Ông chủ tập đoàn CP bất ngờ hé lộ "câu chuyện cuộc đời"

Tập đoàn Charoen Pokphand (CP) của Thái Lan sẽ không thể trở thành một trong những công ty hàng đầu Đông Nam Á nếu không có Chủ tịch Dhanin Chearavanont.

Trong gần 5 thập kỷ, ông Dhanin Chearavanont đã biến một cửa hàng hạt giống nhỏ của cha mình thành một trong những tập đoàn tư nhân lớn nhất Đông Nam Á.

Giờ đây, gia đình ông Dhanin Chearavanont đang sở hữu khối tài sản lớn nhất Đông Nam Á. Mặc dù rất hiếm khi đồng ý tham gia một cuộc phỏng vấn với báo chí, song mới đây vị tỷ phú 77 tuổi này đã mở lòng với tờ Nikkei Asian Review về bản thân và “đế chế CP” của ông.

Ông Dhanin đã hồi tưởng lại cuộc đời từ khi trưởng thành cho tới một doanh nhân thành đạt của mình, cũng như quãng thời gian khởi nghiệp khiêm tốn ở Thái Lan cho tới thành công vang dội trên quy mô toàn cầu.

 Chủ tịch Dhanin Chearavanont của CP Group. Nguồn: Asia Nikkei

Dưới đây là câu chuyện do chính Chủ tịch CP Dhanin Chearavanont kể lại trên Nikkei Asian Review:

“Cha của tôi là người sáng lập ra tập đoàn Charoen Pokphand, ban đầu là một cửa hàng nhỏ ở khu Chinatown của Bangkok năm 1921. Ngày nay, là Chủ tịch của CP Group và là đời lãnh đạo thứ ba, tôi đang điều hành khối công việc kinh doanh ở hơn 100 quốc gia trên thế giới.

Là tập đoàn tư nhân lớn nhất Thái Lan, ban đầu chúng tôi tham gia vào ba lĩnh vực: thực phẩm và nông nghiệp, gồm chăn nuôi gia súc; các cửa hàng tiện lợi và các hoạt động bán lẻ khác; và thứ ba là truyền thông, ví dụ như điện thoại di động. Chúng tôi đã đạt được gần 45 tỷ USD doanh thu năm 2015 và có các cơ sở kinh doanh trải dài từ Đông Nam Á tới Trung Quốc, châu Âu và Hoa Kỳ. Chúng tôi tham gia đầu tư ở 16 quốc gia và thuê hơn 300.000 nhân công.

Tuy nhiên, những thông tin và con số trên mới chỉ là một phần của bức tranh và có thể không truyền tải được rõ ràng bản chất của công ty chúng tôi. CP Group chưa bao giờ e dè trước các thị trường mới và các thách thức mới.

Lấy Nhật Bản làm ví dụ. Mọi người có thể dễ dàng tìm thấy các sản phẩm của CP ở những cửa hàng tiện lợi trên khắp nước Nhật. Lật ngược khay đựng thịt gà hay thịt lợn và nếu bạn tìm thấy nhìn thấy chữ CP màu đỏ bên trong vòng tròn vàng, thì đó chính là sản phẩm mà công ty của chúng tôi tham gia hỗ trợ sản xuất. Những sản phẩm như vậy được chế biến một phần ở Thái Lan và sau đó được xuất khẩu bởi công ty Charoen Pokphand Foods, nhánh kinh doanh nông nghiệp chủ chốt của tập đoàn chúng tôi, hợp tác cùng với các công ty thực phẩm và cửa hàng tiện lợi của Nhật Bản.

Không phải là quá cường điệu khi nói CP Group đã thay đổi bữa tối của người Nhật. Lần đầu chúng tôi gia nhập thị trường này là năm 1973, khi đó chúng tôi xuất khẩu gà từ Thái Lan. Vào những năm 1980, chúng tôi thành công trong hoạt động nuôi tôm ở Thái Lan và như một lẽ tự nhiên, bắt đầu xuất khẩu tôm sang Nhật Bản.

Với việc cung cấp thịt gà và tôm ở mức giá hợp lý, chúng tôi đã giúp người tiêu dùng Nhật Bản dễ dàng thưởng thức các món ăn từ gà và tôm hơn. Nắm bắt cơ hội luôn luôn có trong gien của chúng tôi.

Tập đoàn CP đã phát triển nhanh chóng và trở thành tập đoàn hàng đầu Đông Nam Á. Nguồn: Biztoday

Khi Trung Quốc mở cửa nền kinh tế năm 1978, CP Group là một trong những nhà đầu tư đầu tiên tới quốc gia này và trở thành công ty nước ngoài đầu tiên đăng ký kinh doanh tại vùng đặc khu kinh tế ở Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông. Kể từ đó, chúng tôi từng sử dụng tên gọi là tập đoàn Chia Tai ở Trung Quốc và có lẽ là không một người dân Trung Quốc nào ngày nay lại không nhận ra tên tiếng Trung của tập đoàn là Zhengda.

Công việc kinh doanh tại Trung Quốc nói riêng đã chiếm tới gần 40% doanh thu của tập đoàn. Làm thế nào mà một công ty của Thái Lan lại có thể thâm nhập sâu rộng đến như vậy ở thị trường Trung Quốc? Cha của tôi, Chia Ek Chor (tên tiếng Trung là Xie Yichu) vốn là một thương nhân Trung Quốc sinh ra tại tỉnh Quảng Đông. Ông thường xuyên đi lại giữa Thái Lan và các khu vực khác ở Đông Nam Á và Trung Quốc, xây dựng cho mình các mối liên hệ cá nhân và sự nghiệp. CP Group được hưởng lợi rất nhiều từ các mối liên hệ này.

Các anh chị em tôi đều sinh ra ở Thái Lan nhưng cha tôi đều đặt cho chúng tôi cả tên tiếng Trung. Anh cả của tôi tên là Zhengmin, anh hai là Damin, tiếp theo là Zhongmin và tôi là Guomin. Chữ đầu tiên trong tên của chúng tôi có thể xếp lại thành từ “Zhengda Zhongguo”, có nghĩa là “Trung Quốc công bằng, vĩ đại”.

Thêm vào đó, cha của tôi luôn đảm bảo rằng con cái mình phải được giáo dục ở cả Thái Lan và Trung Quốc. Vì lý do đó, cả 12 anh chị em chúng tôi có thể dễ dàng giao tiếp bằng tiếng Trung cũng như tiếng Thái. Tiếp bước cha mình quản lý công việc kinh doanh, chúng tôi có thể cộng tác một cách dễ dàng và tự nhiên với người Trung Quốc nói chung và người Trung Quốc ở nước ngoài nói riêng, điều đó giúp tập đoàn tăng trưởng rất nhanh ở thị trường Trung Quốc.

Tuy nhiên, hơn tất cả, sự tăng trưởng và phát triển của tập đoàn CP là nhờ có sự ủng hộ của người dân Thái Lan. Họ đã chào đón gia đình Chia một cách nồng hậu và cho chúng tôi cơ hội bình đẳng dù cho chúng tôi đến từ một đất nước khác.

Mặc dù còn nhiều điểm khác biệt về chính trị, song chưa có một người nào ở Thái Lan muốn đuổi những người nhập cư gốc Trung Quốc ra khỏi đất nước của mình. Tại thời điểm Cách mạng Văn hóa ở Trung Quốc diễn ra, cha tôi đã mất toàn bộ công việc kinh doanh ở quê nhà. Nếu như chúng tôi không đặt trụ sở công ty ở Thái Lan thì một tập đoàn CP như ngày nay sẽ không tồn tại.

Có thể tóm lại, câu chuyện thành công của CP Group là câu chuyện của những doanh nhân gốc Trung Quốc, những người đã vượt qua biên giới nước mình và được người Thái Lan chấp nhận. Tôi sẽ rất vui nếu như câu chuyện của mình có thể giúp mọi người có cái nhìn mới về cuộc sống trong thời đại toàn cầu.”

>> Bí ẩn những gia tộc quyền lực đang thâu tóm kinh tế châu Á

Theo Tuệ Minh (lược dịch)

Infonet

Biti’s thuộc về ai?

Biti’s lâu nay và bây giờ vẫn là thương hiệu thuộc sở hữu của gia đình họ Vưu. 87% vốn của Biti's thuộc sở hữu của gia đình ông Vưu Khải Thành.

• Vưu Gia - Những người làm nên thương hiệu giày dép Biti's của người Việt

Và chỉ 10 ngày nay, hình ảnh của Biti's (Công ty TNHH Sản Xuất Hàng Tiêu Dùng Bình Tiên) đã tràn ngập trên mạng internet nhờ chiến dịch PR qua 2 video ca nhạc của Sơn Tùng M-TP và Soobin Hoàng Sơn. Nếu xét về phương diện truyền thông cho thương hiệu, có lẽ chưa bao giờ Biti’s nổi hơn bây giờ.

Thực tế, Biti’s quen thuộc với người tiêu dùng Việt Nam vì đã khởi nghiệp từ hồi năm 1982, đi lên từ một cơ sở sản xuất nhỏ. Sau này, Biti’s thành hipợ tác xã mang tên Bình Tiên chuyên sản xuất dép cao su với vài chục công nhân. Biti’s trải qua giai đoạn của nền kinh tế bao cấp với nhiều khó khăn. Cũng chính từ lịch sử hình thành lâu đời này, thương hiệu Biti’s được nhiều người dân Việt, nhất là thế hệ 8x trở về trước quen tên.

Sau này, nhiều thương hiệu giày dép ngoại tràn vào Việt Nam. Sự lựa chọn của người tiêu dùng rộng dần ra và cái tên Biti’s dần mờ nhạt trong tâm trí người dùng, cho đến chục ngày gần đây. Hình ảnh của Biti's đã tràn ngập trên mạng internet nhờ chiến dịch PR qua 2 video ca nhạc của Sơn Tùng M-TP và Soobin Hoàng Sơn.

Tạm bỏ qua luận bàn về chiến lược PR khiến cho thương hiệu đang mờ nhạt trong tâm trí người dùng Việt bỗng nhiên trỗi dậy, nhiều người thắc mắc doanh nghiệp một thời đình đám này thuộc về ai.

Thông tin ít người biết là ngày 20/12 vừa qua, Biti's đã tăng vốn từ 270 tỷ đồng lên 437 tỷ đồng tương ứng tỷ lệ tăng 61,8%. Lượng vốn góp của cả 11 thành viên góp vốn của Biti's đều tăng lên tương ứng và không có cổ đông mới nào xuất hiện.

Biti’s vẫn mang đậm màu sắc của công ty gia đình khi chủ tịch Hội đồng thành viên là ông Vưu Khải Thành vẫn là người nắm giữ lớn nhất tại Biti's với hơn 162 tỷ đồng. Đứng thứ 2 trong danh sách cổ đông lớn là bà Lai Khiêm, vợ ông Vưu Khải Thành với vốn góp 141 tỷ đồng. 3 người con của ông Vưu Khải Thành và bà Lai Khiêm là Vưu Lệ Quyên, Vưu Lệ Minh và Vưu Tuấn Kiệt sở hữu tổng cộng 76,5 tỷ đồng. Như vậy, gia đình ông Vưu Khải Thành nắm gần 380 tỷ tại Biti's, tỷ lệ sở hữu gần 87%.

 Cơ cấu vốn góp tại Biti's từ 20/12/2016

>> Biti’s - Từ "ngắc ngoải" bỗng đánh bật cả Nike, Adidas... trong đầu giới trẻ Việt chỉ sau 2 ngày

Phương Chi

Theo Trí thức trẻ

Biti’s - Từ "ngắc ngoải" bỗng đánh bật cả Nike, Adidas... trong đầu giới trẻ Việt chỉ sau 2 ngày

Thời thay đổi, thế thay đổi, và tất nhiên Biti’s cũng thay đổi. Chỉ trong 2 ngày qua, cái tên Biti’s được giới trẻ nhắc đến trên mạng xã hội nhiều hơn... 10 năm qua cộng lại.

Thương hiệu "nâng niu mọi bàn chân Việt" đã "ngắc ngoải" từ đầu thế kỷ 21

Cái tên Biti’s gợi lên điều gì?

Một thương hiệu Việt Nam lâu đời và có phần... cũ kỹ. Ra đời từ năm 1982, Biti’s nhanh chóng trở thành một huyền thoại trong giới học sinh và phụ huynh nhờ những mẫu sandal bền không bút mực nào tả xiết. Còn nhớ một thời khi thị trường giày tại Việt Nam chưa phát triển như bây giờ và Biti’s được xem là sự lựa chọn hàng đầu với thế hệ 8x, 9x đời đầu, thì trong giới học sinh thường kháo với nhau rằng "Mang Biti’s thì xác định mang đến khi nào đế mòn còn 1cm mới được thay mới chứ nó không bao giờ bị đứt quai hay gì". Có thể nói rằng, hầu như không ai chưa từng sở hữu một sản phẩm bất kì của Biti’s, những đôi giày chất lượng bền bỉ được ví như "bước chân Tây Sơn thần tốc".

Những năm 90s thì ai sang, nhà có điều kiện thì làm bạn với sandal của Biti’s. Ngày đó, đôi dép này cực kỳ thịnh hành, một phần có lẽ vì độ bền "kinh khủng khiếp" của nó.

Và Biti’s cứ miệt mài "nâng niu bàn chân Việt" cho đến giai đoạn đầu của thời kỳ những năm 2000, những đôi bàn chân Việt trẻ và khỏe, với sự hậu thuẫn của một nền kinh tế đổi mới, đã bắt đầu biết xỏ vào giày Nike hay Adidas. Biti’s thất thế, như một lẽ đương nhiên. Tâm lý sính ngoại là một phần, nhưng chủ yếu là giày Adidas và Nike chất lượng đã được toàn thế giới công nhận, mẫu mã thì oách hơn nhiều và đi lâu ngày ít ra không lo bị... thối chân. Đấy, chuyện là xưa kia ngày khô ráo thì chẳng sao, sang đến mùa mưa phùn là những đôi sandal thi nhau "tỏa hương", trộn lẫn mùi ẩm mốc với mồ hôi chân lâu ngày quện vào lớp cao su sản sinh ra một "hương" ám ảnh giới trẻ đến tận bây giờ. Có người đùa rằng, treo đôi sandal "thối chân" của Biti’s lên thì đến con cún nó cũng chẳng dám lại gần!

Chưa kể xu hướng sandal cũng dần bị đào thải, giới trẻ chuộng sneaker hơn trong khi đây chưa bao giờ là mảng miếng của thương hiệu Việt Nam.

Dần dà, giới trẻ hình thành định kiến rằng Biti’s "hết thời', hoặc chỉ còn được quan tâm bởi tầng lớp cha chú đã quá quen với thói quen tiêu dùng từ thời bao cấp khó khăn. Chắc chắn không có một cậu chàng hay cô bé nữ sinh nào trong thời đại này muốn xỏ đôi sandal Biti’s đến lớp, nếu không muốn bị... kỳ thị. Đấy là một vấn đề từ cảm xúc. Nike hay Adidas, nghe đến tên thôi đã thấy sang và đẳng cấp. Còn Biti’s ư? Dành cho "con nhà nghèo"!

Từ gần chục năm đổ lại đây bạn có thấy hot boy hay hot girl nào đi Biti’s chưa? Tất nhiên là không rồi!

Từ đủ bất lợi bủa vây tứ phía, cái tên Biti’s dần bị quên lãng. Chuyện vực dậy cái tên từ thời cha chú trong thị trường mở cửa với đủ cái tên ngoại quốc và chất lượng cao như hiện nay, là điều quá khó, không chỉ với riêng Biti’s. Để có thể chống lại guồng quay đào thải chứ chưa nói đến chuyện phát triển, Biti’s cần phải khắc phục suy nghĩ tồn tại khá lâu tại Việt Nam là chỉ tin dùng các sản phẩm ngoại nhập, nghi ngờ chất lượng của các sản phẩm trong nước.

"Ủ Mưu" và "Bung Tỏa"!

Chỉ trong 2 ngày qua, cái tên Biti’s được giới trẻ nhắc đến trên mạng xã hội nhiều hơn... 10 năm qua cộng lại. Đơn giản, họ đã thấy những khung hình cận dõi theo bước chân của Sơn Tùng M-TP và Soobin Hoàng Sơn, trong cả hai sản phẩm âm nhạc mới nhất của các cậu chàng ca sĩ tài danh này. Nói không ngoa thì cả hai là những đại diện cho giới trẻ, với tư duy tiêu biểu của cả một thế hệ đương đại, nên nếu muốn quảng bá sản phẩm thì đây chính là hai cái tên đáng được nhắc đến đầu tiên.

Cách thức rất thú vị. Nếu như ở "Lạc Trôi" của Sơn Tùng chỏn lỏn một đôi sneaker chẳng-rõ-hiệu-nào mà phối ngẫu cùng hoàng bào với long phục thì "Đi để trở về" của Soobin là những bước đi rong ruổi hết những cung đường tuyệt đường, những góc phố thân thương, với người bạn đồng hành cũng là những đôi sneaker chẳng-rõ-hiệu-nào. Chúng đều là sản phẩm của Biti’s.

Cả Sơn Tùng...

... và Soobin đều đi Biti’s trong các MV mới nhất. Đây chẳng phải điều ngẫu nhiên đâu.

Thế là giới trẻ Việt được dịp "WoW" lên một cái rõ to. Họ tưởng rằng thương hiệu giày dép 100% Việt Nam này đã "ngắc ngoải" từ lâu rồi, hóa ra lại im ỉm đổi mới và chờ đúng dịp để bung tỏa như hiện tại.

Ai có thể ngờ có ngày Biti's cũng có đôi sneaker chất lừ thế này.

Những bức hình "thời trang" bất ngờ về những đôi Biti's Hunter màu cam hay đen được các bạn trẻ truy tìm nườm nượp trên mạng.

Từ đầu năm 2016, sản phẩm sneaker của Biti’s - Biti’s Hunter - đã tạo được một lượng lớn thảo luận trên các phương tiện truyền thông (hơn 21,000 thảo luận), trong đó Facebook là nguồn chính của thảo luận nhờ vào hoạt động tích cực của Biti’s trên fanpage. Tuổi đời già cỗi của Biti’s đã hoàn toàn nhường chỗ cho một nguồn sinh lực mới. 

Biti’s đã sẵn sàng hội nhập. Cũng có give-away, cũng khai thác các mảng miếng từ Instagram, cũng tận dụng sức mạnh từ các KOL (những người có sức ảnh hưởng trên cộng đồng mạng, bao gồm: diễn viên, ca sĩ, người mẫu, nghệ sĩ hài) như Duy Khánh, Châu Đăng Khoa, Diễm My 9x, Hữu ViVi... - loạt tên tuổi gần gũi và dễ tạo trào lưu trong giới trẻ. Biti’s là thương hiệu thuần Việt hiếm hoi chú trọng đến truyền thông và đầu tư cực kỳ "có tâm" vào chiến dịch quảng bá.

Nhờ những chiến dịch quảng bá bài bản...

... mà hiện tại, cái tên Biti’s không còn bị coi là quá cũ kỹ như xưa.
Xét về mẫu mã, nhận xét thẳng thắn thì Biti’s chưa thật sự xuất sắc. Nhưng nỗ lực dám đổi mới của Biti’s là điều đáng hoan nghênh. Đến hiện tại thì Biti’s vẫn đang làm đúng, đi đúng hướng. Chất lượng của Biti’s được đánh giá là khá tốt, màu sắc đa dạng, với độ êm và thoải mái đã thành thương hiệu. Quan trọng nhất là "RẺ". Trong khi các loại sneaker từ Adidas, Converse, Puma, Nike... đều có mức giá từ 2 triệu đổ lên thì với Biti’s, bạn chỉ phải tốn từ 500-700 ngàn VNĐ. Đó cũng là lý do vì sao đôi giày thương hiệu này đang dần được nhiều bạn trẻ quan tâm tới.

Một số sản phẩm sneaker của Biti’s đang dần giúp thương hiệu này hình thành suy nghĩ tích cực trong giới trẻ.

Những ngày này, Biti's và Biti's Hunter đang trở thành những từ khóa "hot" trên mạng xã hội Việt, đình đám không kém gì các từ khóa về sneaker của những thương hiệu thế giới như Nike, Adidas, Converse hay Vans...

Đáng mừng nhất là khi search hashtag #bitishunter, chúng ta cũng có thể bắt gặp thật nhiều hình ảnh đẹp của các bạn trẻ Việt với mẫu giày "made in Vietnam" này.

Tạm kết

Biti’s là một ví dụ điển hình cho thấy thương hiệu thời trang Việt Nam vẫn có cơ để lặn ngụp trong thị trường bao la hiện nay nếu chú trọng đến việc nắm bắt xu hướng và cách thức truyền thông. Có điều, cho đến thời điểm hiện tại, dù cái tên Biti’s đã dành được ít nhiều cảm mến của giới mộ điệu thời trang thì yếu tố cảm xúc vẫn là chướng ngại vật vĩ đại ngáng chân thương hiệu này đến so kè với Adidas hay Nike. Nhưng như Mai Ngô từng phát ngôn xanh rờn: "Cái quái gì cũng có thể xảy ra". Đường dài mới biết ngựa hay, và tương lai Biti’s có lấy lại được vị thế "nâng niu bàn chân Việt" được hay không vẫn là một ẩn số thú vị.

>> Vưu gia - Những người làm nên thương hiệu giày dép Biti's của người Việt

Theo Đại Ngọc

Trí thức trẻ

Sự thật về Chú Hỏa và 30.000 ngôi nhà ở Sài Gòn

Người Sài Gòn xưa thường nói “Đi tàu Chú Hỷ, ở nhà Chú Hỏa” để chỉ hai nhân vật nổi tiếng: Chú Hỷ - “vua tàu thuyền” - có tàu chạy Lục tỉnh và Chú Hỏa - “vua nhà đất” - với gần 30.000 căn nhà phố khắp Sài Gòn - Gia Định - Chợ Lớn. 

 Tấm ảnh hiếm hoi còn để lại của Chú Hỏa - Ảnh tư liệu


"Chú Hỏa" (1845-1901) - theo cách gọi phổ biến - thành lập Công ty Hui Bon Hoa và các con, cực thịnh vào khoảng cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20, có những đóng góp rất quan trọng trong việc xây dựng thành phố Sài Gòn.

Bởi vì không chỉ xây các dinh thự hoành tráng cho gia đình mình, Chú Hỏa còn xây những dãy phố, cùng hàng loạt công trình dân dụng dành cho cộng đồng như bệnh viện, chùa chiền, trường học…

Một dãy nhà thuộc dòng họ Hui Bon Hoa xây dựng ở góc đường Lê Công Kiều - Nguyễn Thái Bình (Q.1, TP.HCM) hiện vẫn còn nhiều nhà khá nguyên vẹn - Ảnh: HỒ TƯỜNG

Một dãy nhà thuộc dòng họ Hui Bon Hoa xây dựng ở góc đường Võ Văn Kiệt - Phó Đức Chính (Q.1, TP.HCM) hiện vẫn còn nhiều nhà khá nguyên vẹn - Ảnh: HỒ TƯỜNG

Dãy nhà phố một trệt một lầu đối diện Công viên Quách Thị Trang (trái ảnh) thời thuộc Pháp, phía sau ga xe buýt hiện nay do dòng họ Hui Bon hoa xây dựng (hiện đã bị giải tỏa, phá dỡ) - Ảnh tư liệu

Kinh doanh thành công như vậy, giàu có như vậy, Chú Hỏa đã làm thế nào để từ “nước lã mà khuất nên hồ” như vậy?

Vô số giai thoại về cách làm giàu của Chú Hỏa

Câu chuyện quen thuộc nhất khi nói chuyện về những bước khởi nghiệp của Chú Hỏa khi mới từ Trung Quốc đến Sài Gòn lập nghiệp chính là chỉ từ hai bàn tay trắng với một gánh ve chai trên vai, Chú Hỏa đã tạo dựng nên sự nghiệp lừng lẫy khiến cho người đời sau luôn nhắc nhở.

Rất nhiều người kể rằng có xuất thân nghèo khổ, Chú Hỏa từng kiếm sống bằng nghề buôn bán phế liệu, trong một lần thu mua ve chai, Chú Hỏa nhặt được cả túi vàng nằm trong một chiếc ghế nệm cũ. Người khác nói rằng Chú Hỏa đã mua được bức tượng đúc đồng nhưng bên trong đầy vàng.

Người ta còn truyền miệng cho nhau rằng cuộc đời Chú Hỏa thay đổi khi chính quyền Pháp mở cuộc đấu giá thanh lý 20.000 máy truyền tin cũ, không còn giá trị sử dụng. Chú Hỏa đã mua lại số hàng này, và nhờ vào kinh nghiệm nhiều năm buôn phế liệu, ông đã phân loại thành công được vàng từ những máy truyền tin tưởng chừng vô giá trị.

Còn theo một số người khác, khi lê la hầu như khắp Sài Gòn - Chợ Lớn để thu mua những thứ bỏ đi của thiên hạ, Chú Hỏa đã mua trúng đồ cổ, nhờ thạo chữ Hán nên biết trong đám đồ người ta vứt ra có đồ cổ từ thời Nguyên, đời Thanh, thậm chí từ đời Hán. Do đó, từ nghề mua ve chai này, ông tạo lập được gia sản đầu tiên khi mua rẻ, bán đắt những món đồ cổ từ thời xa xưa.

Nhiều người đã tỏ ra rành rẽ hơn, kể rằng lúc đầu Chú Hỏa sống với nghề mua bán "lạc xoong", mua đồ cũ để chế biến và bán lại. Sau khi tạo được một số vốn, Chú Hỏa đã hùn hạp với một người Pháp thầu khuếch trương các tiệm cầm đồ trong Nam kỳ và mua đất cất nhà bán hoặc cho thuê...

Sau khi rã hùn, Chú Hỏa đã được chia một số tiền lớn, làm chủ các sản nghiệp đất cát khắp miền Lục tỉnh, nhiều nhất là ở Sài Gòn, Chợ Lớn...

Ảnh hưởng niềm tin tâm linh khá phổ biến trong giới người Hoa xưa nay, một giai thoại nữa cho rằng Chú Hỏa rất rành về phong thủy nên đã an táng mộ cha của ông đúng long mạch, cho nên nhờ vậy mà làm ăn trở nên phát đạt nhanh chóng.

Số người khác cho rằng Chú Hỏa vốn dòng dõi nhà Minh, do ly loạn nên tạm chôn giấu của cải để lánh thân, về sau Chú Hỏa trở lại quê nhà ở Trung Quốc, đào số của cải gia bảo ấy lên, mang sang Việt Nam làm vốn hùn hạp làm ăn với người Pháp rồi dần dà phát đạt.

Các giai thoại trên đều mang tính chất mơ hồ nhưng hầu như giai thoại nào cũng đề cập đến sự cần mẫn làm ăn, chịu khó, biết sử dụng lợi thế của bản thân mình trong quá trình kinh doanh, biết tích lũy vốn và khuếch trương công việc làm ăn ngày càng to lớn.

Trong suốt quá trình kinh doanh, Chú Hỏa còn luôn biết chia sẻ với cộng đồng cũng như giới cầm quyền đương thời qua việc hiến tặng hàng loạt công trình phúc lợi xã hội mà chức năng vẫn tồn tại đến tận ngày nay, như: Bệnh viện Đa khoa Sài Gòn, Bệnh viện Phụ sản Từ Dũ, Trường THCS Minh Đức (quận 1), Bệnh viện Nguyễn Trãi (quận 5)…

Maternité Indochinoise (Bảo sanh viện Đông Dương, nay là Bệnh viện Từ Dũ) xây dựng trên miếng đất do dòng họ Hui Bon Hoa tặng và xây dựng; diện tích 19.123m2 trên đường Arras (nay là đường Cống Quỳnh, Q.1, TP. HCM). Kiến trúc tòa nhà hiện vẫn khá nguyên vẹn sau 79 năm (1937-2016). Con đường phía trước hiện nay là đường Nguyễn Thị Minh Khai, hàng cây nhỏ trên đường giờ đã thành cổ thụ - Ảnh tư liệu

Chùa Phụng Sơn trên đường Nguyễn Công Trứ (Q.1, TP.HCM) do dòng họ Hui Bon Hoa phụng cúng - Ảnh: HỒ TƯỜNG

Khách sạn Majestic do dòng họ Hui bon Hoa xây dựng và tặng TP Sài Gòn thời thuộc Pháp - Ảnh tư liệu

Con cháu Chú Hỏa kể chuyện làm giàu của cha ông

Bài viết “Sự thật về Hui Bon Hoa và Chú Hỏa” của tác giả Chen Bickun với những tư liệu được cung cấp từ dòng dõi của Hui Bon Hoa đang sinh sống ở Paris (Pháp) cho biết về sự thật con đường làm giàu của Chú Hỏa như một chuyện cổ tích.

“Tuy làm giàu cho họ đã đành, nhưng cũng giúp ích rất nhiều cho sự mở mang thạnh vượng kinh tế miền Nam” - Vương Hồng Sển - Sài Gòn Năm Xưa, Nxb Khai Trí, Sài Gòn, 1969)

Nguyên lúc mới sang Việt Nam, Chú Hỏa đã làm việc với một chủ người Pháp. Tính siêng năng và tốt bụng của Chú Hỏa đã khiến cho ông chủ Pháp thương và giúp vốn để Chú Hỏa mở tiệm cầm đồ để khởi nghiệp kinh doanh.

Tiệm cầm đồ đầu tiên của Chú Hỏa là căn nhà nằm ở góc đường Phó Đức Chính và Nguyễn Thái Bình ngày nay, còn văn phòng làm việc cho ông chủ người Pháp của ông ở trước cửa tiệm bên kia đường, trên một khu đất vẫn còn trống.

Chính khu đất trống này Chú Hỏa đã mua và xây ba căn sát nhau trên đường Phó Đức Chính, mỗi căn dành cho một người con trai.

Căn giữa đặt bàn thờ tổ tiên, Chú Hỏa giao cho người con trai lớn, còn hai căn nhà hai bên giao cho hai đứa con trai còn lại.

Ba căn nhà này về sau đã được các người con của Chú Hỏa xây dựng lại trở thành ba tòa nhà nguy nga, được dân gian xưa nay vẫn gọi là nhà Chú Hỏa, nay cả ba tòa nhà này đều được sử dụng làm Bảo tàng Mỹ thuật (97 Phó Đức Chính, P.Nguyễn Thái Bình, Q.1, TP.HCM).

Mở tiệm cầm đồ một thời gian, tích lũy được một số tiền, Chú Hỏa đổ vào ngành bất động sản bằng cách mua trước những khu đất sắp quy hoạch, chẳng hạn như ông đã mua toàn bộ vùng đất gần tiệm cầm đồ của mình vốn là vũng lầy bao quanh địa điểm mà người Pháp dự định xây chợ Bến Thành mới (tức chợ Bến Thành ngày nay).

Để thuận lợi cho việc kinh doanh, Chú Hỏa đổi tên thành Jean Baptiste Hui Bon Hoa khi trở nên giàu có.

Thành lập Công ty bất động sản Hui Bon Hoa sở hữu gần 30.000 căn nhà ở Sài Gòn (có tư liệu cho là 22.000 căn nhà). Các công trình nhà ở này đóng góp một vai trò quan trọng trong việc hình thành bộ mặt thành phố Sài Gòn những năm cuối thế kỷ 19.

Với Công ty Hui Bon Hoa, Chú Hỏa nổi tiếng về sự giàu có ở Đông Dương khiến nhà cầm quyền Pháp phải kính nể.

Chú Hỏa tên Huỳnh Văn Hoa chứ không phải Hứa Bổn Hòa Năm 1960, Vương Hồng Sển viết trong "Sài Gòn năm xưa" về Chú Hỏa: “Hui Bon Hoa, tục danh “Chú Hỏa”, mặc dầu về sau danh vọng lớn, địa vị cao, cũng không ai gọi “Ông Hỏa” bao giờ. Sớm nhập tịch Pháp nên ký âm theo Pháp ngữ làm vậy rồi gọi như vậy cho đến đời đời, không rõ theo Hán tự hà danh hà tánh?”. Nói khác đi, vào năm 1960, Vương Hồng Sển vẫn chưa rõ họ tên thật của Chú Hỏa. Nhiều tài liệu cho rằng tên của Chú Hỏa - Hui Bon Hoa là Hứa Bổn Hòa. Có tài liệu còn khẳng định rằng: “Hiện nay, tại tòa nhà tiêu biểu của “Chú Hỏa” - nơi đang là Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM (số 97 Phó Đức Chính), ở tấm biển inox ghi lược sử tòa nhà đặt trang trọng ngay lối đi bên trái cửa chính viết: “Hui Bon Hoa tên thật là Hứa Bổn Hòa”. Tháng 7-2006, những thành viên trong dòng họ Hui Bon Hoa từ Pháp về Việt Nam, ghé thăm nhà Chú Hỏa, ngôi nhà lừng lẫy của dòng họ này là Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM. Một thành viên trong đoàn tên Eddie Hui-Bon-Hoa (đã theo gia đình sang Pháp khi còn trong bụng mẹ) đã hé lộ tên họ thật và phần nào cuộc đời Chú Hỏa. Gần đây hơn, năm 2014, trên trang blog “Tây Cống cố sự quán” (Căn nhà ghi chuyện cũ ở Sài Gòn), tác giả Chen Bickun công bố bài viết bằng tiếng Anh: “The True Story of Hui Bon Hoa and “Uncle Hoa’s Mansion” (Sự thật về Hui Bon Hoa và Chú Hỏa) dựa vào tư liệu do chính dòng họ Hui Bon Hoa đang sinh sống ở Paris (Pháp) cung cấp. Theo đó, Chú Hỏa (1845-1901) tên thật là Huỳnh Văn Hoa (Huáng Wéng Húa,黄文華), vốn người làng Văn Tang, thuộc Gia Hòa Sơn, huyện Tư Minh, tỉnh Phước Kiến, nay thuộc khu vực Hạ Môn, tỉnh Phước Kiến, Trung Quốc. Ông sang VN khoảng năm 1863. Sở dĩ Chú Hỏa được gọi với tên là Hui Bon Hoa vì khi nhập quốc tịch Pháp, ông vốn là tín đồ đạo Công giáo nên đã lấy tên Pháp là Jean Baptiste Hui Bon Hoa. Trong đó, Hui Bon Hoa chính là tên Huỳnh Văn Hoa của ông được ký âm theo phương ngữ Phước Kiến. (Về sau, các con cháu của ông đều mang họ Hui Bon Hoa nhưng chỉ khác tên Pháp đứng đầu). Năm 1901, Chú Hỏa về thăm Trung Quốc, nhưng ông đã đột ngột qua đời và được chôn cất ngay tại quê hương, hưởng dương 56 tuổi. Như vậy, Hui Bon Hoa là cách phiên âm từ tên gốc Hán theo âm Hạ Môn (Trung Quốc) có ảnh hưởng bởi cách phiên âm của người Anh vào cuối thế kỷ 19. Còn Hứa Bổn Hòa có lẽ là cách đoán... mò của một số người khi thấy chữ Hui Bon Hoa mà không thấy mặt chữ Hán.

HỒ TƯỜNG- Tuổi Trẻ

Xem thêm:

>> Ba người con trai siêu hạng của Chú Hỏa

>> Tỷ phú Việt giàu nhất thế kỷ 20, không có tên đại gia thời nay

>> Huyền thoại chú Hỏa: Tỷ phú 20 ngàn nhà mặt phố Sài Gòn

>> 4 phú hộ lừng danh đất Sài Gòn giàu cỡ nào?

 

Quyết định táo bạo của tỷ phú Chanchai

Ngày 20/10/2015, các thành viên của câu lạc bộ golf Wentworth Club tại Surrey (Anh) được thông báo về việc phí gia nhập sẽ tăng từ 15.000 bảng Anh lên 125.000 bảng Anh (khoảng 192.000 USD). Như vậy, mức phí này đã tăng 833%, biến Wentworth Club trở thành một trong những câu lạc bộ golf đắt đỏ nhất thế giới. Có thể nói, đây là quyết định táo bạo mới nhất của Chanchai Ruayrungruang, chủ sở hữu Wentworth, trong chặng hành trình dài của mình.

Doanh nhân người Thái gốc Trung Quốc Chanchai Ruayrungruang có giá trị tài sản cá nhân vào khoảng 1,97 tỷ USD (theo Forbes). Ông được biết đến là người sáng lập và Chủ tịch công ty tư nhân Reignwood Group, một doanh nghiệp đa quốc gia chuyên cung cấp hàng hóa và dịch vụ cao cấp, sở hữu Trung tâm Reignwood, sân golf Pine Valley cùng chuỗi văn phòng, khách sạn tại trung tâm Bắc Kinh. 

Đồng thời, Reignwood Group là nhà phân phối độc quyền thức uống năng lượng Red Bull ở Trung Quốc. Năm 2014, Công ty đã mở rộng danh mục đầu tư bất động sản quốc tế của mình với các giao dịch lên tới 500 triệu USD cho bất động sản ở London và đảo Hawaii.

Sinh ra trong một gia đình nghèo ở tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc, Chanchai Ruayrungruang và gia đình chuyển đến Thái Lan từ khi ông còn nhỏ. Tại đây, Chanchai thành lập Công ty Reignwood năm 1984, với hoạt động ban đầu chỉ xoay quanh du lịch, thương mại tổng hợp và bất động sản. 

Qua thời gian, Reignwood đã phát triển thành một công ty đa quốc gia nắm giữ các khoản đầu tư vào y tế và chăm sóc sức khỏe, công nghiệp xanh, mỏ, năng lượng, hàng không, dịch vụ tài chính, hàng tiêu dùng, dịch vụ cao cấp và bất động sản. 

Năm 1990, khi đã có những thành công nhất định, Chanchai bắt đầu đầu tư tại Trung Quốc và mở rộng ra một số khu vực trên thế giới. Mặc dù Reignwood có các thương vụ kinh doanh trong lĩnh vực năng lượng, bất động sản, cho thuê tài chính và một số ngành công nghiệp khác, song Công ty được biết đến nhiều nhất tại Trung Quốc nhờ vào việc phân phối nước uống tăng lực Red Bull. Theo trang web của công ty, Red Bull Trung Quốc có doanh thu năm 2014 lên tới 20 tỷ nhân dân tệ (32 triệu USD).

Năm 1998, Chanchai bắt đầu xây dựng Công viên giải trí Wonderland, một phiên bản của của Disneyland, ngay gần Bắc Kinh, tuy nhiên dự án này sau đó đã buộc phải tạm dừng. Hai năm sau, Chanchai đã xây dựng khu du lịch lớn nhất Trung Quốc mang tên Pine Valley Resort ở Bắc Kinh. Đây là một khu nghỉ dưỡng cao cấp nhằm phục vụ cho các đối tượng giàu có. Năm 2009, Pine Valley Resort được đánh giá là có chất lượng hàng đầu Trung Quốc.

Reignwood mua lại sân golf Wentworth trong tháng 9/2014 với giá 135 triệu bảng Anh (219 triệu USD). Công ty sau đó đã đầu tư thêm hàng triệu bảng Anh để cải thiện cơ sở hạ tầng và nâng cao chất lượng dịch vụ. Việc Chanchai nâng phí tại Wentworth có lẽ không quá bất ngờ, bởi vị tỷ phú này muốn sở hữu các sân golf với đẳng cấp khác biệt.

Chanchai hiện đang sở hữu câu lạc bộ Reignwood Pine Valley Golf, tại vùng ven Bắc Kinh, gần Vạn lý trường thành. Đây là một trong những câu lạc bộ golf chỉ dành cho các thành viên thân thiết đầu tiên của Trung Quốc và mức phí tổi thiểu để tham gia là 250.000 USD. Theo một báo cáo của Sở thể thao Bắc Kinh vào năm 2009, danh sách các thành viên của câu lạc bộ này bao gồm những “ngôi sao sáng” như cựu Thủ tướng Thái Lan Thaksin Shinawatra, các tỷ phú giàu có, giới chính khách và một số ngôi sao giải trí...

Ngoài Trung Quốc, Chanchai còn đầu tư vào nhiều nơi trên thế giới, nổi bật là tại Singapore, Mỹ, Canada... Reignwood Group của Chanchai đã được Nữ hoàng Anh khen ngợi bởi những đầu tư vào Anh, đánh dấu mối quan hệ gắn kết trong kinh doanh và văn hóa giữa Trung Quốc và Vương quốc Anh.

Kim Tuyến - ĐTCK/Theo báo chí nước ngoài

>> Những tài phiệt giàu nhất Thái Lan: Họ là ai và họ buôn gì?

Từ phu kéo xe đến 'Vua bánh mì', đối tác lớn của Lotteria, KFC, Burger King Việt Nam

ABC Bakery là câu chuyện thành công điển hình khi doanh nghiệp lựa chọn chiến thuật thị trường ngách.

Lý thuyết về chiến lược cạnh tranh có 3 chiến lược chính gồm: Dẫn đầu về chi phí, Khác biệt hóa, Chiến lược tập trung. Trong 3 loại hình này, việc lựa chọn tấn công vào thị trường ngách là một loại đặc biệt của chiến lược tập trung. Không ít doanh nghiệp trên thế giới và cả Việt Nam mặc dù sinh sau đẻ muộn nhưng gặt hái thành công lớn nhờ chiến lược đi vào thị trường ngách.

CafeBiz xin giới thiệu series bài viết về “Những doanh nghiệp thành công nhờ thị trường ngách”. Series sẽ đăng tải thường kỳ vào thứ Tư hàng tuần.

---

Với sự phát triển kinh tế và tốc độ đô thị hóa nhanh chóng tại Việt Nam, các thương hiệu fastfood thế giới nhanh chân để không bỏ lỡ cơ hội tại thị trường đầy tiềm năng. Chưa bao giờ thị trường này sôi động đến vậy với sự góp mặt từ KFC, Lotteria, Burger King và mới nhất là McDonald’s. Tuy nhiên hầu hết những nguyên phụ liệu trong hệ thống các cửa hàng này đều được nhập khẩu từ nước ngoài từ thịt, khoai cho đến ly giấy hoặc thông qua các doanh nghiệp FDI tại Việt Nam, doanh nghiệp nội địa 100% rất hiếm.

Thế nhưng có một doanh nghiệp nội thành công khi là đối tác cung cấp bánh mì, bánh ngọt, hamburger cho những ông lớn fastfood này. Đó là công ty ABC Bakery, được thành lập bởi “vua bánh mì” Kao Siêu Lực. ABC Bakery là câu chuyện thành công điển hình khi doanh nghiệp lựa chọn chiến thuật thị trường ngách.

Từ phu kéo xe đến ông chủ tiệm bánh

Ông Kao Siêu Lực vốn là người gốc Hoa tại Campuchia sang Việt Nam lập nghiệp từ năm 1979 khi chiến tranh nổ ra. Thủa nhỏ ông vốn được cha cho học nghề cơ khí nhưng đến mảnh đất mới lập nghiệp không vốn liếng, không người thân, không biết tiếng, ông Lực làm phu xe để kiếm cơm qua ngày.

Theo lời kể của ông Lực, việc kéo xe tưởng dễ nhưng với ông là bài toán khó. Ông phải tranh thủ lúc những phu xe khác nghỉ ngơi để mượn xe, giao tiếp bằng tay là chính, khách trả bao nhiêu tiền cũng được, ông không biết mặc cả. Sau một thời gian quen đường sá, biết tiếng Việt, ông Lực chuyển qua bán gạo rồi sau đó thu gom và giao bột mì.

Một thời gian dài làm quen với bột mì khiến ông có kinh nghiệm cũng như khả năng cảm nhận chất lượng bột qua đôi bàn tay. “Chỉ cần sờ vào, tôi đã biết bột loại gì, tốt hay xấu, cũ hay mới. Tôi bắt đầu thấy ánh sáng cuối đường hầm từ lúc ấy”, ông vua bánh mì nhớ lại.

Công việc giao bột mì giúp ông làm quen với những người làm bánh mì, bánh tươi và nảy ra ý định mở lò bánh năm 1982. Vốn là người ngoại đạo, ông Lực thuê thợ về làm, vừa làm chủ vừa làm thợ phụ học việc, vừa kiêm luôn việc chở bánh đi bán dạo. Có hôm vì quá mệt mà ông Lực ngủ quên, thợ làm thuê cho ông mắng té tát và dọa nghỉ việc. Điều này khiến ông quyết tâm học nghề làm bánh cho bằng được để không ai khinh mình.

Thế nhưng việc học nghề của ông cũng không dễ dàng. Ông Lực thuê thầy về dạy, hàng ngày chuẩn bị nguyên liệu từ 3 giờ sáng sau đó đứng một góc để xem thấy trộn bột, nướng bánh. Thế nhưng ông thầy giấu bí quyết trộn bột, tìm cớ để không truyền nghề cho ông Lực. Suốt một thời gian dài, ông học bằng cách quan sát, tự mò mẫm tìm ra công thức và thử nghiệm dù thất bại không ít.

Năm 1983 ông Lực lập gia đình và cùng vợ dồn tâm sức vào nghề làm bánh. Với nghề cơ khí sẵn trong tay, ông tự máy mò, nghiên cứu, chế tạo máy đánh trứng, tạo ra nhiều mẫu khuôn bánh mới so với thị trường, từ đó khách hàng dần dần biết đến cửa hàng bánh của ông. Năm 1984 ông Lực thành lập thương hiệu bánh Đức Phát với số vốn khoảng 2 cây vàng.

Bước ngoặt gia đình và cuộc gây dựng lần 2

Trải qua hơn 20 năm, cái tên Đức Phát ngày càng phát triển và nhận được sự ủng hộ của khách hàng trong và ngoài nước nhưng đến năm 2005, ông và vợ ly hôn. Vụ tranh chấp thương hiệu được định giá tới 1 triệu USD này kéo dài đến năm 2007 thì kết thúc.

Cùng năm này ông Lực quyết định mở hiệu bánh mới với tên ABC Bakery với số vốn 30 tỷ đồng. Cái tên ABC Bakery theo giải thích của ông chữ A nghĩa là “Asia” (châu Á), B là “Bakery” (Bánh), C là “Confectionary” (Kẹo). ABC cũng là tên viết tắt của 3 người con ông Lực: Anglela (con gái thứ Kao Huy Minh); Bruch (con trai út Kao Hớn Phong) và Christine (con gái cả Kao Huy Phương). Ba người con cũng là niềm tự hào của ông khi tiếp bước hứng thú với công việc làm bánh và bắt đầu cùng ông gánh vác sự nghiệp.

Theo ông Lực chia sẻ, logo của ABC với hình một cậu bé mặc bộ quần áo thợ làm bánh chính là hình ảnh con trai út lúc nhỏ. Cậu bé học làm bánh từ năm 10 tuổi và hiện theo học ngành này tại Singapore.

Không chỉ có kinh nghiệm hơn 20 năm lăn lộn với nghề bánh xây dựng nên Đức Phát, ông Lực còn dành tới 30% thời gian để nghiên cứu về máy móc, thiết bị làm bánh trên thế giới. Vốn có nghề cơ khí trong tay cùng với việc nhập khẩu máy móc chi phí đắt gấp 4-5 lần trong nước nên ông Lực quyết định tự nghiên cứu, cải tiến và thử nghiệm. Thậm chí ông còn chế tạo thành công và bán dàn máy cuộn bánh cho đối tác Đài Loan.

Việc đầu tư cho công nghệ có thể xem là một yếu tố giúp ABC mặc dù mới thành lập từ năm 2007 nhưng nhanh chóng thành công và trở thành nhà cung cấp cho nhiều khách sạn 5 sao, các thương hiệu fastfood đa quốc gia khi đặt chân vào Việt Nam như KFC, Lotteria, McDonald’s cũng như xuất khẩu sang thị trường khó tính như Nhật Bản.

Hamburger - miếng bánh ngon ít người làm

Hiện ABC sản xuất 6 nhóm mặt hàng chính gồm: Bánh tươi đóng gói, bánh mì tươi, hamburger, bánh trung thu, bánh kem và bánh đông lạnh với hệ thống 33 cửa hàng. Theo chia sẻ của ông Lực, một xưởng bánh của ông có doanh số khoảng 180 tỷ đồng.

ABC còn được biết đến là đối tác thường xuyên của chuỗi bánh ngọt Tour lé Jours, cung cấp 100% bánh sandwich cho McDonald’s hay nguyên liệu bột làm bánh pizza cho Burger King, Domino Pizza. Ông Lực cũng chia sẻ sắp tới ABC còn cung cấp nguồn bánh cho Dunkin’s Donuts. Hiện chuỗi fastfood Lotteria với 200 cửa hàng là hãng nhập nguyên liệu nhiều nhất từ ABC Bakery với doanh thu tới trên 1 tỷ đồng một tháng theo lời ông Lực.

Trong các mặt hàng của ABC nhóm sản phẩm chủ lực là hamburger với tỷ trọng tới 40% doanh thu. Tỷ lệ 60% còn lại là bánh ngọt, kem. Thị trường đồ ăn nhanh tại Việt Nam phát triển khá nhanh trong vài năm gần đây nhưng việc cung ứng loại bánh này cho các hãng lại đang bị bỏ ngỏ.

Hầu hết các doanh nghiệp sản xuất bánh mì, bánh tươi hiện nay thường chọn hướng tiếp cận trực tiếp đến người tiêu dùng hàng ngày. ABC chọn hướng cung ứng hamburger có thể xem là chiến lược tấn công vào thị trường ngách hiệu quả và hiện đã gặt hái thành công.

Trong lần trả lời phỏng vấn tờ báo Anh The Guardian năm 2014, ông Lực cho biết ABC đang xây một nhà máy sản xuất mới ở ngoại ô thành phố Hồ Chí Minh nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển. "Nhà máy này sẽ có 3 tầng, một tầng cho McDonald's, một cho các sản phẩm của Nhật Bản , một cho thị trường xuất khẩu", ông Lực cho biết. Nhưng mở rộng thương hiệu ra quốc tế không phải là trọng tâm của ông Lực. Điều quan trọng nhất, theo ông, ABC Bakery vẫn là một công ty gia đình phát triển chặt chẽ.

Theo Trí Thức Trẻ

>> Bí quyết thành công của người Hoa ở Chợ Lớn

Vưu gia - Những người làm nên thương hiệu giày dép Biti's của người Việt

Là một trong những doanh nghiệp gia đình gốc hoa nổi tiếng bên cạnh những cái tên như Kinh Đô, Thiên Long, Minh Long, Đại Tiến Đồng, Biti’s được gia đình ông Vưu Khải Thành thành lập từ những năm đầu thập niên 80.

Từ năm 1986 đến nay, cùng với biến chuyển của nền kinh tế, hội nhập toàn cầu, những thành phần kinh tế ngoài nhà nước, các công ty gia đình Việt Nam đóng góp lớn vào sự thay đổi bộ mặt kinh tế Việt Nam khi đóng góp cùng những thành phần kinh tế ngoài quốc doanh khác gần 50% GDP cả nước.

Là một trong những doanh nghiệp gia đình gốc hoa nổi tiếng bên cạnh những cái tên như Kinh Đô, Thiên Long, Minh Long, Đại Tiến Đồng, Biti’s được gia đình ông Vưu Khải Thành thành lập từ những năm đầu thập niên 80.

Châu Âu gặp khó, tiến quân sang Trung Quốc

Tiền thân của Biti’s là 2 tổ hợp sản xuất Bình Tiên và Vạn Thành năm 1982 tại đường Bình Tiên, quận 6, Tp.HCM với 20 công nhân chuyên sản xuất các loại dép cao su đơn giản. Đến năm 1986 hai tổ hợp này sáp nhập lại thành hợp tác xã cao su Bình Tiên chuyên sản xuất giày dép chất lượng cao tiêu thụ trong nước và xuất khẩu sang thị trường Đông Âu và Tây Âu. Cái tên Biti’s là viết tắt của cái tên Bình Tiên này.

Tuy nhiên đến cuối những năm 1980s, Liên Xô và Đông Âu sụp đổ khiến Biti’s cũng mất luôn thị trường chính. Trong khi đó tại thị trường nội địa gặp phải cạnh tranh khốc liệt từ giày dép xốp Thái Lan, Trung Quốc làm bằng chất liệu mới, đẹp, nhẹ và tiện lợi hơn dép cao su Việt Nam.

Ông Thành và vợ là bà Lai Khiêm không bỏ cuộc và quyết định sang Đài Loan tìm cơ hội mới. Tại đây, vợ chồng nhà sáng lập Biti’s nhận thấy loại dép xốp làm bằng hạt nhựa EVA có thể cạnh tranh trực tiếp với dép xốp đang thịnh hành trong nước. Vợ chồng ông quyết định tìm hiểu về công nghệ EVA và mua dây chuyền sản xuất mang về Việt Nam.

Tại thời điểm này, Trung Quốc rất chú trọng và khuyến khích xuất khẩu nhưng thị trường giày dép nội địa lại bỏ ngỏ. Việc cạnh tranh trực tiếp với những sản phẩm Trung Quốc, Thái Lan giá rẻ và đang được ưa chuộng là thử thách lớn và hai vợ chồng ông Thành quyết định táo bạo là xuất khẩu sang thị trường Tây Nam Trung Quốc với sản phẩm chất lượng, có giá cả phải chăng.

Đây không phải là quyết định cảm tính bởi ông Thành vốn là người gốc Hoa, khá am hiểu tính cách, sở thích của người Trung Quốc. Bên cạnh đó Tây Nam Trung Quốc khá gần với Việt Nam, có nhiều nét tương đồng về văn hóa đồng thời là thị trường dễ tính bao gồm nhiều tầng lớp dân cư khác nhau, có thu nhập khác nhau nên nhu cầu rất đa dạng. Người Trung Quốc có thói quen thích mua sắm, dễ bị thu hút bởi những sản phẩm mới lạ, khác biệt trong khi Biti’s có thể làm được điều này. Bà Lai Khiêm, hiện là tổng giám đốc Biti’s cũng từng cho biết “Người Trung Quốc đi bộ rất nhiều nên luôn luôn phải giữ cho đôi bàn chân của mình dễ chịu và thoải mái, về điểm này, sản phẩm của Biti’s đáp ứng được.”

Sau khi lựa chọn thị trường xuất khẩu chính giai đoạn này là Trung Quốc, Biti’s tiến hành chiến lược thâm nhập thị trường bắt đầu từ việc đăng ký và bảo hộ thương hiệu. Những bước đi tiếp theo của công ty này bao gồm: Chính sách một giá, phủ rộng phân phối và quảng cáo thương hiệu. Để người tiêu dùng yên tâm không phải lo trả giá, mua hớ, mua nhầm, Biti’s áp dụng chính sách “một giá” và tạo được hiệu ứng tốt. Với thị trường rộng lớn, Bitt’s tổ chức hệ thống phân phối chân rết từ tổng đại lý đến đại lý kinh doanh để phủ dày và hiện diện khắp nới từ Vân Nam, Trùng Khánh, Quảng Tây, Quảng Đông,… đến cả Bắc Kinh, Thượng Hải.

Với tập quán người dân Trung Quốc thích đi lại, tụ họp tại những nơi đông người như triển lãm, hội chợ và quảng cáo, báo chí dù chi phí cao nhưng hiệu quả không bằng nên Biti’s chọn con đường hội chợ để quảng bá sản phẩm đến người tiêu dùng.

Những chiến lược thông minh và quyết liệt của ban lãnh đạo đã đem về quả ngọt cho Biti’s khi có thời điểm doanh thu bình quân hàng năm tại thị trường Trung Quốc của Biti’s đạt khoảng 30%. Riêng khu vực Tây Nam chiếm tới 80% tổng doanh thu toàn thị trường Trung Quốc.

Cuộc lột xác của người khổng lồ

Cùng với việc thắng lớn tại thị trường Trung Quốc, đầu thập niên 1990 Biti’s chuyển hướng tập trung sang thị trường nội địa và ghi dấu ấn bằng thông điệp quảng cáo nổi tiếng “Nâng niu bàn chân Việt”. Theo chia sẻ của bà Lai Khiêm, riêng sản phẩm dép xốp đã có thời kỳ mỗi gia đình Việt Nam có một đôi. Tính tại thời điểm hiện tại, có tới 70% học sinh mẫu giáo, cấp 1 và cấp 2 trên cả nước sử dụng sản phẩm Biti’s.

Hiện Biti’s đang là một trong những doanh nghiệp da giày hàng đầu Việt Nam chiếm 15% thị trường trong nước với doanh thu nội địa 1.000 tỷ đồng năm 2012. Tốc độ tăng trưởng của thị trường nội địa theo Biti’s chia sẻ đạt mức khoảng 20%/năm.

Bên cạnh việc sản xuất giày dép thương hiệu riêng, Biti’s cũng là doanh nghiệp Việt được nhiều thương hiệu nổi tiếng thế giới lựa chọn làm đối tác gia công như Decathlon, Clarks, Speedo, Skechers, Lotto. Trên cơ sở xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc, Biti’s cũng thực hiện chiến lược đầu tư mở rộng sang lĩnh vực kinh doanh khác với hai dự án nổi bật là: Tàu lửa Sapaly tuyến Hà Nội- Lào Cai và khách sạng 4 sao Sapaly Hotel Lao Cai.

Với 33 năm trên thương trường, hoạt động kinh doanh của Biti’s trong những năm gần đây đã có những bước chuyển để thoát khỏi tư duy già nua.

Trước đây Biti’s hoàn toàn phụ thuộc vào hệ thống phân phối độc lập (nhà bán lẻ). Tuy nhiên điều này gây bất lợi pha loãng khi các nhà bán lẻ nhập nhiều loại giày dép có xuất xứ khác nhau để bán. Vì vậy trong 3 năm qua, Biti’s xây dựng riêng chuỗi cửa hàng tiếp thị một điểm trên cả nước chuyên kinh doanh chuyên biệt các sản phẩm giày dép chỉ mang thương hiệu Biti’s. Với tốc độ giới thiệu ra thị trường khoảng 40 mẫu/tháng, kênh phân phối này được kỳ vọng sẽ giúp Biti’s củng cố sự hiện diện trên thị trường nội địa.

Không chỉ đầu tư hệ thống phân phối mới, Biti’s còn thực hiện hàng loạt cải cách như áp dụng phần mềm ERP, SAP để quản lý đến lập dự án sản xuất, marketing, xây dựng thương hiệu thời trang cao cấp mang tên Gosto và mới đây là thông tin cho biết công ty này sẽ triển khai bán hàng trực tuyến.

Những bước chuyển mình này của Biti’s đến từ những người kế nghiệp của vợ chồng ông Thành. Con gái đầu của ông bà là Vưu Lệ Quyên sau khi du học Canada trở về nước đảm nhiệm chức vụ phó tổng giám đốc Kỹ thuật và kinh doanh, đồng thời phụ trách nhãn hàng cao cấp mới. Cô con gái thứ hai là Vưu Lệ Minh phụ trách về thiết kế mẫu mã phục vụ xuất khẩu. Con trai út hiện đang du học sau khi về nước cũng được bà Lai Khiêm kỳ vọng là người kế nghiệp sáng giá bên cạnh hai chị gái.

Theo Trí Thức Trẻ

>> Những người kế thừa của các ông chủ gốc Hoa

>> 4 doanh nhân gốc Hoa thành đạt ở thị trường Việt

4 phú hộ lừng danh đất Sài Gòn giàu cỡ nào?

Vào cuối thế kỷ 19, đất Sài Gòn - Chợ Lớn nổi lên bốn vị trọc phú có gia sản kếch xù, được mệnh danh là “Tứ đại phú hộ” mà tiếng tăm còn truyền lại đến bây giờ qua câu nói dân gian “Nhất Sỹ, Nhì Phương, Tam Xường, Tứ Định”.
 

Huyện Sỹ - Lê Phát Đạt: Giàu hơn vua Bảo Đại

Nhân vật số một của Tứ đại phú hộ là Huyện Sỹ (1841 – 1900), người có tên khai sinh là Lê Nhứt Sỹ, sinh ra tại Sài Gòn trong một gia đình theo đạo Công giáo. Từ nhỏ ông đã được các tu sỹ người Pháp đưa đi du học ở Malaysia. Tại đây, ông đổi tên thành Lê Phát Đạt do tên cũ của ông trùng với tên một người thầy dạy.

Sau khi về nước, ông được Chính phủ Pháp bổ nhiệm làm thông ngôn, từ năm 1880 làm Ủy viên Hội đồng Quản hạt Nam Kỳ. Dù đã đổi tên nhưng người quen vẫn gọi ông bằng tên cúng cơm, vì vậy mà cái tên Huyện Sỹ đã gắn bó với số phận của ông.

Sự giàu có nhanh chóng của Huyện Sỹ - Lê Phát Đạt bắt đầu từ một việc trớ trêu. Khi người Pháp chiếm Nam Kỳ, dân cư tản mát, nhiều ruộng đất trở nên vô chủ, bán rẻ mạt mà không ai mua. Chính quyền thuộc địa ép Lê Phát Đạt, khiến ông bất đắc dĩ phải đi vay mượn mà mua liều. Không ngờ ruộng của ông trúng mùa liên tiếp mấy năm liền, khiến ông bỗng chốc phát tài. Dù nhiều tiền của nhưng ông không tiêu xài phung phí mà còn dạy người nhà thói cần kiệm.

 Nhà thờ Huyện Sỹ

Là người mộ đạo, ông đã dùng gia sản khổng lồ của mình để xây các nhà thờ bề thế ở Sài Gòn, là nhà thờ Huyện Sỹ và nhà thờ Chí Hòa ngày nay. Người con trai của ông là kỹ sư Lê Phát Thanh cũng bỏ tiền ra xây nhà thờ Hạnh Thông Tây, nay thuộc quận Gò Vấp của TP HCM.

Các con cái của Huyện Sỹ đều là những đại điền chủ sở hữu vô số đất đai ở Nam Kỳ lục tỉnh, nhận nhiều bổng lộc từ triều đình nhà Nguyễn dù không phải người hoàng tộc. Sau này, một người cháu ngoại của Huyện Sỹ là Nguyễn Hữu Thị Lan đã trở thành hôn thê của vua Bảo Đại, được biết đến với danh xưng Nam Phương hoàng hậu. Mức độ giàu có của gia tộc Huyện Sỹ được đồn thổi là lớn hơn rất nhiều lần so với vua Bảo Đại.

Sự giàu có của Huyện Sỹ ngày nay còn được thể hiện một cách rõ nét qua các công trình xây dựng mà ông để lại. Nổi bật số đó là nhà thờ Huyện Sỹ, công trình mà ông đã hiến 1/7 tài sản cá nhân để xây dựng. Nhà được khởi công xây dựng từ năm 1902 và đến năm 1905 hoàn thành theo thiết kế của linh mục Bouttier, tiêu tốn khoảng 30 ngàn đồng bạc Đông Dương thời bấy giờ.

Huyện Sỹ - Lê Phát Đạt qua đời năm 1900, trước khi ngôi nhà thờ tâm huyết của ông được xây dựng. Sai khi vợ của ông là bà Huỳnh Thị Tài mất năm 1920, con cháu đã đưa thi hài hai ông bà về chôn ở gian chái sau cung thánh của nhà thờ Huyện Sỹ. Nơi đây cũng đặt tượng của ông cùng vợ và các con.
Ngày nay, nhà thờ Huyện Sỹ là một điểm đến thu hút khách du lịch, đặc biệt là đối với những ai muốn tìm hiểu về cuộc đời của đại gia giàu có bậc nhất Sài Gòn thời xưa.

Đỗ Hữu Phương: Tiến thân nhờ theo Pháp

Đỗ Hữu Phương (1841 - 1914), nhân vật số hai trong “Tứ đại phú hộ” sinh tại Sài Gòn, là con của Bá hộ Khiêm – một người giàu có của đất Nam Kỳ lúc đó. Ông được đánh giá là người rất khôn ngoan, có sự nghiệp gắn với chính quyền bộ máy thực dân Pháp.

Năm 1859, khi quân Pháp tiến đánh Gia Định, Đỗ Hữu Phương lui về Bà Điểm, Hóc Môn lánh thân và chờ thời. Năm 1861, ông được nhận làm cộng sự của người Pháp với sự giới thiệu của cai tổng Đỗ Kiến Phước. Sài Gòn Chợ Lớn thời đó chia làm 20 hộ. Đỗ Hữu Phương được chính quyền cho làm hộ trưởng, từ đó lần lượt leo lên nhiều chức vụ khác nhau.

Đỗ Hữu Phương (1841-1914).

Từ năm 1866 - 1868, Đỗ Hữu Phương chỉ huy hoạt động do thám phong trào chống đối Pháp và tham gia dẹp nhiều cuộc khởi nghĩa ở vùng Sài Gòn – Chợ Lớn và lân cận. So với những tay sai khác của Pháp, ông tỏ ra khéo léo và mềm mỏng, chủ trương tránh gây đổ máu, chuốc thù oán. Bằng sự khôn khéo của mình, ông đã thuyết phục nhiều nhân vật nổi dậy quy hàng, đồng thời xin chính phủ Pháp ân xá cho họ.

Dù vậy, Đỗ Hữu Phương tỏ ra rất không thương xót với những người nổi loạn cứng rắn. Ông đã thẳng tay trừng trị Thủ khoa Huân (Đỗ Hữu Huân) - một trong những bạn hồi thơ ấu, khi bị nhà lãnh đạo khởi nghĩa này bội tín. Bản thân Đỗ Hữu Phương đã có lần suýt chết vì sự chống trả của quân khởi nghĩa.

Với các công trạng của mình, Đỗ Hữu Phương tiếp tục thăng tiến. Đến năm 1872, ông trở thành hội viên Hội đồng thành phố Chợ Lớn và năm 1879 làm phụ tá Xã Tây Chợ Lớn cho Antony Landes.
Tận dụng chức vụ này, Đỗ Hữu Phương thường ngầm làm trung gian để giới thương gia người Hoa hối lộ cho các viên chức Pháp và bỏ túi những lợi nhuận khổng lồ. Ông giàu lên nhanh chóng, uy thế lớn đến mức quan Toàn quyền Paul Doumer cũng biết tiếng và ghé thăm. Lợi dụng cái bóng của Paul Doumer, ông thâu tóm được một diện tích đất ruộng lên đến 2.223 mẫu.

Trên đường quan lộ, Đỗ Hữu Phương vẫn thăng tiến như diều gặp gió, được thưởng tam đẳng bội tinh, thăng Tổng đốc hàm và nhận được nhiều ưu đãi khác. Năm 1881, ông gia nhập quốc tịch Pháp, các con đều được đưa sang Pháp du học.

Ông được người Pháp ca ngợi rằng: “Phương tích cực phục vụ cho sự nghiệp của nước Pháp, không chỉ với khả năng quân sự mà còn với sự hiểu biết tường tận về xứ này, đặc biệt là Chợ Lớn”. Trên thực tế, Đỗ Hữu Phương là một trong những tay sai đắc lực nhất cho các sĩ quan Pháp trong việc bình định xứ Nam Kỳ.

Ðỗ Hữu Phương mất năm 1914. Đám tang của ông được tổ chức rất trọng thể. Thi hài của ông được quàn nửa tháng mới chôn, mỗi ngày đón hàng trăm lượt khách viếng. Trâu, bò, lợn, gà được mổ liên miên để cúng và đãi khách.

Bá hộ Xường: Đại gia ngành thực phẩm

Bá hộ Xường (1842 – 1896) tên thật là Lý Tường Quan, tên tự là Phước Trai, là nhân vật thứ ba trong Tứ đại phú hộ đất Sài Gòn.

Cuộc đời và sự nghiệp của Bá hộ Xường - Lý Tường Quan được ghi chép lại rất ít, hầu hết chỉ còn lưu lại trong những giai thoại. Theo đó, Lý Tường Quan là người Minh Hương (Hoa Kiều trung thành với nhà Minh) chống lại nhà Thanh nên đến lánh nạn ở miền Nam Việt Nam.

Thông thạo cả tiếng Hoa lẫn tiếng Pháp, Lý Tường Quan trở thành thông ngôn cho Pháp và được chính quyền thực dân tin tưởng, trọng dụng.

Tuy vậy, địa vị mà nghề thông ngôn mang lại không làm Lý Tường Quan thỏa mãn. Khoảng năm 30 tuổi, ông bỏ nghề này và nhảy vào thương trường.

Lĩnh vực mà Lý Tường Quan nhắm đến là cung cấp lương thực, thực phẩm cho Sài Gòn và các tỉnh lân cận. Biết tranh thủ thời cơ khan hiếm hàng hóa, lại giỏi lấy lòng quan Tây để được che chở, nâng đỡ, ông nhanh chóng trở thành đại gia số một trong lĩnh vực lương thực - thực phẩm lúc bấy giờ. Do Tường Quan còn có tên khác là Xường, lại rất giàu có, nên người dân thường gọi ông là Bá hộ Xường.

Với lợi nhận từ việc kinh doanh thịt cá, Bá hộ Xường bắt đầu mua đất xây cất biệt thự tại vùng Chợ Lớn để cho thuê và bán, gia sản lại càng được mở rộng.

Dinh thự của Bá hộ Xường rất bề thế, ngày nay tọa lạc trên đường Hải Thượng Lãn Ông, được nhà nước xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp thành phố.

Một công trình khác ông để lại là khu nhà mồ cổ xây dựng năm 1896, hiện thuộc địa phận quận Tân Bình, TP HCM. Toàn bộ công trình tuy không đồ sộ nhưng rất khoáng đạt và tinh tế, là sự kết hợp của lối kiến trúc gôtich với phong cách Á Đông.

Bá hộ Xường qua đời năm 1896. Sau khi ông mất, hầu hết tài sản bị con cháu ăn xài, tiêu phí hết.

Bá hộ Định và các “ứng viên” khác

Trong câu truyền miệng trong dân gian “Nhất Sỹ, Nhì Phương, Tam Xường, Tứ Định”, nếu ba vị trí đầu tiên của Tứ đại phú hộ được phân định rõ ràng thì vị trí thứ tư lại có nhiều “phiên bản” khác nhau. Đôi khi “Tứ Định” được thay thế bằng Tứ Hỏa, Tứ Trạch hoặc Tứ Bưởi.

“Tứ Định” ở đây chính là bá hộ Định, một thương gia có tên thật là Trần Hữu Định. Ông vốn là chủ tiệm cầm đồ rồi được chính quyền Pháp cho làm Hộ trưởng kinh doanh đất đai, xuất nhập khẩu vải sợi, phất lên thành đại gia nhờ biết nắm thời cơ những lúc hàng khan hiếm, tương tự như bá hộ Xường. Và cũng giống bá hộ Xường, sau khi bá hộ Định mất, gia sản của ông bị con cháu tàn phá tan hoang.

Trong vị trí thứ tư của Tứ đại phú hộ, “Tứ Hỏa”, thường được gọi là Chú Hỏa, là nhân vật gắn với nhiều giai thoại về sự giàu có.

Chú Hỏa (1845-1901) có tên thật là Hứa Bổn Hòa, có tổ tiên là người Hoa ở Phúc Kiến chống chính quyền mãn Thanh nên di cư sang Việt Nam. Vốn là người nhặt ve chai, Chú Hỏa đã trở nên giàu có một cách lạ kỳ.

Thiên hạ đồn rằng, khi đi nhặt ve chai Chú Hỏa đã nhặt được cả túi vàng nằm trong một chiếc ghế nệm cũ và dùng số vàng đó làm ăn rồi giàu lên nhanh chóng. Các phiên bản khác của giai thoại này thay túi vằng bằng bức tượng đúc đồng nhưng bên trong đầy vàng, hoặc những thứ đồ cực kỳ quý hiếm trong những món đồ vứt đi. 

 Khách sạn Majestic được chú Hoả xây dựng.

Rồi có cả những giai thoại cho rằng chú Hỏa an táng mộ cha đúng long mạch nên làm ăn phát đạt hay thừa hưởng cả một kho báu của nhà Minh để lại. Những giả thiết có phần thực tế hơn cho rằng Hỏa đã tích cóp để trở thành chủ đại lý ve chai, hoặc được một ông chủ người Pháp thương tình giúp đỡ, từ đó có vốn liếng để làm ăn.

Dù sự thật như thế nào thì Chú Hỏa đã chứng tỏ được mình là một nhà kinh doanh có tài. Ông là chủ nhân của công ty bất động sản Hui Bon Hoa, từng sở hữu trên 20.000 căn nhà ở Sài Gòn.

Công ty của Chú Hỏa đã xây dựng nhiều công trình có giá trị, còn tồn tại đến nay như Bảo tàng Mỹ thuật TP HCM, Khách sạn Majestic, Bệnh viện Từ Dũ, Trung tâm cấp cứu Sài Gòn, khu nhà khách Chính phủ v..v.

Ngoài ra, “Tứ Trạch” trong Tứ đại phú hộ là Trần Trinh Trạch (1872-1942). Tương truyền, ông xuất thân nhà nghèo, đi làm mướn cho một điền chủ nhập tịch Pháp nên có vốn chữ nghĩa tiếng Pháp. Sau này, ông đi làm viên chức cho tòa hành chính tỉnh Bạc Liêu. Nhờ vốn kiến thức về luật pháp mà ông giàu lên nhờ thu mua tài sản điền địa của các địa chủ thất vận.

Trần Trinh Trạch được xem là một trong những đồng sáng lập Ngân hàng Việt Nam năm 1927- ngân hàng đầu tiên do chính người Việt Nam sáng lập và điều hành, trụ sở đặt tại Sài Gòn.

Người con trai thứ ba của ông chính là Công tử Bạc Liêu, một cậu ấm ăn chơi khét tiếng cả Nam Kỳ.
“Tứ Bưởi” trong Tứ đại phú hộ chính là Bạch Thái Bưởi, người được xem là nhà tư sản dân tộc tiêu biểu thời cận đại trong lịch sử Việt Nam

(Theo Kiến Thức) 

>> Huyền thoại chú Hỏa: Tỷ phú 20 ngàn nhà mặt phố Sài Gòn

>> Tỷ phú Việt giàu nhất thế kỷ 20, không có tên đại gia thời nay

>> Bạch Thái Bưởi - Chúa sông Bắc kỳ