Công ty thành viên của Tập đoàn CJ (Hàn
Quốc) nhiều khả năng là tổ chức mua 2,34 triệu cổ phần để nâng tỷ lệ sở
hữu tại Cầu Tre lên 71,6%.
Thông tin từ Sở Giao dịch Chứng khoán TP HCM cho biết, Tổng công ty
Thương mại Sài Gòn (Satra) vừa bán đấu giá thành công 2,34 triệu cổ
phiếu, tương đương 20% vốn điều lệ của Công ty cổ phần Chế biến hàng
xuất khẩu Cầu Tre mà doanh nghiệp này đang nắm giữ.
Phiên đấu giá diễn ra ngày 28/4 với sự tham gia của 4 nhà đầu tư, gồm 2
tổ chức và 2 cá nhân. Kết quả có một tổ chức trúng giá với mức 80.000
đồng mỗi cổ phiếu, cao hơn nhiều so với mức giá khởi điểm là 65.000
đồng. Thương vụ này ước tính trị giá 187,2 tỷ đồng.
Doanh nghiệp Hàn liên tiếp tăng tỷ lệ sở hữu tại Cầu Tre.
Theo thông tin ban đầu, CJ Cheiljedang Corporation – thành viên của Tập
đoàn CJ (Hàn Quốc), chuyên sản xuất và kinh doanh thực phẩm là tổ chức
đăng ký mua toàn bộ cổ phần bán đấu giá của Cầu Tre trong đợt này. Cuối
tháng 3, tổ chức này đã mua thêm gần nửa triệu cổ phiếu để nâng tỷ lệ sở
hữu tại Cầu Tre lên 51,6%. Động thái này diễn ra ngay sau khi Uỷ ban
chứng khoán Nhà nước chấp nhận nâng tỷ lệ vốn sở hữu nước ngoài tối đa
của Cầu Tre là 100%.
Trước đó, năm 2016, CJ Cheiljedang Corporation cũng thực hiện nhiều
thương vụ thâu tóm cổ phần của các doanh nghiệp thực phẩm trong nước.
Nổi bật trong số này là việc mua lại 64,9% cổ phần (tương đương hơn 300
tỷ đồng) của Công ty TNHH Thực phẩm Minh Đạt, doanh nghiệp chiếm thị
phần lớn nhất tại Việt Nam trong lĩnh vực chế biến thực phẩm đông lạnh
dạng viên. Bên cạnh đó, tổ chức này đã hợp tác phân phối các sản phẩm
thực phẩm và nông sản qua hệ thống siêu thị của Satra; đầu tư 1.200 tỷ
đồng vào khu công nghiệp Hiệp Phước (TP HCM) để xây dựng khu phức hợp
chế biến - nghiên cứu - phát triển công nghệ thực phẩm và trung tâm an
toàn thực phẩm.
Công ty cổ phần Chế biến hàng xuất khẩu Cầu Tre tiền thân là Xí nghiệp
Chế biến hàng xuất khẩu Cầu Tre, được xây dựng từ năm 1982 và hoạt động
chính trong lĩnh vực chế biến nguyên liệu thủy hải sản và nông sản. Sản
phẩm của công ty đang được tiêu thụ trên toàn quốc thông qua các hệ
thống siêu thị, đại lý phân phối và xuất khẩu sang nhiều thị trường khó
tính như Nhật Bản, Hàn Quốc, Hà Lan, Mỹ…
Năm 2016, công ty ghi nhận doanh thu thuần đạt 780 tỷ đồng, tăng hơn 5%
so với năm trước. Tuy nhiên, do giá vốn và chi phí bán hàng tăng mạnh
nên lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh chỉ đạt 245 triệu đồng, giảm
gần 32 lần so với năm trước. Lợi nhuận sau thuế của công ty vỏn vẹn 1
tỷ đồng.
Hàn Quốc có khá nhiều chaebol, nhưng quyền lực và giàu có nhất vẫn là "Bộ Tứ" Hyundai Motor Company, SK Group và hai nhà thông gia, hai kẻ thù thế kỷ Samsung và LG.
Người dân Hàn Quốc thập niên 1990 có một câu đùa như thế này: "Nếu nhân viên của các chaebol vô tình bắt gặp một con gấu trong rừng, họ sẽ làm gì?".
Câu trả lời: "Nhân viên của Hyundai sẽ 'đập' chết con gấu mà không cần phải suy nghĩ gì cả. Người Daewoo sẽ gọi cho Chủ tịch Kim Woo-jung và đợi lệnh ngài. Samsung sẽ tổ chức một cuộc họp ngay trước mặt con gấu để đưa ra quyết định sẽ làm gì tiếp theo. LG sẽ chờ đợi phản ứng của Samsung và sau đó... bắt chước y hệt".
Tháp đôi mỹ lệ của LG.
Đó chỉ là một ví dụ nhỏ về ảnh hưởng của các chaebol với cuộc sống của người dân xứ Hàn. Mặc dù ngày nay Daewoo Group đã phá sản, các tập đoàn tài phiệt khác vẫn tiếp tục là thế lực chi phối nền kinh tế, văn hóa và chính trị tại xứ sở Kim Chi. Hàn Quốc có khá nhiều chaebol, nhưng quyền lực và giàu có nhất vẫn là "Bộ Tứ" Hyundai Motor Company, SK Group và hai nhà thông gia, hai kẻ thù thế kỷ Samsung và LG.
Dưới bàn tay của các chaebol, Hàn Quốc đã từ một đất nước nghèo đói đi qua cuộc nội chiến tàn khốc trở thành quốc gia có GDP đứng thứ 13 thế giới (số liệu World Bank 2015). Chỉ trong vòng vài thập kỷ, rất nhiều chaebol đã trở thành các tên tuổi đứng đầu thế giới và đôi khi là trở thành bộ mặt của các ngành công nghiệp. Có ai không biết về smartphone Samsung Galaxy, máy giặt/tivi LG hay xe hơi Hyundai? Có một sự thật đáng ngạc nhiên rằng những công ty đi ra từ một mẩu chuyện cười của người dân xứ Hàn lại chính là những đối thủ đáng gờm nhất trong các lĩnh vực chi phối nền kinh tế toàn cầu.
Samsung Town tại Seoul.
Trong hàng chục năm qua, tình cảm của người dân Hàn Quốc đối với các chaebol đã nhiều lần đổi chiều theo hoàn cảnh kinh tế, chính trị và xã hội của từng thập kỷ. Tham gia vào nhiều lĩnh vực khác nhau và đôi khi là cạnh tranh gay gắt, các chaebol Hàn Quốc đều có một điểm chung: họ hiểu rõ rằng năng lực công nghệ sẽ là yếu tố quyết định liệu họ sẽ tàn phai như Daewoo hay sẽ trở thành những thế lực sống "bách lão".
Tổ hợp khổng lồ của Hyundai tại Ulsan.
Hán tự của chaebol là hai chữ "tài phiệt": đây phải là những tập đoàn có khả năng chi phối, thao túng thị trường. Trong văn hóa Hàn Quốc, mỗi chaebol có thể coi là một triều đại gia đình trị. Sự đóng góp của các chaebol vào nền kinh tế xứ Hàn lớn tới mức các vị chủ tịch lãnh đạo đều nổi tiếng không kém gì các diễn viên, ca sĩ hạng nhất. Tại mỗi chaebol, họ vừa là "tộc trưởng" vừa là những nhà lãnh đạo có quyền hành tuyệt đối.
Các vị trí then chốt gần như lúc nào cũng được trao cho những người họ hàng của nhà sáng lập/chủ tịch chaebol. Ví dụ, CEO hiện tại của LG Electronics, Koo Bon-joon cũng là em trai của chủ tịch tập đoàn mẹ LG Group, Koo Bon-mon. Hay, chủ tịch Lee Myung-hee của chuỗi bán lẻ Shinsegae cũng chính là em gái của chủ tịch Samsung Lee Kun-hee.
Phó chủ tịch LG Electronic, em trai của Koo Bon-Moo, Koo Bon-Joo trong một cuộc hội đàm với thủ tướng Ấn Độ Modi.
"Gia đình trị" không phải là đặc trưng duy nhất của các chaebol: mỗi tập đoàn đều phải tham gia kinh doanh trên ít nhất là 2 lĩnh vực khác nhau. Ví dụ, Samsung có công ty con được biết đến nhiều nhất là Samsung Electronics song cũng sở hữu nhiều công ty chuyên về bất động sản, bảo hiểm hay hóa chất. Samsung SDI, công ty sản xuất pin cho chiếc Note7 xấu số và nhiều mẫu iPhone, cũng là một thực thể độc lập so với Samsung Electronics.
Một đặc điểm nổi trội khác của các chaebol là mô hình sở hữu vốn chồng chéo. Vào thời điểm cực thịnh những năm cuối thập niên 1990 và cũng là lúc chưa bị chính phủ Hàn thắt chặt quản lý, các chaebol trong cùng một tập đoàn có mức độ sở hữu chéo lên tới 43%. Các khoản vay giữa các thực thể kinh tế khác nhau trong cùng một tập đoàn luôn được thực hiện một cách dễ dàng – tất cả là để bảo vệ quyền sở hữu và kiểm soát của gia đình làm chủ.
Mô hình ở hữu chéo rất phức tạp của các công ty trực thuộc Samsung Group. Con số bên trong mỗi mũi tên là tỷ lệ % sở hữu.
"Rất khó để có thể tìm ra mô hình tương tự như chaebol tại nước ngoài", giáo sư Park Sang-in của trường Đại học Seoul khẳng định. "Các nước nói tiếng Anh gần như không còn các nhóm công ty mà chỉ còn các công ty đơn lẻ nắm quyền sở hữu 100% với các chi nhánh. Tại Châu Âu, các tập đoàn chẳng bao giờ đạt tới quy mô như các chaebol và quyền sở hữu, điều hành cũng thường được chia sẻ một cách nghiêm ngặt".
"Trái lại, một chaebol sẽ luôn bao gồm nhiều công ty nhỏ có mức độ giao dịch chéo rất cao nhưng lại được kiểm soát bởi một vị chủ tịch quyền năng duy nhất, người vừa là chủ vừa là lãnh đạo của toàn bộ tập đoàn".
Chủ tịch hiện tại của Hyundai Kia, ông Chung Mong-Koo là con trai thứ ba của nhà sáng lập Chung Ju-yung.
Một số chaebol, ví dụ như Doosan Group, khởi nghiệp từ khi chế độ phong kiến Hàn Quốc vẫn còn tồn tại. Rất nhiều chaebol bắt đầu từ giai đoạn Nhật Bản chiếm đóng Hàn Quốc. Nhiều người còn cho rằng mô hình chaebol chịu ảnh hưởng rất lớn từ mô hình zaibatsu của Nhật Bản (hai từ này có chung Hán Tự). Các zaibatsu đã bắt đầu tan rã từ sau Thế Chiến thứ 2, và đến ngày hôm nay hậu duệ của các tập đoàn tài phiệt Nhật Bản không được quản lý tập trung như các chaebol mà chỉ là các công ty cùng tên có rất ít liên hệ với nhau.
Vào thời điểm năm 1953, GDP bình quân của Hàn Quốc chỉ đạt mức 67 USD, tương đương với 2% GDP của Mỹ. Sau một thời gian dài bị Nhật Bản chiếm đóng và sau cuộc nội chiến tàn khốc, đất nước Nam Triều Tiên lúc này vẫn đang chìm trong nghèo khó. Mối đe dọa từ Bắc Triều Tiên vẫn luôn luôn hiện hữu, và chính quyền miền Nam lúc này hoặc là thờ ơ, hoặc là bất lực không thể giúp người dân xóa nghèo.
Đến năm 1963, tướng Park Chung-hee tiến hành đảo chính và trở thành nhà độc tài lãnh đạo Hàn Quốc. Với sự công nhận của Mỹ, ông Park bắt đầu tiến hành xây dựng một nền kinh tế vững mạnh để Nam Triều Tiên có thể trở thành một thế lực toàn cầu.
Là một nhà độc tài đầy tranh cãi nhưng không thể phủ nhận tướng Park (giữa) đã có nhiều chính sách rất đúng đắn cho kinh tế Hàn Quốc.
Trong cùng một năm, các chaebol cùng nhau thành lập Liên hiệp Công nghiệp Hàn Quốc FKI để vừa bảo vệ quyền lợi của chính mình, vừa thúc đẩy các mục tiêu do Tổng thống Park đặt ra. Sau khi thành lập, FKI trở thành tiếng nói đại diện cho các chaebol với nhiệm vụ cao cả nhất là thúc đẩy sự hợp tác giữa các chaebol với nhau. Mặc dù quyền lực của FKI nay đã không còn như trước, đã có lúc vị chủ tịch của liên hiệp này được coi là ngang hàng với Bộ trưởng Kinh tế Hàn Quốc và cũng nắm quyền lực chính trị không hề nhỏ.
Mối quan hệ do ông Park xây dựng với tập đoàn tài phiệt đã góp phần định hình cho nền kinh tế-chính trị Hàn Quốc từ thập niên 1960 cho đến nay. Một mặt, tổng thống Park áp dụng vô số biện pháp ép buộc, thao túng và thậm chí là đe dọa các tập đoàn phải theo ý của mình. Nhưng ngược lại, ông cũng đưa ra rất nhiều biện pháp khuyến khích, từ các khoản vay, giảm thuế cho đến những chính sách khuyến khích kinh doanh đầy ưu đãi.
"Hàn Quốc lúc đó có thể coi là một quốc gia 'nhà nước phát triển', nơi chính quyền can thiệp và hợp tác chặt chẽ với các công ty. Nhìn từ một số khía cạnh, điều đó là cần thiết vị thị trường vẫn chưa hoàn thiện. Thế là các chaebol ra đời", giáo sư Cho Dong-keun, bộ môn Kinh tế, ĐH Myongji cho biết.
Một cuộc gặp gỡ của Tổng thống Park và chủ tịch Samsung Lee Byung-chul vào năm 1965.
Park Chung-hee đến thăm một nhà máy vào năm 1965.
Di sản của tổng thống Park để lại là đầy tranh cãi nhưng rõ ràng các chính sách kinh tế của ông đã thay đổi bộ mặt của Hàn Quốc. Sự giàu có đi kèm với lòng tự tôn dân tộc càng ngày càng dâng cao, và các thành công của các chaebol – công cụ phát triển kinh tế của Park – được coi là thành công của dân tộc Hàn Quốc. Chính phủ Park tạo ra bản vẽ, chaebol xây dựng. Trong số các ưu đãi đặc biệt của chính phủ Park, các khoản viện trợ nước ngoài về vốn và công nghệ đã đóng góp phần quan trọng cho sự trỗi dậy của các chaebol. Dưới vỏ bọc "tư bản có định hướng", chính phủ Hàn Quốc sẽ tuồn vốn và cấp dự án cho một số ít các chaebol, đồng thời đưa ra cam kết sẽ bồi thường cho các chủ đầu tư nước ngoài nếu các tập đoàn này không thể trả nợ.
Quang cảnh hoành tráng tại xưởng đóng tàu Hyundai. Con tàu mang tên Atlantic Baron hạ thủy năm 1974.
Mặt khác, chính quyền cũng đặt ra mục tiêu kinh doanh ngặt nghèo cho các chaebol. Kết quả là trong hai thập niên 1960 và 1970, Hàn Quốc vươn mình trở thành một trong những quốc gia xuất khẩu mạnh mẽ bậc nhất Châu Á, đối lập hoàn toàn với thời kỳ Syngman Rhee (tổng thống đầu tiên của Nam Hàn).
Nhưng chìa khóa thành công của chaebol không chỉ đến từ các ưu đãi của Park Chung-hee. Gần như bất cứ một chaebol nào cũng sẵn sàng xâm chiếm các lĩnh vực kinh doanh mới mẻ. Tinh thần sáng tạo và khả năng thích nghi được đặt lên trên tất cả. Chính điều này tạo ra một nền kinh tế chaebol nghe có vẻ cứng rắn nhưng lại cực kỳ năng động: những năm 1960, Hàn Quốc vẫn đang còn tập trung vào xuất khẩu may mặc thì từ giữa thập niên 1980, các ngành công nghiệp nặng, công nghiệp hóa chất và quốc phòng đã trở thành chủ đạo.
Một cuộc gặp gỡ khác của ông Park và ông Lee vào năm 1975. Vị tổng thống độc tài của Nam Hàn lúc này vẫn ép buộc các tập đoàn phải đáp ứng chỉ tiêu xuất khẩu dù chịu lỗ.
Thời đại này đã chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của 2 tập đoàn điện tử sau này sẽ đứng top toàn cầu: Samsung và LG. Mối quan hệ giữa 2 ông lớn điện tử và tổng thống Park là không hề đơn giản. Hai vị chủ tịch của Samsung và LG vốn là hai nhà thông gia thân thiết cuối cùng quay ra không nhìn mặt nhau vì Samsung dám bước chân vào lĩnh vực điện tử vốn là lĩnh vực do LG khai phá. Phải đến tận khi chủ tịch Lee Byung-chul gặp mặt trước tiếp với Tổng thống Park Chung-hee để xin được tham gia sản xuất thiết bị điện tử, lịch sử của Samsung mới thực sự sang trang.
Điều thú vị là ông Lee vì hơn tuổi nên không hề tôn trọng ông Park, còn nhà độc tài Hàn Quốc thì lại cực kỳ coi thường miệng lưỡi dẻo quẹo của ông Lee. Trong kế hoạch phát triển 5 năm của Tổng thống Park, chính phủ Hàn Quốc sẽ nhiều lần tịch thu các công ty con làm ăn phát đạt của các chaebol. Samsung đã nhiều lần trở thành nạn nhân của chính sách này khi phải từ bỏ một chi nhánh ngân hàng, một đơn vị sản xuất phân bón và một đài phát thanh theo yêu cầu của Tổng thống Park. Tuy vậy, chính sách tập trung vào công nghiệp của Park Chung-hee vẫn sẽ trở thành chìa khóa tiên quyết để gia đình Lee Byung-chul và Lee Kun-hee xây dựng một đế chế hùng mạnh trong những năm 1970.
Cao tốc Gyeongbu được Hyundai hoàn thành vào năm 1970.
Cũng dưới thời Park Chung-hee, Hyundai từ một công ty xây dựng "làng nhàng" đã vươn lên trở thành một trong 4 chaebol quyền lực nhất Hàn Quốc. Chủ tịch của Hyundai, ông Chung Ju-yng chỉ là con trai một gia đình nông dân và thậm chí còn chưa học hết tiểu học nhưng lại có tinh thần "tất cả hay là chết" rất được Tổng thống Park quý trọng. Với những ưu đãi đặc biệt từ chính quyền, ông Chung liên tiếp thực hiện thành công nhiều dự án tưởng chừng bất khả thi, đặc biệt là con đường cao tốc Gyeongbu dài 400km nối từ Seoul đến Busan chỉ trong vòng 2 năm rưỡi.
Daewoo, công ty do con trai của một người thầy đã từng dạy học cho Tổng thống Park sáng lập, cũng chuyển mình trở thành một chaebol uy quyền vào thập niên 70. Được Park cho phép mua lại các công ty quốc doanh đang thua lỗ, chủ tịch Kim Woo-jung xây dựng nên một tập đoàn tài phiệt có quy mô ngang ngửa với Hyundai, LG và Samsung từ chính những thất bại cay đắng của chính phủ Hàn Quốc. Bị tổng thống Park ép buộc tham gia đóng tàu, Daewoo vẫn nhanh chóng tạo ra được những con tàu, dàn khoan có giá phải chăng nhưng chất lượng không hề thua kém nước ngoài.
Tiền thân của Daewoo Motors là Saehan Motors.
Ngành công nghiệp giải trí của Hàn Quốc vào những năm 1970 vẫn chưa phát triển như ngày nay, và thế chỗ cho các diễn viên, ca sĩ nổi tiếng là các vị chủ tịch chaebol đầy quyền uy. Theo nhiều cách, họ là những vị anh hùng đại diện cho một dân tộc đi lên từ nghèo khó. Khắp nơi, người ta đồn đại về những điều các vị chủ tịch đã nói, đã làm. Những bài học thành công được thổi phồng thành truyền thuyết; cách nghĩ của các vị chủ tịch cũng trở thành triết lý hành động cho nhân viên.
Ví dụ, nhân viên Hyundai rất nổi tiếng với lối hành xử "làm trước, nghĩ sau" – nếu có lỡ thất bại thì cũng đừng lo lắng mà hãy tìm cách sửa chữa. Ở thái cực còn lại là Samsung với tư duy cẩn trọng: bao giờ người Samsung cũng sẽ tính hết tất cả các phương án rồi mới đưa ra lựa chọn cuối cùng. Cho đến tận bây giờ, hai chaebol này vẫn được coi là hai thái cực đối lập của văn hóa Hàn Quốc.
Đầu kéo của Daewoo.
Tổng thống Park bị ám sát vào năm 1979, nhưng đến thập niên 1980, nền kinh tế xuất khẩu của Hàn Quốc vẫn tiếp tục bùng nổ. Năm 1985, Hàn Quốc chuyển mình từ nhập siêu thành quốc gia xuất siêu. Cuối những năm 1980, các chaebol đã trở nên độc lập về mặt tài chính và không còn phải phụ thuộc vào viện trợ từ chính phủ nữa. Các tập đoàn như Samsung, LG, Hyundai, Kia, Lotte thống trị ngành công nghiệp Hàn Quốc và đặc biệt áp đảo trong các ngành sản xuất, công nghiệp nặng.
Đến thập niên 1990, Hàn Quốc trở thành một trong các nước công nghiệp mới với mức sống ngang ngửa các quốc gia phát triển phương Tây. Năm 1996, GPD bình quân đầu người tại xứ sở Kim Chi đã lên tới 10.135 USD.
Khủng hoảng tài chính 1997 bị người dân Hàn Quốc đổ lỗi cho IMF, nhưng rõ ràng một phần lỗi không nhỏ thuộc về các chaebol.
Thế nhưng, các chaebol sẽ sớm nhận một cú tát trời giáng: Khủng hoảng Kinh tế Châu Á 1997. Cho đến tận bây giờ, vẫn chưa một ai dám khẳng định chắc chắn nguyên nhân khiến kinh tế Hàn Quốc rơi vào khủng hoảng là gì. Báo chí nước ngoài khẳng định các chaebol đã bước chân quá vội vã vào các mảng kinh doanh mới mà không chịu suy tính kỹ càng; mô hình sở hữu chéo/chiết khấu chéo đã khiến các tập đoàn bất lực nhìn công ty con của mình chìm vào thua lỗ mà không có cách nào thoát ra được. Báo chí tại Hàn Quốc thì lại đổ lỗi cho các tổ chức tài chính nước ngoài vì đã rút vốn đầu tư quá nhanh chóng.
Đại bản doanh của Daewoo sau này sẽ bị đổi tên thành "Seoul Square".
Bất kể ai đúng ai sai, giới tài chính Hàn Quốc vẫn mang một niềm tin bất diệt rằng các chaebol "quá khổng lồ để có thể sụp đổ". Càng lo sợ về nguy cơ phá sản của các công ty con, các ngân hàng càng sẵn sàng gia tăng khoản vay - với họ, các chaebol đứng sau đơn giản là quá hùng mạnh ngay cả trong những lúc khốn đốn nhất.
Mối quan hệ chồng chéo giữa các chaebol, các ngân hàng và cả các công ty nhỏ hơn đã tạo ra một phản ứng dây chuyền lên toàn bộ nền kinh tế Hàn Quốc: tại thời điểm tồi tệ nhất cứ mỗi tháng sẽ có 3.500 công ty Hàn Quốc phá sản. Trong vòng 2 năm từ 1997 đến 1999, 11 trong 30 chaebol lớn nhất sụp đổ. Năm 1997, tỷ giá đồng won sụt giảm còn một nửa so với năm trước đó.
Đau đớn và gây hại nhiều nhất có lẽ là trường hợp của Daewoo. Trong lúc tất cả các chaebol khác phải tiến hành cắt giảm quy mô kinh doanh thì Daewoo vẫn tiếp tục mở rộng theo cách truyền thống là mua lại các công ty khác. Tổng cộng, năm 1998 Daewoo đã mua thêm 14 công ty khi đã có tới 275 chi nhánh. Kết quả là gã khổng lồ đứng thứ hai Hàn Quốc phải chịu lỗ 458 triệu USD trên tổng doanh thu 51 tỷ USD. Các khoản nợ tăng tới mức 80 tỷ USD.
Chủ tịch Daewoo Kim Woo-choong quay trở về Hàn Quốc nhận án sau 6 năm lẩn tránh tại Bắc Hàn.
Khi Daewoo tuyên bố phá sản vào giữa năm 1999, chủ tịch Kim Woo-Jung bỏ trốn sang Bắc Triều Tiên và phải đến năm 2005 mới trở lại Nam Hàn nhận án. Trong phiên tòa xét xử, ông Kim, người từng là một trong số những người hùng của Hàn Quốc, nói trong nước mắt: "Tôi không thể trốn tránh trách nhiệm vì đã sai lầm cài chiếc khuy cuối cùng của số phận" trước khi nhận bản án 10 năm tù.
Cũng giống như cơn bão phát triển thần kỳ vào thập niên 70, sự can thiệp của chính phủ Hàn Quốc tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong công cuộc hồi sinh của các chaebol. Giải pháp "Đại Thỏa Hiệp" được đưa ra, buộc các chaebol phải tái cơ cấu và giải thể hoặc bán lại các mảng kinh doanh không cốt lõi cho các đối thủ cạnh tranh. Kết quả là Samsung phải bán lại cổ phần cho Renault (Pháp) còn LG phải bán mảng sản xuất vi xử lý cho Hyundai. Chỉ hai năm sau, Hyundai Semoconductor cũng được đổi tên thành Hynix Semiconductor và tách hẳn khỏi tập đoàn mẹ.
Những chiếc điện thoại khiêm tốn này là thành công đầu tiên của Samsung trên mảnh đất di động.
Những thay đổi này nhanh chóng tỏ ra có lợi cho chaebol. Trong các giai đoạn trước đó, chiến lược mở rộng vô tội vạ đã khiến cho các chaebol dù nhanh chóng đạt tới quy mô khổng lồ nhưng lại chẳng thu được nhiều lợi nhuận. Mô hình mới cũng đã giảm sự ràng buộc giữa các công ty con bên trong mỗi chaebol, cho phép tăng mức độ tập trung cũng như khả năng thích ứng của các mảng kinh doanh cốt lõi.
Đại Khủng hoảng Tài chính 1997 đã giúp tái sinh nền kinh tế Hàn Quốc, đồng thời mở ra một cơ hội quan trọng: tỷ giá đồng won sụt giảm giúp Hàn Quốc có thể dễ dàng gia tăng quy mô xuất khẩu đúng vào thời điểm cuộc cách mạng điện tử công nghệ chuẩn bị bùng nổ trên toàn cầu.
Đi đầu trong cuộc cách mạng mới tại Hàn Quốc vẫn là Samsung và LG. Tận dụng sự kiêu ngạo của Sony, Samsung và LG nhanh chóng vươn lên dẫn đầu trong cuộc đua TV LCD và tiếp đó là thị trường điện thoại di động vẫn chưa thành hình. Quyết định tập trung đầu tư vào công nghệ mạng không dây của chính phủ Hàn Quốc đã trở thành kim chỉ nam để Samsung và LG vươn lên trở thành các đối thủ xứng tầm của Nokia và Motorola. Cũng nhờ vào chiến lược này, nhà mạng SK đã vươn lên thế chỗ Daewoo để trở thành một trong "Tứ Đại Chaebol" của Hàn Quốc bên cạnh Samsung, LG và Hyundai.
Các tập đoàn tài phiệt gia đình của Hàn Quốc không bao giờ chậm chân với thời thế. Sau khi Apple khởi động cuộc đua smartphone, Samsung là tên tuổi đầu tiên vươn lên cạnh tranh với chiếc Galaxy S. Sau một vài năm, Samsung đã trở thành nhà sản xuất smartphone số 1 thế giới. Ngày nay, khi cuộc cách mạng smartphone đã nguội lạnh, Samsung và LG đang là 2 thế lực đi đầu trong cuộc chiến nhà thông minh/Internet of Things chuẩn bị bùng nổ.
Về phần mình, Hyundai cũng đang là một trong những thế lực đi đầu trong công cuộc phát triển và thử nghiệm xe tự lái thông qua nhiều thương vụ hợp tác với Google, Uber cũng như các dự án tự phát triển. Là chaebol đầu tiên được chính phủ Hàn Quốc bật đèn xanh, Hyundai đang đặt ra mục tiêu ra mắt xe tự lái thương mại vào năm 2020.
Các tập đoàn Hàn Quốc luôn rất nhanh nhạy với thời thế.
Hiện tại, các chaebol vẫn đang chiếm giữ một phần quan trọng trong nền kinh tế Hàn Quốc: trong năm 2012, Samsung đóng góp 25% còn Hyundai đóng góp 12% GDP quốc nội. Với tổng trị giá tài sản lên tới hàng trăm tỷ USD, Samsung, LG, Hyundai và SK đang chia nhau nắm giữ các ngành công nghiệp trọng yếu của Hàn Quốc.
Kim Beom-su – doanh nhân internet thành công bậc nhất tại Hàn Quốc
từng nói đùa rằng cuộc sống của anh có lẽ đã rẽ sang một hướng khác nếu
như hồi nhỏ có một chiếc máy tính để chơi game. Tỷ phú 49 tuổi này bản
thân là một game thủ và hiện trong thời gian rảnh rỗi anh vẫn chơi những
trò như Diablo cùng vợ và 2 con.
“Bạn có thể trải nghiệm nhiều thứ trực tuyến mà không thể làm được
trong thực tế. Ví dụ thông qua quá trình chiến đấu với kẻ địch để bảo vệ
lâu đài trong game, bạn có thể học được kỹ năng giải quyết vấn đề bằng
việc nghĩ ra những chiến lược sáng tạo hay cùng hợp tác với những người
khác”.
Tình yêu với game trực tuyến và mạng lưới giao tiếp rộng rãi đã giúp
anh trở thành một trong số ít những tỷ phú tự thân – một điều rất hiếm
có tại đất nước mà nền kinh tế vốn bị thống trị bởi các tập đoàn gia
đình trị (chaebol) như Hàn Quốc.
Lập nghiệp từ con số 0
Hai thành công vượt bậc của Kim phải kể đến là: Cổng game trực tuyến
đầu tiên của Hàn Quốc - Hangame Communications và sau đó là ứng dụng tin
nhắn Kakao Talk.
Anh là chủ tịch Kakao – công ty điều hành KakaoTalk và trở thành một trong những doanh nhân thành công nhất của đất nước Hàn Quốc với tài sản ước tính hơn 2 tỷ USD.
Thành tích này phần lớn nhờ vào câu chuyện tự thân làm giàu – đối lập
hoàn toàn với con đường trở thành tỷ phú dễ dàng của những ông chùm
chaebol.
Khi còn trẻ Kim đã phải sống trong hoàn cảnh vô cùng khó khăn và 8
người trong gia đình anh phải cùng sống trong một căn hộ 1 phòng ngủ ở
một quận nghèo ở Seoul. Anh là người đầu tiên trong gia đình được đi học
đại học và phải tự trả toàn bộ học phí thông qua việc đi dạy thêm.
“Bố mẹ không có thời gian chăm sóc nhiều vì vậy mỗi người trong chúng
tôi phải tự tạo ra con đường đi của riêng mình. Không chỉ tự lập từ sớm
mà hoàn cảnh khó khăn còn dạy cho tôi về ý thức trách nhiệm”.
Tuy nhiên hiện tại, sự khó khăn đã bị bỏ lại phía sau và Kim đang tận hưởng cuộc sống của một doanh nhân thành công.
Tại Kakao – nhân viên gọi anh bởi cái tên tiếng Anh là Brian. Ngược
lại, mỗi người trong số họ cũng có những tên gọi bằng tiếng Anh riêng.
Đây là cách Kim sử dụng để xoá bỏ những rào cản về văn hóa công ty tại
đất nước Hàn Quốc – nơi mà các nhân viên thường trò chuyện với đồng
nghiệp cấp cao hơn bằng chức danh thay vì gọi tên thân mật.
Công việc đầu tiên của Kim là phát triển dịch vụ truyền thông trực
tuyến tại mảng IT của tập đoàn Samsung. Tuy nhiên anh đã rời công ty 5
năm sau đó để mở một quán cà phê internet và bắt đầu phát triển những
game casino trực tuyến. Hangame đã thu hút được một lượng truy cập lớn
và sau đó sáp nhập với công cụ tìm kiếm Naver để trở thành cổng web NHN
thống trị thị trường Hàn Quốc.
“Những ngày đầu, tôi làm việc cả ngày lẫn đêm trên cương vị là doanh
nhân và nhà phát triển. Sau đó, tôi tới phòng xông hơi vào lúc bình minh
và khóc ở đó. Dù rất tự hào khi bản thân có thể tự điều hành công ty
của riêng mình nhưng tôi cũng sợ không thể đủ khả năng trả lương cho
nhân viên”.
Cũng kể từ đó, việc tắm ở phòng xông hơi dường như trở thành một
"nghi lễ" thường xuyên vào mỗi buổi sáng và cũng là thời gian để tôi suy
nghĩ. Sau khi điều hành NHN 5 năm, Kim đã quyết định tới thung lũng
Silicon vào năm 2005 để xây dựng văn phòng đại diện game của công ty tại
Mỹ.
Tuy nhiên, ở đây có nhiều khó khăn hơn anh tưởng và Kim đã từ chức
vào năm 2007. “Một con tàu an toàn nhất khi nó ở bến cảng nhưng đó không
phải là điều cần hướng đến” là những lời Kim viết trong lá thư từ chức
và giải thích tại sao anh rời NHN.
Tại California anh cố gắng nghĩ ra những ý tưởng mới và nó bất ngờ
tới từ chiếc iPhone - - thứ ngay lập tức đã thu hút anh. Kim cùng với
người bạn cùng phòng quay lại Hàn Quốc để phát triển ứng dụng dành cho
iPhone – 2 năm trước khi Kakao Talk chính thức được ra mắt tại quê nhà.
Trong năm 2010, họ ra mắt KakaoTalk – hiện được sử dụng bởi 3/4 trong
tổng số 50 triệu người dân Hàn Quốc. Năm ngoái, Kakao đã được sáp nhập
với Daum Communications – đối thủ cạnh tranh của Naver với hy vọng có
tiềm lực tài chính mạnh hơn và chuyển sang mảng kinh doanh mới như di
động ngân hàng và gọi taxi.
Năm nay, Kim đã gây ngạc nhiên khi mời Jimmy Rim – một trong những
CEO trẻ nhất của đất nước để nắm quyền điều hành hoạt động hàng ngày của
Kakao.
Hiện Kim nói rằng mình có nhiều thời gian hơn để thực hiện tham vọng
cá nhân về việc phát triển 100 công ty khởi nghiệp công nghệ. Tính đến
nay anh đã đầu tư vào hơn 70 công ty khởi nghiệp thông qua quỹ đầu tư
mạo hiểm của riêng mình.
“Tại Hàn Quốc, nên chấp nhận rủi ro để bắt đầu khởi nghiệp kinh doanh
bởi mọi người thường dừng lại ngay sau khi gặp thất bại. Dù có thể học
hỏi được nhiều điều sau thất bại nhưng bạn lại không có cơ hội để áp
dụng những điều vừa chiêm nghiệm được.
Tuy nhiên, thung lũng Silicon hoàn toàn khác. Tại đây kinh nghiệm học
hỏi được từ thất bại thường giúp tạo ra những ý tưởng tuyệt vời sau đó.
Tôi thích một hệ thống như vậy và muốn tạo ra một thứ tương tự tại Hàn
Quốc.
Ngoài ra môi trường đầu tư cho khởi nghiệp tại Hàn Quốc thời gian gần
đây đã được cải thiện rất nhiều nhờ sự trợ giúp của chính phủ với mong
muốn xóa bỏ sự phụ thuộc của nền kinh tế vào các chaebol. Tuy nhiên
những doanh nghiệp nhỏ hơn vẫn gặp khó khăn trong việc phát triển dưới
cái bóng quá lớn của các siêu tập đoàn.
Những thách thức phía trước
Mặc dù Hàn Quốc nổi tiếng với hoạt động sản xuất kinh doanh toàn cầu
nhưng đồng thời nó cũng gây ra trở ngại không hề nhỏ đối với các công ty
dịch vụ IT trong nước. Bản thân Kakao cũng đang gặp khó khăn trong việc
mở rộng cơ sở người dùng rộng hơn ngoài thị trường Hàn Quốc. Năm nay,
nó đã được mua lại bởi công ty mạng xã hội có trụ sở ở Mỹ là Path trong
nỗ lực thúc đẩy khả năng tấn công vào thị trường Đông Nam Á.
Cùng những thử thách ở thị trường nước ngoài, Kakao cũng phải đương
đầu với nhiều khó khăn về mặt luật pháp ở quê nhà. Năm ngoái, Kakao đã
công khai phản đối quyết định của chính phủ Hàn Quốc khi tuyên bố sẽ
thắt chặt quản lý với truyền thông kỹ thuật số do những lo ngại về tự do
trực tuyến. Tuy nhiên vào tháng 10, hãng này đã có những động thái tích
cực hơn khi nói rằng họ sẽ tuân theo những yêu cầu từ phía nhà chức
trách.
Ứng dụng Kakao Talk:
Một vài người chỉ trích rằng quyết định của Kakao chỉ là bước đệm để
khiến chính phủ thông qua việc cấp phép dịch vụ Internet banking đầu
tiên tại Hàn Quốc.
“Bảo vệ sự riêng tư của người dùng vẫn là ưu tiên hàng đầu của chúng
tôi nhưng công ty cũng không thể bỏ qua các quy định về pháp lý của
chính phủ", Kim nói.
Cùng với những trở ngại về quy định của chính phủ, hệ thống giáo dục cứng nhắc Hàn Quốc cũng tạo ra những rào cản nhất định.
Kim là một trong những người trong tầng lớp thượng lưu có tư tưởng
gửi con cái họ ra nước ngoài theo học. (Con trai của anh hiện đang học ở
một đại học Mỹ).
"Nền giáo dục hiện nay chỉ tập trung vào kỳ thi đại học mà không đòi
hỏi về sự suy nghĩ sáng tạo. Mọi người đang bị gò bó trong một cái khung
hạn hẹp và những thế hệ sau cần phải phá bỏ tư tưởng này".
Hãy xem xét những chiến lược marketing phổ biến của Hàn
Quốc và những nguyên nhân sâu xa khiến những chiến lược đó phát huy
hiệu quả trong nền kinh tế lớn thứ 4 châu Á này.
Có hàng trăm những cuốn sách về chiến lược marketing
dạy chúng ta những phương thức hiệu quả nhất để tiếp cận với khách hàng
mục tiêu. Trong khi mỗi tác giả đưa ra những phương pháp riêng của mình,
có 1 quy luật bất biến trong marketing trên toàn thế giới: Thấu hiểu
khán giả của mình.
Hãy thử tưởng tượng những khó khăn của các marketer ở khu vực châu Á
Thái Bình Dương, những người đang thiết kế thương hiệu và những chiến
dịch truyền thông cho nhiều ngôn ngữ và nhóm dân tộc khác nhau.
Đặc biệt chúng ta sẽ cùng xem xét một số phương pháp marketing độc
đáo của Hàn Quốc, và những lý giải sâu xa về văn hóa đã khiến những
chiến lược này phát huy hiệu quả trong nền kinh tế lớn thứ 4 châu Á.
Sử dụng người nổi tiếng làm tiêu điểm
Nếu bạn định giới thiệu 1 sản phẩm tại Hàn Quốc, bạn sẽ cần 1 ngôi sao để hỗ trợ mình. Theo hãng truyền thông và tư vấn Millward Brown,
Hàn Quốc cùng với người hàng xóm Nhật Bản đã dẫn đầu thế giới về tỷ lệ
ngưởi nổi tiếng góp mặt trong quảng cáo- với hơn 40% các quảng cáo
truyền hình tập trung khắc họa 1 ngôi sao nào đó, ở Canada là 5%, Mỹ 10%
và Anh 12%.
Theo Sangsoo Chong, giảng viên bộ môn quảng cáo và quan hệ công chúng
tại trường đại học Cheongju Hàn Quốc, khác với phương Tây, việc chọn 1
người bình thường cho quảng cáo sẽ không tạo được ấn tượng với khán giả
Hàn Quốc.
"1 người bình thường như tôi trên TV sao? Quên đi, chẳng ai quan tâm
đâu," Chong, cựu giám đốc sáng tạo ở Ogilvy and Mather tại Hàn Quốc nói
thêm. "Nữ diễn viên Jun Ji-hyun góp mặt trong 10 quảng cáo khác nhau tại
cùng 1 thời điểm, và mọi người vẫn có thể phân biệt được sản phẩm nào
với sản phẩm nào. Mặc dù các học giả và chuyên gia sáng tạo cho rằng
chúng ta không nên đi theo con đường này bởi nó giống như ngồi trên 'máy
bay tự lái' và bạn chẳng biết mình sẽ đi tới đâu, thế nhưng điều này
lại hiệu quả ở Hàn Quốc."
Những người mẫu kể chuyện thường được gọi là “Doumi,” dịch nôm na là
"các trợ lý người mẫu." Họ là những cô gái ăn mặc mát mẻ đứng trước cửa
các công ty cả ngày, bất kể nắng hay mưa, họ hát nhép và nhảy theo những
giai điệu Kpop được phát từ những chiếc loa lớn. Giữa những bước nhảy,
họ kết hợp cả bán sản phẩm và thu hút khách hàng, thường là 1 phần trong
những sự kiện khai trương.
Bạn sẽ bắt gặp phương pháp marketing này được áp dụng với mọi loại
hình kinh doanh, từ nhà hàng, quán cà phê cho tới những cửa hàng thực
phẩm nhỏ. Mặc dù loại hình này tràn lan khắp Hàn Quốc nhưng không phải
ai cũng yêu thích.
"Liệu có ai thực sự quyết định mua những lưỡi dao cạo râu chỉ bởi 1
cô gái mặc váy ngắn đã cầm chúng? Hoặc đăng ký dịch vụ điện thoại?"
Michael Hurt, 1 giáo sư và nhiếp ảnh gia ở Seoul chia sẻ.
Chong đồng tình nhưng cho biết loại hình này vẫn có những ưu điểm:
"Tôi không nghĩ chiến lược này mang lại hiệu quả quá tuyệt vời, nhưng
chi phí rẻ và đơn giản, và đương nhiên thú vị hơn những quả bóng bay
nhảy nhót bởi ít nhất các cô gái có thể trò chuyện."
Sex vẫn hút người tiêu dùng trên mọi lĩnh vực
Sử dụng chủ đề sex trong bán hàng lần đầu tiên xuất hiện vào năm 1871
khi công ty Mỹ Pearl Tobacco nhận thấy vị trí của mình trên thị trường
vọt lên hàng đầu sau khi đưa hình ảnh 1 thiếu nữ khỏa thân lên vỏ bao
thuốc.
Từ đó tới nay, ý tưởng “đưa sex vào sẽ bán được hàng” đã và vẫn đang được các marketer trên toàn thế giới sử dụng phổ biến.
Trong khi những nghiên cứu gần đây cho rằng điều này có thể cản trở
những cảm nhận sâu sắc của người tiêu dùng về thông điệp của thương
hiệu, Hàn Quốc vẫn đang chậm hơn thế giới 1 bước khi vẫn tiếp tục sử
dụng ý tưởng cũ rích này.
Những marketer người Hàn sử dụng những hình ảnh sexy để quảng bá
những sản phẩm mà thông thường tính năng của chúng không liên quan chút
nào với "sex" hay "sexy." Những hình ảnh gợi cảm của cả 2 giới được sử
dụng để quảng bá sản phẩm trà đóng chai, smartphone, khuyến mãi ăn trưa
tại TGI Fridays, những chiếc ghế văn phòng và thậm chí là dịch vụ tài chính.
Và như đã hứa, đây là quảng cáo nóng bỏng nhất mà bạn từng thấy về mì
ăn liền, tất nhiên là với sự góp mặt của diễn viên Jun Ji-hyun.
Những tình huống "tế nhị"? Không vấn đề gì
Quảng cáo phương Tây, dù vì lý do gì, đều khá khắt khe về những tình
huống tế nhị. Tuy nhiên các marketer người Hàn Quốc lại khá cởi mở về
vấn đề này. Cho dù đó là 1 quảng cáo nổi tiếng của SK, 1 trong những tập
đoàn lớn nhất của Hàn Quốc. Quảng cáo này thể hiện 1 người cha với tâm
trạng phấn khởi bị dòng nước tiểu của con trai mới sinh bắn thẳng vào
hay như quảng cáo ăn mừng sau khi thoát khỏi tình trạng táo bón, hoặc
búp bê biết xì hơi và đi ị sau khi được cho ăn, người Hàn nhìn nhận
những tình huống đó như 1 phần tất yếu của cuộc sống.
"Tôi cho rằng đây là 1 điểm khác biệt giữa văn hóa Hàn Quốc và phương
Tây," Chong cho biết. Ông cũng chỉ ra những chiến dịch quảng cáo dù khá
phổ biến ở phương Tây nhưng lại nhận được những cái lắc đầu từ người
Hàn Quốc . "Ví dụ, âm thanh khi người khác hắt xì hơi khiến chúng ta
thấy không thoải mái. Khi ai đó ăn 1 món ngon, hành động liếm ngón tay
trên quảng cáo cũng hơi khó coi."
Những chiếc ghế văn phòng quốc dân và lối chơi chữ thông minh
Với hầu hết chúng ta, những chiếc ghế văn phòng chỉ là 1 mặt hàng. Và
với những người kinh doanh mặt hàng đó, việc chi 1 ngân sách lớn cho
những chiến dịch sáng tạo không nằm trong kế hoạch. Tuy nhiên nhà sản
xuất ghế văn phòng Hàn Quốc Duoback đã thay đổi suy nghĩ đó và sáng tạo 1
series quảng cáo truyền hình khiến chúng ta quên đi thực tế trong quảng
cáo và đơn giản là hãy vui vẻ.
Những quảng cáo đó có sự góp mặt của ngôi sao phim truyện Seong-jin
Kang trong vai ông chủ và ngôi sao truyền hình Ha Seok-jin trong vai
nhân viên. Những chiếc ghế của Duoback hiện lên đầy quyền lực tới mức
chúng có thể giúp bạn bỏ thuốc lá, tìm thấy tình yêu với đồng nghiệp của
mình, chữa khỏi chứng đau bụng kinh, xua tan cơn đói, phát triển khiếu
hài hước của bạn, và thậm chí giảm những khó chịu sau cơn say.
Chiến dịch còn rất thông minh khi sử dụng câu châm ngôn nổi tiếng của
người Hàn Quốc, “chari-ka saram-eul man-dun-da”, nguyên bản nghĩa là
"vị thế tạo nên người đàn ông." Duoback đã biến tấu hài hước thành
"chiếc ghế tạo nên người đàn ông."
Sự chế nhạo sẽ ghi dấu ấn
Tầm quan trọng của việc "giữ thể diện" đã ăn sâu vào văn hóa Đông Á.
Hàn Quốc cũng không ngoại lệ. Do đó, sự mỉa mai và tự chế nhạo bản thân
là điều hiếm gặp trong quảng cáo của Hàn Quốc, đây là điểm quan trọng
cần nhớ khi làm marketing tại đất nước này.
Tuy nhiên, trong 1 phim tài liệu giả tưởng xuất sắc về chuỗi pizza
lớn Mr Pizza-vừa mới khai trương nhà hàng thứ 100 ở Trung Quốc, công ty
này không chỉ tự cười mình mà còn chế nhạo cả nhà sáng lập, cũng đụng
chạm tới những chủ đề nhạy cảm mang tính quốc gia dân tộc của Hàn Quốc.
"Nhiều người Hàn trẻ tuổi thực sự thích bộ phim đó. Tôi cũng thích
bởi ý tưởng của bộ phim rất thông minh. Ý tưởng này xuất phát từ 1 hãng
quảng cáo của Mỹ tên là SS+K.”
Những slogan chẳng ai hiểu nổi
Thủ đô Seoul của Hàn Quốc mới đây đã hứng chịu sự chế giễu từ dư luận
khi công bố slogan mới vô cùng khó hiểu “I.Seoul.U.” Đây không phải lần
đầu tiên, 1 cơ quan chính phủ Hàn Quốc bị chỉ trích vì những khẩu hiệu
với mục đích xây dựng thương hiệu cho điểm đến không thể hiểu nổi. Có
thể kể đến như “Bucheon Hands Up,” “Jump Changnyeong,” “Happy Citizen,
Proud Jeongeup.” Và còn nhiều nữa.
1 trong những vấn đề là việc chuyển ngữ trực tiếp. Nếu bạn định
nói “Happy Citizen, Proud Jeongeup” (Tạm dịch: Những công dân hạnh phúc,
tự hào Jeongeup) bằng tiếng Hàn thì câu đó có thể nghe hoàn toàn ổn.
Nhưng nhiều cơ quan đã bỏ qua việc sử dụng 1 copywriter chuyên nghiệp
với ngôn ngữ tiếng Anh để bản dịch chặt chẽ hơn, do đó những ý chính
thường không được truyền tải trong slogan.
Xem xét bối cảnh lớn hơn trong việc xây dựng thương hiệu cho điểm
đến, Chong cho biết sự thất bại trong việc nắm bắt được những tinh túy
thương hiệu Hàn Quốc bằng slogan tiếng Anh hoặc trong những chiến dịch
quảng cáo là 1 kết quả của việc đặt mọi nỗ lực vào chính phủ. Trong khi
đó, mọi việc có thể đã tốt hơn nhiều nếu chính phủ để những chuyên gia
du lịch hoặc marketing thực hiện những điều họ làm tốt nhất.
Trên thực tế, 1 trong những thảm họa slogan thương hiệu tiếng Anh ít
người biết hơn hơn là chiến dịch dưới thời cựu tổng thống Lee Myung-bak
nhằm quảng bá đồ ăn Hàn Quốc trên toàn thế giới. Kế hoạch là thế nhưng
thực hiện lại là 1 câu chuyện hoàn toàn khác, kết quả là những slogan
ngớ ngẩn sau ra đời: "nấm lãng mạn" "tương ớt quyến rũ, "kimchi phấn
khích."
Hanmi Science Co và chi nhánh Hanmi
Pharm Co ghi nhận mức tăng trưởng tương ứng 961% và 702% sau khi ký thỏa
thuận bán thuốc điều trị ung thư phổi và tiểu đường tại thị trường nước
ngoài. Amorepacific Corp tăng trưởng tới 112% khi sản phẩm kem nền mỹ
phẩm Air Cushion của hãng nhận được những phản hồi tích cực, giúp lợi
nhuận tăng tới 51% trong 9 tháng đầu năm nay. Trong khi đó, Celltrion
Inc, một công ty phát triển thuốc trị viêm khớp, cũng chứng kiến mức
tăng trưởng gấp đôi so với năm ngoái.
Các công ty nghiên cứu và phát triển
đang là mũi nhọn trong nền kinh tế “sáng tạo” của Hàn Quốc, giúp hồi
sinh sự tăng trưởng tại quốc gia vốn từ nhiều thập kỷ qua được thống trị
bởi các “tập đoàn gia đình” (hay còn gọi là chaebol).
"Hàn Quốc, nền kinh tế lớn thứ tư châu Á, dự kiến sẽ tăng trưởng 2,7%
năm 2015, sau khi từng đạt đỉnh 6,5% năm 2010. Chỉ số tổng hợp Kospi
Large Cap Index (gồm 100 cổ phiếu lớn nhất của Hàn Quốc), chỉ ghi nhận
mức tăng 1,3% trong năm nay, thấp hơn đáng kể so với với mức tăng 21%
của nhóm các cổ phiếu vừa và nhỏ (Kospi Small Cap Index)".
“Cam kết của Tổng thống Park Geun Hye
nhằm hỗ trợ những doanh nghiệp sáng tạo và năng động tại Hàn Quốc là
minh chứng cho sự tự tin của các nhà đầu tư vào tương lai phát triển.
Điều này thể hiện rõ trong giá cổ phiếu của các công ty sáng tạo”,
Bernard Aw, nhà phân tích chiến lược tại IG Asia Pte tại Singapore cho
biết.
Trong Chỉ số sáng tạo Bloomberg 2015,
Hàn Quốc xếp thứ nhất trong thước đo nghiên cứu và phát triển, bằng sáng
chế và giáo dục sau trung học, đồng thời xếp thứ tư trong các công ty
công nghệ cao. Trong xếp hạng tổng thể, Hàn Quốc vượt qua Nhật Bản, Đức,
Phần Lan, Israel và Mỹ.
Đạt tiêu chuẩn thế giới
Mới đây Korea Aerospace Industries Ltd
thông báo đạt lợi nhuận kỷ lục trong quý III/2015 nhờ doanh số bán hàng
tại các thị trường xuất khẩu mới tăng vọt; nhà điều hành mạng lưới bán
lẻ tiện ích BGF Retail Co, nhà sản xuất đồ gia dụng Hassem Co. cũng nằm
trong Top 10 nói trên.
Ngoài các doanh nghiệp Hàn Quốc, còn có
hãng sản xuất mỹ phẩm Nhật Bản Kose Corp, nhà sản xuất giày dép Feng Tay
Enterprise Co. của vùng lãnh thổ Đài Loan, China Huishan Dairy Holdings
Co và Evergrande Real Estate Group Ltd của Trung Quốc.
Đáng chú ý, Hanmi Pharm ghi nhận mức
tăng trưởng kỷ lục sau khi đạt được thỏa thuận hồi tuần trước với nhà
sản xuất thuốc Sanofi của Pháp đối với sản phẩm thuốc điều trị tiểu
đường. Hanmi sẽ nhận trước 400 triệu euro và tối đa 3,5 tỷ euro từ việc
kinh doanh loại thuốc này ở thị trường nước ngoài. Trước đó, Hãng cũng
đạt thỏa thuận trong tháng Bảy với Boehringer Ingelheim GmbH (Đức) về
sản phẩm thuốc điều trị ung thư phổi.
Trong khi đó, sự xuất hiện của thuốc trị
viêm khớp của Celltrion trên thị trường toàn cầu đã khiến Merck &
Co phải hạ giá sản phẩm tương tự của mình tại Anh.
“Các công ty Hàn Quốc đã xây dựng được
tiêu chuẩn thế giới trên phương diện sáng tạo và đổi mới”, Wai Ho Leong,
nhà kinh tế khu vực tại Barclays Plc Singapore nhận định.
“Điều quan trọng là Tổng thống Park cần
thúc đẩy văn hóa sáng tạo này trên toàn bộ nền kinh tế, thông qua việc
phân bổ ưu đãi và trợ cấp để khuyến khích các doanh nghiệp vừa và nhỏ
hơn nữa”, Wai Ho Leong cho biết thêm.
Về phần mình, Giám đốc đầu tư tại
Shinyoung Asset Management Huh Nam Kwon cho rằng: “Trong bối cảnh kinh
tế Hàn Quốc tăng trưởng chậm lại, trọng tâm của các nhà đầu tư đã được
chuyển dần từ các nhóm công nghiệp có liên quan tới chaebol sang các
công ty có tiềm năng tăng trưởng trong tương lai. Mỹ phẩm, công nghệ
sinh học, môi trường và hàng không đang nổi lên là những động lực tăng
trưởng mới”.
Hàn Quốc, nền kinh tế lớn thứ tư châu Á,
dự kiến sẽ tăng trưởng 2,7% năm 2015, sau khi từng đạt đỉnh 6,5% năm
2010. Chỉ số tổng hợp Kospi Large Cap Index (gồm 100 cổ phiếu lớn nhất
của Hàn Quốc), chỉ ghi nhận mức tăng 1,3% trong năm nay, thấp hơn đáng
kể so với với mức tăng 21% của nhóm các cổ phiếu vừa và nhỏ (Kospi Small
Cap Index).
Từ cậu học sinh chuyên dịch bài Anh văn giúp bạn
thời trung học, Simon Lee (28 tuổi), khởi nghiệp bằng công ty dịch thuật
toàn cầu Flitto, theo hãng tin BBC.
Simon Lee, 28 tuổi, chàng trai người Hàn Quốc khởi nghiệp với công ty dịch thuật toàn cầu Flitto năm 2012.
Đến nay, khi Simon Lee 32 tuổi, Flitto đã thu được lợi nhuận 2,1 triệu USD mỗi năm, với 5 triệu người dùng trên toàn thế giới.
Không giống như những công ty dịch thuật truyền thống, Flitto không
thuê nhân viên chính thức, mà mời gọi những người biết trên hai ngôn
ngữ làm việc ngay trên website và ứng dụng điện thoại.
Cứ mỗi 250 kí tự dịch được, họ nhận được 10 USD, và chia một ít phần trăm cho Flitto.
Sau bốn năm, công ty có hơn một triệu người cung cấp dịch vụ dịch thuật với 17 ngôn ngữ, đến từ 170 quốc gia.
Theo hãng tin BBC, ý tưởng công ty dịch thuật của Simon Lee bắt đầu
từ việc anh thường xuyên giúp bạn dịch những bài tập tiếng Anh thời
trung học. Cứ mỗi lần dịch bài, anh được chiêu đãi một bữa ăn.
Không chỉ nổi trội ở môn tiếng Anh, Simon Lee còn thông thạo năm
thứ tiếng khác như: Hàn Quốc, Pháp, Trung Quốc, Nhật Bản, Ả Rập. Có được
điều này là nhờ Simon Lee có tuổi thơ gắn với công việc của bố tại công
ty đa quốc gia.
Simon Lee được sinh ra ở Kuwait. Năm 4 tuổi, anh di chuyển đến Anh.
Ba năm sau, gia đình anh chuyển đến Mỹ, sau đó một năm thì chuyển đến Ả Rập Saudi.
Bảy năm sau, Simon Lee trở về Hàn Quốc và học tập tại đây.
Nhưng cuối cùng, anh lại khởi nghiệp ở London (Anh) với hai lý do:
muốn tránh mặt người quen có thu nhập cao và muốn làm việc ở thành phố
đa văn hóa.
“Tôi khởi nghiệp, tôi không có nhiều tiền. Nên nếu tôi ở lại Seoul,
tôi sẽ so sánh với mình với những bạn bè có thu nhập cao, và tôi sẽ
buồn lắm” - Simon Lee chia sẻ.
Với sự giúp đỡ của một tổ chức khởi nghiệp, Simon Lee bắt đầu việc kinh doanh của mình.
Bước đầu, cậu thu hút người dùng và phiên dịch viên bằng cách cho
Flitto thu thập những thông tin về các ngôi sao như Lady Gaga trên các
phương tiện truyền thông và khuyến khích mọi người dịch nó thành nhiều
tiếng khác nhau. Đổi lại, họ sẽ những được những món đồ vật của các ngôi
sao được đề cập.
Chiến dịch hiệu quả, Flitto dần thu hút khách hàng và người dịch
khắp nơi trên thế giới, cũng như định vị được thương hiệu riêng.
Hiện nay, Flitto có trụ sở ở Seoul với 34 nhân viên toàn thời gian, nhận 70.000 lời đề nghị dịch thuật mỗi ngày.
Một khoản lợi nhuận thêm của Flitto đến từ việc kinh doanh từ quần
áo đến ốp lưng điện thoại, và thậm chí là những thông tin, hình ảnh trên
khắp thế giới nhằm phục vụ giao thông.
Simon Lee cho biết anh không cảm thấy bị đe dọa bởi sự phát triển
của các dịch vụ dịch thuật được vi tính hóa trên mạng, bởi anh tin rằng
máy tính sẽ không bao giờ chính xác bằng lao động của con người.
Simon Lee chia sẻ: “Khi những sinh viên mới tốt nghiệp hỏi tôi liệu họ có nên khởi nghiệp không, tôi nói: không, việc này căng thẳng lắm”.
Nhưng với những lo âu không thể tránh khỏi, anh cũng khuyến khích
người trẻ nên thử. “Cứ đi theo ước mơ của mình và tin rằng nó sẽ thành
hiện thực. Mỗi ngày bạn đều nghe nhịp tim của mình, bạn đang sống của
cuộc đời của bạn”.
Samsung Town tại Seoul. 
