Biến động tiền tệ phá hỏng nỗ lực tăng trưởng của châu Á

Nhiều nước châu Á tìm cách kích thích xuất khẩu và đạt mục tiêu lạm phát, nhưng động thái phá giá bất ngờ của Trung Quốc đã phá hỏng mọi thứ.

 

Đợt phá giá gần 2% ngày 11/8 của Trung Quốc là bằng chứng mới nhất cho thấy nền kinh tế này đang gặp rắc rối. Còn với thế giới, việc này đã gây ra tình trạng hoảng loạn, với mối lo chiến tranh tiền tệ đang đến gần.

Thị trường tiền tệ và chứng khoán trong khu vực đã liên tục lập đáy kể từ đó, kéo theo cả hệ thống tài chính toàn cầu. Nhà đầu tư lo ngại về vai trò của Trung nâng lãi suất.

Châu Á vẫn còn bị ám ảnh bởi cuộc khủng hoảng 1997-1998. Vì thế, lựa chọn để tiền tệ hạ giá nhẹ đã bị gạt qua một bên trong tình cảnh hỗn loạn hiện nay.

Bên ngoài một quầy đổi tiền tại Hong Kong (Trung Quốc). Ảnh: AFP

Ngân hàng trung ương các nước từ Hàn Quốc đến Thái Lan đều đã hoãn giảm lãi suất, do việc này sẽ càng gây áp lực lên nội tệ. Tiền tệ rơi tự do sẽ khiến dòng vốn rút ra ào ạt, làm chao đảo thị trường và tăng chi phí đi vay. Các kế hoạch kích thích và tăng trưởng vì thế cũng đành gác lại.

Ngân hàng Trung ương Indonesia đã giữ nguyên lãi suất trong đợt xem xét tuần trước. Họ cũng tuyên bố ổn định tiền tệ đang là ưu tiên hàng đầu, kể cả khi nền kinh tế đang tăng trưởng chậm nhất 6 năm và lạm phát cũng giảm tốc. "Chúng tôi sẽ không tham gia cuộc chiến phá giá", Thống đốc Ngân hàng Trung ương Indonesia - Agus Martowardojo tuần này cho biết.

Cơ quan này đã can thiệp tích cực vào thị trường để đồng rupiah không bị đầu cơ giá xuống. Indonesia là nước chịu ảnh hưởng đặc biệt lớn, khi nội tệ mất 14% so với USD năm nay, dự trữ ngoại hối thấp và khối nợ bằng ngoại tệ lớn.

Các ngân hàng trung ương Ấn Độ và Singapore cũng không thể giảm lãi khi thị trường còn biến động. "Giới chức châu Á phải sẵn sàng chịu lãi suất cao thêm một thời gian nữa", Cliff Tan - Giám đốc nghiên cứu các thị trường châu Á tại Mitsubishi UFJ nhận xét.

Gareth Leather và Daniel Martin - hai nhà phân tích tại Capital Economics cũng nhận định Malaysia và Indonesia có thể còn bị buộc nâng lãi "nếu tiền tệ bị bán tháo mạnh nữa".

Citibank đã giảm dự báo tăng trưởng của khu vực châu Á năm nay, từ 6,1% xuống 6%, do các bất ổn liên quan đến việc NDT yếu đi, Trung Quốc tăng trưởng chậm lại và những chính sách có thể gây phản ứng tiêu cực từ các nước khác.

Với Thái Lan, dự báo tăng trưởng bị hạ từ 3,5% xuống 2,7%. Dù thừa nhận nền kinh tế yếu hơn dự báo và đồng baht mất giá đúng là cứu cánh cho mình, Ngân hàng Trung ương Thái Lan vẫn cam kết giữ lãi suất ổn định trong tháng 8 và bóng gió là do biến động trên thị trường tài chính. Đồng baht tuần này đã xuống thấp nhất 6 năm so với USD, và mức giảm 8% từ đầu năm chủ yếu rơi vào vài tháng gần đây.

"Rõ ràng là việc này không thoải mái cho lắm. Có lẽ họ đang bắt đầu nghĩ rằng đây là biến động không mong muốn, hơn là sự giảm giá được chờ đợi", Richard Yetsenga - Giám đốc Nghiên cứu Các thị trường Tài chính tại ANZ nhận xét.

Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc đã phải bán USD để làm chậm lại đà giảm của đồng won tuần này, sau khi nội tệ xuống đáy gần 4 năm so với USD. Động thái này hoàn toàn ngược lại so với chiến lược đầu năm nay, là làm yếu nội tệ để cạnh tranh xuất khẩu với Nhật Bản. Trong tuyên bố tháng này, họ cũng giữ lãi suất không đổi, sau khi Trung Quốc phá giá nội tệ.

Tan cho rằng các ngân hàng trung ương châu Á hiện không thể tìm được chính sách tiền tệ nào tốt hơn và sẽ chủ động hơn trong việc sử dụng khối dự trữ ngoại tệ hàng nghìn tỷ USD để bảo vệ nội tệ. "Họ đã sẵn sàng phòng thủ rồi, vấn đề là phòng thủ mạnh hay yếu mà thôi", Tan nói.

Hà Thu - Vnexpress/Theo Reuters

Tại sao chúng ta cần quan tâm đến việc Trung Quốc phá giá tiền tệ?

Những ngày vừa qua, chúng ta đã nghe nhiều về việc Trung Quốc phá giá đồng Nhân dân tệ, khiến cả thế giới chấn động. Vậy phá giá là gì và tại sao động thái này lại khiến các nước "mất ăn mất ngủ" như vậy?

Phá giá tiền tệ là gì?


Phá giá tiền tệ là việc giảm giá trị của đồng nội tệ so với các loại ngoại tệ so với mức mà chính phủ đã cam kết duy trì trong chế độ tỷ giá hối đoái cố định. Việc phá giá đồng Nhân dân tệ (NDT) nghĩa là giảm giá trị của nó so với các ngoại tệ khác như USD, EUR hay VND.

Vậy tác động của việc phá giá như thế nào? Tại sao các nước, trong đó có Việt Nam lại cần quan tâm?


Đồng NDT bị mất giá so với ngoại tệ nghĩa là 1 đồng ngoại tệ giờ đây đổi được nhiều NDT hơn. NDT “rẻ” hơn tương đối so với các ngoại tệ khác.


Bởi vậy, hàng hóa Trung Quốc (tính bằng đồng NDT) trở nên rẻ hơn đối với thị trường nước ngoài (thanh toán bằng ngoại tệ). Ngược lại, hàng hóa nước ngoài (tính bằng ngoại tệ) trở nên đắt đỏ hơn với túi tiền của người Trung Quốc (thanh toán bằng NDT).

Ai được lợi, ai bất lợi?


- Trung Quốc được lợi:


Hàng hóa dịch vụ xuất khẩu trở nên rẻ hơn nên tăng xuất siêu trong cán cân thương mại quốc tế.

Xuất khẩu nhiều hơn nên thu về nhiều ngoại tệ hơn, tăng dự trữ ngoại hối để kiểm soát tình hình trong nước.


Các doanh nghiệp Trung Quốc bán hàng ra nước ngoài được lợi  vì trả lương bằng NDT mà thu về doanh thu bằng USD. Ví dụ trước bán được 1.000 USD quy ra là 6.100 NDT, trả lương, chi phí mất 3.000 NDT còn lời 3.100 NDT, giờ cũng 1.000 USD quy ra đc 6.400 NDT, chi phí vẫn 3.000 NDT thì lời được 3.400 NDT.

- Đối tác thương mại với Trung Quốc bất lợi:


Các nước chịu tác động lớn nhất gồm Brazil, Úc, New Zealand có quan hệ kinh tế với Trung Quốc mạnh nhất.


Trung Quốc phá giá NDT khiến tình hình kinh tế bất ổn, chứng khoán, bất động sản giảm giá. Chứng khoán giảm thì cổ phiếu giảm giá, Alibaba là ví dụ, từ đó tài sản của các tỷ phú khi quy ra USD giảm.

Ảnh hưởng tới Việt Nam ra sao?


Điểm dễ nhận thấy nhất đó là hàng hóa Trung Quốc rẻ hơn


Với Việt Nam, NDT mất giá so với VND, tức là ngày 9/8 mất đến 3.514,556 VND để “mua” 1 đồng NDT. Đến ngày 13/8, chỉ mất 3.442,065 VND để “mua” NDT. Như vậy, NDT trở nên rẻ hơn so với VND.


Hàng hóa Trung Quốc trở nên rẻ hơn, cạnh tranh hơn so với hàng hóa nội địa và hàng hóa nước khác. Tổng cầu với hàng Trung Quốc tăng lên => nhập khẩu hàng Trung Quốc vào Việt Nam tăng.

Ngoài ra, hàng Việt Nam trở nên đắt hơn tương đối so với hàng Trung Quốc (với sản phẩm cùng chủng loại). Khi xuất khẩu cùng một mặt hàng sang nước thứ ba, so với trước khi phá giá NDT, hàng Việt Nam sẽ kém cạnh tranh hơn hàng Trung Quốc về giá.

Theo Trí thức trẻ/GenK

3 ngày 3 lần phá giá Nhân dân tệ, Trung Quốc đã “run tay”?

Trung Quốc một lần nữa phá giá đồng tiền, nhưng có vẻ Bắc Kinh không muốn việc này vượt tầm kiểm soát...

Trụ sở Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBoC) tại Bắc Kinh - Ảnh: CNBC/Getty.

An Huy Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBoC) hôm 13/8 có động thái phá giá đồng Nhân dân tệ lần thứ 3 liên tiếp trong vòng 3 ngày. Tuy vậy, PBoC cũng lên tiếng trấn an thị trường rằng sẽ không có chuyện Nhân dân tệ bị phá giá 10%.

Tỷ giá tham chiếu đồng Nhân dân tệ ngày 13/8 được PBoC thiết lập ở mức 6,4010 Nhân dân tệ đổi 1 USD, giảm 1,1% so với mức 6,3306 Nhân dân tệ/USD của ngày 12/8. Trước đó, trong hai ngày 11 và 12/8, PBoC đã liên tục phá giá đồng Nhân dân tệ hai lần, với mức giảm tương ứng lần lượt là 1,9% và 1,6%.

Vào đầu phiên giao dịch sáng nay, đồng Nhân dân tệ được giao dịch trên thị trường ở mức 6,4300 Nhân dân tệ đổi 1 USD, giảm 0,7% so với mức đóng cửa 6,3870 Nhân dân tệ “ăn” 1 USD của ngày hôm qua.

Theo giới quan sát, PBoC đang nỗ lực kiểm soát các động thái phá giá đồng tiền nhằm tìm đúng điểm cân bằng vừa hỗ trợ được cho lĩnh vực xuất khẩu, vừa hạn chế được rủi ro đồng Nhân dân tệ giảm giá quá mạnh khiến các dòng vốn tháo chạy.

Trước đó, tờ Wall Street Journal đưa tin nói PBoC đã yêu cầu các ngân hàng thương mại quốc doanh bán ra USD trong 15 phút giao dịch cuối cùng của thị trường Mỹ phiên ngày hôm qua nhằm không để tỷ giá Nhân dân tệ rơi sâu. Biện pháp này đã giúp đồng Nhân dân tệ tăng giá 1% so với đồng bạc xanh sau khi chạm mức thấp nhất trong 4 năm trong phiên giao dịch.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh việc tốc độ phá giá đồng Nhân dân tệ của PBoC giảm dần. Hôm qua, cơ quan này cũng tuyên bố sẽ không theo đuổi chính sách liên tục phá giá, đáp trả những cáo buộc cho rằng Bắc Kinh đang thao túng tỷ giá để làm lợi cho ngành xuất khẩu của mình.

Hiện tại, PBoC chưa lên tiếng xác nhận về động thái hỗ trợ tỷ giá, nhưng thông tin này đã được thị trường coi như sự thật.

Sau hai ngày bị bán tháo liên tiếp vào thứ Ba và thứ Tư do tác động từ Nhân dân tệ phá giá, nhiều đồng tiền ở khu vực châu Á như đồng Ringgit của Malaysia, Rupiah của Indonesia, Đôla Australia, và Đôla Singapore đã hồi phục trong phiên sáng nay. Sự hồi phục này được cho là bắt nguồn từ động thái can thiệp của PBoC ngày hôm qua ngăn không cho Nhân dân tệ mất giá quá nhanh và mạnh.

Tại một cuộc họp báo diễn ra sáng nay ở Bắc Kinh, Phó thống đốc Ngân hàng Trung ương Trung Quốc Yi Gang nói những tin đồn về việc Nhân dân tệ sẽ bị phá giá 10% là “vô căn cứ”. Trước đó, hãng tin Reuters dẫn nguồn tin thân cận nói rằng “nhiều nhân vật quyền lực trong Chính phủ muốn đồng Nhân dân tệ giảm giá hơn nữa, cho thấy áp lực phá giá tới 10%”.

Cũng trong sáng nay, PBoC tuyên bố không có cơ sở nào cho đồng Nhân dân tệ giảm giá sâu hơn, xét tới những yếu tố kinh tế nền tảng đang mạnh của Trung Quốc. Theo PBoC, môi trường kinh tế mạnh, thặng dư thương mại được duy trì, tình hình tài khóa lành mạnh và dự trữ ngoại hối lớn của Trung Quốc là “sự hỗ trợ mạnh mẽ” cho tỷ giá đồng Nhân dân tệ.

PBoC cũng tuyên bố sẽ theo dõi chặt chẽ những dòng vốn “bất thường” xuyên biên giới.

Động thái phá giá Nhân dân tệ của Trung Quốc đã nên một cú sốc lớn trên thị trường toàn cầu. Trong 3 ngày liên tiếp, đồng Nhân dân tệ đã bị đánh tụt giá trị khoảng 3%, làm dấy lên những lo ngại rằng tỷ giá đồng tiền này sắp tới sẽ rơi tự do.

Đợt phá giá Nhân dân tệ bắt đầu bằng cú giảm 1,9% vào hôm thứ Ba tuần này. Cùng với đó, PBoC tuyên bố tỷ giá tham chiếu hàng ngày sẽ được thiết lập dựa trên mức tỷ giá đóng cửa trên thị trường vào ngày hôm trước, đồng nghĩa với cho phép đồng Nhân dân tệ được giao dịch tự do. Cho tới hôm nay, PBoC vẫn đang thực hiện theo lời hứa này.

“Chế độ tỷ giá cứng nhắc không còn phù hợp với Trung Quốc”, Phó thống đốc Yi Gang phát biểu tại cuộc họp báo.

Tuy vậy, quyết định phá giá đồng tiền của Trung Quốc được cho là xuất phát từ tình trạng đi xuống của lĩnh vực xuất khẩu. Theo thống kê, xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng 7 giảm 8,3%, mạnh nhất trong 4 tháng.

Theo đánh giá của ông Mitul Kotecha, trưởng bộ phận giao dịch ngoại hối khu vực châu Á-Thái Bình Dương tại ngân hàng Barclays, cuộc họp báo sáng nay và động thái can thiệp thị trường ngày hôm qua là những tín hiệu cho thấy Bắc Kinh không muốn việc phá giá Nhân dân tệ vượt tầm kiểm soát.

“Họ không muốn Nhân dân tệ rơi vào một vòng xoáy giảm giá, nhưng cũng lại muốn giữ lời hứa của mình”, ông Kotecha nói với hãng tin CNBC - liên hệ đến việc tỷ giá tham chiếu đồng Nhân dân tệ liên tục giảm trong 3 ngày trở lại đây.

(Vneconomy)

>> Trung Quốc và Việt Nam cùng "phá giá" tiền: Ngành nào sẽ bị “chịu” trận?

Trung Quốc và Việt Nam cùng "phá giá" tiền: Ngành nào sẽ bị “chịu” trận?

Lợi thế về tỷ giá cũng sẽ giúp các đơn vị Trung Quốc tiếp tục có sức cạnh tranh lớn trong lĩnh vực đấu thầu các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng, hiện là một động lực chính đối với tăng trưởng GDP.

Sáng 12/8, Trung Quốc tiếp tục phá giá đồng NDT thêm 1,6%. Như vậy, tính tổng cộng, chỉ trong hai ngày, Trung Quốc đã gây sốc với mức phá giá lên tới 3,5%. Động thái này của Trung Quốc được cho là đã gây sốc khi kéo theo một loạt đồng tiền châu Á chủ chốt khác cũng như chỉ số giá trên thị trường hàng hóa quốc tế sụt giảm.

Trước thực tế đó, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã quyết định nâng biên độ tỷ giá USD/VND lên +/-2%.

Ông Nguyễn Việt Đức – Giám đốc phân tích Quỹ SHF cho rằng, động thái linh hoạt trên của NHNN là rất cần thiết bởi vì khi Trung quốc điều chỉnh tỷ giá (đến hôm nay là 3,5%) thì đồng tiền của các quốc gia cạnh tranh xuất khẩu với Việt Nam trong khu vực cũng đồng loạt sụt giảm so với đô la Mỹ.
Cán cân thương mại của Việt Nam tính tới tháng 5/2015 cũng đã âm hơn 4 tỷ đô la Mỹ, cao hơn nhiều mức thâm hụt thương mại dự tính cả năm của các tổ chức quốc tế (ví dụ ANZ cho rằng thâm hụt ở mức 0,5% GDP tương đương 1 tỷ USD trong năm 2015).

Nếu không nhanh chóng điều chỉnh tỷ giá, không chỉ hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sẽ gặp bất lợi lớn khi cạnh tranh với Trung Quốc và các quốc gia cạnh tranh xuất khẩu khác, mà hàng hóa tiêu dùng trong nước cũng khó cạnh tranh nổi với hàng nhập khẩu.

"Tôi xin nhấn mạnh chúng ta cần chú ý không chỉ tới Trung Quốc mà tới các nước cạnh tranh xuất khẩu khác của Việt Nam.

Đồng tiền của các nước này đã giảm mạnh từ trước khi Trung Quốc phá giá và tiếp tục giảm sau sự kiện trên, đơn cử như giá trị tiền Hàn Quốc đã giảm 16% so với đô la Mỹ trong 1 năm qua, đồng Baht Thái Lan 11%, đồng Yen Nhật 22%", ông Đức nói.

* Vậy theo ông, điều này sẽ tác động như thế nào đến hoạt động của các DN xuất nhập khẩu trong thời gian tới?

Trước khi Trung Quốc phá giá, đồng Nhân dân tệ đã tăng giá 10% so với đô la Mỹ trong 5 năm qua nhưng bức tranh nhập siêu của Việt Nam từ Trung Quốc vẫn ngày một xấu đi, nhập siêu từ Trung Quốc theo thống kê tăng từ 16 tỷ (2012) lên 28.9 tỷ (2014).

Điều này cho thấy hàng hóa của nhiều doanh nghiệp Việt Nam, dù có sự hỗ trợ từ tỷ giá, vẫn không cạnh tranh nổi với hàng hóa Trung Quốc.

Đây là chưa kể tới việc từ 2015, Việt Nam cắt giảm thuế quan cho toàn bộ mặt hàng thuộc danh mục thông thường từ Trung Quốc về 0% theo lộ trình thực thi khu vực mậu dịch tự do Asean - Trung Quốc.


* Cụ thể những nhóm ngành nào sẽ bị tác động, thưa ông?

Việt Nam chủ yếu xuất khẩu nông sản, nguyên liệu thô sang Trung Quốc. Với sự đi xuống nói chung của giá nông sản, nguyên liệu thô (nhiều hàng hóa giá ở mức thấp nhất từ 2009), cộng thêm việc Trung Quốc phá giá, tình hình xuất khẩu nông sản với biên lợi nhuận thấp sẽ càng gặp thêm khó khăn.

Lợi thế về tỷ giá cũng sẽ giúp các đơn vị Trung Quốc tiếp tục có sức cạnh tranh lớn trong lĩnh vực đấu thầu các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng, hiện là một động lực chính đối với tăng trưởng GDP.
Nhóm ngành du lịch vốn đã bị ảnh hưởng bởi những sự kiện gần đây sẽ tiếp tục gặp khó khăn khi du khách từ Trung Quốc vốn chiếm tỷ lệ cao nhất (năm 2014 có 25% tổng lượng khách du lịch từ nước ngoài) và đồng Nhân dân tệ yếu đi cũng sẽ khiến họ tiếp tục ưu tiên du lịch trong nước hơn du lịch nước ngoài.

Nhóm doanh nghiệp FDI cũng bị ảnh hưởng nặng nề do các doanh nghiệp FDI xuất khấu đi Trung Quốc cũng rất lớn, đặc biệt trong lĩnh vực thiết bị điện tử.

Trong khi đó phần thắng lợi thuộc về những doanh nghiệp nhập khẩu, đặc biệt là các doanh nghiệp nhập khẩu phương tiện vận tải, máy móc thiết bị từ Trung Quốc.

* Có ý kiến cho rằng, cùng với hội nhập việc phá giá tiền của Trung Quốc lần này sẽ càng gây áp lực cạnh tranh cho các DN Việt Nam, ông thấy ý kiến này thế nào?

Rõ ràng việc Trung Quốc phá giá không chỉ ảnh hưởng tới lĩnh vực xuất nhập khẩu mà còn gây ảnh hưởng sâu rộng tới nhiều lĩnh vực khác có độ thâm dụng lao động cao và đang là động lực tăng trưởng cho GDP như các doanh nghiệp FDI, ngành xây dựng, du lịch.

Có lẽ vì vậy mà NHNN đã rất nhanh chóng và linh hoạt trong việc điều chỉnh tỷ giá lần này.

Việc hội nhập không chỉ với Trung Quốc mà cả với các quốc gia khác mở ra cơ hội (chỉ đến một lần) cho xuất khẩu và tăng trưởng cho Việt Nam trong những năm tới, nhưng nếu neo tỷ giá không hợp lý và thiếu linh hoạt thì sẽ làm giảm mạnh thậm chí làm phản tác dụng những lợi ích do hội nhập đem lại.

* Xin cảm ơn ông!

Theo Khánh Nhi

CafeF/Trí thức trẻ