuaidi Dache để tạo ra công ty mới Didi Chuxing đã đánh bại Uber sau một cuộc đua “đắt đỏ”.

Nắm hơn 80% thị phần trong nước, Didi cho thấy tầm quan trọng của mình đối với việc xây dựng hệ thống thông tin giao thông mới, hiệu quả trong kỷ nguyên internet.

Chính thức thì Didi được thành lập bởi Cheng Wei, nhưng Jean Liu đóng vai trò then chốt đối với hành trình phát triển của hãng. Cô đại diện cho một thế hệ lãnh đạo mới đối lập hoàn toàn với hình ảnh những nhà sáng lập nam giới của 3 hãng dịch vụ internet lớn của Trung Quốc là Baidu, Alibaba và Tencent.

Jean Liu tham gia vào ban quản trị Didi với tư cách giám đốc điều hành năm 2014 – 2 năm sau khi công ty này được thành lập và được đề bạt làm chủ tịch ngay trong năm sau. Vào tháng 2/2015, cô chính là người đã xúc tiến thương vụ sáp nhập của Didi với đối thủ cạnh tranh lớn nhất là Kuaidi Dache. Chỉ trong vòng 1,5 năm làm việc ở Didi, cô đã làm tăng số lượng nhân viên của công ty từ 700 lên 5.000 người thông qua cung cấp thêm dịch vụ và bổ sung đội xe.

Đặc biệt, Jean Liu là người có công lớn trong việc mang về khoản đầu tư trị giá 1 tỷ USD từ Apple chỉ sau một câu nói đùa khi cô đến thăm trụ sở của Apple vào ngày 20/4/2015.

Trả lời phỏng vấn tờ Fast Company về bí quyết làm thay đổi Didi chỉ trong chưa đầy 2 năm, cô nói: "Quy tắc của tôi là cử những “người cũ” – những người đã gắn bó với công ty trong vòng hơn 2 năm để thử nghiệm và bắt đầu làm những điều mới mẻ. Vì vậy, bất kể khi nào bắt tay vào một lĩnh vực mới, chúng tôi sẽ cử những người đã quen thuộc với văn hóa công ty để bắt tay vào làm. Như vậy sẽ tạo ra đội ngũ làm việc có chất lượng".

Anh Sa

Theo Trí thức trẻ/Nikkei

Sự trỗi dậy của thế hệ những người trẻ tuổi... vô sản

Nếu có thể thuê, hà cớ gì phải đi mua!

Hai thập kỷ trước, Tyler Xiong và cha mẹ của anh vẫn sống trong một ngôi nhà kiểu truyền thống. Hiện tại mọi chuyện đã khác.

Xiong – doanh nhân công nghệ 28 tuổi tình nguyện sống cùng 500 người khác trong một cộng đồng chia sẻ chỗ ở gần khu vực được mệnh danh là thung lũng Silicon của Bắc Kinh. Xiong chỉ có 2 đôi giày và ít hơn 10 bộ quần áo. Anh không sử dụng xe ô tô mà thay vào đó là ứng dụng taxi Didi – một đối thủ của Uber tại Trung Quốc.

Phương châm của Xiong là: Nếu có thể thuê, hà cớ gì phải đi mua!

Đối mặt với khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn, tốc độ phát triển chậm chạp nhất trong vòng 2 thập kỷ qua của nền kinh tế Trung Quốc, hàng triệu người như Xiong từ chối những cạm bẫy trong tiêu dùng theo phong cách sống hiện đại. Thay vào đó, họ cởi mở đón nhận nền kinh tế chia sẻ, thậm chí là ở cấp độ mạnh hơn so với phương Tây.

Một cuộc khảo sát gần đây của Nielsen cho thấy 94% người dân Trung Quốc sẵn sàng "chia sẻ" so với tỷ lệ tương tự chỉ 43% ở Bắc Mỹ.

Xiong hiện sống tại You+ trong một căn phòng chia sẻ cùng 3 người khác

Xiong hiện là một trong gần 5.000 người trên khắp Trung Quốc chuyển tới sống tại không gian chung "You+". Cộng đồng này được xây dựng trên một trường học cũ - thường xuyên tổ chức các buổi hội thảo kinh doanh, giúp đỡ các công ty phát triển và hiện tại đang nỗ lực tạo ra cơ sở dữ liệu để kết hợp giữa kỹ năng và các mối quan hệ.

Ở Bắc Kinh hiện có khoảng 60 công ty khởi nghiệp - hoạt động trong các lĩnh vực bao gồm phát triển game di động và rất nhiều thứ khác.

You+ giống với những mô hình xuất hiện tại châu Âu – nơi các công ty khởi nghiệp như Commen (Mỹ), Nest Copenhagen (Đan Mạch), Sende (Tây Ban Nha) đang cung cấp cho hầu hết những người trẻ tuổi một không gian sống chia sẻ.

Được hỗ trợ bởi CEO Lei Jun – nhà sáng lập Xiaomi, You+ đang lên kế hoạch sẽ nhân rộng mô hình này lên con số 20 trên khắp Trung Quốc – hầu hết tại các thành phố lớn như Thượng Hải và Quảng Châu.

Với mức giá khoảng 500 USD/tháng, cư dân sống trong You+ sẽ cùng nhau chia sẻ nhà tắm, không gian làm việc và những dịch vụ giải trí bao gồm cả quán bar, sàn disco và phòng chơi game.

“Thay vì làm việc nhiều năm tại một công ty để kiếm vốn, không gian chia sẻ như You+ sẽ cho phép những người trẻ tuổi có cơ hội thử nghiệm những ý tưởng khởi nghiệp mới với chi phí rất thấp”, theo Sudi – nhà sáng lập 36 tuổi của You+.

Sudi - nhà sáng lập You+:

“Họ thường xuyên gặp gỡ những người mới, thu nhặt được các ý tưởng và đó là lý do tại sao nhiều người đang ngày càng cởi mở với mô hình này hơn”.

Theo cách nhìn nhận của Xiong thì sự đón nhận cởi mở của thế hệ anh với những thay đổi về kinh tế và xã hội hiện tại là do tốc độ phát triển chóng mặt của nền kinh tế chia sẻ.

“Có một yếu tố chia sẻ về sức mạnh trí óc khi ý tưởng của tất cả mọi người cùng được đưa ra bàn luận trong một không gian như thế này".

Trong kế hoạch phát triển kinh tế 5 năm gần đây nhất của Trung Quốc, các nhà hoạch định chính sách đã chỉ ra rằng nền kinh tế chia sẻ là cách tốt nhất giúp đất nước này vượt qua chặng đường khó khăn chuyển đổi từ xuất khẩu sang tiêu dùng. Dự kiến nền kinh tế chia sẻ sẽ tạo ra 335 tỷ USD vào năm 2025, tăng 15 tỷ USD so với hiện nay.

Bản thân Trung Quốc hiện cũng không thiếu những "nhà vô địch" trong lĩnh vực này. Didi Taxi – đối thủ cạnh tranh nội địa của Uber đã được định giá khoảng 16,5 tỷ USD. Tujia – một phiên bản giống với Airbnb cũng đã gia nhập “câu lạc bộ startup tỷ đô” vào tháng 8. Ngoài ra còn có các dịch vụ giống như vậy cho quần áo và dụng cụ thể thao hay chăm sóc thú cưng...

“Nền kinh tế chia sẻ là một hệ thống kinh tế mới”, theo Jeremy Rifkin – một chuyên gia phân tích kinh tế. “Chủ nghĩa tư bản đã nuôi dưỡng những đứa trẻ trong thế hệ mới, để chúng tự do phát triển và tìm kiếm cho mình bản sắc riêng”.

Cuộc cách mạng về tư tưởng của Xiong phản ánh sự dịch chuyển trong thái độ của cả một thế hệ về sự giàu có và địa vị xã hội. Trong suốt những năm tháng phát triển đỉnh cao nhất của Trung Quốc, rất nhiều người trẻ tuổi đã đổ xô tới các thành phố ven biển và mua những tài sản mà cha mẹ của họ chưa bao giờ có: Căn hộ, ô tô và những kỳ nghỉ xa xỉ.

Ban đầu, Xiong cũng có tư tưởng như vậy. Lớn lên tại Trùng Khánh, sau này anh rời đến thành phố biển Giang Tô để theo học ngành khoa học thực phẩm. Sau khi tốt nghiệp, anh trở thành một trong số ít những người trong lớp tìm được công việc tốt tại một tập đoàn đa quốc gia.

Tuy nhiên sau 2 năm làm việc tại Thượng Hải ở vị trí quản lý tại nhà sản xuất kẹo Wringley, Xiong đã nhận ra rằng con đường này không dành cho anh. Anh bay tới Tây Ban Nha để học về kinh tế; Tới năm ngoái, anh trở thành đồng sáng lập công ty khởi nghiệp Bitcoin tại Bắc Kinh.

“Trước đây tôi luôn ở trong những khách sạn 5 sao. Hiện tại, dù sống tại một nơi chật hẹp nhưng tôi không nghĩ đây là quyết định sai lầm. Điều này không quyết định tới địa vị xã hội của bạn”.

Không gian bên ngoài You+

Hiện nay anh đang chia sẻ phòng ở cùng với 3 người khác, mỗi người trả 300 USD/tháng. Xiong ban đầu chỉ muốn ở tại You+ tạm thời nhưng sau đó anh đã thay đổi quyết định và trở thành người bạn tốt với những người cùng phòng.

Mặc dù công ty của Xiong đạt doanh thu 3 triệu USD vào năm ngoái nhưng sự thật là anh vẫn ngủ trên một chiếc giường đơn, trong căn phòng có nền nhà bê tông.

Giống như bất kỳ cộng đồng nào khác, You+ cũng có những quy tắc riêng. Một trong số đó là các cặp đôi đã cưới nhau được chào đón tới đây nhưng nếu có con thì không.

Mọi người sống ở đây trên cơ sở hợp tác và cùng chia sẻ dù đôi khi vẫn xảy ra những xung đột. Tiếng ồn là vấn đề nan giải nhất. Đó là lý do tại sao You+ Quảng Châu tổ chức bầu cử cư dân được yêu thích nhất nửa năm một lần để khuyến khích mọi người.

Dù vẫn có nhiều lời chỉ trích cho rằng mô hình của You+ không thực sự mới mẻ nhưng Xiong nói rằng điểm khiến cộng đồng kiểu này trở nên khác biệt so với trước đây là sự tôn trọng về quyền sở hữu cá nhân và cách công nghệ đang giúp mọi người có thể chia sẻ bất kỳ thứ gì thay vì sở hữu nó.

Vân Đàm

Theo Trí Thức Trẻ/Bloomberg

>> Mở tài khoản chứng khoán - Tư vấn Đầu tư Chứng khoán

Cả thế giới bị lừa vì cái gọi là ‘Nền kinh tế chia sẻ’!

Không ai đang chia sẻ bất cứ điều gì cho nhau cả, tất cả mọi người đều muốn kiếm tiền, rất đơn giản và rõ ràng.

“Nền kinh tế chia sẻ” (Sharing economy) là cụm từ khá phổ biến thời điểm hiện tại. Nó dùng để chỉ những dịch vụ như Uber (ứng dụng gọi xe taxi) hay Airbnb (dịch vụ đặt phòng trực tuyến toàn cầu).

Tuy nhiên không phải ai cũng là fan hâm mộ của “nền kinh tế chia sẻ”. Trong khi rất nhiều người trong lĩnh vực công nghệ và truyền thông vẫn sử dụng thuật ngữ này để ám chỉ những nền tảng như Uber và Airbnb - những ứng dụng dùng để kết nối giữa người mua và người bán thông qua các dịch vụ thì sự kết thúc của cụm từ này dường như đã được báo trước.

Các nhà phê bình bao gồm cả Steven Greenhous - cựu phóng viên tờ New York Times đã nói trong một buổi diễn thuyết tại Đại học Columbia rằng việc trao đổi giữa công việc và tiền lương không liên quan gì đến sự chia sẻ cả. Trong khi đó, chuyên gia Fred Wilson trong một bài viết vào năm 2014 đã nói rõ về việc “nền kinh tế chia sẻ” sẽ bị đánh bật bởi “nền kinh tế cho thuê” (rental economy). Không ai đang chia sẻ bất cứ điều gì cho nhau cả, tất cả mọi người đều muốn kiếm tiền, rất đơn giản và rõ ràng.

Một nghiên cứu đã được thực hiện để kiểm tra cụm từ này có thường xuyên xuất hiện trên ấn phẩm bản in của các tờ báo lớn hay không và nó đang ở tình trạng cạnh tranh cấp độ nào so với các đối thủ. Dưới đây là kết quả (dựa trên những nghiên cứu từ trong giai đoạn từ tháng 1 - 6 của các năm liên tiếp):

Có thể thấy ở trên, “nền kinh tế chia sẻ” bắt đầu trở nên phổ biến từ năm 2014. Tuy nhiên, thực chất cụm từ này đã xuất hiện từ khoảng những năm 2007 khi luật sư Lawrence Lessig sử dụng nó trong một bài báo trên tờ New York Times về sự ảnh hưởng của internet tới công việc. Nhiều năm sau đó, “nền kinh tế chia sẻ” trở thành xu hướng chính sau khi cuốn sách có tựa đề “What’s Mine is Yours: The Rise of Collaborative Consumption” xuất bản vào năm 2010 về cộng đồng trực tuyến ra đời.

Dẫu vậy, đến nay những ý kiến phản đối “nền kinh tế chia sẻ” xuất hiện ngày càng nhiều. Nguyên nhân thứ nhất là bởi cụm từ này không chính xác và thứ 2 là bởi các công ty như Uber và Airbnb chỉ đơn giản dùng nó là công cụ PR trong trận chiến với các nhà chức trách. Mục tiêu chính của các công ty này là sử dụng từ “chia sẻ” để truyền tải sự vị tha chứ không phải hàm ý về nhu cầu kinh doanh thông thường.

Chính vì vậy, thời kỳ hoàng kim của “nền kinh tế chia sẻ” sắp chấm dứt. Ngày càng nhiều phóng viên tránh dùng cụm từ này và mới đây nhất trên tờ Wall Street Journal xuất hiện cụm từ thay thế là "gig economy" (Từ gig ở đây ám chỉ những hợp đồng cho thuê ngắn hạn).

Với câu hỏi cái gì có thể thay thế được “nền kinh tế chia sẻ”, biểu đồ trên đã gợi ý đó chính là “gig economy” - một trong những ứng cử viên sáng giá nhất. Tuy nhiên, điểm hạn chế duy nhất là những công ty như Airbnb là họ liên quan nhiều đến các hợp đồng thuê chứ không phải thoả thuận lương. Trong khi đó, một số cụm từ khác như “nền kinh tế cho thuê” (rental economy) hay “nền kinh tế 1099” (1099 economy ý chỉ các hình thức thuế) lại chưa phát huy được hiệu quả trên các phương tiện truyền thông. Chính vì vậy, có lẽ trong dài hạn cụm từ “nền kinh tế theo yêu cầu” (on-demand economy) sẽ phù hợp nhất và đúng nhất với tất cả những công ty đang sống dưới vỏ bọc “chia sẻ”.

Ngoài ra, những cụm từ này cũng có khả năng sẽ phổ biến hơn khi cuộc tranh cử Tổng thống Mỹ nhiệm kỳ sắp tới bắt đầu. Các ứng cử viên như Hillary Clinton và Jeb Bush đã đề cập tới lao động và các vấn đề pháp lý gắn với nền kinh tế theo yêu cầu, cho thuê…

>> Uber, Airbnb và sự trỗi dậy của nền Kinh tế chia sẻ

Theo Trí Thức Trẻ

Uber, Airbnb và sự trỗi dậy của nền Kinh tế chia sẻ

Uber, Airbnb, Spotify... đang dần chiếm lĩnh thị trường và lớn nhanh như vũ bão và trở thành một xu hướng mới của nền kinh tế.

Nếu thế hệ cha chú coi việc phải sở hữu nhà cửa, xe hơi, và những vật dụng nào đó như cách bảo đảm sự thành đạt và một cuộc sống hạnh phúc, thì thế hệ trẻ ngày nay, lại không lệ thuộc vào những quy ước đó. Họ ngày càng ưa thích những phương cách ít tốn kém hơn là sở hữu.

Vì thế, họ có xu hướng đi thuê, đi nhờ, ở nhờ, chia sẻ, mua bán lại những món đồ đã sử dụng thay vì mua và sở hữu mọi thứ. Và chính điều đó đang làm đảo lộn toàn bộ nền công nghiệp bán lẻ và dịch vụ hiện nay.

Các nhà bán lẻ hoặc dịch vụ đã không chú ý tới hoặc coi trọng đặc điểm hành vi tiêu dùng của nhóm này, đã bỏ lỡ một nhịp cơ hội đón đầu xu hướng đó.

Họ đang phải trả giá khi những doanh nghiệp mới khởi nghiệp như Rent The Runway, Spotify, Airbnb, Uber, Lyft... đã chiếm lĩnh thị trường và lớn nhanh như vũ bão chỉ bằng cách thúc đẩy làn sóng thuê, chia sẻ, đi nhờ xe, nhà cửa, vật dụng, trang phục... thành một xu hướng mới của nền kinh tế. Thuật ngữ mới để gọi hiện tượng này là “Kinh tế chia sẻ” hay còn gọi là Sharing economy.

Trên mạng Internet, thứ gì cũng có thể thuê mướn

Theo ước tính, chỉ trong 1 đêm đã có đến 40.000 người thuê chỗ ở từ một dịch vụ cung ứng 250.000 phòng tại 30.000 thành phố ở 192 nước, và mọi thanh toán đều qua mạng Internet.

Điều đáng nói là những căn phòng hay chỗ ngủ này không phải do một chuỗi khách sạn nào đó cung cấp, mà do các cá nhân. Những người cần thuê và chủ cho thuê được “mai mối” nhờ Airbnb - một công ty có trụ sở tại San Francisco (Mỹ).

Kể từ khi được ra mắt năm 2008, đã có hơn 6 triệu người sử dụng dịch vụ này. Đây là ví dụ điển hình nhất cho mô hình “kinh tế chia sẻ” mới mẻ và khổng lồ; một cá nhân có thể cho người lạ thuê bất cứ thứ gì họ đang không sử dụng, như xe cộ, nhà cửa, chỗ để xe... thông qua Internet.

Có thể bạn nghĩ nó chẳng khác gì việc sở hữu một nhà nghỉ kiểu Bed & Breakfast (một hình thức chủ nhà cung cấp chỗ ngủ qua đêm và phục vụ bữa sáng cho khách trọ), sở hữu dịch vụ timeshare hoặc car pool (đi chung xe). Nhưng công nghệ đã giảm thiểu chi phí giao dịch, khiến việc chia sẻ tài sản dễ dàng và nhanh gọn hơn bao giờ hết. Sự thay đổi lớn nhất là thông tin về người và vật được cung cấp đầy đủ hơn, cho phép các tài sản hữu hình trở thành các dịch vụ.

Ngày trước, khi chưa có internet, việc thuê ván lướt sóng, trang thiết bị hay chỗ đậu xe từ một người khác là khả thi, nhưng lại hay gặp rắc rối hơn. Giờ đây các trang web như Airbnb hay RelayRides, SnapGoods “bắt cặp” người thuê và người chủ, các smartphones có GPS chỉ cho ta chỗ đỗ xe gần nhất ở đâu, mạng xã hội cho phép ta kiểm tra thông tin của người khác và gây dựng lòng tin, và hệ thống thanh toán online sẽ lo liệu phần chi trả.

Cái gì của tôi cũng là của bạn, đi kèm với phí

Mô hình peer-to-peer như eBay khiến bất kì ai cũng có thể thành một nhà bán lẻ, các trang web chia sẻ cho phép các cá nhân có thể đóng vai trò như một công ty cho thuê xe, dịch vụ taxi, khách sạn thực thụ. Chỉ cần lên mạng và tải ứng dụng về.

Hình thức này phù hợp với các vật dụng đắt tiền mà chủ nhân của chúng không sử dụng hết chức năng. Phòng ngủ và xe hơi là 2 minh chứng rõ ràng nhất, nhưng bạn cũng có thể thuê hẳn một khu cắm trại ở Thụy Điển, sân bãi ở Úc hay máy giặt ở Pháp.

Như những người ủng hộ ngành kinh tế chia sẻ này thường nói: Quyền sử dụng ăn đứt quyền sở hữu.

Rachel Botsman, tác giả của một cuốn sách về chủ đề này, nói rằng thị trường cho thuê peer-to-peer tính riêng đã có giá trị tới 26 tỷ USD. Định nghĩa rộng hơn của ngành kinh tế chia sẻ bao gồm cho vay peer-to-peer, hoặc đặt một panel năng lượng mặt trời trên mái nhà rồi bán lại điện năng cho các nhà sản xuất. Nó không chỉ mang lợi cho cá nhân, internet cũng giúp các công ty dễ dàng cho thuê các phòng làm việc còn trống hay máy móc dư thừa. Nhưng cái cốt lõi của “kinh tế chia sẻ” là mọi người cho nhau thuê các thứ.

Ngoài việc chủ sở hữu có thể kiếm tiền từ những tài sản chưa tận dụng hết, mô hình kinh tế chia sẻ còn có ý nghĩa tích cực đối với môi trường. Chẳng hạn một người có thể thuê xe ô tô mỗi khi cần thay vì sở hữu nó. Theo đó, thị trường sẽ không cần nhiều ô tô, đồng nghĩa với không cần khai thác nhiều tài nguyên để sản xuất ô tô.

Việc sử dụng dịch vụ của nhau còn giúp con người trở nên cởi mở hơn. Với những người ưa giao tiếp xã hội, được gặp gỡ những khuôn mặt mới bằng việc nghỉ chân tại nhà của họ thật tuyệt vời. Với những người khác, Internet là nơi gây dựng lòng tin. Mỗi website đều cung cấp thông tin, đánh giá của những khách hàng trước đó, nhận xét và bình chọn cho từng chủ sở hữu. Mạng xã hội như Facebook cho phép ta “thăm dò” trước đối tượng và bạn bè của họ.

Xu thế của tương lai

Ngành kinh tế chia sẻ có chút giống với mua bán online, thứ bắt nguồn từ Mỹ 15 năm trước. Ban đầu, mọi người nghi ngại về tính an toàn của nó, nhưng sau khi hoàn tất thành công một giao dịch, ví dụ như là qua Amazon, họ cảm thấy an tâm hơn. Cũng giống như vậy, sử dụng Airbnb lần đầu tiên sẽ khuyến khích mọi người thử cả những dịch vụ khác.

Tiếp theo, hãy xem eBay, khởi nguồn là một "chợ" buôn bán peer-to-peer, giờ nó đã “bị” chiếm lĩnh bởi các “tay buôn chuyên nghiệp” (nhiều người trong số họ ban đầu chỉ là một eBay user).

Điều tương tự có thể sẽ xảy ra với ngành kinh tế chia sẻ: Mở ra nhiều cơ hội hơn cho các tổ chức kinh doanh.

Các công ty lớn cũng đã bắt đầu tham gia. Công ty cho thuê xe hơi Avis có cổ phần của một công ty đối thủ, 2 hãng sản xuất xe GM và Daimler cũng vậy. Trong tương lai, các công ty có thể sẽ cho ra đời các sản phẩm “lai”, liệt kê các chỗ dư thừa (từ xe cộ, thiết bị tới văn phòng) trên các website cho thuê peer-to-peer.

Trước đây, các phương thức làm việc online mới không hoàn toàn thay thế các phương thức cũ, nhưng lại thường thay đổi được chúng. Giống như mua sắm online đã bắt buộc Walmart và Tesco phải thích ứng, chia sẻ online sẽ gây chấn động tới ngành vận chuyển, du lịch, thuê mướn trang thiết bị, v.v…

Mối lo lớn nhất của mô hình này là tính hợp pháp không ổn định. Chẳng hạn những cá nhân cho thuê nhà, liệu có phải tuân theo quy định về thuế áp dụng cho khách sạn? Tại Amsterdam (Hà Lan), các nhà chức trách vào trang Airbnb để truy tìm những khách sạn chưa được cấp phép. Tất nhiên, những người cho thuê phòng nên đóng thuế, nhưng họ không thể bị quản lý như khách sạn.

Tại một số thành phố ở Mỹ, các dịch vụ taxi chia sẻ như Uber đã bị cấm sau các cuộc vận động hành lang của các hãng taxi truyền thống. Một số luật lệ sẽ phải được cập nhật để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng sử dụng hình thức này, nhưng trở ngại nằm ở chỗ sẽ có những người có quyền thế tìm cách cản trở, hủy hoại sự cạnh tranh.

Đổi mới và quy định cũ không hòa hợp đơn giản vì hai bên không làm việc với nhau. Những quy định, luật lệ, chuỗi cung ứng sẽ đi ra ngoài quy luật thị trường nếu cấm cản những yếu tố cạnh tranh mới. Bởi công nghệ và nhu cầu của thế hệ mới sẽ không dừng lại.

Người ta đã quá bám chặt vào những quy định kiểu như “giấy phép hoạt động”, “phá giá”, “cạnh tranh không lành mạnh”... mà không nhận ra rằng, không chỉ trong ngành kinh doanh vận chuyển, mà cả những ngành công nghiệp đã định hình, mô hình chuỗi cung ứng đã tồn tại đủ lâu, đủ già cỗi để đến lúc phải đổi mới và cả thay thế. Và những công ty mới, đại diện của nền kinh tế thuê, nhờ, chia sẻ... cùng với công nghệ mới này, đang thực sự góp phần vào quá trình sụp đổ đó.

Dù có gặp những trở ngại nhưng kinh tế chia sẻ là một ví dụ cho thấy giá trị của Internet đối với người tiêu dùng. Mô hình kinh doanh đang nổi này đã đủ lớn để đánh thức các cơ quan quản lý cũng như doanh nghiệp.

Đó là dấu hiệu của một tiềm năng phát triển khổng lồ. Đã đến lúc chúng ta quan tâm và chia sẻ nó.

 Theo Trí Thức Trẻ/Economist