The Economist: Việt Nam là "con hổ" tiếp theo của châu Á

Bài báo mở đầu với một loạt câu hỏi. Quốc gia châu Á nào đã mạnh mẽ tiến lên phía trước trong suốt 25 năm qua với hàng triệu người dân thoát khỏi cảnh đói nghèo? Nền kinh tế châu Á nào – dù vẫn có phần lớn dân số sống ở vùng nông thôn – sẽ là động lực phát triển tiếp theo của châu lục?

Hầu hết mọi người sẽ đưa ra câu trả lời Trung Quốc cho câu hỏi thứ nhất và Ấn Độ cho câu hỏi thứ hai. Tuy nhiên, câu trả lời của Economist chính là Việt Nam.

Với dân số hơn 90 triệu người, kể từ năm 1990 đến nay, Việt Nam đã ghi nhận tốc độ tăng trưởng bình quân đầu người nhanh thứ hai thế giới – chỉ đứng sau Trung Quốc. Nếu có thể tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng 7% trong thập kỷ tới, Việt Nam sẽ có được con đường phát triển giống với các “con hổ châu Á” như Hàn Quốc và Đài Loan. Economist gọi đây là một thành tựu đối với Việt Nam – đất nước mới chỉ nổi lên từ những năm 1980, sau nhiều thập kỷ chìm trong chiến tranh và khi đó chỉ nghèo như Ethiopia.

Hơn nữa, không giống với Trung Quốc hay Ấn Độ, nền kinh tế Việt Nam không có được lợi thế về quy mô, bởi vậy những bài học thành công mà Việt Nam có được có thể dễ dàng áp dụng ở các quốc gia đang phát triển khác, đặc biệt là những nước lân cận. Việc các nhà máy ngày càng tự động hóa nhiều hơn khiến người ta lo lắng rằng các nước nghèo sẽ không còn có thể nhận được sự thúc đẩy mạnh mẽ của các ngành sản xuất thâm dụng lao động. Tuy nhiên, trường hợp của Việt Nam cho thấy rằng mô hình phát triển kinh tế này vẫn hoạt động hiệu quả.

Việt Nam còn là minh chứng hùng hồn cho thấy mở cửa nền kinh tế, tăng cường hợp tác trong thời đại toàn cầu hóa sẽ mang lại nhiều lợi ích to lớn. Việt Nam khá may mắn khi nằm ngay cạnh Trung Quốc và hưởng lợi khi các công ty tìm kiếm một nguồn cung cấp lao động giá rẻ thay thế cho Trung Quốc. Cùng có vị trí thuận lợi như Việt Nam, một số quốc gia Đông Nam Á khác đã không thể làm tốt như vậy.

Kể từ những năm 1990, Việt Nam có bước tiến lớn trong việc đơn giản hóa các quy tắc điều hoạt động thương mại quốc tế. Hiện xuất nhập khẩu chiếm gần 150% GDP, cao hơn bất cứ quốc gia nào có mức thu nhập tương tự Việt Nam.

Tương phản với các yêu cầu khắt khe về nội địa hóa như ở Indonesia, Chính phủ cấm các quan chức buộc nhà đầu tư nước ngoài phải mua nguyên liệu đầu vào ở trong nước. Các doanh nghiệp nước ngoài đua nhau tới Việt Nam và đóng góp khoảng 2/3 kim ngạch xuất khẩu.

Đi kèm với độ mở của nền kinh tế là mức độ linh hoạt. Chính phủ khuyến khích sự cạnh tranh giữa 63 tỉnh thành. Thành phố Hồ Chí Minh tiến lên phía trước bằng các khu công nghiệp, Đà Nẵng thì tập trung phát triển công nghệ cao trong khi các tỉnh miền Bắc thu hút các nhà sản xuất đang tháo chạy khỏi Trung Quốc. Điều này tạo ra một nền kinh tế đa dạng có thể chịu được các cú sốc, trong đó có cú sốc từ thị trường bất động sản năm 2011.

Cùng lúc đó, giống như Trung Quốc, Việt Nam vạch ra phương hướng phát triển rõ ràng. Có lẽ điểm quan trọng nhất là sự chú tâm cho giáo dục. Theo một khảo sát mới được công bố bởi, các học sinh 15 tuổi của Việt Nam có khả năng toán học và nghiên cứu khoa học ngang bằng với các bạn học sinh Đức. Số tiền Việt Nam chi cho hệ thống trường học cũng nhiều hơn hầu hết các quốc gia ở cùng mức phát triển. Hơn nữa các khoản đầu tư được tập trung vào những điều cốt lõi: giảm tỷ lệ bỏ học và đào tạo giáo viên.

Đây là quan niệm đầu tư rất đúng đắn. Mức độ tự động hóa ở các nhà máy có thể tăng lên, nhưng máy móc cần người điều khiển. Công nhân phải giỏi toán, có thể hiểu được những máy móc phức tạp. Việt Nam đang đi đúng hướng trong việc cung cấp các kỹ năng cho người lao động, vượt lên trên những nước giàu hơn như Thái Lan, Indonesia và Malaysia.
Hiện đang là một nước có thu nhập trung bình, con đường mà Việt Nam phải đi để vươn tới mức thu nhập cao chứa đầy những chông gai. Hiệp định thương mại tự do châu Á Thái Bình Dương (TPP) được cho là có lợi nhiều nhất cho Việt Nam nhưng đang gặp bế tắc trong quá trình thông qua ở Quốc họi các nước. Trong khi đó khối doanh nghiệp nhà nước vẫn cồng kềnh mà hoạt động kém hiệu quả. Các tỉnh thành để lại gánh nặng nợ khi phát triển cơ sở hạ tầng. Ngoài ra còn có những khó khăn trong việc xây dựng chuỗi cung ứng nội địa, khiến việc tăng thêm giá trị cho các sản phẩm Việt Nam sản xuất ra không hề dễ dàng.

Tuy nhiên, quãng đường phát triển trong 25 năm vừa qua cho thấy vẫn còn rất nhiều cơ hội ở phía trước. Ít nhất thì quá trình cải cách nhóm doanh nghiệp nhà nước đã được khởi động, bên cạnh đó là đàm phán các hiệp định tự do thương mại với các nước châu Á khác và cả châu Âu. Chính phủ cũng đang lên kế hoạch tăng tỷ lệ nội địa hóa mà không khiến các nhà đầu tư nước ngoài lo sợ.

Economist cho rằng Việt Nam là một mô hình đáng học hỏi cho các quốc gia muốn có một chân trên bậc thang phát triển của kinh tế thế giới. Nếu may mắn, Việt Nam còn trở thành hình mẫu cho cả những nước cố gắng leo lên vị trí cao hơn trên bậc thang ấy.

(Nguồn Economist/Trí thức trẻ)

>> Mở tài khoản chứng khoán - Tư vấn Đầu tư Chứng khoán

CEO BHP, sự khác biệt giữa doanh nhân và nhà khoa học

Andrew Mackenzie, người đứng đầu BHP Billiton Ltd, công ty khai thác mỏ vào loại lớn nhất thế giới, đang cảm thấy bị “sốc” khi gần đây, thu nhập của ông tại BHP sụt giảm tới hơn 40%, do giá cổ phiếu và lợi nhuận của Công ty lao dốc trong bối cảnh tăng trưởng tại Trung Quốc, khách hàng lớn nhất của BHP, bị chững lại. 

Báo cáo hàng năm của Melbourne BHP được công bố ngày thứ Tư (23/9) cho biết, Giám đốc điều hành Andrew Mackenzie đã nhận được 4,6 triệu USD tiền lương và thưởng trong năm 2014, giảm mạnh so với mức 8 triệu USD một năm trước đó.

Sàn Giao dịch chứng khoán Sydney cho biết, số lượng giao dịch của Công ty đã giảm khoảng 20%  trong năm tài chính 2015 và có thể ghi nhận mức giảm 52 % lợi nhuận cả năm, trong bối cảnh giá giá quặng sắt yếu hơn so với đồng và than đá.

Kinh tế Trung Quốc đang tăng trưởng ở mức chậm nhất kể từ năm 1990 được coi là nguyên nhân khiến cho giá nguyên vật liệu giảm mạnh. Chỉ số hàng hóa của Bloomberg theo dõi diễn biến giá cả của 22 nguyên vật liệu, bao gồm cả đồng và dầu, hiện đang ở mức thấp nhất trong 16 năm qua. Theo đó, giá quặng sắt, nguồn thu lợi nhuận cao nhất của BHP, đã giảm 30 % kể từ cuối năm 2014, trong khi nguồn cung được mở rộng đã áp đảo nhu cầu.

Lợi nhuận trong năm 2014 của BHP Billiton đã giảm hơn một nửa, xuống còn 6,4 tỷ USD, khiến hoạt động đầu tư của Hãng bị thu hẹp lại, trong khi chi phí để đối phó với sự suy giảm của hoạt động kinh doanh tăng lên.

Các khoản tiền thưởng của Mackenzie cũng bị ảnh hưởng bởi việc một số công nhân đã thiệt mạng trong năm 2015 và thâm hụt tài chính trong hoạt động khai thác đá phiến của BHP tại Mỹ. BHP cũng cho biết vị Giám đốc điều hành 59 tuổi này sẽ không nhận được các khoản thanh toán ưu đãi dài hạn vì lợi nhuận yếu kém của Công ty. Lương cơ bản của ông vẫn duy trì ở mức 1,7 triệu USD/năm trong vài năm qua.

Andrew Stewart Mackenzie (12/1956)  là một doanh nhân người Scotland, Giám đốc điều hành của BHP Billiton, công ty khai thác mỏ lớn nhất thế giới dựa trên doanh thu năm 2013. Ông sinh ra và lớn lên ở Kirkintilloch (Scotland), được đào tạo tại trường Đại học St Andrews, nơi ông tốt nghiệp với tấm bằng cử nhân hạng ưu của khoa Khoa học địa chất vào năm 1977. Ông tiếp tục theo học tại Đại học Bristol và được trao bằng tiến sĩ về hóa học hữu cơ trong năm 1981.

Ngay sau khi tốt nghiệp, ông trở thành một nhà nghiên cứu, khảo sát địa chất và làm việc tại Trung tâm Nghiên cứu Hạt nhân ở Jülich, Đức; đồng thời đã xuất bản hơn 50 báo cáo nghiên cứu khoa học.

Năm 1983, Mackenzie gia nhập bộ phận nghiên cứu của BP, sau đó trở thành Trưởng ban Thị trường vốn. Sau 22 năm làm việc tại BP, ông nắm cương vị Phó chủ tịch phụ trách hóa dầu.

Vào tháng 4/2004, Mackenzie tới làm việc tại Rio Tinto và trở thành Giám đốc bộ phận Khoáng sản công nghiệp. Trong tháng 6/2007, ông giữ chức vụ Tổng giám đốc Công ty Diamonds & Minerals. 

Mackenzie đã trở thành Giám đốc điều hành chuyên phụ trách kinh doanh quặng sắt tại BHP Billiton vào tháng10/ 2007, sau đó trở thành CEO của BHP vào ngày 10/5/2013. 

Là một nhà khoa học trở thành một doanh nhân, chắc chắn sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Khi được hỏi điều gì đã giúp cho Mackenzie vượt qua những trở ngại đó và trở thành một doanh nhân thành đạt, ông cho biết: “Một trong những khác biệt lớn giữa khoa học và doanh nghiệp chính là thời gian. Kinh doanh đòi hỏi các quyết định nóng và nhanh, ngay trước cả khi cuộc tranh luận bắt đầu. Bạn phải cương quyết và hành động, dù có đôi khi tư duy của bạn ít khoa học hơn”.

“Khi bạn là doanh nhân, cho dù bất cứ điều gì xảy ra, bạn vẫn cần nêu lên quan điểm và đưa ra quyết định một cách nhanh chóng. Một trong những điều tôi muốn nói là chúng ta đang sống trong một thế giới có nhiều biến động, dường như xã hội vẫn chưa bắt kịp với công nghệ. Công nghệ thay đổi nhiều và nhanh nhưng xã hội phải mất 30 năm để thay đổi cho phù hợp với công nghệ”, Mackenzie cho biết thêm.

Là một nhà khoa học có những phát hiện, tìm tòi ảnh hưởng lớn đối với thế giới, nhất là trong lĩnh vực hóa dầu, Mackenzie đã được bầu là Ủy viên Hội khoa học Hoàng gia Anh từ năm 2014.

Kim Tuyến (Theo báo chí nước ngoài)/Tin Nhanh Chứng Khoán

Người Việt chưa giàu nhưng "sang": Chỉ vì thích phô trương!

"Tính cách của người Việt dù nghèo đói nhưng vẫn thích phô trương, thích khoe khoang, vẫn ăn chơi dù tiền không có".

PGS. TS Nguyễn Văn Nam - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thương mại bày tỏ quan điểm trước việc người Việt mặc dù còn là nước nghèo, thu nhập thấp những vẫn chơi sang.

Người Việt chưa giàu đã sang: Vì kiếm tiền... dễ quá!

"Phải biết quản lý sao cho hợp lý, để xóa bỏ được văn hóa thích bằng chị bằng em của người Việt".

Đó là những chia sẻ của TS Bùi Ngọc Sơn, Trưởng phòng Kinh tế thế giới, Viện Nghiên cứu chính trị thế giới, trước câu chuyện xài sang của người Việt, ông Sơn cho rằng đây là tật xấu của người Việt cần sửa chữa.

Chơi ngông, chơi sang
 
PV:- Thời gian qua, Việt Nam liên tiếp nhận chứng nhận khu nghỉ dưỡng, nhà hàng sang trọng bậc nhất thế giới. Những thương hiệu đắt tiền bậc nhất về xe hơi, thời trang, trang sức… cũng đang hiện diện ở Việt Nam. Điều này có thể coi nghịch lý khi Việt Nam vẫn thuộc top các nước nghèo, mức lương trung bình chỉ nhỉnh hơn Lào và Campuchia? Ông bình luận như thế nào về điều này?

TS Bùi Ngọc Sơn:- Đầu tư như vậy, theo tôi là tính đường dài, tính triển vọng, dù sao VN cũng là nước có dân số gần 100 triệu người, kỳ vọng tương lai còn phát triển mạnh hơn nữa, cho nên những thị trường đồ xa xỉ sẽ phát triển.
Bên cạnh đó, họ đã nghiên cứu, thấy rằng cách tiêu dùng của người Việt, cũng giống như Trung Quốc, khi đã có bùng nổ về thu nhập, thì sẽ có phong cách chi tiêu mạnh mẽ, đó chính là triển vọng bán hàng, có thể bây giờ chưa lãi, nhưng trong tương lai sẽ phát triển lên. 

Còn với Lào, Campuchia các nhà đầu tư xác định, cũng có thể phát triển nhưng đây là những thị trường nhỏ, không thể bằng VN. Chỉ cần đặt một giả thiết, nếu như VN phụ thuộc vào 1 trung tâm ở Trung Quốc thì sẽ rất xa cho vấn đề chi phí, như xe ô tô hạng sang, phải tính bao gồm chi phí trong khu vực, để bảo dưỡng, rồi các dịch vụ, bắt buộc phải đặt ở nơi tương đối hợp lý.

Đặc biệt, do tầm kinh doanh của các hãng đã nhắm vào phong cách chi tiêu chơi sang, chơi ngông, đã chơi thì sẵn sàng chơi hết mình của người Việt.

Tiêu dùng ăn chơi là những thứ thuộc dạng ghê gớm, nhưng người Việt thuộc nước uống bia nhiều nhất, nhập khẩu rượu lớn nhất, nhập ô tô hạng sang nhiều nhất, thậm chí có những loại ô tô vừa để triển lãm ở Đức, Mỹ, vài ngày sau khi vừa hết triển lãm đã về tới VN. 

Thậm chí, họ có thể bỏ ra vài ngàn USD để cho các hãng đại lý để khi mà kết thúc triển lãm thì sẽ mang về VN ngay. Những khoản chi tiêu này quá hung hãn, cũng có thể vì những dấu hiệu như thế mà các hãng nhận thấy rõ ràng có nhu cầu kiểu chơi như thế rất mạnh, nên mới đặt các trụ sở ở VN. 

PV:- Đồng ý rằng những khu nghỉ dưỡng, những nhà hàng sang trọng nhằm tới mục tiêu phục vụ khách nước ngoài. Thế nhưng phải hiểu như thế nào về những chiếc xe hơi có một không hai trên thế giới, trào lưu đua nhau xây trụ sở… như cung điện đã được chính các đại biểu Quốc hội phản ánh, những chuyến đi học hỏi kinh nghiệm “kiểu đại gia” của nhiều cán bộ dự án…? Bằng kinh nghiệm của mình, ông có thể phân tích, ai là những người được xài sang ở Việt Nam?

TS Bùi Ngọc Sơn:- Theo tôi tất cả những việc này xảy ra đều là do cách quản lý. Nếu như đi theo dự án mà chỉ cưỡi ngựa xem hoa, dùng tiền ngân sách, chi ra cho các đoàn thì quá đáng chê trách. 

Hơn nữa, chuyện đi học hỏi chủ yếu giải quyết về mặt chính sách, mà không quan tâm đến kinh nghiệm, trách nhiệm của những người đi làm việc. Đắng lòng, có một thực tế phũ phàng đang diễn ra, nếu là công ty tư nhân thì dứt khoát các chuyến đi này sẽ rất hiệu quả, họ sẽ phải lăn lộn, xem xét học để làm. Trong khi anh đi theo ngân sách thì chỉ đi ngắm cảnh, như vậy thì sẽ không bao giờ có hiệu quả, chỉ coi đi làm cho có trách nhiệm, để về báo cáo.

Cho nên, tôi cho rằng, chừng nào vẫn còn dựa vào ngân sách để mà chi tiêu cho các hoạt động kiểu này thì không bao giờ thu lượm được gì từ nước ngoài.
Bên cạnh đó, theo tôi, xài sang còn 1 vấn đề nữa, đó chính là cách thức kiếm tiền của những người cảm thấy quá dễ dàng, kể cả quan chức. TQ cũng là 1 thị trường tiêu xài 1 cách bừa bãi, thể hiện sự sĩ diện là chính. Thế nhưng, khám phá mới thấy tham nhũng hiện nay đang diễn ra khủng khiếp, đồng tiền tham nhũng lấy được dễ dàng, nên chi tiêu cũng rất ghê gớm.

Người Việt nghèo nhưng thích bằng chị bằng em

7 bí quyết đầu tư của các tỷ phú tự lập thân

Theo tạp chí Forbes, trên thế giới có hơn 1.400 tỷ phú. Nhiều người trở nên giàu có khi họ phát triển những mối bận tâm nhỏ thành những công ty được công chúng rộng rãi biết tới như Microsoft, Oracle và Google 

Theo tạp chí Forbes, trên thế giới có hơn 1.400 tỷ phú . Chắc chắn một số người trong số này được thừa kế gia sản của cha mẹ họ. Nhiều người trở nên giàu có khi họ phát triển những mối bận tâm nhỏ thành những công ty được công chúng rộng rãi biết tới như Microsoft, Oracle và Google. Một doanh nhân mua lại những công ty trước đây từng do các chính phủ nước ngoài điều hành và đã thu được lợi nhuận từ các quá trình tư nhân hóa.