Kiến thức chứng khoán - Kinh nghiệm đầu tư chứng khoán

Hiển thị các bài đăng có nhãn M&A. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn M&A. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Sáu, 22 tháng 12, 2017

Điểm mặt 6 thương vụ góp vốn đình đám trong năm 2017

Bất động sản, dịch vụ bán lẻ và tài chính là 3 lĩnh vực được các nhà đầu tư dành sự “ưu ái đặc biệt” trong năm nay.

Từ đầu năm 2017 đến đến nay, sự góp mặt của các nhà đầu tư mới như EQT Capital Partners và Blue HK Investments đã góp phần đa dạng hóa hoạt động góp vốn vào các doanh nghiệp tư nhân mới nổi tại Việt Nam. Ngoài ra, Công ty Kiểm toán và Tư vấn Tài chính Quốc tế (IFC) cũng đã triển khai các khoản đầu tư cổ phần tư nhân.
Điểm mặt một số thương vụ vốn cổ phần tư nhân nổi bật trong năm 2017:

KKR đầu tư 250 triệu USD vào Masan Group và Masan Nutri-Science

KKR, công ty đầu tư toàn cầu, trong tháng 4/2017 đã hoàn tất và giải ngân tổng cộng 250 triệu USD vào Masan Group và Masan Nutri-Science, công ty phát triển nền tảng thịt và các sản phẩm từ thịt có thương hiệu của Tập đoàn Masan.

Khoản đầu tư của KKR bao gồm 100 triệu USD mua lại cổ phần Masan Group từ PENM Partners, công ty quản lý quỹ đầu tư tư nhân của Đan Mạch, và 150 triệu USD đầu tư vào Masan Nutri-Science để sở hữu 7,5% cổ phần. Đây là khoản đầu tư thứ hai của KKR vào Masan, sau khoản đầu tư vào Masan Consumer Corporation trước đây với tổng trị giá 359 triệu USD.

Sau giao dịch, KKR trở thành nhà đầu tư nước ngoài lớn thứ hai tại Masan Group, sau quỹ thuộc sở hữu của Chính phủ Singapore (“GIC”), và là cổ đông lớn thứ 2 tại Masan Nutri-Science sau Masan Group.

Giao dịch 740 triệu USD cổ phiếu Vincom Retail

Trong phiên giao dịch ngày 7/11, khoảng 415 triệu cổ phiếu Vincom Retail (mã VRE) đã được giao dịch thành công với mức giá 40.600 đồng/cổ phiếu, tương ứng tổng giá trị khớp lệnh hơn 740 triệu USD. Các con số trên đã đưa mã VRE đạt nhiều kỷ lục trong lịch sử thị trường chứng khoán Việt Nam về giá trị giao dịch.

Tổng khối lượng giao dịch này chiếm 21,8% tổng số cổ phần phát hành của Vincom Retail. Với giá giao dịch 40.600 đồng/cổ phiếu, giá trị của Vincom Retail ở mức hơn 77.000 tỷ đồng, tương đương 3,4 tỷ USD. Vincom Retail trở thành một trong 10 công ty niêm yết hàng đầu trên thị trường chứng khoán và là doanh nghiệp quản lý và vận hành trung tâm thương mại chuyên nghiệp đầu tiên có cổ phiếu được niêm yết trên sàn chứng khoán.

Các nhà đầu tư được chọn đầu tiên trong giao dịch là Avanda Investment Management Pte, Dragon Capital, Genesis Investment Management LLP, GIC Pte, HSBC Asset Management (UK), Karst Peak, RWC Asset Advisors (US), Templeton Investments và TT International.

Samsung Securities và Caldera Pacific mua 40% vốn Dragon Capital

Theo trang Business Korea, Samsung Securities cùng Caldera Pacific trở thành nhà đầu tư lớn thứ hai nắm tổng cộng 40% vốn tại Dragon Capital (trong đó Samsung Securities nắm 10% vốn).

Cụ thể, Samsung Securities sẽ mua cổ phần Dragon Capital thông qua việc hợp tác với Caldera Pacific, một quỹ đầu tư tư nhân của Hong Kong.

Dragon Capital quản lý 2,32 tỷ USD các loại tài sản tính đến 31/7/2017, bao gồm cổ phiếu niêm yết bất động sản, trái phiếu, và công nghệ sạch cho các quỹ đầu tư quốc gia và hưu trí quốc tế, theo thông tin từ website của công ty.

CapitaLand lập quỹ 300 triệu USD đầu tư vào bất động sản Việt Nam

Tập đoàn CapitaLand (Singapore) đã ra mắt quỹ đầu tư thương mại đầu tiên ở Việt Nam với giá trị 300 triệu USD vào tháng 8. Đây là quỹ đầu tư chuyên về bất động sản thương mại tại Việt Nam có tên CapitaLand Vietnam Commercial Fund I (CVCFI).

CVCFI đóng quỹ đợt đầu sau khi đã huy động được 300 triệu USD vốn đầu tư. Trong đó, CapitaLand sẽ nắm 40% cổ phần của CVCFI, trong khi các nhà đầu tư tổ chức khác sẽ nắm phần còn lại. Với vòng đời hoạt động trong vòng 8 năm, các khoản đầu tư của quỹ CVCFI sẽ tập trung vào các dự án bất động sản thương mại hạng A tại Việt Nam.

Tập đoàn này đã thực hiện khoản đầu tư đầu tiên vào lĩnh vực bất động sản thương mại tại Việt Nam hồi tháng 1 năm nay thông qua việc mua lại và phát triển một dự án ở khu trung tâm TP.HCM. 

Theo đó, CapitaLand nắm giữ 100% cổ phần khu đất có diện tích 0,6ha tại quận 1 với diện tích sàn xây dựng dự kiến là 106.000 m2. Tòa tháp này sẽ kết nối trực tiếp với tuyến tàu điện ngầm số 1 Bến Thành – Suối Tiên đang được xây dựng. Tòa tháp cũng có tầm nhìn trực diện ra sông Sài Gòn.

Dự án dự kiến sẽ khởi công quý đầu năm 2017 này và hoàn thành năm 2020, cùng thời điểm tuyến metro số 1 đi vào hoạt động.

VinaCapital đầu tư 11 triệu USD vào Ngân hàng OCB

Quỹ Vietnam Opportunity Fund (VOF) của VinaCapital hồi tháng 10 đầu tư khoảng 11 triệu USD vào Ngân hàng Thương mại Cổ phần Phương Đông (OCB) để sở hữu gần 5% cổ phần tại ngân hàng này.

Trước đó vào tháng 8, VOF đã đầu tư vào Công ty cổ phần đầu tư Tasco (HUT) và Công ty cổ phần Bán lẻ Kỹ thuật số FPT (FPT Retail Retail), với giá trị mỗi khoản đầu tư đều là 11 triệu USD.

VOF cũng cho biết, trong năm tài chính 2016-2017, quỹ đã đầu tư mới 220 triệu USD vào các công ty tư nhân, các công ty niêm yết, các thương vụ đầu tư thương lượng và trái phiếu. Các khoản đẩu tư mới như Vietjet Air (VJC), Coteccons (CTD), Tasco (HUT), Viglacera, ngân hàng, và FPT Retail.

Mekong Capital thoái vốn khỏi Traphaco, thu về gần 1.500 tỷ đồng

Trong phiên giao dịch sáng 6/11/2017, cổ phiếu Traphaco (TRA) đã xuất hiện giao dịch thỏa thuận 10,36 triệu cổ phiếu giữa các nhà đầu tư nước ngoài với mức giá 141.500 đồng/cp, tương ứng tổng giá trị 1.466 tỷ đồng.

Số lượng thỏa thuận trên trùng với số lượng mà quỹ Vietnam Azalea Fund Limited thuộc Mekong Capital đăng ký thoái vốn. Như vậy, Mekong Capital đã hoàn tất việc thoái vốn khỏi Traphaco sau gần 10 năm đầu tư.

Gần đây, Mekong Capital cũng thoái vốn khỏi Thế Giới Di Động (MWG), Lộc Trời (LTG) và đây cũng là những khoản đầu tư rất thành công của quỹ.

Theo Vietnamfinace
Share:

Thứ Ba, 25 tháng 4, 2017

Tham lam khi người ta sợ hãi, một doanh nghiệp Hàn Quốc đã thắng lớn với khoản đầu tư vào May Thành Công và Savimex

Đầu tư vào May Thành Công (TCM), Savimex (SAV) vào thời điểm những doanh nghiệp này rơi vào khủng hoảng. Giờ đã đến lúc E.Land thu về trái ngọt sau nhiều năm đầu tư.

Dệt may, đồ gỗ là những sản phẩm xuất khẩu chủ lực của Việt Nam trong nhiều năm trở lại đây. Với lợi thế nguồn nhân công giá rẻ, trẻ cũng như được hưởng lợi ưu đãi thuế từ các hiệp định thương mại, đây thực sự là 2 ngành sản xuất kinh doanh đầy tiềm năng và nhận được sự quan tâm lớn của các nhà đầu tư nước ngoài.

Bên cạnh những hoạt động đầu tư trực tiếp (FDI) thì khối ngoại còn tham gia vào lĩnh vực dệt may, đồ gỗ thông qua hoạt động đầu tư gián tiếp, mua cổ phần doanh nghiệp Việt Nam. Điều này có thể thấy rõ nét thông qua trường hợp E.Land – một đại gia trong ngành thời trang, bán lẻ tại Hàn Quốc đang là cổ đông lớn nhất, nắm quyền chi phối tại May Thành Công (TCM) và Savimex (SAV).

E.Land “tham lam” khi mọi người sợ hãi

Khủng hoảng kinh tế những năm 2008 khiến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp gặp muôn vàn khó khăn. TCM cũng không ngoại lệ khi kết quả kinh doanh năm đó giảm mạnh và chỉ thoát lỗ nhờ đánh giá lại cách tính khấu hao tài sản.

Trên sàn chứng khoán, giá cổ phiếu TCM từ đỉnh cao 111.000 đồng tháng 11/2007 (giá chưa điều chỉnh) đã liên tục lao dốc và giảm xuống chỉ còn khoảng 6.000đ vào đầu năm 2009.

Trong bối cảnh đó, E.Land đã bất ngờ trở thành đối tác chiến lược của TCM. Thông qua 2 đợt phát hành riêng lẻ trong năm 2009, E-Land đã chi 163 tỷ đồng để mua 16,3 triệu cổ phiếu, tương đương 38% cổ phần của TCM.

Sau nhiều đợt nhận thưởng cổ phiếu, mua cổ phần từ các cổ đông công ty, E.land hiện đang nắm giữ 21,3 triệu cổ phiếu TCM (tỷ lệ 43%).

Tương tự là trường hợp của Savimex – một doanh nghiệp chuyên sản xuất, xuất khẩu đồ gỗ đã gặp nhiều khó khăn khi kinh tế toàn cầu suy thoái đã kéo theo nhu cầu tiêu thụ đồ gỗ của một số cường quốc sụt giảm và ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động kinh doanh của công ty.

Trong lúc khó khăn bủa vây với Savimex, E.Land đã mua lại hơn 4 triệu cổ phần từ các cổ đông hiện hữu của Savimex và trở thành cổ đông lớn nhất của công ty. Do giao dịch được thực hiện thông qua VSD nên mức giá không được công bố, tuy nhiên xét theo thị giá SAV khi đó thì có thể ước tính E.Land đã chi khoảng 70 tỷ đồng cho hơn 4 triệu cổ phiếu SAV (khoảng 17.000 đồng/cp).

Tuy vậy, trong 2 năm đầu tiên hiện diện tại Savimex, KQKD công ty vẫn không những không cải thiện mà còn đi xuống rõ nét với việc liên tiếp thua lỗ.

Đã đến lúc E.Land hưởng “trái ngọt”?

E.Land tham gia đầu tư vào TCM và Savimex với tỷ lệ sở hữu gần như tối đa trong phạm vi cho phép của nhà đầu tư nước ngoài. Điều này giúp E.Land có thể trực tiếp tham gia tham gia vào HĐQT và Ban điều hành cũng như quản lý, hỗ trợ hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty.

Có thể thấy rõ như trường hợp TCM khi đầu ra sản phẩm đang được E.land bao tiêu tới 50% và hoạt động xuất khẩu của TCM chiếm đến 90% tổng doanh thu công ty. Sau sự hiện diện của E.Land, KQKD của TCM đã có sự chuyển biến rõ nét. Từ mức 1.000 tỷ đồng trong giai đoạn khủng hoảng năm 2008 thì đến năm 2016, doanh thu TCM đã lên tới hơn 3.000 tỷ đồng. Lợi nhuận công ty cũng duy trì ổn định quanh mức 100 – 200 tỷ đồng.
 May Thành Công (TCM) tăng trưởng ổn định sau sự hiện diện của E.Land

Trong những tháng đầu năm 2017, cổ phiếu TCM đã có cú bứt phá ngoạn mục từ vùng giá 14.000 đồng lên 23.000 đồng. Với mức giá này, giá trị khoản đầu tư của E.Land vào TCM đã lên tới 487 tỷ đồng, tăng gần 3 lần so với vốn đầu tư ban đầu, đó là chưa kể tới khoảng 130 tỷ đồng cổ tức bằng tiền mặt nhận về trong suốt quá trình đầu tư.

Còn với Savimex, sau 2 năm thua lỗ (2014 và 2015), doanh nghiệp này đã có lãi trở lại trong năm 2016. Mặc dù con số lợi nhuận là khá khiêm tốn (2,8 tỷ đồng) nhưng bước đầu đây là những tín hiệu tích cực trong quá trình tái cơ cấu doanh nghiệp của E.Land.
 Savimex đã có lãi trở lại

Với sự hỗ trợ của E.Land, Savimex đang đẩy mạnh xuất khẩu sản phẩm, đặc biệt tại thị trường Mỹ, Hàn Quốc. Theo đánh giá của CTCK BSC, tăng trưởng xuất khẩu của Savimex sang Mỹ sẽ đạt 20% năm 2017, 25% năm 2018. Còn thị trường Hàn Quốc với đầu ra được hỗ trợ bởi E.land dự báo tăng trưởng 5% mỗi năm.

Những tín hiệu tích cực từ hoạt động tái cấu trúc đã giúp cổ phiếu SAV tăng gần gấp đôi trong những tháng đầu năm 2017 và hiện đang ở quanh ngưỡng 11.000 đồng/cp. Nếu so với giá vốn đầu tư ban đầu vào Savimex thì E.Land vẫn đang thua lỗ.

Tuy vậy, việc thua lỗ về giá cổ phiếu chỉ là yếu tố thời điểm và việc hồi sinh Savimex hay TCM mới là thành công lớn của E.Land bởi doanh nghiệp ngoại này đã tận dụng được hệ thống sản xuất, nhân công cũng như những ưu đãi thuế tại Việt Nam.



Cổ phiếu TCM, SAV tăng phi mã trong giai đoạn đầu năm 2017

Hoàng Anh
Theo Trí thức trẻ
Share:

Thứ Sáu, 3 tháng 3, 2017

Cổ phần hóa tiếp tục làm sôi động M&A 2017

Thị trường mua bán, sáp nhập doanh nghiệp (M&A) sẽ tiếp tục khởi sắc trong năm 2017 và dòng vốn sẽ đến từ nhà đầu tư nước ngoài. Ngoài sức hút của các công ty đại chúng hiện tại, hoạt động cổ phần hóa diễn ra mạnh mẽ hơn cũng sẽ là lý do khiến nhà đầu tư nước ngoài quan tâm.
Các khách mời đang trao đổi bên lề hội thảo Vietnam Access Day 2017. Ảnh: Mai Lương
 
Đó là nhận định của nhiều chuyên gia trong khuôn khổ hội thảo “Vietnam Access day 2017” do Công ty chứng khoán Bản Việt (VCSC) tổ chức ngày 28-2 đến 2-3 tại TPHCM.

Theo ông Ngô Vinh Tuấn, Giám đốc Ngân hàng đầu tư, VCSC, thị trường M&A năm 2016 đã khá sôi động khi nhiều doanh nghiệp nước ngoài mua lại hoàn toàn hoặc sở hữu cổ phần chi phối tại nhiều doanh nghiệp hoạt động ở Việt Nam. Trong đó, các thương vụ lớn chủ yếu đến từ các nhà đầu tư Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Thái Lan. Cụ thể như Big C được mua bởi Central Group, Lafargeholcim Việt Nam được mua bởi xi măng Siam City (Thái Lan), Nhựa Tân Tiến được mua bởi Dongwon (Hàn Quốc). Ngoài ra, phần vồn của SCIC tại Vinamilk cũng được chuyển nhượng cho F&N (Singapore).

Vietnam Access Day – Hội nghị kết nối đầu tư là sự kiện được tổ chức thường niên của Công ty Chứng khoán Bản Việt (VCSC), với trên 200 nhà đầu tư cá nhân, tổ chức nước ngoài đến tham dự, tìm kiếm cơ hội đầu tư vào doanh nghiệp Việt Nam. Tại sự kiện này nhiều doanh nghiệp Việt đã thông tin đến nhà đầu tư nước ngoài tình hình hoạt động cũng như tiềm năng phát triển của công ty mình.

Hoạt động M&A đã trở nên nóng hơn trong năm 2016 nhờ vào hoạt động cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước được đẩy nhanh. Xu hướng này sẽ tiếp diễn trong năm 2017 khi nhiều doanh nghiệp nhà nước lớn thuộc các ngành như năng lượng, cơ sở hạ tầng và viễn thông sẽ được cổ phần hóa. Đây là những doanh nghiệp đầu ngành nên nhiều nhà đầu tư mong muốn được sở hữu cổ phần. 

Thêm vào đó, ông Tuấn cho biết hiện tại cũng đã có nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp, các công ty cỡ nhỏ liên hệ với bộ phận ngân hàng đầu tư của VCSC để tìm các quỹ nước ngoài nhằm gọi thêm vốn. Ông Tuấn cho rằng những công ty khởi nghiệp bước đầu thành công có thể sẽ là tâm điểm của các thương vụ M&A trong các năm tới.

Trao đổi với TBKTSG Online bên lề hội thảo, ông Louis Nguyễn, Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng giám đốc Công ty Quản lý Quỹ đầu tư Saigon Asset Management (SAM), cho rằng trong các năm trở lại đây Việt Nam có nhiều công ty khởi nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ và có nhiều doanh nghiệp đã thành công. Vì vậy, ông Louis Nguyễn cho rằng nhiều nhà đầu tư hiện tại đang có nhu cầu đầu tư trực tiếp vào những doanh nghiệp dạng này, thay vì thông qua các quỹ đầu tư như trước.

Ông Tuấn cho rằng hiện tại nhà đầu tư đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Đài Loan và Thái Lan đang rất quan tâm đến Việt Nam. Đặc biệt trong năm 2017 với hàng loạt doanh nghiệp bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) như Mobifone, PV Oil, Satra, Becamex IDC… thì nhà đầu tư nước ngoài sẽ có thêm hàng hóa để chọn lựa.

Theo ông Tuấn năm nay những ngành như bán lẻ, tiêu dùng, bất động sản, hạ tầng, năng lượng, viễn thông…sẽ là những ngành hút vốn mạnh. Riêng ngành ngân hàng, ông Tuấn cho rằng vẫn quá sớm để dự báo xu hướng M&A.

Một trong những rào cản khiến nhà đầu tư nước ngoài ngần ngại, theo ông Ông Louis Nguyễn chính là sự thiếu minh bạch trong hoạt động kinh doanh, tài chính của doanh nghiệp với nhà đầu tư. Điều này khiến nhà đầu tư hào hứng ban đầu và ngày càng chán nản về sau. Vì vậy, doanh nghiệp muốn thu hút vốn qua M&A nên chú trọng sự minh bạch trong hoạt động.

Ngoài ra, để tăng sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài vào thị trường M&A của Việt Nam, ông Tuấn cho rằng nhiều công ty cần được phép nâng sở hữu nước ngoài lên 100%, đồng thời thị trường chứng khoán phải trở thành thị trường mới nổi (EM), thay vì là thị trường cận biên như hiện nay. Điểm mấu chốt cuối cùng và quan trọng, theo ông Tuấn chính là sự phát triển kinh tế của Việt Nam, đi kèm với sự ổn định của các chỉ số vĩ mô như lạm phát, tỷ giá… 

>> Liên hệ Mua bán cổ phiếu - Tư vấn đầu tư chứng khoán - Ủy thác đầu tư 

Thảo Nguyên

TBKTSG
Share:

Thứ Ba, 28 tháng 2, 2017

Dấu hỏi lớn trong bức thư gửi cổ đông năm nay của Warren Buffett

Buffett đã dần dần cắt giảm các cuộc thảo luận về kế hoạch mua lại trong một vài bức thư gần đây. 


Sáng thứ 7 vừa rồi, nhà đầu tư huyền thoại xứ Omaha một lần nữa lại bày tỏ tình yêu kiên định của mình với nước Mỹ, khen ngợi các nhà quản lý quỹ Berkshire, khiêm nhường thừa nhận lỗi sai và đảm bảo với cổ đông rằng những ngày tươi đẹp nhất của đất nước, của các tập đoàn vẫn đang ở phía trước.

Tuy nhiên, dấu hỏi lớn ở đây là Buffett đã không hề nhắc đến thương vụ hụt trị giá 143 tỷ USD giữa Kraft Heinz – có cổ đông lớn là Berkshire và Unilever – một quyết định được cho là bị ảnh hưởng phần lớn bởi Warren Buffett.

Triển vọng M&A là một trong số những điều được mong đợi nhất trong thư gửi cổ đông của Buffett, bởi nhà đầu tư qua đó sẽ biết được ông sẽ mua gì trong trò chơi tiếp theo.

Buffett đã dần dần cắt giảm các cuộc thảo luận về kế hoạch mua lại trong một vài bức thư gần đây. Thương vụ mua lại Tập đoàn công nghiệp nặng Precision Castparts 37 tỷ USD năm 2015 đã đem lại kết quả tốt đẹp. Nếu lịch sử đã chứng minh tính đúng đắn, một thương vụ khác tương tự trong tương lai nên diễn ra. Có lẽ là bởi hiện nay đang là thời điểm nhạy cảm để nói về thương vụ hụt giữa Kraft Heinz và Unilever, nhưng chắc chắn không phải bởi vì họ đã thay đổi.

Nhưng kỳ lạ, Buffett lại dành cả một đoạn dài để phản đối những chỉ trích về việc mua lại cổ phiếu. Ông đã chuẩn bị cho kế hoạch mua lại cổ phiếu Berkshire nhưng với chiến lược rõ ràng: chỉ khi cổ phiếu được giao dịch ở mức 20% giá trị sổ sách. Nhưng điều đó hầu như không bao giờ xảy ra.

Cũng có thể ông đang lên tiếng ủng hộ cho các công ty mà Berkshire nắm cổ phần để họ có thể tiếp tục vay tiền mua lại cổ phiếu nếu cổ phiếu đang rẻ.

Buffett cũng thay đổi quan niệm sai lầm cho rằng Berkshire sẽ suốt đời nắm giữ những cổ phiếu chắc chắn. Gần đây Berkshire đã bán gần như toàn bộ cổ phần của mình tại Wal-Mart, trong khi mua vào một số lượng lớn cổ phiếu hàng không mà trước đây ông phản đối như Delta Air Lines và American Airlines.

Buffett có còn lối thoát nào khác hay không?

Nếu có, Bloomberg nhận định đó chính là cổ phiếu American Express. Berkshire nắm giữ gần 17% cổ phiếu tại công ty thẻ tín dụng trị giá khoảng 12 tỷ USD. Tháng trước, Charlie Munger – phó chủ tịch Berkshire 93 tuổi đã nói rằng tương lai ngành thanh toán không thể biết trước và nếu bạn đang hoang mang không biết nó sẽ ra sao, hãy đến club.

Vậy là một năm nữa lại đến và chúng ta sẽ có một bức thư khác từ nhà đầu tư huyền thoại xứ Omaha, nhưng theo một cách nào đó, lá thư năm nay vẫn khiến chúng ta muốn được đọc thêm.

>> 9 cuốn sách tỷ phú Warren Buffett cho rằng ai cũng nên đọc

Theo Trí thức trẻ/Bloomberg
Share:

Thứ Sáu, 13 tháng 1, 2017

Cổ phiếu địa ốc: Sau sóng lớn là...

Chu kỳ phục hồi mạnh mẽ của thị trường BĐS trong 2 năm qua đã tác động tích cực đến nhiều DN địa ốc, giúp cho ông chủ các DN này trở thành những người giàu có bậc nhất trên thị trường chứng khoán Việt.


2016 kết thúc khá rực rỡ cho họ các công ty BĐS và xây dựng khi giá nhiều cổ phiếu tăng trưởng vượt bậc. Điển hình như cổ phiếu CII kết thúc năm với tăng trưởng 37%, VIC tăng 25%, cổ phiếu CTD tăng ấn tượng gần 80%, HBC tăng gần gấp đôi, hay tay lính mới là Công ty xây dựng Faros (ROS) tăng “thần kỳ” từ mức 18.000 đồng lên xấp xỉ 118.000 đồng.

Những ngày cuối năm, thị trường cũng chào đón sự có mặt của cổ phiếu Novaland (NVL). Giá cổ phiếu công ty này đã tăng gần 20% ngay trong những ngày đầu tiên để đạt đến giá trị gần 60.000 đồng, đưa giá trị vốn hóa của DN chạm ngưỡng hơn 1,5 tỷ USD.


Ảnh minh họa 

Tất nhiên, bên cạnh những cổ phiếu tăng trưởng khởi sắc thì vẫn có một số mã khác đi ngang hay giật lùi như cổ phiếu PDR của BĐS Phát Đạt, HQC của địa ốc Hoàng Quân... do kết quả kinh doanh không được như kỳ vọng của giới đầu tư cũng như kém về năng lực cạnh tranh so với đối thủ. Nhưng có thể nói, chu kỳ phục hồi mạnh mẽ của thị trường BĐS trong 2 năm qua đã tác động tích cực đến nhiều DN địa ốc, giúp cho ông chủ các DN này trở thành những người giàu có bậc nhất trên thị trường chứng khoán Việt.

Câu hỏi đặt ra là bước sang năm mới như 2017, liệu ngành BĐS, xây dựng có tiếp tục tăng trưởng nóng?

2016, theo ghi nhận của hãng tư vấn thị trường CBRE Việt Nam, tổng số lượng căn hộ tiêu thụ được trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh là 35.008 căn. Có thể thấy tuy con số này được xem vẫn rất ấn tượng trong nhiều năm trở lại đây, nhưng nó vẫn giảm nhẹ 4% so với năm trước đó. Đó là một trong những dấu hiệu chững lại của thị trường.

Năm ngoái, tổng nguồn cung căn hộ mới ra thị trường là 37.419 căn. Trong năm nay, con số này dự kiến sẽ tăng đột biến lên 43.861 tỷ đồng với hàng chục dự án có quy mô lớn sẽ được bán ở khu Đông và khu Nam Sài Gòn. Trong bối cảnh người mua nhà ngày càng đòi hỏi nhiều hơn và thận trọng hơn, thì với nguồn cung lớn hơn, áp lực cạnh tranh giữa các dự án sẽ trở nên cực kỳ lớn.

“Hoàn thành đúng tiến độ vẫn chưa đủ, các dự án mới sẽ cần phải có cơ sở vật chất tốt và một cộng đồng dân cư sống động để thu hút người mua”, bà Dương Thùy Dung, Giám đốc Nghiên cứu và Tư vấn của CBRE Việt Nam, nhận định.

Theo phân tích của các chuyên gia, thị trường địa ốc trong 2017 có thể sẽ chứng kiến sự chuyển dịch lớn, trong đó phân khúc tầm trung đến nhà có giá phải chăng sẽ dẫn dắt thị trường. Điều này được cho là sẽ giúp thị trường phát triển bền vững hơn.

Nhưng không phải chủ đầu tư nào cũng mặn mà với các phân khúc cấp thấp bởi biên lợi nhuận thu được không hấp dẫn bằng phân khúc cao cấp. Đó cũng là lý do vì sao ngay trong 2016, giá cổ phiếu của các DN tập trung nhiều ở phân khúc cấp trung và thấp như Nam Long, Thủ Đức House không mấy tăng trưởng dù vẫn duy trì được kết quả kinh doanh khá tích cực.

Thách thức còn đến từ định hướng tín dụng cho thị trường BĐS đang bị thu hẹp lại. Kể từ 2017, theo Thông tư 06/2016 của NHNN, tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn để tài trợ cho các dự án trung và dài hạn của các ngân hàng sẽ giảm từ 60% xuống chỉ còn 50%. Hệ số rủi ro cho các khoản tín dụng địa ốc cũng tăng từ 150% lên 200% - gây áp lực lớn hơn cho các chủ đầu tư trong việc tìm kiếm nguồn huy động vốn.

Trong bối cảnh đó, việc phát hành thêm cổ phiếu, hay phát hành trái phiếu có hay không có quyền chuyển đổi cho các định chế tài chính nước ngoài có thể là giải pháp hữu hiệu để giúp các chủ đầu tư vượt khó. Dĩ nhiên, các đợt phát hành này thành công hay không còn phụ thuộc vào thương hiệu, năng lực của các chủ đầu tư cũng như diễn biến nói chung của thị trường chứng khoán.

Kết thúc năm 2016, chỉ số VN-Index bứt phá khá mạnh khi tăng gần 14,8%, nhưng có dấu hiệu hụt hơi vào các tháng cuối năm do hành vi rút vốn mạnh tay của các nhà đầu tư ngoại.

Có thể trong bối cảnh nguồn lực đầu tư trong nước bị giới hạn, các thương vụ M&A và dòng vốn đầu tư của khối ngoại sẽ đóng vai trò lớn hơn trên thị trường. Điều này là có cơ sở bởi hiện sức hấp dẫn của thị trường Việt Nam đang cao hơn so với tình trạng trì trệ của các quốc gia khác. Các quy định hiện cũng trở nên dễ thở và mở rộng hơn cho các nhà đầu tư ngoại đầu tư và kinh doanh nhà tại Việt Nam.

Trong 2016, các dự án của nhà đầu tư ngoại như Keppel Land, CapitaLand có tỷ lệ bán hàng thành công khá cao, do thiết kế bắt mắt và có vị trí tốt. Khối ngoại cũng thực hiện nhiều thương vụ M&A có quy mô lớn trên khắp các phân khúc: từ khách sạn, resort, văn phòng đến chung cư, căn hộ dịch vụ cho thuê, trong đó các nhà đầu tư tích cực nhất là Singapore, Hàn Quốc, Nhật Bản.

 Thời Báo Ngân Hàng
Share:

Thứ Hai, 24 tháng 10, 2016

Morgan Stanley chỉ thu được 25.000 USD phí tư vấn từ thương vụ bán 9% cổ phần của Vinamilk

Financial Times nhận định đây là mức giá khá “bèo” và là ví dụ mới nhất thể hiện các ngân hàng đầu tư phương Tây đang gặp khó khăn như thế nào khi hoạt động ở châu Á.

Theo Financial Times đưa tin, ngân hàng Morgan Stanley đã chấp nhận mức phí 25.000 USD để tư vấn cho thương vụ bán lượng cổ phần trị giá 800 triệu USD của Vinamilk, thấp hơn rất nhiều so với con số 120 triệu USD mà ngân hàng này thu được từ thương vụ M&A giữa Monsanto và Bayer.

Tờ báo này nhận định đây là mức giá khá “bèo” và là ví dụ mới nhất thể hiện các ngân hàng đầu tư phương Tây đang gặp khó khăn như thế nào trong hoạt động ở châu Á – thị trường vẫn đang dè dặt trong việc trả phí cho đơn vị tư vấn.

Morgan Stanley là một trong những bên tham gia tư vấn cho thương vụ bán 9% cổ phần trị giá 823 triệu USD (ở thị giá hiện tại) của Vinamilk – một trong những cổ phiếu được giao dịch sôi động nhất trên thị trường chứng khoán Việt. Một số ngân hàng không tham gia vào thương vụ này đã tỏ ra ngạc nhiên với mức phí quá thấp mà Morgan Stanley đã chấp nhận, dù biết rằng các tập đoàn nhà nước thường yêu cầu mức giá thấp.

Một lãnh đạo ngân hàng nói rằng Morgan Stanley “gần như sẽ chẳng thu được gì từ nhà phát hành”. Tuy nhiên ông cho biết ngân hàng của ông sẽ sẵn sàng chấp nhận mức phí tư vấn thấp như vậy vì có thể sẽ thu được khoản tiền phí môi giới cao hơn từ thương vụ này.

Phí môi giới là một phần của giao dịch và trong trường hợp này sẽ đánh vào bên mua cổ phiếu Vinamilk. Mức phí có thể lên đến 1% giá trị giao dịch, có nghĩa là tổng số phí mà Morgan Stanley và các công ty môi giới trong nước gồm công ty chứng khoán Sài Gòn (SSI) và Vina Capital có thể thu được là 8 triệu USD.

Theo số liệu từ Dealogic, Morgan Stanley đang dẫn đầu trong bảng xếp hạng các ngân hàng tư vấn cho các thương vụ trên thị trường châu Á ngoại trừ Nhật Bản và Trung Quốc đại lục. Kể từ đầu năm đến nay họ đã thu được khoảng 119 triệu USD tiền phí các loại.

Trong khi đó châu Á Thái Bình Dương ngoại trừ Nhật Bản là khu vực duy nhất trên thế giới chứng kiến phí ngân hàng đầu tư tăng trưởng trong 9 tháng đầu năm. Tuy nhiên mức tăng 13% không thể bù đắp những khó khăn ở thị trường này như sự manh mún và lợi suất thấp hơn rất nhiều so với Mỹ và châu Âu.

Một số ngân hàng như Barclays, RBS và Deutsche Bank đã phải cắt giảm hoạt động ở châu Á. Mới đây nhất Goldman Sahchs tuyên bố giảm 15% nhân sự ở châu Á.

Tuy nhiên trong bối cảnh ấy Việt Nam lại trở thành một điểm sáng nhờ nỗ lực cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.

Theo Trí thức trẻ/FT
 
Share:

Chủ Nhật, 25 tháng 9, 2016

Phía sau những giao dịch của các “đại gia” ngành dược

Câu chuyện đầu tư quốc tế vào các doanh nghiệp (DN) Việt Nam, xét về mặt thị trường, là tín hiệu đáng mừng. Bởi, xét cho cùng, người dùng sẽ có thêm nhiều lựa chọn hơn. Danh sách các sản phẩm chăm sóc sức khỏe sẽ kéo dài hơn. Thế nhưng….

Người dân sẽ được hưởng lợi?

Hậu các thương vụ M&A, sự chuyển mình là điều mà các DN luôn trông đợi. Tuy nhiên, người dùng hưởng lợi gì từ những thương vụ này mới là điều đáng quan tâm.

Vinapharm đầu tư vào Sanofi để làm nhà máy mới, với tổng vốn đầu tư 75 triệu USD, theo mô hình công nghệ hiện đại, đạt năng suất tối đa 150 triệu hộp mỗi năm tại Khu Công Nghệ Cao TP.HCM. Đây không những là nhà máy sản xuất thuốc, mà nó còn là một trung tâm R&D để nghiên cứu, sản xuất những chế phẩm thuốc mới phù hợp với thị trường Việt Nam.

Tiết lộ từ Vinapharm, ở nhà máy cũng như trung tâm R&D này, nhân lực 99% là người Việt. Chắc chắn sẽ có lực lượng chuyển giao công nghệ cũng như hợp tác nghiên cứu để chính đội ngũ nhân lực Việt Nam có thể tìm ra những giải pháp chăm sóc y tế mới, nâng cao chất lượng sống cho người dân.

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, Phó giáo sư, Tiến sĩ Phạm Lê Tuấn, mục tiêu của Chính phủ là cam kết đưa 90% người dân vào tham gia bảo hiểm y tế; đồng thời, tăng cường toàn bộ hệ thống y tế, như là hệ thống mạng lưới khám chữa bệnh.

“Chiến lược của Bộ Y tế là sẽ mở rộng danh mục thuốc bảo hiểm cho tuyến địa phương, từ các xã, phường… Những hợp tác mang tính quốc tế để nâng cao năng lực sản xuất dược phẩm Việt Nam, xét về mặt xã hội sẽ có lợi cho người dân”, ông Phạm Lê Tuấn đánh giá.

Thứ trưởng Bộ Y tế cũng tiết lộ, trong luật dược mới, sẽ có hiệu lực từ tháng 1/2017, Chính phủ cũng như Bộ Y tế khuyến khích các DN nước ngoài đầu tư để nâng cao năng lực DN trong nước. Ông nhấn mạnh: “Hiện nay trong chiến lược phát triển ngành dược, Việt Nam đang rất chú trọng phát triển dược liệu, thuốc y học cổ truyền. Đó là thế mạnh của Việt Nam. Hợp tác quốc tế sẽ mang cho ngành nhiều lợi thế”.
  Taisho vào Việt Nam thông qua DHG

Mối lo về thương hiệu Việt

Nếu như năm 2009, tổng giá trị các thương vụ M&A tại Việt Nam mới bắt đầu chạm mốc trên 1 tỷ USD, thì năm 2015, tổng giá trị các thương vụ M&A đã đạt mốc kỷ lục 5,2 tỷ USD. Riêng 6 tháng đầu năm nay, giá trị các thương vụ M&A tại Việt Nam đã vượt con số 3 tỷ USD. Hoạt động M&A diễn ra sôi động trong hầu hết các lĩnh vực của nền kinh tế, trong đó có bán lẻ, hàng tiêu dùng, bất động sản, dược phẩm…

Đánh giá tại Diễn đàn Mua bán và Sáp nhập doanh nghiệp Việt Nam năm 2016 tổ chức tuần qua, các chuyên gia trong ngành đều nhận định, năm 2015 - 2020 là thời điểm hội tụ nhiều yếu tố có thể làm thị trường M&A bùng nổ các thương vụ mới có quy mô lớn.

Ông John T Ditty, Phó Tổng Giám Đốc mạng lưới kiểm toán, tư vấn toàn cầu KPMG cho biết: Nhìn vào tình hình 10 năm qua và 6 tháng đầu năm 2016 cho thấy, M&A mảng y tế ngày càng hấp dẫn. Ngành dược nói riêng và y tế nói chung, với những thương vụ M&A thời gian qua hứa hẹn chỉ là những mở đầu cho làn sóng mua bán, sát nhập thời gian tới.

Tuy nhiên, cũng phải thấy rằng, làn sóng đầu tư qua các thương vụ M&A ngành hàng tiêu dùng nhanh những năm 90 đã là một bài học nhãn tiền. Nhiều thương hiệu quốc tế tiến hành M&A với thương hiệu lớn trong nước như P/S, Dạ Lan, Tribeco… để sử dụng hệ thống phân phối đã thiết lập lâu đời. Kết cục, những cái tên từng là niềm tự hào của doanh nghiệp Việt hậu M&A một thời gian dài trôi vào quên lãng…

Đối chiếu lại với mục đích lớn nhất trong sát nhập ngành dược là hệ thống phân phối, tuy chưa thực sự rõ ràng nhưng cũng không thể nói là khả năng mất thương hiệu hoàn toàn không xảy ra.

“Cần phải thấy rằng, số lượng vốn cổ phần sở hữu bởi nước ngoài trong các DN lớn tại Việt Nam như Dược Hậu Giang, hay ở trong ngành hàng tiêu dùng là Vinamilk… đều đang gia tăng. Việt Nam sẽ sớm trở thành trung tâm sản xuất và kinh tế mới của khu vực, tiếp cận được nhiều cơ hội lớn hơn. Do đó, DN cần có những bước chuẩn bị tốt nhất, minh bạch và xây dựng năng lực quản trị cũng như năng lực cạnh tranh trong khu vực”, ông John T Ditty tư vấn.

Theo Dân trí
Share:

Thứ Hai, 5 tháng 9, 2016

Bùng nổ mua bán, sáp nhập

Hơn 3 tỉ USD đã được rót vào các hoạt động chuyển nhượng mua bán, sáp nhập (M&A) tại VN chỉ trong 6 tháng đầu năm 2016 ở hầu hết các lĩnh vực của nền kinh tế.


Nhiều công ty khởi nghiệp VN đã được tiếp thêm nguồn lực để phát triển.

Theo các chuyên gia, hoạt động M&A vẫn sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh tại thị trường VN trong thời gian tới gắn với xu thế hội nhập quốc tế, đặc biệt là sự bùng nổ của phong trào khởi nghiệp. 

Tăng hơn gấp đôi 

Chưa năm nào khởi nghiệp và start-up được nhắc đến nhiều như hiện nay, chưa tính 8 tháng đầu năm 2016, riêng trong năm 2015 số lượng các doanh nghiệp start-up nhận vốn đầu tư từ hoạt động M&A đã tăng 2,4 lần, từ 28 doanh nghiệp năm 2014 lên đến 67 doanh nghiệp năm 2015.

Theo các chuyên gia, phong trào khởi nghiệp có thể làm bùng nổ thị trường M&A và đây là một trong những xu hướng mới.

TS Christopher Kummer - chủ tịch Viện mua lại, sáp nhập và liên kết IMAA (Thụy Sĩ) - cho biết dòng vốn từ thị trường M&A VN đổ mạnh vào doanh nghiệp khởi nghiệp là tín hiệu lạc quan cho cả bên bán và bên nhận nhượng quyền.

Theo thống kê của Topica Founder Institute (học viện nghiên cứu về M&A của Thụy Sĩ), gần nửa số vốn ban đầu cho các công ty khởi nghiệp VN đến từ các nhà đầu tư nước ngoài.

Trong năm qua, có một số thương vụ mua lại như Vietnammm mua lại Foodpanda, Weeby.co mua lại Tappy... nhưng thương vụ ấn tượng tạo nhiều khích lệ cho cộng đồng start-up Việt là việc Tập đoàn Fossil bỏ ra tới 260 triệu USD mua lại Misfit - doanh nghiệp công nghệ thiên về thiết bị y tế đặt tại VN.

Cũng theo thống kê này, bốn lĩnh vực được nhận nguồn vốn mạnh từ M&A là thương mại điện tử, truyền thông, tài chính trên nền tảng công nghệ (fintech), giáo dục trên nền tảng công nghệ (edtech). Trong đó, gần nửa số đầu tư ban đầu cho các doanh nghiệp Việt đến từ các nhà đầu tư nước ngoài.

Theo các chuyên gia, sau một thời gian tạm lắng, thị trường M&A đang đứng trước những cơ hội được mở ra từ chủ trương tái cơ cấu nền kinh tế, đặc biệt là chương trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, tái cấu trúc hệ thống ngân hàng và việc ký kết hàng loạt hiệp định thương mại tự do giữa VN với các đối tác lớn, cũng như việc hình thành Cộng đồng kinh tế ASEAN.

Tuy nhiên, chính các doanh nghiệp khởi nghiệp mới là nguồn cảm hứng lớn nhất cho các nhà đầu tư bỏ tiền vào. Có không ít thương vụ mà doanh nghiệp khởi nghiệp tại VN khi vừa vào giai đoạn tăng trưởng đã được đầu tư trên 10 triệu USD như Foody nhận vốn từ Tiger Global Invesment, Cốc Cốc nhận 14 triệu USD từ Hubert Burda, Huy Vietnam nhận 15 triệu USD từ Templeton...

Trao đổi với chúng tôi, ông Christopher Kummer cho rằng nhìn chung nhà đầu tư nước ngoài vẫn tiếp tục đóng góp vai trò quan trọng trong các thương vụ M&A quy mô lớn (từ 30-100 triệu USD), 60% thương vụ còn lại giữa các doanh nghiệp trong nước chủ yếu quy mô nhỏ và vừa quanh mức 5 triệu USD.

Theo ông John Ditty - phó giám đốc điều hành, trưởng bộ phận tư vấn mua bán doanh nghiệp của Công ty KPMG VN, thị trường M&A VN đã thay đổi nhiều từ quy mô của các giao dịch ở mức đơn giản và nhỏ bé đến độ phức tạp, mục tiêu thực hiện cũng rõ ràng hơn.

Rất nhiều thương vụ M&A diễn ra ở các doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ hay doanh nghiệp vừa đã trở thành kênh huy động vốn hữu hiệu cũng như tái cấu trúc doanh nghiệp.

Tuy nhiên, có không ít thương vụ quy mô nhỏ diễn ra ở VN hiện nay rất “ngẫu hứng”, hai ông chủ ngồi bàn thảo, tự làm việc với nhau rồi chốt giá và ra về, dẫn đến một loạt vấn đề nảy sinh sau đó, bởi M&A thực tế rất phức tạp. 

Chủ động để cùng phát triển 

Theo dõi những thương vụ M&A đình đám trong thị trường bán lẻ thời gian qua, bà Đinh Thị Mỹ Loan, chủ tịch Hiệp hội Bán lẻ VN, cho rằng sự non trẻ của các doanh nghiệp bán lẻ trong nước buộc họ xác định phải học hỏi cách quản trị của nước ngoài thông qua hình thức M&A.

Chẳng hạn như nhà bán lẻ điện máy Nguyễn Kim, không có thương vụ M&A với Central Group của Thái Lan, họ vẫn có thể phát triển nhưng sẽ khó vững mạnh như hiện nay. Hay Aeon mua 30% cổ phần của Fivimart, hiện nay cả hai bên đều hài lòng vì hài hòa được yếu tố tài chính, thương hiệu quản trị. Sau một số thương vụ, thương hiệu doanh nghiệp Việt cũng được nâng lên.

M&A tại VN dự kiến còn tăng trong thời gian tới và có thể sẽ có nhiều bất ngờ, nhất là khi Nhà nước đã xác định thoái vốn tại nhiều “ông lớn” doanh nghiệp nhà nước. Riêng lĩnh vực phân phối bán lẻ và hàng tiêu dùng nhanh hiện đang đi đầu trong các thương vụ trong năm qua khi chiếm tới 38,46% tổng giá trị thị trường.

Trong đó, quy mô một thương vụ M&A của nhà đầu tư Thái Lan mua lại Big C VN với giá 1,14 tỉ USD đã chiếm 24,8% tổng giá trị M&A trong năm 2015 và nửa đầu năm 2016. Theo bà Loan, dư địa tăng trưởng của ngành bán lẻ VN còn quá lớn khi tỉ lệ bán lẻ hiện đại của VN chưa tới 30% khiến lĩnh vực này luôn hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài.

Ông John Ditty cho biết tuy được coi là phát triển mạnh nhưng hoạt động M&A tại VN vẫn chủ yếu phụ thuộc các công ty nước ngoài tự tìm tới. Sự tham gia của các doanh nghiệp VN vẫn còn rất ít, đặc biệt doanh nghiệp Việt chưa có những thương vụ M&A tại nước ngoài.

Hiện nay VN đã tham gia các hiệp định thương mại tự do, hầu hết hàng hóa của VN sẽ bước ra thế giới và ngược lại với thuế suất bằng 0, nếu doanh nghiệp thực hiện các thương vụ M&A hoặc đầu tư ra nước ngoài sẽ tạo thêm cơ hội để tăng thêm giá trị thương hiệu, khả năng phát triển cho thương hiệu VN.

M&A ngân hàng tăng mạnh
Ông Bùi Huy Thọ - vụ trưởng Vụ Quản lý cấp phép các tổ chức tín dụng và hoạt động ngân hàng, Cơ quan Thanh tra giám sát ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước - cho biết kể từ khi có đề án tái cơ cấu tổ chức tín dụng năm 2012, trong 4 năm đầu chỉ có 6 thương vụ M&A trong lĩnh vực ngân hàng, nhưng từ năm 2015 đến nay đã có 9 thương vụ M&A.
Đây là công cụ để Ngân hàng Nhà nước sắp xếp, tái cấu trúc thị trường rất hiệu quả; Ngân hàng Nhà nước sẽ có những hành động quyết liệt để các nhà đầu tư nước ngoài có thể tham gia quá trình điều hành, quản trị sau các thương vụ chuyển nhượng.
“Trong đó, ngoài ban hành các chính sách tháo gỡ khó khăn, Ngân hàng Nhà nước cũng xem xét tạo điều kiện cho các tổ chức nước ngoài tham gia quá trình sắp xếp lại các tổ chức tín dụng VN, đặc biệt tái cơ cấu các ngân hàng yếu kém, nhà đầu tư nước ngoài có thể mua lại vốn góp các ngân hàng, thậm chí có thể mua 100% để chuyển đổi thành ngân hàng nước ngoài” - ông Thọ nói.

Theo Tuổi trẻ

Mở tài khoản chứng khoán - Tư vấn Đầu tư Chứng khoán - Ủy thác đầu tư

Share:

Trang

Nổi bật

Giới siêu giàu kiếm tiền từ đâu?