TPP sẽ ảnh hưởng thế nào đến đường lối của FED?

Việc TPP vừa mới được thông qua đang gia tăng áp lực lên Fed trong việc giữ nguyên lãi suất cho đến năm sau.

Với 12 nước thành viên chiếm tới 40% GDP toàn cầu. TPP là Hiệp định thương mại tự do lớn nhất trên thế giới. Các quốc gia thành viên, đặc biệt là Mỹ, đã đi đến thống nhất không thao túng tỷ giá và thay vào đó sẽ tham khảo chính sách tỷ giá của các nước.

Trong đó 2 nền kinh tế có tỷ lệ xuất khẩu khá cao là Việt Nam và Malaysia đã cam kết sẽ không phá giá đồng tiền của mình để hưởng lợi từ lợi thế cạnh tranh. Tuy nhiên đổi lại, các nước muốn được hiểu rõ hơn về chính sách tiền tệ của Mỹ.

Đây được cho là thỏa thuận cần thiết khi Fed đang lên kế hoạch tăng lãi suất lần đầu tiên sau gần một thập kỷ giữ lãi suất thấp. Vì một khi Fed tăng lãi suất, sẽ kéo theo các dòng vốn rút khỏi thị trường các quốc gia đang phát triển để quay trở lại thị trường Mỹ. Điều này rất có thể khiến cho giá trị đồng nội tệ các nước thành viên TPP sụt giảm.

Chiếu theo lịch sử những lần Fed tăng lãi suất thì những lo ngại này là có căn cứ. Quay trở lại năm 2013, khi chủ tịch của Fed là ông Ben Bernanke đề nghị các ngân hàng Trung ương nước này sớm nới lỏng chương trình mua trái phiếu, đã kéo theo hàng loạt đồng tiền từ rupee của Ấn Độ cho tới lira của Thỗ Nhĩ Kỳ mất giá. Vì vậy, rất khó để nắm bắt liệu người kế nhiệm là bà Janet Yellen có thực sự tăng lãi suất hay không, và dường như đây vẫn đang là câu hỏi ngỏ.
"Một phần của thỏa thuận trong TPP là các nước thành viên sẽ được phép đặt thêm câu hỏi về các hành động tiếp theo của Cục dự trữ liên bang Mỹ FED", đó là giải thích của ông Gary Hufbauer, chuyên viên cấp cao tại Việc kinh tế quốc tế Peterson. Ông nói thêm: "Từ quan điểm của các nước này thì sẽ tốt hơn nếu Fed vẫn tiếp tục duy trì mức lãi suất thấp như hiện nay".

Cũng chung với ý kiến này, cả Ngân hàng thế giới (WB) và Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) kêu gọi Fed tạm hoãn tăng lãi suất cho đến năm sau với lý do các nước đang phát triển vẫn phải đối mặt với nhiều rủi ro.

Kim ngạch thương mại giữa Mỹ với các thành viên còn lại của TPP trong năm ngoái

Theo Bloomberg, việc thống nhất quan điểm chính sách tiền tệ giữa các thành viên TPP còn có tác dụng gửi đến Trung Quốc một thông điệp, sau khi nước này đã bị chỉ trích dữ dội vì động thái phá giá Nhân dân tệ gần đây.

Bà Caitlin Webber, một nhà phân tích của Bloomberg Intelligence tại Washington nhận định: "Đây là một cách để cho Trung Quốc thấy rằng, nếu đã bày tỏ mối quan tâm về việc tham gia TPP, thì một khi gia nhập họ sẽ buộc phải tuân theo những quy định trong thỏa thuận".

Tuệ Nghi - Nhịp Cầu Đầu Tư

Nguồn Bloomberg

Trung Quốc và Việt Nam cùng "phá giá" tiền: Ngành nào sẽ bị “chịu” trận?

Lợi thế về tỷ giá cũng sẽ giúp các đơn vị Trung Quốc tiếp tục có sức cạnh tranh lớn trong lĩnh vực đấu thầu các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng, hiện là một động lực chính đối với tăng trưởng GDP.

Sáng 12/8, Trung Quốc tiếp tục phá giá đồng NDT thêm 1,6%. Như vậy, tính tổng cộng, chỉ trong hai ngày, Trung Quốc đã gây sốc với mức phá giá lên tới 3,5%. Động thái này của Trung Quốc được cho là đã gây sốc khi kéo theo một loạt đồng tiền châu Á chủ chốt khác cũng như chỉ số giá trên thị trường hàng hóa quốc tế sụt giảm.

Trước thực tế đó, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã quyết định nâng biên độ tỷ giá USD/VND lên +/-2%.

Ông Nguyễn Việt Đức – Giám đốc phân tích Quỹ SHF cho rằng, động thái linh hoạt trên của NHNN là rất cần thiết bởi vì khi Trung quốc điều chỉnh tỷ giá (đến hôm nay là 3,5%) thì đồng tiền của các quốc gia cạnh tranh xuất khẩu với Việt Nam trong khu vực cũng đồng loạt sụt giảm so với đô la Mỹ.
Cán cân thương mại của Việt Nam tính tới tháng 5/2015 cũng đã âm hơn 4 tỷ đô la Mỹ, cao hơn nhiều mức thâm hụt thương mại dự tính cả năm của các tổ chức quốc tế (ví dụ ANZ cho rằng thâm hụt ở mức 0,5% GDP tương đương 1 tỷ USD trong năm 2015).

Nếu không nhanh chóng điều chỉnh tỷ giá, không chỉ hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sẽ gặp bất lợi lớn khi cạnh tranh với Trung Quốc và các quốc gia cạnh tranh xuất khẩu khác, mà hàng hóa tiêu dùng trong nước cũng khó cạnh tranh nổi với hàng nhập khẩu.

"Tôi xin nhấn mạnh chúng ta cần chú ý không chỉ tới Trung Quốc mà tới các nước cạnh tranh xuất khẩu khác của Việt Nam.

Đồng tiền của các nước này đã giảm mạnh từ trước khi Trung Quốc phá giá và tiếp tục giảm sau sự kiện trên, đơn cử như giá trị tiền Hàn Quốc đã giảm 16% so với đô la Mỹ trong 1 năm qua, đồng Baht Thái Lan 11%, đồng Yen Nhật 22%", ông Đức nói.

* Vậy theo ông, điều này sẽ tác động như thế nào đến hoạt động của các DN xuất nhập khẩu trong thời gian tới?

Trước khi Trung Quốc phá giá, đồng Nhân dân tệ đã tăng giá 10% so với đô la Mỹ trong 5 năm qua nhưng bức tranh nhập siêu của Việt Nam từ Trung Quốc vẫn ngày một xấu đi, nhập siêu từ Trung Quốc theo thống kê tăng từ 16 tỷ (2012) lên 28.9 tỷ (2014).

Điều này cho thấy hàng hóa của nhiều doanh nghiệp Việt Nam, dù có sự hỗ trợ từ tỷ giá, vẫn không cạnh tranh nổi với hàng hóa Trung Quốc.

Đây là chưa kể tới việc từ 2015, Việt Nam cắt giảm thuế quan cho toàn bộ mặt hàng thuộc danh mục thông thường từ Trung Quốc về 0% theo lộ trình thực thi khu vực mậu dịch tự do Asean - Trung Quốc.


* Cụ thể những nhóm ngành nào sẽ bị tác động, thưa ông?

Việt Nam chủ yếu xuất khẩu nông sản, nguyên liệu thô sang Trung Quốc. Với sự đi xuống nói chung của giá nông sản, nguyên liệu thô (nhiều hàng hóa giá ở mức thấp nhất từ 2009), cộng thêm việc Trung Quốc phá giá, tình hình xuất khẩu nông sản với biên lợi nhuận thấp sẽ càng gặp thêm khó khăn.

Lợi thế về tỷ giá cũng sẽ giúp các đơn vị Trung Quốc tiếp tục có sức cạnh tranh lớn trong lĩnh vực đấu thầu các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng, hiện là một động lực chính đối với tăng trưởng GDP.
Nhóm ngành du lịch vốn đã bị ảnh hưởng bởi những sự kiện gần đây sẽ tiếp tục gặp khó khăn khi du khách từ Trung Quốc vốn chiếm tỷ lệ cao nhất (năm 2014 có 25% tổng lượng khách du lịch từ nước ngoài) và đồng Nhân dân tệ yếu đi cũng sẽ khiến họ tiếp tục ưu tiên du lịch trong nước hơn du lịch nước ngoài.

Nhóm doanh nghiệp FDI cũng bị ảnh hưởng nặng nề do các doanh nghiệp FDI xuất khấu đi Trung Quốc cũng rất lớn, đặc biệt trong lĩnh vực thiết bị điện tử.

Trong khi đó phần thắng lợi thuộc về những doanh nghiệp nhập khẩu, đặc biệt là các doanh nghiệp nhập khẩu phương tiện vận tải, máy móc thiết bị từ Trung Quốc.

* Có ý kiến cho rằng, cùng với hội nhập việc phá giá tiền của Trung Quốc lần này sẽ càng gây áp lực cạnh tranh cho các DN Việt Nam, ông thấy ý kiến này thế nào?

Rõ ràng việc Trung Quốc phá giá không chỉ ảnh hưởng tới lĩnh vực xuất nhập khẩu mà còn gây ảnh hưởng sâu rộng tới nhiều lĩnh vực khác có độ thâm dụng lao động cao và đang là động lực tăng trưởng cho GDP như các doanh nghiệp FDI, ngành xây dựng, du lịch.

Có lẽ vì vậy mà NHNN đã rất nhanh chóng và linh hoạt trong việc điều chỉnh tỷ giá lần này.

Việc hội nhập không chỉ với Trung Quốc mà cả với các quốc gia khác mở ra cơ hội (chỉ đến một lần) cho xuất khẩu và tăng trưởng cho Việt Nam trong những năm tới, nhưng nếu neo tỷ giá không hợp lý và thiếu linh hoạt thì sẽ làm giảm mạnh thậm chí làm phản tác dụng những lợi ích do hội nhập đem lại.

* Xin cảm ơn ông!

Theo Khánh Nhi

CafeF/Trí thức trẻ